Thiên 5 — Phẩm 5 – Sống lâu

 Kinh Đại Bát Nê Hoàn (kinh nói về sự nhập Niết-bàn lớn của Phật; "Nê-hoàn" là cách phiên âm cổ của Niết-bàn, tức trạng thái dứt sạch mọi phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), phẩm Trường thọ (phẩm nói về sự sống lâu), thứ năm.

 Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) bảo khắp cả hội chúng: "Này các thiện nam tử, thiện nữ nhân (những người nam, người nữ có lòng lành theo đạo Phật), ai còn điều nghi ngờ về ba pháp (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý của Phật, và Tăng là đoàn thể người xuất gia) và về các giáo luật, thì nay đều nên hỏi." Ngài nói như thế đến ba lần.

 Khi ấy trong hội chúng có một vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh), người làng Na-la, họ Ca-diếp, thuộc dòng Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ, đứng đầu xã hội Ấn Độ xưa). Nhờ sức oai thần của Phật, ông rời chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải (cách tỏ lòng cung kính), cúi đầu lạy sát chân Phật, đi vòng quanh Phật trăm nghìn vòng, quỳ gối phải xuống đất, dâng hoa thơm cõi trời cúng dường xong, rồi thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, con muốn có điều xin hỏi, cúi mong Thế Tôn thương xót mà giảng giải."

 Phật bảo Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Ca-diếp: "Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến), Ứng Cúng (bậc xứng đáng được cả thế gian cúng dường), Đẳng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) cho phép ông tha hồ hỏi, ta sẽ vì ông mà nói."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, những điều con hỏi đều là nhờ sức oai thần của Như Lai, cũng là nhờ căn lành (gốc rễ điều thiện có sẵn trong mỗi người) của hết thảy chúng sinh. Hôm nay Như Lai có bốn chúng hiền thánh lớn làm quyến thuộc (những người thân cận, theo hầu), có các bậc đại sư tử (ví những bậc oai đức lớn, không sợ hãi như sư tử) làm quyến thuộc, có các lực sĩ Kim cương (các vị thần hộ pháp cầm chày kim cương) làm quyến thuộc, có biển lớn trí tuệ nhiệm mầu làm quyến thuộc. Các Bồ-tát trong hội đều đã thành tựu vô lượng công đức; những chúng như thế làm quyến thuộc. Chúng con là kẻ phàm hèn, muốn có điều hỏi mà không nhờ thần lực Như Lai giúp sức thì không thể nêu câu hỏi. Vì thế nay con dám có điều hỏi, nên biết đều là nhờ thần lực của Như Lai." Rồi ngay trước Phật, ông dùng kệ (bài thơ trong kinh Phật) hỏi rằng:

 Do nhân gì được sống lâu, được thân kim cương không hư hoại?

 Làm sao tiếp nhận và giữ gìn nghĩa rất sâu của khế kinh (kinh Phật, lời dạy hợp với chân lý và hợp với người nghe) này?

 Bồ-tát giáo hóa chúng sinh, giảng pháp có mấy cách?

 Hạng người nào đủ sức được gọi là chỗ nương tựa chân thật?

 Tuy chưa phải A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh), mà phẩm lượng ngang với A-la-hán?

 Lời ma trời nói và lời Như Lai nói, làm sao phân biệt được?

 Làm sao biết được nghĩa bình đẳng của bốn thánh đế chân thật (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ)?

 Cùng tướng của bốn điều điên đảo (bốn cái thấy lầm đảo ngược sự thật, như cho vô thường là thường, khổ là vui, không có cái ta là có cái ta, nhơ là sạch, hoặc ngược lại), và hạnh quán khổ, không, vô ngã (không có cái ta thật)?

 Làm sao Bồ-tát thấy được tính khó thấy của Như Lai?

 Làm sao được đầy đủ, hiểu rõ nghĩa "nửa chữ" (bán tự: ví cho giáo pháp sơ cấp chưa trọn vẹn, như chữ cái lẻ chưa ghép thành chữ đầy đủ)?

 Làm sao khéo hóa hiện như chim nhạn, chim hạc, chim xá-lợi (một loài chim ở Ấn Độ)?

