Phẩm thứ sáu: Hàng Ma (hàng phục ma, tức chinh phục, khuất phục vua ma).
Bấy giờ A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, khi nói Pháp luân bất thoái chuyển này (bánh xe Chánh pháp không còn lùi bước: giáo pháp giúp người tu vững chắc, không thối lui), có thể khiến ác ma không quấy nhiễu được, vì sao vậy?" Phật nói: "Đó là sức thần thông của Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ), khiến Ba-tuần (tên vua ma, kẻ chuyên ngăn cản người tu hành) không được nghe. Văn-thù-sư-lợi phát lời thề chân thật, khiến ác ma nghe tiếng trong hư không: 'Phật Thích-ca Mâu-ni đang chuyển Pháp luân bất thoái.'"
Bấy giờ Ba-tuần lông trên thân dựng đứng, lòng sinh kinh sợ, nói: "Ta thấy thế giới này đều chẳng phải là thế giới (của ta)." Hắn buồn rầu khóc lóc, thân biến thành già yếu như người trăm tuổi, tóc bạc mặt nhăn. Lúc ấy hình thể, da, tóc của ma vương đều già cả. Bấy giờ ma vương dẫn bốn loại quân (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) của ma cùng các trời thuộc ma, đều đến chỗ Phật; cũng như lúc Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) mới thành đạo, chúng sửa soạn khí giới mà kéo đến hướng về Phật. Mỗi kẻ đều thấy thân mình già yếu như người trăm tuổi, thân hình cong queo, chống gậy mà đi đến trước Phật.
Lúc ấy bốn loại quân và các trời trong hư không đều nghe Phật Thích-ca Mâu-ni chuyển Pháp luân bất thoái, nên bốn loại quân ấy đều không tiến lên được, liền dừng lại một bên, lòng kinh hãi nghi ngờ, đều không theo được ý của ma vương. Bấy giờ ma vương một mình đến chỗ Phật, không có bè đảng, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), nay tôi già yếu, xin Ngài ban cho một người giúp đỡ. Đất nước vốn có của tôi nay đều chẳng còn là của tôi. Như Lai đại bi thương xót tất cả, lẽ nào không cho tôi một người để làm chỗ dựa?"
Phật bảo Ba-tuần: "Ta xem cõi chúng sinh rất nhiều, ví như cát sông Hằng, không thể đếm xuể. Ngày ngày có người thành Phật, nhập Niết-bàn trọn vẹn (vào cõi vắng lặng giải thoát hoàn toàn), dù trải qua một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) hay hơn một kiếp, cũng không làm cho cõi chúng sinh ấy giảm bớt."
Ma vương thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, cõi chúng sinh tuy nhiều vô lượng, nhưng tôi không có lấy một người để giúp đỡ. Nếu tôi có ngã nghiêng, ai sẽ thấy mà nâng đỡ? Kính mong Như Lai thương xót an ủi, cho tôi được trở về cung cùng với quyến thuộc." Phật bảo Ba-tuần: "Những chúng sinh điên đảo (nhận thức trái ngược sự thật), những kẻ không có lòng tin, đều thuộc về ngươi. Họ là người giúp đỡ ngươi, là bạn bè của ngươi."
Bấy giờ Ba-tuần rất vui mừng, nói: "Nay ta sẽ khiến tất cả chúng sinh không khởi lòng tin, đều sinh nghi ngờ. Những kẻ rơi vào nghi ngờ đều là sức mạnh của ta." Rồi Ba-tuần thưa Phật: "Kính mong Thế Tôn lại an ủi cho tôi vui. Như Phật đã nói: 'Ai được nghe danh hiệu Phật, xưng danh hiệu Phật, đều được không thối lui đối với A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, cao tột không gì hơn của Phật).' Kính mong Như Lai im lặng, đừng nói như vậy. Nếu có chúng sinh nghe được, họ sẽ siêng năng tinh tấn tu Bồ-đề (sự giác ngộ). Kính mong Thế Tôn an ủi tôi như vậy."
