Phẩm thứ mười bảy: Hỏi về Bồ-tát
Bồ-tát Ca-diếp (vị Bồ-tát đang thưa hỏi Phật trong kinh này; Bồ-tát là người tu hành phát nguyện cầu giác ngộ thành Phật và cứu giúp mọi chúng sinh) thưa với Phật: "Thế nào gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện rộng lớn)?" Phật bảo Ca-diếp: "Người đã phát ý (đã khởi lòng quyết cầu giác ngộ thành Phật) và người chưa phát ý, tất cả những người ấy đều là Bồ-tát.
Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, tiếng Phật gọi người nghe pháp)! Ví như ngày mùa đông, bơ và dầu sữa đông cứng lại, không chút ướt mềm. Cũng vậy, có người tu tập tất cả các khế kinh (kinh điển do Phật nói, hợp với chân lý và hợp với người nghe) khác và các tam-muội (phép thiền định, giữ tâm chuyên chú một chỗ) khác, phát tâm để mong được quả báo mà cầu Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn của Phật). Hạng người ấy gọi là chưa phát đạo ý (chưa thật khởi lòng cầu đạo giác ngộ), không thể mau thành tựu đạo Bồ-tát. Vì sao vậy? Vì họ không siêng năng gắng sức, giống như ngày mùa đông.
Lại nữa, thiện nam tử! Như mặt trời mùa xuân nóng gắt, bơ dầu đều chảy mềm, các chỗ nước đóng băng khác đều tan hết, nước trong hồ ao cũng cạn khô. Cũng vậy, Ca-diếp! Nếu có thiện nam, thiện nữ, dù là người trong đạo Phật hay người theo đạo khác, dù nghe với lòng chí thành hay vì danh tiếng và lợi lộc, mà nghe kinh Phương Đẳng (tên chung các kinh Đại thừa, giáo lý rộng lớn bình đẳng) Đại Bát-nê-hoàn (Đại Niết-bàn, sự diệt độ trọn vẹn của Phật; cũng là tên kinh này) này, dù chỉ thu tâm lại mà để kinh lướt qua tai, thì những người như vậy, dù đã phát tâm Bồ-đề hay chưa phát tâm, trong thân đều được thấm nhuần, làm nhân (hạt giống, nguyên nhân) cho Bồ-đề. Vì thế ta nói những thiện nam, thiện nữ ấy đều là Bồ-tát. Kinh Phương Đẳng Bát-nê-hoàn như vậy chứa nhóm công đức, trí tuệ giác ngộ không cùng tận, nên ta gọi đó là sự thấm nhuần mùa xuân. Vì sao vậy? Vì kinh mở bày giáo pháp Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) thường trụ (thường còn mãi, không hề diệt mất).
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như ánh sáng mặt trời, mặt trăng chiếu rọi thì mọi ánh sáng khác đều không còn hiện ra. Cũng vậy, kinh Đại thừa (giáo pháp lớn, đưa mọi chúng sinh đến thành Phật) Bát-nê-hoàn chiếu sáng thì ánh sáng công đức của các khế kinh khác và các tam-muội đều không còn hiện ra. Vì thế, thiện nam, thiện nữ nghe kinh Phương Đẳng Đại Bát-nê-hoàn này, dù chưa phát được tâm cầu đạo vô thượng (đạo cao nhất, không gì trên được), nhưng ánh mặt trời Niết-bàn đã vào trong thân, làm nhân cho Bồ-đề. Vì thế gọi là Đại Bát-nê-hoàn."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Nếu tất cả chúng sinh ắt đều có nhân duyên Bồ-đề vào trong thân, thì vì sao Thế Tôn lại nói rằng những kẻ phạm bốn pháp đọa (bốn trọng tội của người xuất gia: dâm dục, trộm cắp, giết người, nói dối là mình đã chứng đạo; phạm thì bị loại khỏi Tăng đoàn và đọa vào đường ác), kẻ làm tội vô gián (các tội nặng nhất như giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn; phải đọa vào địa ngục Vô gián, chịu khổ không lúc nào ngừng), kẻ phỉ báng kinh pháp, và nhất-xiển-đề (kẻ đã dứt hết mọi căn lành, không tin nhân quả, không còn lòng hướng thiện), là những cái gai độc trong chánh pháp?
