Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách gom các sách thuộc bốn kho Kinh, Sử, Tử, Tập, do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn và duyệt định).
Động Minh ký (Ghi chép những chuyện sâu kín, huyền bí), quyển một.
Quách Hiến đời Hán soạn.
Khi Hán Vũ Đế chưa ra đời, vua Cảnh Đế (cha của Vũ Đế) nằm mộng thấy một con lợn (?) màu đỏ từ trong mây lao thẳng xuống, vào gác Sùng Phương. Vua tỉnh dậy (?), ngồi trên gác, quả nhiên thấy luồng khí đỏ như khói sương bay đến che kín cửa lớn cửa sổ. Nhìn lên trên thì thấy ráng đỏ dày đặc bốc lên. Vua bèn đổi tên gác Sùng Phương thành điện Y Lan. Về sau Vương phu nhân sinh ra Vũ Đế ở chính điện này. Có đàn chim sẻ xanh bay đến cửa thành Bá Thành, nên cửa ấy được đổi tên là cửa Thanh Tước (Sẻ Xanh). Sau đó cửa được sửa sang trang hoàng, người ta chạm gỗ làm rui mái có hoa văn. Chim sẻ bay đi, nhân đó đặt tên là cửa Thanh Ỷ (Hoa Văn Xanh).
Đông Phương Sóc, tự (tên chữ, tên gọi thứ hai mà người xưa đặt cho mình bên cạnh tên thật) là Mạn Thiến. Cha ông là Trương Di, tự Thiếu Bình, vợ là con gái họ Điền. Trương Di đã hai trăm tuổi mà mặt vẫn như trẻ nhỏ. Sóc sinh ra được ba ngày thì bà họ Điền mất, khi ấy là năm thứ ba đời Cảnh Đế. Một bà hàng xóm nhặt về nuôi. Lên ba tuổi, những sách sấm bí truyền (?) (sách lời tiên tri được cất giấu kín) trong thiên hạ, Sóc chỉ đọc qua một lần là thuộc lòng đọc vanh vách. Cậu thường chỉ trỏ (?) lên khoảng không trên trời mà nói chuyện một mình.
Bỗng một hôm bà hàng xóm lạc mất Sóc, mấy tháng sau cậu mới về. Bà đánh đòn cậu. Về sau cậu lại bỏ đi, qua một năm mới về. Bà chợt thấy cậu thì vô cùng kinh ngạc, nói: "Con đi một năm mới về một lần, lấy gì an ủi lòng mẹ đây?" Sóc thưa: "Con đến biển Tử Nê (biển Bùn Tía), có nước tía làm bẩn áo, bèn đi qua vực Ngu Uyên (vực sâu nơi mặt trời lặn, theo truyền thuyết) để giặt. Sáng ra đi, trưa đã về, sao lại bảo là một năm?" Mẹ hỏi: "Con đã đi qua những nơi nào?" Sóc thưa: "Con giặt áo xong thì nghỉ tạm ở nhà Đô Sùng (?). Vương công cho con uống Đan hà tương (nước ráng đỏ, một thứ đồ uống của tiên). Con uống no quá, bụng tức đến gần chết (?). Con bèn uống nửa hợp (đơn vị đo dung tích, bằng một phần mười thăng, chừng vài chục mililit) Thiên hoàng lộ (sương vàng của trời) thì tỉnh lại. Rồi trên đường về gặp một con hổ xám nằm nghỉ bên đường, con cưỡi hổ trở về. Con đánh nó đau quá, hổ cắn bị thương chân con." Mẹ buồn rầu than thở, bèn xé vạt váy vải xanh băng cho cậu.
Sóc lại rời nhà đi xa vạn dặm, thấy một cây khô, bèn cởi miếng vải treo lên cây. Miếng vải hóa thành rồng, nhân đó nơi ấy được gọi là đầm Bố Long (đầm Rồng Vải).