Bấy giờ Phật bảo Ba-tuần: "Đừng buồn khổ, hãy vui vẻ mà đi. Nay ta sẽ khiến không có một chúng sinh nào phát tâm Bồ-đề; cũng không có chúng sinh nào làm lay động được cõi chúng sinh; cho đến không có một chúng sinh nào lay động nơi sắc (thân xác và vật chất), cũng như nơi thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt hiểu biết) — năm thứ hợp thành con người; cho đến không có một chúng sinh nào lay động nơi thân kiến (chấp thân này là cái ta thật), nghi (ngờ vực chánh pháp), giới thủ (chấp vào giới cấm, lối tu sai lầm) v.v.; cũng không có chúng sinh nào lay động nơi tưởng về quá khứ, vị lai, hiện tại; không có chúng sinh nào lay động nơi việc giết hại, trộm cắp, dâm dục, nói dối, nói hai lưỡi (đâm thọc chia rẽ), nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham muốn, giận dữ, tà kiến (cái thấy sai lệch) v.v.; cho đến không thấy chúng sinh nào lay động được nơi các cõi tà có (?).
Ta cũng không thấy chúng sinh nào tu hành bố thí, trì giới (giữ giới), nhẫn nhục, tinh tấn (siêng năng), thiền định (tập trung, lắng yên tâm), trí tuệ. Không thấy chúng sinh nào (lay động) nơi tưởng chúng sinh, tưởng thọ mạng, tưởng cha mẹ, tưởng anh em, tưởng vợ con trai gái, tưởng ngày đêm, tưởng một tháng, tưởng nửa tháng, tưởng số năm, tưởng kiếp, tưởng bố thí, tưởng giới, tưởng nhẫn nhục, tưởng tinh tấn, tưởng thiền định, tưởng trí tuệ, tưởng về lực và vô úy (mười sức mạnh trí tuệ và bốn điều không sợ hãi của Phật), tưởng năm căn (năm sức gốc lành: tin, siêng, nhớ, định, tuệ), tưởng bảy giác ý (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tưởng tám chánh đạo (tám con đường đúng đắn), tưởng Phật, tưởng Pháp (giáo pháp), tưởng Tăng (đoàn thể người xuất gia), tưởng Bồ-đề, tưởng không chướng ngại, tưởng tất cả các pháp không lay động. Không có chúng sinh nào lay động được nơi các tưởng ấy. Ba-tuần, đừng buồn khổ, hãy vui vẻ mà đi."
Bấy giờ Ba-tuần nghe lời ấy rồi, lìa hết buồn khổ, rất vui mừng, liền ngay tại chỗ trở lại tuổi trai tráng, lại đem hoa trời rải lên Phật, đi vòng quanh Phật ba vòng, rồi trước Thế Tôn nói bài kệ (thể văn vần trong kinh):
"Nay lòng tôi vui mừng, bạch đấng cứu đời Tam-phật-đà (bậc Chánh giác, giác ngộ chân chính),
Lời Phật nói không sai khác, chân thật chẳng hư dối."
Ba-tuần nói kệ xong, vui mừng ra đi, trở về cung cũ hưởng năm dục (năm thứ khoái lạc của giác quan) vui chơi, không còn khởi tâm quấy nhiễu nữa. Ma đi chưa bao lâu thì đại địa chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, dấu hiệu điềm lành lớn). A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nay đại địa này vì nhân duyên gì mà chấn động sáu cách? Chẳng phải do sức của ma sao?" Phật nói: "Đó là thần lực của ta, vì để đuổi ma đi nên khiến đại địa này chấn động sáu cách. Lúc ấy có sáu mươi bốn trăm nghìn chúng sinh được vô sinh pháp nhẫn (trí an trú vững chắc vào lẽ các pháp vốn không sinh không diệt); vì thế đại địa chấn động sáu cách."
A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, có chúng sinh nào khởi nghi ngờ không?" Phật nói: "Lại có mười ức chúng sinh lòng sinh nghi ngờ: 'Có phải chúng ta nghe lầm chăng?' Ai nấy đều mê loạn, không phân biệt được bốn phương, không biết mình từ đâu đến. Vì si mê tối tăm nên đều không thấy nhau."
Bấy giờ A-nan thưa Phật: "Kính mong Thế Tôn mau thương xót, vì những chúng sinh ấy làm ánh sáng lớn để họ lìa nghi ngờ. Các tướng pháp bằng giả danh (tên gọi đặt tạm, không có thực thể) mà Như Lai nói, nếu không hiểu được thì họ đều sẽ rơi vào địa ngục (cõi chịu khổ hình nặng nề nhất)."