Như lời Phật nói, nếu người chưa phát ý cũng có nhân Bồ-đề, thì có gì khác biệt? Bốn hạng người ấy lẽ ra không có tội ác." Phật bảo Ca-diếp: "Trừ nhất-xiển-đề ra, những chúng sinh khác hễ nghe kinh Phương Đẳng Đại Bát-nê-hoàn này mà làm nhân cho Bồ-đề, nên biết những người ấy đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, nên mới được nghe kinh này; các tội khác không làm gì được họ. Vì sao vậy? Vì sức phương tiện (cách khéo léo để dẫn dắt chúng sinh) lớn lao của Ma-ha-diễn (Đại thừa) này mở bày tánh Như Lai (bản tánh Phật vốn có sẵn trong mỗi chúng sinh) của tất cả."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Người chưa phát tâm thì không có lòng ưa thích hướng về, nghe rồi liền quay lưng bỏ đi, làm sao lại thành nhân Bồ-đề được?" Phật bảo Ca-diếp: "Người chưa phát ý, dù không ưa thích hướng về mà quay lưng bỏ đi, nhưng vẫn nhớ kinh này, trong lòng không quên mất. Khi nằm ngủ, trong mộng thấy quỷ thần lớn hiện tướng đáng sợ, quát rằng: 'Này thiện nam tử kia! Hãy nghĩ đến Bồ-đề! Nếu không chịu hướng về, ta sẽ giết ngươi!' Người ấy liền kinh sợ mà nghĩ đến Bồ-đề, cho đến khi tỉnh dậy, lòng vẫn còn nghĩ mãi. Lại nữa, người ấy sau khi chết đọa vào nê-lê (địa ngục), thấy quả báo tội lỗi của mình, cũng lại nhớ nghĩ; đọa vào loài ngạ quỷ (quỷ đói) hay sinh lên cõi trời cũng đều nhớ nghĩ. Ở nơi ấy họ có thể phát tâm Bồ-đề, và lòng không ưa thích kinh Đại thừa Bát-nê-hoàn này từ đó dứt hẳn. Như vậy là nhân Bồ-đề. Có nhân như vậy, có duyên như vậy, liền thành lập Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Như giữa hư không nổi mây lớn đổ mưa, mưa xuống mặt đất, cây khô, núi đá và các gò cao; nước không đọng lại ở đó mà chảy dồn xuống ruộng thấp, ao đầm đều đầy, chúng sinh được dùng. Mưa pháp của Ma-ha-diễn Đại thừa này rơi xuống nhất-xiển-đề cũng như mưa rơi xuống cây đá và đất gò cao, không thấm nhận được sự thấm nhuần của nhân duyên Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như hạt giống đem rang cho khô cháy, dù mưa thuận mùa suốt trăm nghìn vạn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) cũng không thể nảy mầm. Bọn nhất-xiển-đề cũng như vậy, đối với kinh Phương Đẳng Bát-nê-hoàn này, dù nghe suốt trăm nghìn kiếp, rốt cuộc cũng không thể nảy mầm Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì như hạt lúa đã cháy, thiện căn (gốc rễ điều lành) đã diệt mất.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như viên ngọc sáng bỏ vào nước đục thì nước liền trong, nhưng ném vào bùn nhão thì không thể làm cho trong. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy: đặt vào nước đục của chúng sinh phạm năm tội vô gián, phạm bốn pháp đọa, vẫn còn có thể làm cho trong, khiến phát tâm Bồ-đề; nhưng ném vào bùn nhão nhất-xiển-đề thì trăm nghìn vạn năm cũng không làm trong được, không khởi được nhân Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì không có thiện căn.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như có cây thuốc tên là Dược Vương (vua của các loại thuốc), bệnh gì cũng chữa được. Rễ, thân, hoa, lá, hoặc nước cốt, hoặc mùi hương của nó, có người uống, có người thoa lên thân, hoặc chỉ ngửi hương, dù trong lòng ưa hay không ưa, bệnh đều khỏi hết; chỉ trừ bệnh chắc chắn phải chết thì không chữa lành được. Cũng vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này chữa được bệnh nặng do nghiệp ác của tất cả chúng sinh. Dù là người phạm bốn pháp đọa, làm nghiệp tội vô gián, hay những người ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài Phật giáo) không ưa Bồ-đề, hễ nghe kinh Phương Đẳng này lọt qua tai một lần thì đều làm nhân Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này chữa được mọi điều ác. Chỉ trừ nhất-xiển-đề. Vì sao vậy? Vì họ không có nhân Bồ-đề. Cũng như thân người có chỗ bị thương rách thì thuốc đắp (?) mới thấm vào được, trừ được các bệnh; nếu không có chỗ thương rách thì thuốc đắp không thấm vào. Bọn nhất-xiển-đề cũng vậy, không thể làm rách vỡ để nhận lấy nhân Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như kim cương phá được mọi thứ châu báu, mà sức nó không phá được sừng dê trắng. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, đối với những người đã thành tựu mọi điều ác, đều có thể phá tan mà lập nên nhân Bồ-đề; chỉ không phá được cái ác của nhất-xiển-đề để khởi nhân Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như các loại cây bị chặt cành, chặt thân thì chẳng bao lâu lại mọc như cũ. Cũng vậy, chúng sinh làm các nghiệp tội, nghe kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn thì sinh nhân Bồ-đề. Nhưng như cây đa-la (một loại cây cọ, chặt ngọn rồi thì không mọc lại) bị chặt thì không mọc lại nữa; bọn nhất-xiển-đề cũng vậy, rốt cuộc không thể mọc ra cành lá Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như giữa hư không nổi mây lớn đổ mưa, mà giọt mưa không dừng lại giữa hư không. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này khắp nơi tuôn mưa pháp, nhưng đối với nhất-xiển-đề thì mưa không dừng lại được.
Không tu chân thật, cũng chẳng đến;
Chỗ rốt ráo kia, không ai thấy.
Là các nghiệp ác, bất thiện kia;
Chính là điều thấp hèn lớn của thế gian.
"Khéo tu" nghĩa là tu Bồ-đề. "Chẳng đến" nghĩa là: nếu tự mình không tu thì rốt cuộc không tự được. "Chân thật" là nghiệp thù thắng vi mật (sâu kín, nhiệm mầu). Nghiệp thù thắng ấy không đến với ai? Đó là nhất-xiển-đề. Kẻ lìa hẳn lòng lành gọi là nhất-xiển-đề. Bọn nhất-xiển-đề tăng thượng mạn (kiêu căng, chưa chứng đạo mà tự cho là đã chứng) lấy gì làm gốc? Lấy nghiệp bất thiện phỉ báng kinh pháp làm gốc. Phỉ báng kinh pháp là hung ác, ngỗ nghịch, tàn bạo, nên biết những kẻ ấy là điều người trí phải sợ. Ví như con đường hiểm có nhiều trộm cướp, kẻ ngu ngông cuồng không biết sợ, cứ mặc ý đi thẳng tới nên bị giặc hại; còn vị vua pháp có sức mạnh lớn đi trên đường ấy thì không hề sợ hãi.