 Làm sao được trí tuệ như mặt trời, mặt trăng, như vua của các vì sao?

 Thế nào là Bồ-tát? Xin thương xót nói cho rõ ràng dứt khoát.

 Những pháp môn như thế, nghĩa sâu xa vô lượng,

 là điều chúng con cần biết, nên mới nêu những câu hỏi này;

 chứ đâu dám hỏi Như Lai về cảnh giới của chư Phật.

 Phật bảo Ca-diếp: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, ông đang dần bước lên Nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật, biết tường tận hết thảy mọi sự, mọi loại) của Như Lai, nên mới hỏi được nghĩa kinh rất sâu này. Ở mỗi phương, chư Phật nhiều như số cát sông Hằng nhân với a-tăng-kỳ (con số lớn không đếm xuể), từ xưa đến nay, ở thế giới của mình ngồi dưới cây đạo (cây Bồ-đề, nơi Phật ngồi thành đạo) mà thành Đẳng Chính Giác, số ấy vô lượng. Thuở xưa khi còn là Bồ-tát, các ngài lần lượt khai ngộ, đạt đạo Bồ-đề (sự giác ngộ), đều là nhờ hỏi về kho pháp sâu xa của Như Lai. Các ông hôm nay cũng như thế, có thể đem cảnh giới Nhất thiết chủng trí mà hỏi ta, để làm cho hết thảy chúng sinh được an vui."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, con không đủ sức thưa hỏi Thế Tôn về cảnh giới Nhất thiết chủng trí. Ví như con muỗi không thể bay qua hư không đến bờ bên kia của biển lớn, cũng không thể uống cạn nước biển. Con cũng vậy, không kham nổi trí tuệ rất sâu, như hư không, như biển lớn của Thế Tôn mà được không sợ hãi. Bạch Thế Tôn, lại như viên ngọc sáng trong búi tóc của đại vương, người giữ kho càng thêm canh giữ như giữ chính đỉnh đầu mình. Con cũng vậy, nay hỏi Như Lai chính pháp rất sâu, mong Như Lai nói rộng để dứt lưới nghi cho con."

 Phật bảo Ca-diếp: "Này thiện nam tử, nay ta sẽ nói về nghiệp sống lâu (những việc làm đưa đến quả sống lâu). Bồ-tát Ma-ha-tát nào thực hành nghiệp này thì đó là nhân để thành bậc Đẳng giác (giác ngộ ngang bằng Phật). Các ông hãy lắng nghe kỹ và khéo suy nghĩ. Nghe về gốc của hạnh ấy rồi nói rộng cho người khác, nhờ đó mà sinh ra Đẳng giác. Này thiện nam tử, ta cũng nhờ thực hành nghiệp ấy và nói rộng cho người, nên được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật).

 Ví như đại vương có người con phạm tội bị giam trong ngục; vì con mình, vua ân xá khắp các tù nhân để cứu con. Bồ-tát tu nghiệp sống lâu cũng như thế: xem hết thảy chúng sinh như con một; đối với chúng sinh có đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (bốn tâm rộng lớn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả không thiên vị); giữ gìn giới thanh tịnh, không làm hại chúng sinh; đặt để hết thảy chúng sinh vào năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu) và các nẻo nghiệp mười điều lành (không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham, không sân, không si). Tùy sức mình, cứu giúp chúng sinh ở địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh, để dứt hết duyên nghiệp dẫn vào các nẻo ác. Ai chưa thoát thì giúp cho thoát, ai chưa qua bờ bên kia thì đưa cho qua. Chí nguyện bền vững, thành tựu trí phương tiện (trí khéo dùng cách thích hợp để giáo hóa). Nhờ nghiệp hạnh này mà được quả báo về chỗ nương thân và quả báo nơi tự thân (?), sống lâu không cùng, thành tựu trí tuệ lớn nhiệm mầu, không sợ hãi, tự tại. Bồ-tát như thế vĩnh viễn lìa khỏi cái chết."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Như lời Thế Tôn nói, Bồ-tát Ma-ha-tát xem chúng sinh bình đẳng như con một, điều này nghĩa là sao? Nếu nói Bồ-tát Ma-ha-tát xem chúng sinh bình đẳng như con một thì không có lý ấy. Vì sao? Trong Phật pháp có kẻ phạm giới, gây tội ngũ nghịch (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn), phỉ báng chính pháp; đối với những chúng sinh ấy cũng đều phải tu tưởng như con một sao?"

