Thiên 6 — Phẩm 6 – Thân kim cương

 Kinh Đại Bát Nê Hoàn (kinh nói về sự nhập Niết-bàn lớn của Phật; "Nê-hoàn" là cách phiên âm cổ của Niết-bàn, tức trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), phẩm Thân kim cương, thứ sáu.

 Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) lại bảo Ca-diếp (vị Bồ-tát đang thưa hỏi Phật): "Thiện nam tử (người nam có lòng lành theo đạo Phật), thân Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) là thân thường trụ (thường còn mãi), là thân không hư hoại, là thân kim cương, không phải thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn; đó chính là pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không sinh không diệt), nên quán xét như thế."

 Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, điều ấy không phải hạng phàm như con quán xét được. Vì sao? Nếu Như Lai nhập Bát-nê-hoàn (Niết-bàn hoàn toàn, tức Phật qua đời) thì đó là thân hư hoại, thân cát bụi, thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn. Nếu Như Lai mãi không nhập Nê-hoàn thì mới nên thuận theo mà tu phép quán bình đẳng."

 Phật bảo Ca-diếp: "Thiện nam tử, chớ cho rằng thân ta giống người đời, mong manh dễ hoại, trong đêm dài nhiều kiếp (khoảng thời gian cực dài) xoay vần sinh tử. Thân Như Lai là thân không hoại, không phải thân người đời, cũng không phải thân trời, không phải thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn, là thân không phải thân; không sinh không diệt, không nhóm khởi, không trôi lăn; không bờ bến, không chân (?); không phải trí, không phải hành, bản tính thanh tịnh; không có gì, không nhận gì, không đến không đi, không dừng, không động, không nếm, không xúc chạm; không thức, không nghĩ, không gì sánh bằng, không gì cao hơn; không phải nẻo đi, mà là nẻo của các nẻo (?), dứt hẳn mà không phải pháp đoạn diệt; không phải sự việc, không phải vật thật, không phải giác, không phải tưởng; không phải mới tạo ra, không phải cuối cùng mới thành, không phải dựng lập, không phải đầy tràn, không phải phương hướng chỗ chốn, không phải nhà cửa, không phải dừng nghỉ, không phải vắng lặng; rộng lớn thanh tịnh, lìa mọi phiền não; không chấp lấy, không nhiễm đắm, không tranh, lìa tranh; thường trụ mà không phải trụ, nên không bị khuất phục, không chết.

 Không phải pháp, không phải phi pháp; không phải ruộng phúc (nơi gieo phúc đức, như ruộng gieo hạt), cũng không phải không phải ruộng phúc; không thể cạn hết. Không phải tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), cũng không phải không phải tỳ-kheo. Lìa tên gọi, lìa khen ngợi, lìa lời nói, lìa tu tập, lìa suy nghĩ mong cầu. Không phải hòa hợp, không phải không hòa hợp. Không phải đo lường được, không phải không đo lường được. Không phải đến, không phải không đến. Không phải thông suốt, không phải ngăn ngại; không phải tướng, lìa tướng, mà được trang nghiêm bằng mọi tướng tốt (?); không phải nắm giữ, không phải có, lìa có. Có thể làm ruộng phúc mà thật không thể thấy, không thể chỉ ra, như như chân thật (đúng như thật, không hề đổi khác). Độ (cứu vớt, đưa qua bờ khổ) hết thảy chúng sinh mà không có ai được độ; giải thoát hết thảy chúng sinh mà không có ai được giải thoát; làm thanh tịnh hết thảy chúng sinh mà không có ai được làm thanh tịnh; che chở hết thảy chúng sinh mà không có ai được che chở. Dạy bảo chúng sinh mà không có hai. Không gì bằng mà bằng với cái không gì bằng; bằng vô lượng, bằng hư không, bằng không có chỗ, bằng không sinh, bằng không có gì, bằng cái không gì bằng, lìa sự bằng nhau (?). Vắng lặng mà không phải đoạn diệt; hành mà không chuyển, chuyển đến chỗ rốt ráo (?). Thu nhiếp hết thảy, dứt bỏ, sâu xa mầu nhiệm (?). Hiện ra giáo pháp không hai mà không bỏ tự tính. Không phải thành, không phải dài, không phải ngắn. Không phải ấm, không phải giới, không phải nhập (ấm: các nhóm yếu tố hợp thành con người; giới và nhập: các phạm vi giác quan, đối tượng và nhận thức). Không phải tướng hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt), không phải chỗ vô vi (không do tạo tác, không sinh diệt), không phải được nuôi lớn. Không cao không thấp. Không phải chứa nhóm, không phải không chứa nhóm. Không phải địa (bậc tu hành), không phải không phải địa.