"Không thấy chỗ rốt ráo" nghĩa là: mãi mãi không thấy được tận cùng nghiệp ác của bọn nhất-xiển-đề, cũng không thấy được chỗ tận cùng của vòng sinh tử vô lượng của họ. Ta chỉ nói sơ lược những điều ác chất chứa của họ; nếu nghe đầy đủ thì thật rất đáng sợ. Giả sử tất cả chúng sinh cùng lúc phát tâm thành đạo vô thượng, thì các bậc Chánh giác (bậc giác ngộ chân chính, tức chư Phật) ấy vẫn không thấy được chỗ tận cùng các điều ác của bọn nhất-xiển-đề. Khi thành Chánh giác, các ngài lại không thấy tận cùng của điều gì nữa? Tất cả chúng sinh phá tan sinh tử đều thành Phật đạo, mà không thấy Vô dư Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân và phiền não) của chư Phật là vô thường, diệt hết như ngọn đèn tắt.
"Các nghiệp ác kia là điều thấp hèn lớn của thế gian" nghĩa là: bọn nhất-xiển-đề lìa hẳn công đức của nhân duyên Bồ-đề, những kẻ ấy gọi là thấp hèn của thế gian. Đối với Đại thừa này, đến sau cùng mới giác ngộ mà được thành Phật, cái đó cũng gọi là thấp hèn (?). Pháp của chư Phật vốn là như vậy.
Kẻ đã làm nghiệp ác,
Như sữa tát-xà (?) thành sữa đông (quả báo không hiện ngay mà dần dần chín muồi);
Kẻ ngu xem thường nên bị đốt,
Như tro phủ trên lửa (bề ngoài nguội mà bên dưới vẫn cháy).
Có kẻ nhất-xiển-đề trông giống A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử) mà làm nghiệp ác; có bậc A-la-hán trông giống nhất-xiển-đề mà thực hành lòng từ. Nhất-xiển-đề trông giống A-la-hán là những chúng sinh phỉ báng kinh Phương Đẳng. A-la-hán trông giống nhất-xiển-đề là người chê trách hàng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu tự mình thoát khổ), rộng nói kinh Phương Đẳng, bảo chúng sinh rằng: "Ta và các người đều là Bồ-tát. Vì sao vậy? Vì tất cả đều có tánh Như Lai."
Thế nhưng những chúng sinh kia gọi người ấy là nhất-xiển-đề. Người ấy lại nói: "Như Lai đã thọ ký (lời Phật báo trước rằng người nào đó sẽ thành Phật) cho chúng ta, các người cũng vậy. Ta và các người đều sẽ lìa vô lượng phiền não, các ma và nghiệp ác, như bình nước bị vỡ. Đối với khế kinh này, ắt thành Bồ-đề, chớ sinh nghi nữa. Ví như kẻ tráng sĩ vâng lệnh vua sang nước khác ca ngợi đức của vua, thà mất thân mạng chứ quyết không đổi lời. Chúng ta hôm nay cũng vậy: Như Lai đã nói rõ rằng tất cả chúng sinh đều có Phật tánh (tánh Phật, khả năng thành Phật có sẵn), chúng ta quyết không tiếc thân mạng, rộng nói kinh này giữa những người phàm ngu." Đó gọi là Ma-ha-tát trông giống nhất-xiển-đề.
Còn kẻ ở chốn a-lan-nhã (nơi vắng vẻ xa làng xóm để tu hành) mà ngu si không có trí, dáng vẻ giống A-la-hán mà phỉ báng kinh Phương Đẳng, thì kẻ phàm phu ngu dại cho là A-la-hán thật, cho là bậc Đại sĩ (bậc người lớn, tức Bồ-tát). Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) ác ấy làm ra vẻ ở nơi a-lan-nhã vắng vẻ, tự đặt mình giống như A-la-hán thật, nhưng đối với hạnh a-lan-nhã thì không hề thuận theo, lại bày ra thuyết khác, dựng lên bốn nhân duyên (?), nói rằng kinh Phương Đẳng đều là lời ma nói, nói Ma-ha-diễn là gươm gai của bọn khôn lanh đâm vào chánh pháp (?), nói chư Phật Thế Tôn đều phải vô thường mà lại nói là thường trụ. Nên biết đó là tướng hủy diệt chánh pháp, phá hoại Tăng đoàn. Kẻ nói như vậy gọi là nhất-xiển-đề. Vì thế nên nói:
Kẻ đã làm nghiệp ác,
Như sữa tát-xà (?) thành sữa đông;
Kẻ ngu xem thường nên bị đốt,
Như tro phủ trên lửa.
"Như vậy, thiện nam tử! Nên biết kinh Phương Đẳng Bát-nê-hoàn là lời quyết định của chư Phật Như Lai. Ma-ha-diễn là cao nhất, không gì hơn, như ngọc ma-ni (một loại ngọc quý trong suốt, sáng sạch) sáng trong không chút bợn nhơ.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như hoa sen được ánh mặt trời chiếu vào thì không hoa nào không nở. Tất cả chúng sinh cũng vậy: kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, hễ nghe qua tai một lần, dù chưa phát ý, không ưa Bồ-đề, những người ấy ắt sẽ có nhân Bồ-đề. Còn nhất-xiển-đề sở dĩ dứt hẳn với tánh Như Lai là do phỉ báng mà làm nghiệp ác lớn. Như con tằm nhả tơ tự quấn lấy mình mà không có lối ra, bọn nhất-xiển-đề cũng vậy, đối với tánh Như Lai không thể mở bày để khởi nhân Bồ-đề, cho đến tận cùng bờ mé sinh tử.