 Thế Tôn đáp: "Đúng vậy, Ca-diếp. Ta xem hết thảy chúng sinh như La-hầu-la (con ruột của Phật)."

 Ca-diếp thưa với Phật: "Nếu như thế, sao có một lần vào ngày rằm, trong đại hội bố-tát (buổi họp nửa tháng một lần của chúng tăng để tụng giới, sám hối lỗi lầm), chúng tăng thanh tịnh, có một người chưa thọ giới cụ túc (giới đầy đủ dành cho người xuất gia chính thức) lén vào nghe luật; khi ấy lực sĩ Kim cương theo ý thần của Phật, cầm chày kim cương đập người ấy nát như bụi. Sao gọi là xem hết thảy bình đẳng như con?"

 Phật bảo Ca-diếp: "Chớ nói như thế. Đồng tử ấy chỉ là người do hóa hiện ra mà thôi, để tỏ rõ rằng trong chính pháp, kẻ phạm tội phải bị loại bỏ, nhằm răn đe về sau những kẻ mang lòng lén lút trộm nghe, cùng bọn nhất-xiển-đề (kẻ đã dứt hết căn lành, không tin Phật pháp, rất khó cứu độ) đang ngấm ngầm ôm lòng ác. Như vua quan bắt kẻ phạm pháp, tùy tội mà trị. Phật cũng thế, có người phá pháp thì theo lẽ mà trừng phạt, khiến kẻ làm ác tự thấy quả báo tội lỗi. Như Lai thường dùng ánh sáng của thân mình an ủi chúng sinh, không làm cho sợ hãi, không làm hại. Dù có chúng sinh không được ánh sáng ấy mà đến chết, Như Lai đối với họ vẫn không bỏ lòng đại bi.

 Lại nữa Ca-diếp, nếu các ông khéo hiểu được nghĩa sâu kín của Như Lai, nay ta nói thêm. Ví như, Ca-diếp, ở phương khác có các tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) giữ giới thanh tịnh, đạo đức thuần nhất, oai nghi (cử chỉ đi đứng nằm ngồi đúng phép) đầy đủ. Đức Như Lai ở phương ấy đã nhập Bát-nê-hoàn (Niết-bàn hoàn toàn, tức Phật qua đời), chúng tỳ-kheo không ai gánh vác giữ gìn; vì chúng tăng ấy không có bậc thầy lớn nên những kẻ vô đạo quấy nhiễu các tỳ-kheo. Bấy giờ có vị quốc vương ưa thích Phật pháp, giết những kẻ ác ấy hoặc đuổi ra khỏi nước. Do đuổi kẻ ác để dựng lập chính pháp nên được phúc vô lượng. Vì sao? Vì trừng phạt lỗi nặng để dựng lập pháp lớn. Lại như trong nhà người ta mọc lên cây độc thì phải mau chặt bỏ. Cũng vậy, trong pháp này kẻ phạm giới làm loạn pháp, như kẻ đầy tớ hại chủ, đều phải đuổi ra. Nếu không đuổi ra, nên biết những người ấy cách xa pháp của ta. Nếu đuổi ra thì đó là đệ tử của ta."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Theo nghĩa ấy thì không phải xem chúng sinh bình đẳng như con một. Nói rằng người xoa dầu thơm cho mình và người cắt thịt mình đều xem như nhau, thì lời ấy trái ngược. Nếu nói Như Lai trừng trị người phá pháp, thì sao lại có nghĩa kia?"