A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao Như Lai khiến ma vương này chỉ còn chút ít phiền não, vui vẻ ra đi, (bằng cách nói rằng) không có một người nào an trú nơi Bồ-đề, cũng không có chúng sinh nào lay động được cõi chúng sinh; nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng không ai lay động được; cho đến thân kiến, mọi sự chấp tướng, sáu mươi hai kiến (sáu mươi hai lối thấy sai lầm của các học thuyết ngoài Phật giáo), các tướng quá khứ, vị lai, hiện tại cũng không ai lay động; cũng không có chúng sinh nào lay động nơi giết hại, trộm cắp, dâm dục, nói dối, nói lời độc ác, nói hai lưỡi, nói lời thêu dệt, tham, giận, tà kiến v.v.?
Vì sao Như Lai lại an ủi ma vương Ba-tuần như vậy, nói rằng không có chúng sinh tu hành bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ; cho đến không có tưởng về chúng sinh, thọ mạng, cha mẹ, anh em, vợ con trai gái, ngày đêm v.v.; cũng không có tưởng về một tháng, nửa tháng, số năm, thời tiết, các kiếp? Vì sao Như Lai nói như vậy, an ủi Ba-tuần để hắn bớt phiền não mà ra đi? Lại nói cũng không có chúng sinh nào lay động nơi tưởng tâm Bồ-đề, lay động nơi tưởng căn, lực, vô úy, lay động nơi tưởng căn, giác ý, đạo; không lay động nơi tưởng Phật, tưởng Pháp, tưởng Tăng, tưởng Bồ-đề, tưởng không chướng ngại; lay động nơi tưởng Bồ-tát? Vì sao Như Lai an ủi Ba-tuần để hắn bớt phiền não mà ra đi? Lại nói: 'Sẽ khiến không có một chúng sinh nào cùng với tưởng về pháp.' Vì sao Thế Tôn nói như vậy?
Kính mong Như Lai vì đại chúng này làm ánh sáng lớn, khiến tất cả chúng sinh đời vị lai được ánh sáng soi chiếu. Được soi chiếu rồi, sẽ khiến pháp này nối tiếp nhau không bị đứt mất. Nếu có chúng sinh nào tin hiểu sâu xa, thọ trì (nhận lấy và gìn giữ) pháp này, xin vì người ấy mà nói rõ nhân duyên. Vì sao Như Lai lại nói như vậy?" Bấy giờ Thế Tôn liền vì vô số trăm nghìn chúng sinh trừ các nghi ngờ, nói lại bằng kệ:
"Bồ-đề không có chỗ trụ, cũng không có ai trụ vào được;
Vì nhân duyên ấy, nên nói Bồ-đề không chỗ trụ.
Bồ-đề và chúng sinh, chẳng phải một cũng chẳng phải khác;
Vì nhân duyên ấy, nên nói Bồ-đề không chỗ trụ.
Chúng sinh vốn không lay động, cõi chúng sinh cũng như vậy;
Pháp này không có thành tựu, rốt ráo không có gì để được.
Chúng sinh thể và tướng đều là không, cõi ấy khó thể nghĩ bàn;
Không có ai lay động được, chỉ bậc Nhất thiết trí (Phật, bậc biết hết thảy) mới biết.
Như các uẩn (các nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) đã nói, chúng sinh không có tướng lay động;
Uẩn tức là chúng sinh, không hai, không có tướng trụ.
Uẩn lấy cái không làm thể, tính và tướng tức là không lay động;
Nếu không có tướng nào để nắm, thì sao lại có kẻ lay động?
Vì thế biết các uẩn, cũng không có tướng lay động.
Lời nói vĩnh viễn vắng lặng, không có tướng cũng không có thể.
Thân tức là tướng của uẩn, uẩn tức gọi là chỗ hành;
Chẳng phải chỗ hành mà hành, nên nói uẩn gọi là không.
Cái gọi là cõi không, chẳng sinh cũng chẳng khởi;
Như vậy cũng giống các uẩn, đó gọi là không thể lay động.
Tướng thân kiến không có thể, cũng không có pháp nào để được;
Vì không được nên không lay động, nay ta nói như vậy.
Không chấp lấy tướng chúng sinh, rốt ráo không có chỗ trụ;
Cũng không có tướng của tâm, hình dạng, nơi chốn đều không thể tìm được.