Lại nữa, thiện nam tử! Như hoa sen xanh, sen hồng, sen vàng, sen trắng mọc trong bùn nhơ mà không bị bùn nhơ làm bẩn. Chúng sinh nào tu tập kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn cũng vậy, không bị phiền não làm ô nhiễm. Vì sao vậy? Vì tánh Như Lai không nhận sự nhiễm bẩn.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như trong một nước nổi gió mát, tất cả chúng sinh hễ lỗ chân lông trên thân gặp được gió ấy thì nóng bức bứt rứt đều tiêu hết. Cũng vậy, thiện nam tử! Vị pháp cam lộ (nước ngọt ngon của cõi trời, ví cho giáo pháp làm người ta hết khổ, không chết) của kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, tất cả chúng sinh không ai không được thấm nhuần mà phát nhân Bồ-đề, trừ nhất-xiển-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như vị thầy thuốc giỏi thông thạo tám phép y thuật (tám ngành chữa bệnh của y học Ấn Độ xưa), mọi bệnh đều chữa được, chỉ trừ bệnh a-tát-xà (bệnh nan y, không thể chữa khỏi). Cũng vậy, thiện nam tử! Tất cả các khế kinh và các tam-muội chữa được mọi bệnh phiền não như tham dục, sân giận, si mê, nhưng không chữa được người phạm bốn giới trọng và nghiệp tội vô gián. Thiện nam tử! Lại có vị thầy thuốc giỏi vượt hơn tám phép y thuật, bệnh tật của tất cả chúng sinh, hễ mạng sống chưa hết thì đều chữa được, chỉ khi mạng sống đã hết thì không chữa lành được. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy, mọi bệnh phiền não của chúng sinh, cho đến người không ưa Bồ-đề, chưa phát tâm, đều chữa được, khiến phát Bồ-đề, chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như người mù không thấy năm màu, thầy thuốc giỏi chữa được, làm cho mắt sáng ra, chỉ không chữa được người mù từ lúc mới sinh. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy, tất cả chúng sinh, hàng Thanh văn, Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần nghe Phật dạy, chỉ cầu tự thoát khổ), người không ưa Bồ-đề, chưa phát tâm, đều được chữa trị, mở được tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy được chân lý), phát tâm Bồ-đề; chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề mù từ lúc mới sinh.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như thầy thuốc giỏi vượt hơn tám phép y thuật, chúng sinh nào có bệnh, ông viết thần chú đeo lên thân họ thì khiến mọi bệnh đều khỏi hết. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy, mọi bệnh phiền não của chúng sinh, người không ưa Bồ-đề, chưa phát ý, cho đến người phạm bốn giới trọng và nghiệp tội vô gián, đều trừ diệt được và đặt họ vững vào Bồ-đề."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Người phạm bốn giới trọng và tội vô gián giống như cây đa-la bị chặt, cùng với người không ưa Bồ-đề, chưa phát tâm, làm sao có thể khiến họ phát nhân Bồ-đề?" Phật bảo Ca-diếp: "Những chúng sinh ấy, hoặc trong giấc mộng, hoặc lúc lâm chung, đọa vào địa ngục mà sinh lòng hối hận: 'Thương thay! Chúng ta hủy phạm chánh pháp nên tự chuốc lấy tội này.' Rồi phát lời thề: 'Nếu thoát được chốn này mà sinh nơi khác, thì bất cứ ở đâu cũng quyết phát tâm theo đạo Bồ-tát.' Nhờ sức oai thần của kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, những chúng sinh ấy sinh vào cõi trời, cõi người, ắt sẽ phát tâm làm nhân Bồ-đề. Vì thế ta nói người phạm bốn giới trọng và nghiệp vô gián đều được phát tâm làm nhân Bồ-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như thầy thuốc giỏi pha trộn các vị thuốc gọi là a-già-đà (một loại thuốc thần, giải được mọi chất độc, chữa được mọi bệnh). Thứ thuốc hay ấy đặt ở chỗ nào thì mọi chất độc đều tiêu tan, chỉ trừ một loài rắn độc dữ nhất là không chế phục được. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy, tất cả bốn loại rắn độc kiêu mạn, kẻ phạm bốn giới trọng và nghiệp vô gián, kẻ không ưa Bồ-đề, chưa phát ý, đều được đặt vững trên đạo Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này là thuốc hay bậc nhất, không gì hơn. Chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề là loài rắn độc dữ nhất.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như thầy thuốc giỏi pha trộn các vị thuốc đem thoa lên mặt trống; chúng sinh nào đánh nhau bị thương, nghe tiếng trống ấy thì đều lành hết, chỉ trừ người mạng đã hết, chắc chắn phải chết. Tiếng trống pháp của kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này cũng vậy, tất cả chúng sinh nghe được tiếng ấy, thì mũi tên tham dục, sân giận, si mê, người không ưa Bồ-đề, chưa phát ý, người phạm bốn pháp đọa và tội vô gián, đều được chữa lành, chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như ban đêm tối tăm, người ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người chúng ta ở) đều ngưng hết mọi công việc nhà; khi mặt trời mọc rồi, dân chúng mới làm được việc nhà. Cũng vậy, chúng sinh nghe các khế kinh khác và các tam-muội thì như đêm tối; nghe giáo pháp vi mật của kinh Đại thừa Bát-nê-hoàn này thì như mặt trời mọc, thấy được các chánh pháp, như người nông phu gặp mưa mùa hạ. Ở kinh Ma-ha-diễn, vô lượng chúng sinh đều được thọ ký, hiện ra tánh Như Lai; tám nghìn vị Thanh văn ở kinh Pháp Hoa được thọ ký. Chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề như băng giá mùa đông.