 Phật bảo Ca-diếp: "Như vua, quan, trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), cư sĩ (người tu tại gia) sinh được đứa con đẹp đẽ, thông minh lanh lợi, đời không ai sánh, mọi người đều yêu quý. Người cha dắt con đến nhà thầy học các nghề, thưa với thầy rằng: 'Tôi tuy sinh được đứa con có phúc đức, đẹp đẽ này, nhưng nó chưa học nghề, xin thầy dạy cho, nhất định phải học thành. Nếu nó không theo đúng phép thì thầy cứ chăm roi vọt. Tôi có bốn đứa con đều theo thầy học; giả sử ba đứa vì roi vọt mà chết, còn lại một đứa thầy vẫn cứ dạy nghiêm, miễn sao học thành thì tôi vẫn không oán hận.'" Phật hỏi Ca-diếp: "Ý ông thế nào? Cha mẹ và thầy dạy con nghiêm khắc đến mức con mất mạng, cha mẹ và thầy có phạm tội giết không?" Ca-diếp thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Vì thương con, muốn con nên người, dù có đánh roi cũng không có ý ghét hại; phúc ấy vô lượng, không có tội giết."

 "Đúng vậy, thiện nam tử, Như Lai cũng thế. Những người phá pháp, phạm giới, Như Lai xem bình đẳng như con, thương xót răn dạy; muốn cho người phá pháp phạm giới được nên người thì phải trị nghiêm, không có lỗi gì. Vì thế nên biết: Bồ-tát Ma-ha-tát xem chúng sinh bình đẳng như con một, tu tập tam-muội (trạng thái tâm định, tập trung chuyên nhất) bình đẳng như thế, tâm không mang ý hại; đó là nghiệp sống lâu, trí tuệ tự tại của Bồ-tát."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Tưởng hết thảy chúng sinh như con một, Bồ-tát Ma-ha-tát tu tưởng ấy thì được sống lâu sao?" Phật đáp: "Đúng vậy." Bồ-tát Ca-diếp lại thưa: "Cúi mong Thế Tôn đừng nói nghĩa này như trò trẻ con, hai lời khác nhau. Bạch Thế Tôn, ví như đứa trẻ ham chơi, giữa đám đông thì khen nói đủ điều về cúng dưỡng cha mẹ, về nhà lại ngỗ nghịch bất hiếu, làm phiền cha mẹ, không đền ơn nuôi dưỡng. Thế Tôn cũng vậy: nói Bồ-tát Ma-ha-tát xem hết thảy chúng sinh như con một, nhờ công đức ấy được sống lâu, trí tuệ tự tại, thường còn không chết; thế mà nay tuổi thọ Thế Tôn cũng như người đời. Phải chăng trong vô số kiếp (khoảng thời gian cực dài), Thế Tôn thường mang ý nghĩ dao kiếm đối với hết thảy chúng sinh? Lạ thay Thế Tôn, lại chịu quả đoản thọ do hại chúng sinh, tuổi thọ như người đời chỉ trăm năm. Như thế còn chẳng phải là Bồ-tát, huống là Như Lai."

 Phật bảo Ca-diếp: "Chớ nói lời thô ấy trước Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chính Giác. Thiện nam tử, nên biết Như Lai sống lâu vô lượng; nên biết Như Lai là pháp thường trụ (thường còn mãi, không mất); nên biết Như Lai không phải pháp biến đổi; nên biết Như Lai không phải pháp tiêu mòn hủy diệt."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Làm sao biết được Như Lai sống lâu?" Phật bảo Ca-diếp: "Như ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người ở), tám con sông lớn và các suối nguồn đều chảy về biển, không cùng tận; nên biết biển lớn là nơi chứa các dòng suối. Như Lai cũng vậy, tuổi thọ của hết thảy chư thiên (các vị trời) và người đời đều quy về biển lớn tuổi thọ của Như Lai. Vì nghĩa ấy nên biết tuổi thọ Như Lai vô lượng. Lại nữa Ca-diếp, ví như hư không thường còn không đổi, Như Lai thường trụ cũng như thế. Cũng như đề hồ (món tinh túy nhất chế từ sữa, được xem là thuốc quý nhất) là thuốc mát lành trừ được nóng bức phiền não. Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chính Giác thường dùng thuốc pháp đề hồ mát lành, rộng trừ hoạn nạn cho chúng sinh. Vì thế Như Lai thường trụ mát mẻ, không có các hoạn nạn phiền não."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu Như Lai sống lâu vô lượng, lại muốn làm an vui hết thảy chúng sinh, thì hôm nay Thế Tôn nên ở lại đời một kiếp hoặc hơn một kiếp, dùng nước pháp mát lành mưa khắp chúng sinh. Cúi mong Thế Tôn thương xót ở lại đời."

