Thiên 10 — Phẩm 10: Phật Hương Tích

 Kinh Duy-ma-cật, phẩm thứ mười: Phật Hương Tích.

 Bấy giờ hiền giả (cách tôn xưng người tu) Xá-lợi-phất (đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ) nghĩ thầm: "Giờ ăn sắp qua (người xuất gia theo giới chỉ ăn trước giờ ngọ), các bậc đại nhân này sẽ ăn ở đâu?" Duy-ma-cật (vị cư sĩ giàu có ở thành Duy-da-ly) biết ý ông, liền đáp: "Thưa hiền giả, Như Lai (danh hiệu Phật: bậc đến từ chân như) đã giảng hạnh tám giải thoát (tám phép thiền định giúp thoát khỏi chấp trước), lẽ nào [hiền giả] lại vừa lẫn lộn ham ăn vừa nghe pháp? Nhưng muốn nghe pháp thì hãy ăn trước đã (?)."

 Lúc ấy Duy-ma-cật liền nhập tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất không tán loạn) đúng như hình tướng ấy (?). Ở phương trên, cách cõi này số cõi Phật nhiều như cát của bốn mươi hai sông, có Phật hiệu Hương Tích Như Lai, Chí Chân (bậc chân thật tột cùng), Đẳng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính, ngang bằng chư Phật); thế giới ấy tên là Chúng Hương. Tất cả đệ tử (hàng Thanh văn: người tu nghe lời Phật giảng, chỉ cầu giải thoát riêng cho mình) và các Bồ-tát (người tu cầu giác ngộ để cứu độ tất cả chúng sinh) đều thấy cõi ấy. Mùi hương xông khắp các cõi Phật mười phương, đến chư thiên và nhân dân; so với các cõi Phật, hương ấy hơn hết. Cõi ấy không có cả tên gọi của hàng đệ tử hay Duyên nhất giác (Duyên giác: người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên). Như Lai cõi ấy không [dùng lời] giảng pháp cho các Bồ-tát. Ở cõi ấy, tất cả lầu gác đều làm bằng hương; đất đi kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập) cũng thơm, vườn tược đều thơm. Đồ ăn thức uống của Bồ-tát đều là các thứ hương; mùi hương ấy lan khắp vô lượng thế giới.

 Lúc ấy Phật cõi kia cùng các Bồ-tát đang ngồi ăn; có một vị thiên tử tu học Đại thừa (con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh, cầu thành Phật) tên là Hương Tịnh đứng hầu. Tất cả đại chúng đều thấy Hương Tích Như Lai cùng các Bồ-tát ngồi ăn.

 Duy-ma-cật hỏi các Bồ-tát: "Thưa các thiện nam (nguyên văn 'con nhà dòng dõi', cách gọi tôn trọng người tu), ai có thể mang cơm của Phật kia về?" Mọi người đều nói không thể. Ông lại hỏi Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Trong chúng của ngài chưa ai thông suốt sao?" Đáp: "Như Phật đã dạy: chưa biết thì phải học."

 Bấy giờ Duy-ma-cật không rời chỗ ngồi, ngay trước hội chúng hóa ra một vị Bồ-tát, ánh sáng và hình tướng rõ ràng, rồi bảo: "Ngươi hãy đi từ cõi Phật này qua số thế giới nhiều như cát bốn mươi hai sông, đến cõi Chúng Hương, chỗ Phật Hương Tích. Đến nơi ắt thấy [Phật] đang ăn; hãy lễ dưới chân Phật và theo lời ta mà thưa rằng: 'Duy-ma-cật thưa: Xin được phần cơm còn lại của Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), để làm Phật sự ở cõi Nhẫn (thế giới của chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), khiến những người lười biếng bê trễ ở đây được mở rộng chí lớn, cũng khiến danh tiếng của Như Lai được nghe khắp nơi.'"

 Vị Bồ-tát hóa thân ấy ngay trước hội chúng bay lên phương trên, bỗng nhiên biến mất; cả chúng đều thấy vị ấy đi. Vị Bồ-tát hóa thân đến cõi Chúng Hương, lễ dưới chân Phật kia, thưa: "Bồ-tát Duy-ma-cật cúi đầu dưới chân Thế Tôn, kính hỏi thăm Ngài vô cùng: Ngài đi đứng ăn ở có nhẹ nhàng thoải mái, đi lại có khỏe mạnh, được nhiều phúc lành chăng? Xin được phần cơm còn lại của Thế Tôn, để làm Phật sự ở cõi Nhẫn, khiến những người lười biếng bê trễ ở đây được mở rộng chí lớn, cũng khiến danh tiếng của Như Lai được nghe khắp nơi."