Lại nữa, thiện nam tử! Như có người bị phi nhân (quỷ thần, các loài không phải người) ám nhập, hoặc bị trúng độc dữ, gặp được thầy thuốc giỏi, hoặc dùng thần chú, hoặc dùng thuốc có trì chú, thì bệnh ấy liền tiêu. Cũng vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, nếu tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), cho đến người ngoại đạo, ở bất cứ nơi nào, hoặc chép thành quyển kinh, hoặc giảng nói cho người khác, chúng sinh nào được đọc hoặc được nghe, những người ấy đều có nhân Bồ-đề; người không ưa Bồ-đề, chưa phát đạo ý, kẻ phạm bốn giới trọng, năm tội vô gián, mọi thứ độc tà ác đều tiêu diệt, chỉ trừ bọn nhất-xiển-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Như trong thân vị đại vương có sâu bọ lén ăn thịt mà vua chưa hay biết. Khi ấy có thầy thuốc giỏi biết tướng bệnh, tâu với vua: 'Trong thân có bệnh, nên mau chữa.' Vua không tin, không muốn cho chữa. Ông thầy sợ hãi không dám đưa thuốc, bèn lén dùng thần chú khiến sâu tự rớt ra. Vua thấy bệnh rồi mới tin lời thầy, đối đãi hậu hĩnh. Các chúng sinh cũng vậy, nghe kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn mà không ưa Bồ-đề, chưa phát ý; chư Phật, Bồ-tát dùng phương tiện vì họ mà nói. Tuy họ không nhận ngay, nhưng trong giấc mộng hoặc lúc lâm chung, họ tự giác ngộ mà phát nhân Bồ-đề, trừ nhất-xiển-đề.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như thầy thuốc giỏi khéo dạy con học tám phép y thuật, còn phương thuốc bí truyền quan trọng bậc nhất thì giấu lại chưa truyền; biết con đã thông thạo tám phép y thuật rồi, sau đó mới dạy hết phương thuốc bí truyền. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: Ứng Cúng là bậc đáng được cúng dường; Đẳng Chánh Giác là bậc giác ngộ chân chính trọn khắp) cũng vậy, dạy các pháp vương tử (con của vua pháp, tức các đệ tử nối dõi Phật), tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), trước hết học dứt trừ vô lượng phiền não, tập quán xét thân mình là không bền chắc, là chỗ chứa nhóm các khổ, vô thường, biến đổi hư hoại, là không, không có cái 'ta' và cái 'của ta'. Lại dạy học chín bộ khế kinh (chín thể loại kinh điển trong giáo pháp của Phật) cho thông thạo, rồi sau mới dạy học kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, khiến biết chúng sinh có tánh Như Lai, là pháp thường trụ, đều phát nhân Bồ-đề vô thượng, trừ nhất-xiển-đề. Như vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này là vô lượng, vô số, không thể nghĩ bàn. Nên biết kinh này là phép thuật vô thượng, là bí quyết của thầy thuốc giỏi.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như người lái đò chở người qua sông, đến bờ bên kia rồi lại quay về chở người khác. Chư Phật Như Lai cũng vậy, cưỡi thuyền Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn, tùy chúng sinh nào đáng được giáo hóa thì cứu độ họ; nhập Bát-nê-hoàn rồi lại đến nơi khác cứu độ chúng sinh. Vì thế Như Lai được gọi là vị lái thuyền lớn. Vì thế Như Lai là pháp thường trụ; vì cứu độ người nên hiện ra có sinh có mất.
Lại nữa, thiện nam tử! Như người đi thuyền muốn vượt biển lớn, nếu được gió thuận thì mau đến bờ kia; nếu không được gió thì hoặc phải trải qua nhiều năm, hoặc có thể chết đuối. Cũng vậy, chúng sinh được gió Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn thì mau vượt sinh tử đến bờ Bồ-đề; nếu không được thì mãi chìm trong biển khổ luân hồi (vòng sinh rồi chết, chết rồi sinh xoay vần mãi) sinh tử.
Lại nữa, thiện nam tử! Như người vào biển gặp sóng lớn, tính chẳng còn cách nào thoát, ngồi yên chờ chết, bỗng gặp gió lớn thổi đến một nước, không hay biết mà lặng lẽ tới nơi, vui mừng vô hạn, cho là điều lạ lùng hiếm có. Cũng vậy, kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này là gió lớn; chúng sinh không biết, không ưa hướng về để phát tâm Bồ-đề, nhưng gió Bát-nê-hoàn lặng lẽ thổi đưa họ đến cảnh giới Bồ-đề, lúc ấy họ mới biết là chân thật, cho là điều lạ lùng hiếm có.
Lại nữa, thiện nam tử! Như con rắn lột da rồi đi đến chỗ khác, thật ra không chết. Cũng vậy, thiện nam tử! Như Lai nhập Niết-bàn là bỏ thân cũ ấy như lột da mà đi. Vì thế Như Lai được gọi là Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc khéo đi qua, đã đi đến nơi tốt đẹp mà không trở lại khổ đau). Ngài bỏ thân phương tiện như cây thuốc độc (?), hoặc lại hiện thân phương tiện giáo hóa ở một cõi Diêm-phù-đề khác. Vì thế, thiện nam tử, nên biết Như Lai là pháp thường trụ.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như người thợ vàng có được vàng ròng tốt, tùy ý có thể làm ra mọi đồ trang sức và các loại đồ dùng, y phục. Chư Phật Như Lai cũng vậy, tùy theo người được giáo hóa trong hai mươi lăm cõi hữu (hai mươi lăm cảnh giới mà chúng sinh sinh tử luân hồi trong đó), đều có thể hiện thân mà độ thoát họ. Vì thế Như Lai gọi là vô lượng thân, cũng gọi là thường trụ.