 Phật bảo Ca-diếp: "Chớ nghĩ rằng Như Lai là dứt mất. Nếu tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ năm giới), và cả người ngoại đạo (người theo đạo khác ngoài đạo Phật) mà có năm đức, còn có thể giữ tuổi thọ một kiếp hoặc hơn một kiếp, đi lại trên hư không, ngồi nằm tự tại, hông trái phun lửa, hông phải phun nước, từ thân tỏa khói, có thể làm thân mình lớn vô cùng, nhỏ đến lọt vào chỗ không có kẽ hở. Có năm đức ấy thì được thần lực tự tại như thế. Huống gì Như Lai thành tựu hết thảy vô lượng công đức, lại không có sức ở đời một kiếp hoặc hơn một kiếp sao? Vì thế nên biết Như Lai thường trụ, không phải pháp biến đổi, không phải pháp tiêu diệt. Nên biết thân này không phải thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn, mà là thân ứng hóa (thân Phật hiện ra cho phù hợp với chúng sinh) ở thế giới này; như cây thuốc độc, nay sẽ bỏ đi. Vì thế, Ca-diếp, nên biết pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không sinh không diệt) của Như Lai thường trụ, không phải pháp biến đổi, không phải pháp tiêu diệt; hãy nói rộng điều ấy cho người."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian) có gì khác nhau? Phật nói Như Lai thường trụ, người đời cũng nói thường trụ. Dòng họ Ca-diếp chúng con nói rằng: vị thầy xưa là Phạm thiên (vị thần sáng tạo trong đạo Bà-la-môn), thần thức của ngài thường còn, đi lại khắp nơi. Nếu Như Lai thường trụ, thì pháp thế gian và pháp lìa thế gian chưa thấy khác gì."

 Phật bảo Ca-diếp: "Ví như một trưởng giả có một con bò sữa, giao cho người chăn bò, bảo nuôi riêng, thả ở đồng rộng nơi không có cỏ độc, không buộc chung chuồng với bầy bò; yêu quý nuôi dưỡng, muốn có tô (bơ váng sữa) ngon để cấp cho người nhà. Không lâu sau người ấy chết, người chăn bò ít lâu sau cũng chết. Bấy giờ có một người quê mùa đi qua đầm lầy, bắt được con bò sữa ấy, bèn vắt sữa để tự nuôi sống. Muốn làm lạc (sữa đông, sữa chua) và tô mà không biết cách, đựng trong đồ hư, nóng lạnh không vừa, rốt cuộc không thành lạc, cũng không được tô, lại làm hư mất vị sữa; sữa hư đóng cục đục ngầu thì cho là lạc là tô, tưởng là lạc tô mà ăn.

 Chúng sinh ngu si cũng như thế. Chính pháp thấm nhuần, nghĩa mầu sâu rộng; Phật đã diệt độ (qua đời, vào Niết-bàn) như chủ bò đã chết. Các chúng sinh ở chốn đồng hoang sinh tử như người quê mùa kia, dùng trí thế tục mà tưởng điên đảo đối với chính pháp thấm nhuần và luật nghi (khuôn phép giới luật) của Phật, nói có chúng sinh, có ta, có người, có thọ mạng, nói đây là giải thoát, đây là sống mãi. Những chúng sinh ấy bị tà kiến che lấp, không biết giải thoát, không biết thường trụ, tập theo các kiến giải khác nên không tìm được lối ra, xa lìa chân lý và chỗ thực hành luật nghi, không biết Như Lai là pháp thường trụ. Như người quê mùa ngu kia không được năm vị theo thời của sữa bò (năm thứ chế biến lần lượt: sữa, lạc, sinh tô, thục tô, đề hồ), tự cho là ăn tô mà thật ra chẳng được một vị nào trong năm vị. Họ chỉ bám vào thuyết thế tục rằng Phạm thiên tạo hóa muôn vật, nói đó là thường, là chúng sinh, là giải thoát. Vì cầu Phạm thiên mà tu chút ít phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ thân tâm thanh tịnh), vì xa lìa tà dâm, vì hiếu dưỡng cha mẹ, nên được chút ít phúc sinh lên trời, có thức ăn sung sướng tự nhiên, giống như người quê kia ăn sữa hư.