Nếu nói về các kiến chấp, thì chỉ ra có sáu mươi hai thứ;
Những chúng sinh như thế, cũng như bóng trong nước.
Các kiến chấp giống bóng nước, sáu mươi hai thứ cũng vậy;
Không có ta, không có gì cả, tính ấy không thể lay động.
Quá khứ và vị lai, hiện tại cũng như vậy;
Không tướng, không có gì cả, đều như ảo ảnh nước giữa trời nắng.
Đó gọi là vô ngã (không có cái ta thật), không thấy có tưởng chúng sinh;
Chúng sinh không thể lay động, cũng không có ai lay động được.
Ví như kẻ giết hại sinh mạng, ở giữa đồng hoang sinh tử,
Mà cũng trụ nơi vắng lặng, đó gọi là không lay động.
Muốn khiến chúng sinh lay động, mà chúng sinh không thể tìm được;
Thật không có chúng sinh, đó gọi là nói không lay động.
Bồ-đề không có đứt đoạn, cũng không có ai độ (cứu giúp qua bờ) được;
Vì thế nên siêng năng tu, không thấy có kẻ lay động.
Bố thí pháp không thể nghĩ bàn, đưa chúng sinh vượt qua (?);
Nên siêng năng tu tập, đó gọi là không thể lay động.
Cứu thoát khỏi tà dục (dâm dục sai trái), cũng không thấy có tưởng tà;
Nên siêng năng tu tập, đó gọi là không thể lay động.
Các chúng sinh nói dối, để khiến họ được giải thoát,
Nên phát tâm tinh tấn lớn, như tướng không lay động kia.
Nói lời độc ác và nói hai lưỡi, nói lời thêu dệt cũng vậy;
Tướng bình đẳng như thế, như ảo ảnh lửa nắng, không có gì cả.
Các pháp đều như vậy, cũng không có chỗ nương tựa;
Như tiếng vang khi gọi, khéo biết tướng vắng lặng.
Các vô minh (mê muội) trong quá khứ, vì chấp ngã nên sinh buồn lo;
Nếu chứng được vô ngã, đó gọi là không lay động.
Biết được cái hại của phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ sở), thể tính vốn không có tướng;
Không tướng tức là Bồ-đề, đó gọi là không lay động.
Thấu suốt sâu các tà kiến, được tu trí tuệ chân chính;
Lìa rừng rậm tà kiến, đó gọi là không lay động.
Nếu tâm được không còn dục, thì dù hiện ra chịu ngọc nữ ôm ấp,
Cho đến các thiếu nữ, (vẫn là) điều bậc trí đã xa lìa.
Lấy tướng tà mà giữ giới, mà không bỏ chánh pháp (?);
Bậc trí không còn tâm ý (phân biệt), chỉ cầu thánh đạo.
Đó gọi là tu pháp nhẫn (sự an nhẫn chấp nhận chân lý), hiển bày cho ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo) thấy;
Không có tâm mà hành nhẫn, cũng không gần Niết-bàn.
Ngoại đạo tự tỏ ra khác lạ, lấy khổ hạnh 'năm nóng' (phơi mình giữa bốn đống lửa và mặt trời trên đầu) làm tinh tấn;
Chẳng phải điều bậc trí tu học, khổ hạnh chẳng phải Bồ-đề.
Thiền định mà ngoại đạo nói, lấy sự chấp tướng làm chỗ hành;
Chẳng phải điều Phật khen ngợi, cũng không khiến người khác học.
Bồ-tát không có gì sợ hãi, thu nhiếp được các chúng sinh;
Vì nhân duyên ấy nên nói, sự chấp tướng không lay động được (Bồ-tát).
Không bị sự chấp giữ thu nhiếp, nên sinh được tâm Bồ-đề;
Bồ-đề không chấp lấy tướng, vì thế không thể lay động.
Cha mẹ, anh em các thứ, chị em và vợ con,
Ví như trò huyễn hóa, vì thế không thể lay động.
Tất cả các pháp chấp tướng, thảy đều không có gì cả;
Nếu trụ nơi không có gì, vì thế không thể lay động.
Nếu có tưởng ngày và đêm, một tháng và nửa tháng,
Tất cả các tưởng như thế, đều như ảo ảnh nước giữa trời nắng.