Lại nữa, thiện nam tử! Như cây xoài và cây diêm-phù (một loại cây ăn quả lớn ở Ấn Độ) biến đổi theo ba mùa: có lúc lá xanh tốt, có lúc ra hoa kết trái, có lúc tàn rụng; chẳng phải cây ấy chết khô rồi sống lại. Cũng vậy, thiện nam tử! Thân phương tiện của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, vì giáo hóa nên cũng hiện ra ba thời: tỏ ra có sinh ra, thành Phật, và hiện nhập Bát-nê-hoàn; nhưng thật ra thường còn mà không diệt mất. Thiện nam tử! Thân bí mật của Như Lai là như thế.
Lời nói bí mật của Như Lai, giáo pháp bí mật phương tiện, cũng khó biết. Giáo pháp bí mật phương tiện là: thiện nam tử! Ví như vị đại vương ra lệnh cho các quan cũng có lối dạy kín đáo như vậy. Như có lúc vua nói: 'Mang tiên-đà-bà lại đây!' Tiên-đà-bà là một tên mà có bốn vật thật: một là muối, hai là chậu rửa, ba là ngựa, bốn là gươm. Bốn thứ ấy đều gọi là tiên-đà-bà. Nếu lúc vua ăn mà bảo người hầu lấy tiên-đà-bà, các quan nên biết vua ắt đòi muối. Nếu vua ăn xong mà đòi tiên-đà-bà, các quan nên biết ắt đòi chậu rửa. Khi muốn đến vườn rừng mà đòi tiên-đà-bà, các quan nên biết vua ắt đòi ngựa. Lúc ra trận đánh nhau mà đòi tiên-đà-bà, các quan nên biết ắt đòi gươm sắc. Vua có lời kín đáo như vậy, các quan cũng phải hiểu ý chỉ của vua.
Cũng vậy, thiện nam tử! Giáo pháp kín đáo của Ma-ha-diễn này cũng có bốn loại, như nói vô thường. Các thiện nam tử nên biết: Như Lai sinh ở Diêm-phù-đề rồi sẽ hiện vào Niết-bàn, đó là Ma-ha-diễn dạy tu tập ý tưởng vô thường. Nếu Như Lai nói chánh pháp sẽ diệt, các đệ tử nên hiểu như vầy: Như Lai nói khổ, đó là Ma-ha-diễn này dạy tu tập ý tưởng khổ. Như Lai nói thân là đồ chứa mọi tai họa, lại nói Tăng bảo (Tăng đoàn, một trong Ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) cũng sẽ diệt mất, các đệ tử nên hiểu như vầy: Phật nói vô ngã (không có cái 'ta' chân thật thường còn), đó là Ma-ha-diễn này dạy tu tập ý tưởng vô ngã. Nếu nói vô tưởng, không, vô sở hữu (không có gì cả) và giải thoát, các đệ tử nên hiểu như vầy: Ma-ha-diễn này nói được giải thoát khỏi hai mươi lăm cõi hữu, vì thế nói là không; mọi khổ đều diệt nên nói là vô sở hữu; vui tột bậc, vô tưởng, không bị vô thường biến đổi phá hoại được, vì thế gọi là pháp thường trụ, không biến đổi. Nên biết giải thoát chính là Như Lai; Như Lai chính là tánh Như Lai, trong thân tất cả chúng sinh đều có. Ai hiểu như vậy là đệ tử của ta, khéo hiểu giáo pháp vi mật của Như Lai.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như trời hạn hán, cây thuốc, hoa thơm, cây trái ngọt đều héo úa không kết trái được; tất cả cây cỏ khác dưới nước, trên cạn cũng đều khô héo không còn tươi tốt, lại đến năm sau cũng khó mọc lên. Cũng vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, sau khi ta diệt độ (qua đời, vào Niết-bàn), các đệ tử như hoa trái gặp trời hạn không thành quả được, như thành bị giặc cướp mất của báu thật mà chỉ còn giữ đống trấu cám (?). Các tỳ-kheo ác đã mất của báu rồi, lại chép lược, biên soạn mà không hiểu rõ nghĩa, buông lung lười biếng. Thương thay, nguy hiểm lớn! Đời sau thật rất đáng sợ. Mừng thay, lợi ích lớn! Chúng sinh đời sau được nghe kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này lọt vào tai, tùy theo phần kinh đã nghe mà thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng, hiểu ý nghĩa mà rộng vì người khác giảng nói, nhờ đó sẽ được Bồ-đề chân thật.
Lại nữa, thiện nam tử! Như ở các nước, thành ấp, làng xóm có người bán sữa, có kẻ pha nước vào để lừa người khác mà kiếm tiền; những người buôn sữa ấy cũng vậy, pha nước mà bán, lần lượt lừa nhau, người mua về ăn chẳng còn vị sữa. Cũng vậy, thiện nam tử! Sau khi ta Niết-bàn, lúc chánh pháp chưa diệt, còn lại hơn tám mươi năm (?), kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này lưu hành ở Diêm-phù-đề. Các tỳ-kheo ác buông lung lười biếng, bè đảng của các ma phá rối chánh pháp, tự soạn ra kinh luận, kệ tán, lời khen tụng, lấy sai làm đúng, lấy đúng làm sai, chép lược, thêm bớt; vì lợi lộc nên muốn tích chứa nhiều của cải phi pháp, phá rối vị chân chánh khiến pháp trở nên nhạt nhẽo; lại thêm nói tà, văn chữ không đúng, làm người học hiểu lầm; cũng không tôn trọng, cúng dường, cung kính, trong lòng ôm tà vạy dua nịnh, vì lợi lộc mà làm ra vẻ ưa thích pháp. Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này đến lúc ấy sẽ bị bọn người như thế hủy nhục.