 Các Bồ-tát cõi kia đều kinh ngạc nói: "Người này từ đâu đến? Thế giới nào lại có người lười biếng bê trễ?" Rồi đem hỏi Phật. Phật Hương Tích đáp: "Ở phương dưới, cách đây số cõi nhiều như cát bốn mươi hai sông, có thế giới [tên là] Nhẫn, có Phật hiệu Thích-ca Văn (tiếng Hán gọi là Năng Nhân, nghĩa là 'bậc có thể làm điều nhân'), Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chính Giác. Ở cõi năm trược (năm thứ vẩn đục: thời đại xấu, kiến chấp sai lầm, phiền não nặng nề, chúng sinh kém cỏi, tuổi thọ ngắn ngủi), Ngài dùng pháp giảng giải cho những người lười biếng bê trễ. Ở đó có vị Bồ-tát tên là Duy-ma-cật, nói lời pháp cao siêu; nay sai vị hóa thân đến đây ca ngợi danh hiệu ta." Các Bồ-tát kia nói: "Người ấy thế nào mà làm được hóa thân như vậy, đức lực, sự không sợ hãi và thần túc (thần thông biến hóa, đi lại tự tại) đến như thế?" Phật nói: "Rất lớn. Ông ấy sai hóa thân đi khắp mọi thế giới, làm Phật sự để gây dựng mọi người."

 Bấy giờ Hương Tích Như Lai lấy một bát đầy cơm thơm, đủ mọi mùi hương, trao cho vị Bồ-tát hóa thân. Lúc ấy chín vạn Bồ-tát cõi kia cùng cất tiếng: "Chúng con muốn đến cõi Nhẫn để thấy Phật Thích-ca Văn." Phật kia đáp: "Hãy đi, các thiện nam. Hãy thu giữ hương của các con mà vào thế giới kia (?), chớ để vì các con mà [người cõi ấy] sinh tâm buông lung (?); hãy tự giữ hạnh mà các con ưa thích; chớ nghĩ rằng Bồ-tát cõi kia không bằng [mình]; chớ ở đó sinh ý thối lui mà có ý tưởng phiền não. Vì sao? Cõi Phật vốn như hư không; chư Phật Thế Tôn vì muốn cứu độ người nên mới hiện ra cõi nước của mình mà thôi."

 Vị Bồ-tát hóa thân nhận cơm xong, cùng các bậc đại nhân ấy nương theo ý thánh của Phật và sức hóa hiện của Duy-ma-cật, trong khoảnh khắc từ cõi kia đã đến nhà Duy-ma-cật. Duy-ma-cật liền hóa ra chín vạn giường sư tử (tòa ngồi cao quý, ví người ngồi như sư tử giữa muôn thú) trang nghiêm đẹp đẽ như trước; các Bồ-tát đều ngồi xong. Vị Bồ-tát hóa thân dâng cơm đầy đủ của Phật cho Duy-ma-cật. Mùi cơm xông khắp thành Duy-da-ly (thành Vaiśālī ở miền bắc Ấn Độ cổ), cả tam thiên đại thiên thế giới (một hệ thống gồm một tỷ thế giới nhỏ) đều có hương thơm.

 Lúc ấy các phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) và cư sĩ (người tu tại gia) ở thành Duy-da-ly, đứng đầu là bậc tôn trưởng Nguyệt Cái, ngửi mùi hương ấy, đều được pháp tự nhiên chưa từng có, thân tâm khoan khoái. Đủ tám vạn bốn nghìn người vào nhà Duy-ma-cật, thấy trong phòng có rất nhiều Bồ-tát, thấy tòa sư tử cao lớn trang nghiêm đẹp đẽ, ai thấy cũng rất vui mừng, đều lễ các Bồ-tát và các đại đệ tử rồi lui đứng một bên. Các trời và người ở cõi đất (?), các trời ở cõi Sắc (?) đều đến nhà ấy.

 Duy-ma-cật bảo trưởng lão Xá-lợi-phất và các đại đệ tử: "Các hiền giả hãy ăn cơm của Như Lai. Cơm này chỉ mang vị đại bi (lòng thương xót lớn lao); chớ đem ý hạn hẹp mà trói buộc tâm khi ăn." Có một đệ tử khác (?) nghĩ: "Cơm này ít, mà đại chúng này ai cũng phải ăn." Vị Bồ-tát hóa thân nói: "Bốn biển còn có lúc cạn, chứ cơm này không hết. Dù mọi người ăn mỗi nắm lớn như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới), vẫn không hết được; đó là thứ không thể hết. Vì sao? [Cơm này từ] giới vô tận, cho đến định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến (sự thấy biết của người đã giải thoát) mà có; cơm của Như Lai trọn không thể hết." Thế là bát cơm làm no đủ cả hội chúng mà cơm vẫn không hết. Các Bồ-tát, các đại đệ tử, trời và người ăn cơm này xong, khí lực lưu thông, thân thể an ổn, ví như các Bồ-tát ở cõi An Dưỡng (cõi Cực Lạc của Phật A-di-đà). Hương thơm xông đến đâu, các lỗ chân lông đều an ổn, cũng như ở cõi Chúng Hương, hương thơm thấu đến cả tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp).