 Vô lượng công đức không thể nghĩ bàn như thế là thân Như Lai. Không ai biết được, không ai thấy được, không ai nói được, không ai bàn được. Không bị thế gian thu nhiếp, không phải có nhân, không phải không có nhân. Hết thảy những gì vọng tưởng chấp tướng mà gọi là Nê-hoàn đều không thể sánh. Thành tựu vô lượng công đức như thế gọi là thân Như Lai. Như thế, Ca-diếp, tướng thân Như Lai là điều được làm cho hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ) và Bích-chi-phật (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy) biết được (?). Thân Như Lai thành tựu như thế là pháp thân, không phải thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn. Sao lại có bệnh, có khổ não, có hư hoại như đồ vật vỡ? Chỉ tùy theo người được giáo hóa mà hiện ra già, bệnh, chết. Pháp thân Như Lai như kim cương, khó hoại. Ca-diếp, từ hôm nay ông nên biết như thế: thân Như Lai không phải thân nuôi bằng thức ăn nhơ bẩn; hãy nói rộng cho người rằng thân ấy sinh từ nhân mầu nhiệm, chính là pháp thân, là thân kim cương, là thân dày dặn bền chắc. Nên biết đó là pháp thường trụ."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, công đức Như Lai đầy đủ như thế, sao lại có bệnh có chết? Từ hôm nay con sẽ quán pháp thân Như Lai thường trụ, không phải pháp biến đổi, vắng lặng thù thắng, và nói rộng cho người. Vâng, bạch Thế Tôn, pháp thân Như Lai như kim cương không hoại, nhưng con chưa biết do nhân gì mà được." Phật bảo Ca-diếp: "Lấy công đức hộ trì chính pháp làm nhân." Ca-diếp thưa: "Thế nào là hộ pháp?" Phật bảo Ca-diếp: "Người hộ pháp không phải chỉ giữ năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), cũng không phải chỉ tập theo luật nghi (khuôn phép giới luật) của người hiền; mà là ở đời ác không tiếc thân mạng, cầm khí giới sắc bén để bảo vệ các pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) và những người giữ giới; đó là hộ pháp."

 Ca-diếp thưa: "Tỳ-kheo cùng đi đứng với người cầm khí giới, há chẳng phải là không còn là tỳ-kheo sao?" Phật đáp: "Không phải." Bồ-tát Ca-diếp lại thưa: "Vậy thì người ấy chỉ là cư sĩ cạo đầu (kẻ cạo tóc mà thực chất vẫn là người thế tục) mà thôi."

 Phật bảo Ca-diếp: "Chớ nói như thế. Vì sao? Nếu có người ở một mình nơi vắng vẻ, tu chín pháp đầu-đà (các hạnh khổ tu giản dị như khất thực, ở rừng, mặc áo vá, để dứt lòng tham đắm), khất thực, ít ham muốn, lặng lẽ, thiền định suy tư, quán xét thân, đi kinh hành (đi tới lui chậm rãi để giữ tâm tỉnh thức), cũng nói cho người về nhân quả của việc bố thí, trì giới, tu đức, hành nghiệp; nhưng không thể tuyên giảng rộng rãi một cách không sợ hãi, cũng không thể hàng phục, giáo hóa những kẻ ác gian trá; nên biết người ấy không thể tự độ (tự cứu mình qua bờ khổ), cũng không độ được người khác, chỉ tu phạm hạnh (hạnh trong sạch) để riêng mình tốt mà thôi. Nếu có tỳ-kheo tu pháp đầu-đà lại được vô úy (không sợ hãi), tuyên giảng rộng chín bộ kinh: tu-đa-la (kinh văn xuôi), kỳ-dạ (kệ nhắc lại ý văn xuôi), thọ ký (lời báo trước việc thành Phật), già-đà (kệ đứng riêng), nhân duyên (chuyện duyên khởi), như thị ngữ (chuyện đời trước của đệ tử), bản sinh (chuyện tiền thân của Phật), phương quảng (kinh nghĩa lý rộng lớn), vị tằng hữu (chuyện kỳ diệu chưa từng có), để giáo hóa chúng sinh, tự độ và độ người; lại nói cho người những câu cốt yếu của khế kinh (kinh Phật), rằng kinh ấy dạy: không được nuôi tôi tớ, trâu ngựa, súc vật và những vật không hợp pháp; nếu nuôi thì không phải phép xuất gia, người ấy phạm giới đã chế, phải bỏ đạo, bị đuổi ra. Những kẻ phạm giới nghe nói như thế, kết bè đảng nổi giận hại vị pháp sư ấy. Vị ấy dù chết vẫn tự độ được và cũng độ được người. Vì thế, Ca-diếp, các ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới), hoặc vua, quan, nên hộ trì chính pháp, cũng nên hàng phục hạng cư sĩ cạo đầu.