Lại nữa, Ca-diếp! Vì lẽ ấy, thiện nam, thiện nữ đối với kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn nên siêng năng gắng sức, lập chí trượng phu (chí khí của bậc nam tử mạnh mẽ). Vì sao vậy? Vì tánh Như Lai là pháp của bậc trượng phu. Chí của người nữ thì đối với mọi pháp phần nhiều sinh đắm nhiễm, sức không kham nổi việc phát huy vị mầu nhiệm của kinh Ma-ha-diễn sâu xa. Thiện nam tử! Ví như con muỗi, thân tiết ra chút nước, không thể làm cho mặt đất này thấm ướt. Pháp của người nữ như mặt đất có nhiều khát ái (lòng ham muốn như cơn khát). Ví như biển lớn, mưa của trời và trăm sông muôn dòng đều đổ về biển mà biển chưa từng đầy đủ. Pháp của người nữ cũng vậy, tham hưởng năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, sự đụng chạm êm ái) mà không biết chán đủ.
Vì thế, Ca-diếp! Nếu thiện nam, thiện nữ muốn tìm cách lìa pháp của người nữ, nên siêng tu tập kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này. Vì sao vậy? Vì kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này nói tánh Như Lai là pháp của bậc trượng phu. Nếu có chúng sinh không biết thân mình có tánh Như Lai, thế gian dù gọi là nam tử, ta nói hạng ấy là người nữ. Nếu có người nữ biết được thân mình có tánh Như Lai, thế gian dù gọi là người nữ, ta nói người ấy là nam tử. Như vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này chứa nhóm công đức vô lượng vô biên, rộng nói chúng sinh có tánh Như Lai. Nếu thiện nam, thiện nữ muốn mau thành tựu tánh Như Lai, nên siêng năng gắng sức tu tập kinh này."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Lành thay, Thế Tôn! Nay con tu tập kinh Bát-nê-hoàn mới biết thân mình có tánh Như Lai, nay mới quyết định là nam tử." Phật bảo Ca-diếp: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử! Hãy siêng năng gắng sức học pháp sâu xa này, như con ong hút hoa, hút hết vị của pháp sâu xa. Này Ca-diếp, ví như chút nước của con muỗi không thể làm cho mặt đất này thấm ướt. Cũng vậy, thiện nam tử! Đời sau, các tỳ-kheo ác phá rối kinh pháp nhiều vô số vô lượng, như đất cao khô hạn, chẳng phải kinh Đại thừa Bát-nê-hoàn này có thể thấm nhuần được. Vì sao vậy? Nên biết là vì tướng suy tàn của chánh pháp diệt hết đã hiện ra.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như cuối mùa hạ đầu mùa đông, mưa thu dầm dề liên miên, hơi ấm ẩm ẩn mất. Cũng vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này, sau khi ta Bát-nê-hoàn, chánh pháp suy diệt, lúc ấy kinh này lưu truyền ở phương nam, bị mây mưa phi pháp của các thuyết tà, thuyết lạ cuốn trôi chìm ngập. Bấy giờ các Bồ-tát hộ pháp ở phương nam sẽ mang khế kinh này đến nước Kế-tân (vùng Kashmir ngày nay), ẩn giấu trong lòng đất; cùng tất cả các khế kinh Phương Đẳng Ma-ha-diễn cũng chìm mất ở đó. Thương thay! Lúc ấy là tướng pháp diệt hết. Mây mưa phi pháp tràn đầy thế gian; những người tu tập mưa pháp ân đức của Như Lai, các Bồ-tát hộ pháp, bậc anh hùng trong loài người, đều ẩn giấu cả."
Bấy giờ Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Tánh của chư Phật Như Lai, Thanh văn, Duyên giác không có khác biệt. Xin Ngài rộng nói cho tất cả chúng sinh đều được hiểu rõ." Phật bảo Ca-diếp: "Ví như có người nuôi nhiều bò sữa, xanh, vàng, đỏ, trắng, mỗi màu một bầy riêng. Khi muốn tế trời, người ấy gom hết bò lại, vắt hết sữa (?) vào một cái bình, thì sữa cùng một màu trắng như ngọc kha (màu trắng ngà như vỏ ốc). Cũng vậy, thiện nam tử! Tánh của chư Phật Như Lai, Thanh văn, Duyên giác đều thanh tịnh cùng một màu. Vì sao vậy? Vì cùng là lậu tận (đã dứt hết phiền não). Ví như người thợ vàng lấy quặng vàng đủ màu khác nhau, nấu chảy tinh luyện thì thành một màu vàng thuần nhất. Vì sao vậy? Vì quặng thô phiền não vô lượng vô số đều tiêu diệt hết. Vì thế nên tin kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này: tất cả chúng sinh đều có tánh Như Lai chân thật, đều cùng một màu."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Như Thế Tôn nói, tất cả chúng sinh đều có Phật tánh mà không có khác biệt, điều này con chưa rõ. Hãy tạm gác chúng sinh lại. Như Thế Tôn nói, Thanh văn, Duyên giác và các Bồ-tát không được Đại Bát-nê-hoàn, chỉ Như Lai mới được Đại Bát-nê-hoàn này. Vì thế nên biết Thanh văn, Duyên giác và các Bồ-tát không giống Như Lai. Nếu không có khác biệt, sao riêng Thế Tôn phải trải qua vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều đến không đếm được) tu hành gắng sức, tích chứa công đức?" Phật bảo Ca-diếp: "Điều ta nói trước kia là giáo pháp bí mật phương tiện của Như Lai, nói các Thanh văn không được Niết-bàn. Vì thế nên biết tất cả đều nhờ kinh Đại Bát-nê-hoàn này mà nhập Bát-nê-hoàn; Bát-nê-hoàn chỉ là cảnh giới của Phật. Vì thế kinh này tên là Đại Bát-nê-hoàn."