 Bấy giờ Duy-ma-cật hỏi các Bồ-tát cõi Chúng Hương: "Thưa các thiện nam, Hương Tích Như Lai giảng pháp thế nào?" Các Bồ-tát ấy nói: "Như Lai cõi chúng tôi không giảng bằng văn tự, chỉ dùng hương ấy mà các Bồ-tát tự vào được hạnh giới luật. Bồ-tát mỗi vị ngồi dưới một cây hương; hương xông đến tất cả như nhau, ai cũng được định (thiền định) gọi là 'mọi đức của hương'. Được định ấy rồi (?), Bồ-tát làm mọi hạnh đều không dính mắc."

 Các Bồ-tát kia hỏi Duy-ma-cật: "Nay Thế Tôn Thích-ca Văn chỉ bày pháp thế nào?" Duy-ma-cật nói: "Dân cõi này cứng cỏi khó giáo hóa, nên Phật vì họ nói những lời cứng rắn: đây là [nghiệp] đọa vào địa ngục; đây là [nghiệp] đọa vào đường súc sinh, quỷ thần; đây là quả báo của việc ác do thân, do lời nói, do ý nghĩ. Đến những điều bất thiện, việc ác càng nhiều, nên Ngài vì họ nói nhiều pháp cốt yếu để cảm hóa tâm thô bạo của họ. Ví như voi ngựa hung hăng (?) không thuần, phải đóng dây cương, quất roi gậy cho đau rồi mới thuần. Cũng thế, những người khó giáo hóa, dối trá ngang ngạnh, phải dùng mọi lời răn dạy đắng cay mới vào được giới luật."

 Các Bồ-tát kia nói: "Thật chưa từng có! Như Thế Tôn Thích-ca Văn mà nhẫn chịu, đem ý chí lớn lao của bậc thánh giảng giải cho những người nghèo [đức] tham lam; còn các Bồ-tát ở đây cũng biết chịu khó khiêm nhường, ở lại cõi Phật này, thật đáng kinh lạ."

 Duy-ma-cật nói: "Đúng như các ngài nói. Bồ-tát cõi này ở đời năm trược (nguyên văn 'năm phạt': năm thứ vẩn đục của thời đại) (?), đem lòng đại bi làm lợi cho dân chúng, [công đức] còn nhiều hơn tu hành trăm nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) ở cõi kia. Vì sao? Thưa các thiện nam, cõi Nhẫn này có mười pháp đức thanh tịnh mà cõi kia không có. Mười điều là gì? Lấy bố thí thu phục người nghèo khó; lấy sự kính cẩn giữ giới thu phục kẻ vô lễ; lấy nhẫn nhục thu phục kẻ hung bạo; lấy tinh tấn (siêng năng không lơi) thu phục kẻ lười biếng; lấy nhất tâm (thiền định, tâm chuyên một) thu phục tâm loạn; lấy trí tuệ thu phục kẻ có trí xấu; lấy sám hối lỗi lầm mà đưa người qua tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp); lấy niềm vui Đại thừa mà thực hành khắp nơi; lấy việc trồng gốc đức để cứu giúp người không có đức; lấy sự gần gũi quy tụ (?) mà cứu độ dân chúng. Đó là mười đức. Và lấy sự phát tâm mà thu lấy [mười điều ấy] (?)."

 Các Bồ-tát kia nói: "Phải thực hành mấy pháp thì không có vết thương lỗi lầm mà từ cõi Nhẫn này sang được cõi Phật khác?" Duy-ma-cật nói: "Có tám pháp, Bồ-tát thực hành thì không có vết thương lỗi lầm mà từ cõi Nhẫn này sang được cõi Phật khác. Tám pháp là gì? Vì mọi người mà biết hổ thẹn, tránh rối loạn, thẹn với sự mong cầu [đền đáp] (?). Vì tất cả mọi người mà gánh chịu khổ, nhẫn chịu tranh cãi. Làm các gốc lành để cứu giúp chúng sinh. Không cự tuyệt mọi người mà thương yêu kính trọng. Kinh điển của Bồ-tát chưa từng nghe thì tha hồ lắng nghe mà không nghi loạn. Không ghen người khác được cúng dường, không mưu lợi cho mình. Thường xét lỗi mình, không bới móc chỗ kém của người. Coi việc tự kiểm soát mình là trên hết để học các kinh. Đó là tám pháp."

 Khi Duy-ma-cật cùng hội chúng và Văn-thù-sư-lợi giảng pháp như thế, đủ trăm nghìn người phát tâm cầu đạo vô thượng chính chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính, tức quả Phật), mười nghìn Bồ-tát đắc pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý các pháp vốn không sinh không diệt).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video