 Này thiện nam tử, người tu phạm hạnh thế tục, cúng dưỡng cha mẹ mà không biết ba quy y (nương tựa vào Phật, Pháp, Tăng), nên biết quả ấy không phải thường còn. Cúng dưỡng cha mẹ, không tà dâm v.v., chỉ có thể được những pháp thế tục vô thường, như cám trấu, như những thứ Phật hóa hiện ra (?) mà thôi. Chỉ có Như Lai là thường trụ không diệt. Vì thế, thiện nam tử, hãy dùng phương tiện lìa bỏ mọi nghi ngờ, siêng năng suy nghĩ rằng Như Lai là pháp thường trụ.

 Lại nữa thiện nam tử, lúc người quê kia đang nuôi con bò sữa, gặp lúc Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp) ra đời. Theo phép của vua Chuyển luân thì phải có bò sữa; nhờ sức phúc đức của vua mà khiến người quê kia bỏ bò; con bò tự nhiên đi đến chỗ vị quan giữ kho của Chuyển luân thánh vương. Vị quan giữ kho báu biết con bò sữa này ắt cho ra thứ sữa có tinh vị của cả năm thời, chắc chắn là do phúc đức của thánh vương cảm ứng mà có. Lúc Phật là Pháp vương (vua của chính pháp) ra đời cũng như thế. Như con bò sữa kia, những âm thanh về "pháp thường còn" mà thế gian vẫn tiếp nhận được chuyển thành âm thanh pháp thường trụ của Như Lai. Bọn phàm tục quê mùa bị khuất phục, tan tác, bỏ bò mà đi; âm thanh của con bò sữa pháp thường trụ bèn đến đứng trước vị quan giữ báu là đệ tử Như Lai. Nhờ sức phúc của chúng sinh mà con bò sữa pháp thường trụ cho ra sữa thơm thường trụ. Vì thế, thiện nam tử, nên biết pháp thường của Như Lai không phải pháp biến đổi, kẻ phàm ngu thế gian không thể hiểu; đều nhờ âm thanh thường trụ của Như Lai mà biết được. Người thế gian nên nghĩ thế này: phàm âm thanh nói về pháp thường chính là âm thanh pháp thường của Như Lai. Từ âm thanh ấy nên biết Như Lai không thể đếm, không thể lường.

 Như thế, thiện nam tử, thiện nữ nhân nào giữ hai chữ "thường trụ" của Như Lai mà tu tập trải qua nhiều kiếp, thì những chúng sinh ấy không lâu sẽ thành đạo Đẳng Chính Giác, giống như ta không khác. Này thiện nam tử, hãy cẩn thận chớ buông lung, thường tu hai chữ ấy, bền chặt giữ gìn. Hôm nay Như Lai sẽ nhập Bát-nê-hoàn; đây là pháp nhất định của hết thảy chư Phật."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào là pháp, pháp có nghĩa gì? Xin được nghe pháp nhất định ấy, tính chất nó ra sao?" Phật bảo Ca-diếp: "Nay ông muốn nghe về pháp tính (bản tính của pháp) sao?" Ca-diếp thưa: "Xin được nghe nói rộng." Phật bảo Ca-diếp: "Pháp tính là bỏ thân." Ca-diếp thưa: "Nói bỏ thân thì càng thêm bàn luận ngờ vực." Phật bảo Ca-diếp: "Chớ nhìn như thế, cho rằng Như Lai bỏ thân này rồi lại nhận một thân khác." Ca-diếp thưa: "Con không hỏi về việc nhận thân." Phật bảo Ca-diếp: "Cũng chớ nói rằng các pháp là đoạn diệt (dứt mất hoàn toàn).