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Như vậy là có khác. Như Phật nói, Thanh văn, Duyên giác và các Bồ-tát đều sẽ quy về Niết-bàn của Như Lai, như trăm sông đổ về biển lớn, là pháp thường trụ." Phật bảo Ca-diếp: "Ta là thường bậc nhất (?)." Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào? Tánh Như Lai không khác hay là khác?" Phật nói: "Có khác." Ca-diếp thưa Phật: "Khác thế nào?" Phật bảo Ca-diếp: "Ví như sữa bò: tánh Như Lai của tất cả Thanh văn cũng như vậy. Như sữa thành sữa đông: tánh Như Lai của tất cả Duyên giác cũng như vậy. Như thành bơ: tánh Như Lai của Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy. Như thành đề-hồ (chất tinh túy nhất luyện từ sữa, ngon nhất trong các vị): tánh của chư Phật Như Lai cũng như vậy. Như vậy, thiện nam tử! Kinh Ma-ha-diễn Bát-nê-hoàn này có bốn loại khác biệt."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Tánh của tất cả chúng sinh thế nào?" Phật bảo Ca-diếp: "Như sữa khi chưa thành (còn trong bầu vú) lẫn với nước và máu; vô lượng phiền não che lấp tánh chân thật của Như Lai."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Như Thế Tôn nói, ở thành Câu-di có người chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể, giữ ngục…) tên là Hoan Hỷ, sẽ thành Phật đạo, nằm trong số nghìn vị Phật ở thế giới này; Thế Tôn thọ ký rằng chỉ trong khoảng một niệm phát tâm liền thành Phật đạo. Vì sao Thế Tôn không thọ ký cho các tôn giả Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên (hai vị đại đệ tử của Phật) mau thành Phật đạo?" Phật bảo Ca-diếp: "Có những Thanh văn, Bích-chi Phật (tức Duyên giác) và các Bồ-tát không phát nguyện mau chóng; có những người phát nguyện mau chóng hộ trì chánh pháp. Vì những người ấy phát nguyện có hơn kém khác nhau, nên do sức Bồ-đề mà Thế Tôn thọ ký mau thành Phật đạo.
Lại nữa, thiện nam tử! Ví như người lái buôn chở ngọc ma-ni, trên đường đi ngang qua xóm làng của người quê mùa, rao bán châu báu. Đám người quê mùa nghe tiếng kéo đến xem, thấy ngọc mà không biết, liền cười to, cho là gạch đá. Cũng vậy, thiện nam tử! Như Lai thọ ký cho các Thanh văn sẽ thành Phật đạo, đạt được chỗ tối thắng. Đời sau có những tỳ-kheo buông lung lười biếng, không biết của báu thật, như người quê mùa kia; vì bệnh tật khốn khổ, nghèo túng mà xuất gia, lòng tin cạn mỏng, sống bằng tà mạng (kiếm sống bằng cách không chân chánh), dua nịnh cong vạy; nếu nghe Như Lai thọ ký cho Thanh văn thì liền cười to. Nên biết những kẻ ấy chỉ là hình dáng sa-môn (người xuất gia tu hành) chứ không phải sa-môn thật. Vì thế, thiện nam tử! Có người phát nguyện mau giữ gìn chánh pháp, lại có người không phát nguyện mau giữ gìn, nên Như Lai tùy theo sự chậm hay mau mà thọ ký cho họ."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Ma-ha-tát làm sao được quyến thuộc (những người thân cận, đồ chúng theo mình) không bị phá hoại?" Phật bảo Ca-diếp: "Siêng tu tập, gắng sức hộ trì chánh pháp. Đó là quyến thuộc không bị phá hoại của Bồ-tát Ma-ha-tát, bậc anh hùng trong loài người."
Bồ-tát Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Chúng sinh nào không biết sáu vị?" Phật bảo Ca-diếp: "Không biết Tam bảo (Ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) trước sau thường còn mãi, những chúng sinh ấy là không biết sáu vị. Như người miệng mất cảm giác thì không biết sự khác nhau của sáu vị ngọt, đắng, cay, chua, mặn, nhạt. Tất cả chúng sinh cũng vậy, ngu si không có trí, không biết Tam bảo là pháp thường còn, vì thế gọi là người không biết vị.
Lại nữa, thiện nam tử! Những chúng sinh không biết Như Lai là pháp thường trụ, ta nói họ là người mù bẩm sinh. Chúng sinh chỉ có mắt thịt mà biết tánh Như Lai là thường trụ, ta nói họ là có thiên nhãn (mắt của cõi trời, thấy được những điều mắt thường không thấy). Nếu có chúng sinh nghe Ma-ha-diễn mà tin và ưa thích, ta nói họ cũng là có thiên nhãn. Dù chúng sinh có thiên nhãn mà không biết Như Lai là pháp thường trụ, ta nói họ chỉ là mắt thịt. Vì sao vậy? Vì tánh Như Lai thường trụ chân thật, mà họ không thể siêng năng tu tập.
Lại nữa, thiện nam tử! Nên biết Như Lai làm cha mẹ cho tất cả chúng sinh. Vì sao vậy? Vì Ngài có thể hóa hiện đủ mọi hình dạng, giống loài của tất cả chúng sinh, cùng chung cảnh giới với họ mà nói pháp; dùng một âm thanh nói pháp mà mỗi loài khác nhau đều tự hiểu được, khen rằng: 'Lành thay! Như Lai dùng tiếng nói của ta mà nói pháp.'
Lại nữa, thiện nam tử! Như người sinh con, mới mười sáu tháng, nói năng chưa đúng; cha mẹ muốn dạy con nói, trước hết nói theo giọng của con, rồi dần dần dạy cho học. Nên biết cha mẹ thật ra không phải nói không đúng. Chư Phật Như Lai cũng vậy, vì giáo hóa nên làm giống hình dạng, giọng nói, lời lẽ của họ, nhưng Như Lai thật ra không giống họ; chỉ là dùng phương tiện thị hiện để thuận theo thế gian.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video