Bố thí và trì giới, tu nhẫn nhục, tinh tấn,
Nếu đều khởi từ sự chấp giữ, thì tướng ấy là lay động.
Bồ-tát có sức mạnh lớn, tu thiền định và trí tuệ;
Nếu có tưởng vô úy, tất cả tưởng, tưởng chẳng phải tưởng,
Giác ý và chánh đạo, vốn có tưởng Bồ-đề,
Đều do ngu si khởi lên, bậc trí thì xa lìa.
Tưởng Phật và tưởng các pháp, cho đến có tưởng Tăng,
Các loại tưởng như thế, đều gọi là tưởng lay động.
Bồ-đề gọi là không tưởng, Nhất thiết chủng trí (trí biết rõ hết thảy mọi pháp đến từng chi tiết) tức là Bồ-đề;
Xa lìa các tưởng như thế, Bồ-đề khó thể nghĩ bàn.
Vì thế nên nói như vậy: những gì đến đều như bóng nước;
Nếu đã lay động (dẹp bỏ) các tưởng ấy, thì không còn xa Bồ-đề.
Bồ-đề với chúng sinh, tất cả các pháp đều như như (chân như: đúng như thật, không đổi khác);
Cho nên ta nói như vậy, (khiến) ác ma không biết được tâm (?)."
Phật lần lượt nói xong bài kệ đuổi ma, mười ức chúng sinh dứt trừ nghi ngờ, được ánh sáng Chánh pháp soi tỏ, đối với tất cả các pháp được vô sinh nhẫn. Được nhẫn ấy rồi, mười ức chúng sinh đứng trước Phật nói kệ:
"Phật đạo khó thể nghĩ bàn, thù thắng bậc nhất,
Nên được tôn xưng là Thế Tôn; chúng con trừ được nghi, được an ủi.
Tất cả đều được soi sáng, an trú nơi Phật đạo;
Ánh sáng thần diệu khắp mười phương, thấy vô số ức Phật.
Thấy Phật được nghe pháp, thân trang nghiêm sắc tướng;
Trừ nhơ bẩn, được trí thanh tịnh, bậc cứu đời có thể độ người.
Trong ức ruộng phước (nơi gieo sự cúng dường thì sinh ra phước), ruộng phước Phật là thù thắng nhất;
Theo chỗ Phật an trú, là đấng cứu đời vô thượng (không ai cao hơn)."
Bấy giờ mười ức chúng sinh nói kệ xong, đều đem y phục trang trọng cúng dường Phật và cúng dường Pháp, nói rằng: "Xin khiến tất cả chúng sinh đều được nghe pháp này, cùng nhau đến tụ họp."
Bấy giờ A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, khi chuyển Pháp luân đuổi ma này, những người nam nữ con nhà dòng dõi được nghe rồi, đều hiểu thấu, tin nhận không nghi, thì được bao nhiêu phước?" Phật nói: "A-nan, nếu người nam nữ con nhà dòng dõi, lúc mặt trời mới mọc, gần gũi cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi một trăm vị Phật; giữa trưa gần gũi cúng dường một trăm vị Phật; cho đến giờ bô (giờ xế chiều, khoảng 3 đến 5 giờ chiều) cúng dường một trăm vị Phật; đầu hôm cúng dường một trăm vị Phật; nửa đêm cúng dường một trăm vị Phật; cuối đêm cúng dường một trăm vị Phật; dùng các đồ vui thích vi diệu và y phục tốt nhất, trong hai vạn năm cúng dường Phật, mỗi ngày sáu thời (ba thời ban ngày, ba thời ban đêm) tôn trọng khen ngợi, lúc đi, đứng, ngồi, nằm đều tu hành cúng dường, chưa từng ngừng nghỉ. A-nan, ý ông nghĩ sao, được phước nhiều không?" A-nan thưa: "Được phước rất nhiều, không thể dùng thí dụ mà biết được giới hạn số lượng." Phật nói: "A-nan, nếu người nam nữ con nhà dòng dõi nghe được những chương cú (lời văn từng đoạn, từng câu) đuổi ma như thế này, nghe theo thứ lớp ý nghĩa rồi lại tin hiểu, không sinh nghi ngờ, thì công đức của người ấy gấp bội người kia."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video