 Lại nữa Ca-diếp, như cõi trời Phi tưởng (cõi trời cao nhất, nơi tâm tưởng cực kỳ vi tế, gần như không còn), ở đó không có sắc ấm (phần thân thể vật chất). Chúng sinh ở đó sống thế nào, chết thế nào, hiện ra thế nào, tâm tưởng của họ xoay chuyển ra sao? Đó là cảnh giới của Phật, ông nên hỏi điều ấy; cũng nên hỏi về việc ta lại nhận thân. Nếu có người hỏi ông: chúng sinh không tưởng kia hình tướng, chỗ ở, sự hưởng vui ra sao, ông lấy gì đáp? Đó không phải là cảnh giới mà Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ), Bồ-tát với tới được, chỉ là chỗ cảnh giới của Như Lai. Lại nữa thiện nam tử, thân Như Lai so với kia còn khó biết gấp bội, không phải cảnh giới mà Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát với tới được. Như Lai ở nơi nào, hiện ra thế nào? Thân phương tiện không thể nghĩ bàn của Như Lai không phải cảnh giới của ông.

 Thiện nam tử, đối với ta ông chỉ nên nghĩ thế này: Như Lai thường trụ, Pháp và Tăng cũng vậy. Ba điều này không phải pháp vô thường, mà thường trụ không đổi, mát mẻ, chân thật, lìa mọi phiền não hoạn nạn. Nếu không như vậy, thì sự quy y ba ngôi báu thanh tịnh của các thiện nam tử, thiện nữ nhân đều không thành tựu. Nên tu pháp thường trụ không thể nghĩ bàn như thế. Thiện nam tử, ví như có cây thì ắt có bóng cây; nếu không có cây thì cũng không có bóng. Nếu không thấy cây mà nói thấy bóng thì không có lẽ ấy. Cũng vậy, đã có Như Lai thì ắt thường làm cây lớn cho hết thảy, che chở chúng sinh, làm chỗ nương tựa cho chúng sinh. Nếu Như Lai là vô thường thì không gọi là Ứng Cúng, làm chỗ nương tựa cao nhất cho trời và người."

 Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, trong đêm tối mịt mù, bóng cây có hiện ra không?" Phật đáp: "Có cây thì có bóng, sao lại không có bóng? Chỉ là mắt thịt không thấy được thôi. Vì thế nên biết, đã có Như Lai thì là thường trụ, không phải pháp biến đổi, không phải pháp tiêu diệt. Như bóng cây trong đêm tối mắt thịt không thấy; Phật sau khi nhập Nê-hoàn vẫn thường trụ không đổi, mắt thịt không thấy cũng như vậy. Thế mà kẻ vọng tưởng đối với Như Lai lại khởi ý nghĩ vô thường. Này thiện nam tử, nếu cha mẹ và những người các ông tôn kính, đối với Phật, Pháp, Tăng mà khởi ý nghĩ không thường còn, thì sự quy y của họ đều không thanh tịnh. Nay ông nên đem điều ba pháp thường trụ mà khuyên dạy họ, khiến đối với ba pháp ấy họ thành tựu được danh nghĩa quy y của Bồ-tát."

 Ca-diếp thưa với Phật: "Vâng, bạch Thế Tôn. Từ hôm nay con sẽ đem điều ba pháp Phật, Pháp, Tăng thường trụ mà khai ngộ cha mẹ cho đến bảy đời, khiến tất cả đều vâng giữ pháp thường trụ. Lạ thay Thế Tôn! Ba pháp thường trụ, con sẽ thọ học và nói rộng cho người. Nếu họ không nhận lời dạy chân thật mầu nhiệm này, nên biết họ là người mê lầm theo vô thường; nhưng con sẽ mỗi ngày ba thời vì họ mà nói, khiến họ gần gũi pháp này." Phật dạy: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, giữ gìn chính pháp nên như thế. Cũng hãy thường tu tâm từ không làm hại. Quả của sự không làm hại ấy là được sự sống lâu vô cùng, trí tuệ tự tại của Bồ-tát."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video