Trong niên hiệu Nguyên Phong (tên gọi một giai đoạn trị vì của Hán Vũ Đế, khoảng năm 110–105 trước Công nguyên), Sóc đi chơi ở đầm Mông Hồng, chợt thấy Vương Mẫu (tức Tây Vương Mẫu, nữ thần tiên đứng đầu các tiên nữ trong truyền thuyết) đang hái dâu bên bờ biển Bạch Hải. Lát sau có một ông lão vàng chỉ vào A Mẫu (tức Vương Mẫu) mà bảo Sóc: "Bà ấy xưa là vợ ta, gửi hình làm tinh của sao Thái Bạch (tức sao Kim). Nay ngươi cũng là tinh của ngôi sao này. Ta nhịn ăn ngũ cốc, chỉ nuốt khí (phép tu tiên của Đạo gia: bỏ ăn, chỉ hít thở khí trời để nuôi thân) đã hơn chín nghìn năm, con ngươi trong mắt đều ánh màu xanh, có thể nhìn thấy những vật ẩn kín. Cứ ba nghìn năm thì một lần lật xương rửa tủy, hai nghìn năm thì một lần cạo xương thay lông (phép tu luyện thay đổi thân thể để trường sinh). Từ khi ta sinh ra đến nay đã ba lần rửa tủy, năm lần thay lông rồi."
Năm thứ hai niên hiệu Kiến Nguyên (một giai đoạn trị vì của Hán Vũ Đế, năm 139 trước Công nguyên), vua dựng đài Đằng Quang để ngắm xa bốn phương. Trên đài, vua cho đánh chuông bằng ngọc biếc, treo khánh (nhạc cụ bằng đá hoặc ngọc, treo lên mà gõ) bằng ngọc Huyền Lê (một thứ ngọc quý), thổi sáo trì (ống sáo thổi ngang thời xưa) làm bằng tre Sương Điều, hát khúc "Mây đến tựa mặt trời". Đông Phương Sóc lạy hai lạy trước mặt vua, tâu: "Thần đi về phía đông đến cánh đồng hoang Vạn Lâm, bắt được chim phượng non chín màu. Nước ở nguồn Sầm và ghềnh Đan có màu đỏ. Thần đi về phía tây qua Động Hác, bắt được rồng cù (một loài rồng không sừng) con ở vực Thương Uyên, và ngọc trai Tĩnh Hải Du (?)."
Động Hác ở phía tây vực Ngu Uyên. Ao Cù Tuyền ở phía bắc cung Ngũ Tạc. Trong ao có thuyền Truy Vân (Đuổi Mây), thuyền Khởi Phong (Nổi Gió), thuyền Thị Tiên (Hầu Tiên), thuyền Hàm Yên (Ngậm Khói). Có chiếc dùng gỗ sa đường làm mái chèo, có chiếc dùng gỗ mộc lan và gỗ chá vân hoa làm chèo lái. Lại dựng đài năm tầng dưới trăng (?).
Núi Điếu Ảnh cách sông Chiêu ba vạn dặm, có mây khí nhìn như bóng núi. Cỏ đan hoắc (một loài cỏ màu đỏ) mọc trong bóng ấy, lá nổi trên mặt nước. Có sông Tía dài vạn dặm, sâu mười trượng (trượng: đơn vị đo dài, mỗi trượng chừng hơn hai mét), trong sông có loài sen lạnh, sau khi sương xuống mới thơm. Cõi ấy (?) có đàn Giáng Linh (đàn tế nơi thần linh giáng xuống), ao Dưỡng Linh, điện Phân Quang năm gian, nhà Bôn Lôi bảy gian, gác Vọng Thiềm (gác ngắm trăng) cao mười hai trượng, trên có chuông vàng rộng bốn thước (thước: đơn vị đo dài, chừng hơn hai mươi phân). Trong niên hiệu Nguyên Phong, có nước Chỉ (?) dâng chiếc gương này, soi vào thì yêu ma quỷ quái không giấu được hình (?).
Hương Đô Di to như hột táo, ăn một miếng thì suốt mấy tháng không đói. Lấy một hạt nhỏ bằng hạt kê thả vào nước, chốc lát đã nở đầy một chiếc chậu lớn.
Phía nam cung Cam Tuyền, trong ao Côn Minh có điện Linh Ba bảy gian, đều lấy gỗ quế làm cột, gió thổi đến thì tự tỏa mùi thơm. Vua vốn say mê những chuyện linh dị, thường có được tủy báo đỏ, mỡ phượng trắng. Vua cho mài thiếc xanh thành bột, trộn với dầu tô (dầu ép từ hạt tía tô), đem thắp ở đàn thờ thần. Đêm mưa to mà ánh lửa không tắt. Có những con ngài sương trông như ong lao vào lửa, người hầu giơ phất trần lông lân (?) lên phẩy đuổi đi.
Trong niên hiệu Nguyên Quang (một giai đoạn trị vì của Hán Vũ Đế, khoảng năm 134–129 trước Công nguyên), vua dựng đàn Thọ Linh. Trên đàn trồng thành hàng cây Thùy Long (Rồng Rủ), giống cây ngô đồng xanh, cao mười trượng. Có thứ sương đỏ màu như nước son, rưới lên lá, rơi xuống đất đều thành ngọc trai. Cành cây giống rồng rủ ngược xuống, nên cũng gọi là cây Trân Chi (Cành Quý). Đàn này cao tám trượng. Vua sai Đổng Yết ngồi xe mây ráng lên đàn. Đến canh ba đêm ấy (khoảng nửa đêm, từ 23 giờ đến 1 giờ sáng), nghe tiếng gà rừng gáy, bỗng sáng như lúc rạng đông. Tây Vương Mẫu cưỡi chim loan (loài chim thần giống phượng hoàng) hát khúc "Xuân về vui". Đổng Yết chỉ nghe tiếng Vương Mẫu hát mà không thấy hình bóng. Tiếng hát lượn quanh xà nhà ba vòng mới dứt. Cỏ cây bên đàn, cành lá có chỗ lật, có chỗ rung, ấy là do cảm ứng tiếng hát. Bốn phía đàn trồng thành hàng cây táo mềm, cành như cây quế xanh, gió thổi đến thì tự phẩy sạch bụi trên bậc thềm.
Đổng Yết, tự Trọng, người ấp Úc, quận Vũ Đô. Thuở nhỏ ham học, từng đi chơi khắp núi đầm, mang theo tranh vẽ, sách vở, lo chúng nặng nề cồng kềnh. Nhà nghèo, ông nhặt lá cây thay cho thẻ tre để viết (người xưa viết chữ trên những thẻ tre kết lại), bảo rằng lá dễ cuộn lại mang theo trong người. Ông đan cành gai làm giường, gom lông chim lông thú để nằm lên trên.
Nước Ba Chi, còn gọi là nước Ba Dặc, dâng loài cỏ thơm thần tinh, còn gọi là Thuyên Mi, lại có tên là Xuân Vu. Một gốc mọc trăm nhánh, giữa thân có đốt như đốt tre, mềm mại. Vỏ của nó như tơ, có thể dệt thành vải, tức là thứ gọi là vải Xuân Vu, cũng gọi là vải Hương Thuyên, chắc và dày như lụa trắng mịn. Cầm một mảnh thì cả nhà đều thơm. Phụ nữ mang theo (?) thì thơm ngát suốt cả tháng.
Nước Hấp Hàn dâng con thú Phi Hài, hình dạng như con hươu, màu xanh, người ta lấy sợi tơ xanh lạnh bện thành dây để buộc nó. Đến khi nó chết, vua tiếc, không chôn mà treo ở cổng vườn. Da lông đều mục nát, chỉ có màu xương vẫn còn xanh. Người thời ấy đều biết đó là vật thần dị, bèn lấy dây buộc chân nó lại. Khi đến xem thì chỉ thấy chỗ bị buộc còn lại, còn đầu, đuôi và xương đều đã bay đi mất.
Phía tây ao Đán Lộ có ao Linh, vuông bốn trăm bộ (bộ: đơn vị đo dài, mỗi bộ bằng một bước đôi, chừng hơn một mét), trong có rau hạnh Liên Tiền, củ ấu Phù Căn, rong Đảo Chi. Rau hạnh Liên Tiền có lá vằn như đồng tiền. Củ ấu Phù Căn có rễ mọc trên mặt nước, lá chìm dưới sóng, quả vỏ mỏng, ngọt thơm, lá nửa xanh nửa trắng, sau khi sương xuống càng ngon, nên gọi là ấu Thanh Băng (Băng Xanh). Rong Đảo Chi có cành nằm ngang chúc ngược trong nước, dài hơn chín thước, giống như lưới đan. Có vịt trời, le le mùa thu, cùng chim âu, cò trắng bay lượn trên mặt nước, hễ sa vào đám rong này đều không thoát ra được, như mắc lưới tơ vậy, nên cũng gọi là rong Thủy Võng (Lưới Nước). Trong ao có thuyền Chuyển Vũ, thuyền Lăng Long, thuyền Lăng Ba. Vua từng đến đây dạo chơi, mở tiệc.
Động Minh ký, quyển một (hết).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video