 Lại nữa Ca-diếp, thuở xa xưa vô số a-tăng-kỳ (con số lớn không đếm xuể) kiếp về trước, đời có Phật hiệu là Nan-đề-bạt-đàn Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được thế gian cúng dường), Đẳng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) ra đời, cũng thường ở thành Câu-di này (nơi Phật đang sắp nhập Niết-bàn). Bấy giờ thế giới này rộng lớn, trang nghiêm, thanh tịnh, như cõi Cực Lạc phương tây; chúng sinh đều an vui, không có ý nghĩ đói khát, toàn là Bồ-tát. Đức Phật ấy ở đời vô lượng ức kiếp rồi nhập Bát-nê-hoàn; giáo pháp để lại còn ở đời cũng vô lượng ức kiếp. Khi chỉ còn bốn mươi năm nữa là Phật pháp diệt, có một tỳ-kheo tên Phật-độ-đạt-đa ra đời, đại chúng quyến thuộc vây quanh trước sau, thành tựu vô úy mà nói pháp, dùng chín bộ kinh dạy các tỳ-kheo rằng: 'Khế kinh dạy không được nuôi tôi tớ, súc vật và những vật không hợp pháp.' Những kẻ phạm giới bèn nổi giận, kết bè giúp nhau muốn hại pháp sư. Vua nước ấy tên Bà-già-đạt-đa, nghe kẻ ác muốn hại pháp sư, vì hộ pháp liền cầm khí giới sắc bén, cùng chúng giao chiến khổ sở, diệt được kẻ ác. Thân vua bị thương, đến chỗ pháp sư; pháp sư nói cho vua nghe công đức hộ pháp. Vua nghe pháp xong liền qua đời, sinh về cõi Phật A-súc (cõi nước thanh tịnh của Phật A-súc ở phương đông). Quyến thuộc của vua cùng hộ pháp, khi chết đều lần lượt được sinh về cõi Phật A-súc; những ai phát tâm tùy hỷ (vui theo việc lành của người khác) đều thành Bồ-đề (giác ngộ). Phật-độ-đạt-đa ít lâu sau cũng qua đời, cũng sinh về cõi ấy, làm đệ tử thứ nhất của Phật A-súc; vua Bà-già-đạt-đa làm đệ tử thứ hai."

 Phật bảo Ca-diếp: "Vị quốc vương thuở ấy đâu phải người nào khác, chính là thân ta. Vị pháp sư thuở ấy là Phật Ca-diếp (vị Phật ra đời trước Phật Thích-ca). Ca-diếp, nên biết công đức hộ trì chính pháp là vô lượng. Ta vốn vì không tiếc thân mạng để hộ trì chính pháp nên được pháp thân kim cương không hoại này."

 Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Như Thế Tôn nói, pháp thân Như Lai chân thật thường trụ, không phải pháp tiêu diệt; lòng con tin chắc như nét vẽ khắc vào đá." Phật bảo Ca-diếp: "Vì thế, thiện nam tử, các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia), ưu-bà-tắc, ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia) nên siêng dùng phương tiện hộ trì chính pháp, cũng nên nói rộng quả báo của việc hộ pháp. Lại nữa Ca-diếp, người làm pháp sư giữ giới thanh tịnh thì nên thường tự giữ mình; không có đồ tự vệ thì chớ hành động khinh suất. Nếu có ưu-bà-tắc không thọ giới cụ túc (giới đầy đủ dành cho người xuất gia chính thức) mà học Đại thừa (giáo pháp nhằm cứu độ rộng khắp mọi người, lấy quả Phật làm mục đích), vì hộ pháp mà cầm khí giới, thì nên nương những người ấy làm bạn đồng hành."

 Bồ-tát Ca-diếp lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, Ngài đã nói đi chung với người cầm gậy gộc khí giới là trái luật nghi." Phật bảo Ca-diếp: "Sau khi ta nhập Bát-nê-hoàn, trong đời ô trọc, vì lúa gạo đắt đỏ, dịch bệnh, kẻ giả dạng tu hành để kiếm lợi dưỡng nhiều vô số. Khi ấy có pháp sư giữ giới, giữ luật, oai nghi (cử chỉ đi đứng nằm ngồi đúng phép) đầy đủ, bị bọn kia xua đuổi, hoặc làm hại, hoặc giết. Lúc ấy vị pháp sư giữ giới đi qua các thành ấp, chỗ hiểm nạn, đồng hoang, ta cho phép cùng với vua, quan, người quê, cư sĩ, chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể, gánh xác) v.v., những người không thọ giới cụ túc mà có thể hộ pháp, làm bạn đồng hành. Những người ấy tuy không thọ giới, nhưng quả báo công đức hộ pháp vô lượng, hơn cả người thọ giới. Vị pháp sư ấy vâng giữ giới hạnh, oai nghi thanh tịnh, rất ưa Đại thừa, nói rộng cho người; có thể đem dầu thơm, phan (cờ phướn treo trong lễ cúng), hoa và đồ cúng cùng các vua, quan, trưởng giả qua lại biếu tặng nhau, mà không làm hư mất hạnh pháp của sa-môn (người xuất gia tu hành). Đó gọi là pháp sư giữ giới, tự thân thu giữ pháp chân thật như biển lớn; oai nghi đầy đủ, đó gọi là giữ giới.

 Nếu có người giữ giới mà không ưa vui sướng, không thích danh tiếng, ghét bỏ lợi dưỡng, thường nói cho người về ít ham muốn, biết đủ; những hạng như thế, lợi lộc của mình giảm sút, quyến thuộc không vui, thì không gọi là pháp sư (?). Người ấy đối với đồ chúng của mình sinh lòng chán mỏi, tự làm tan rã quyến thuộc mình, cũng gọi là phá Tăng (làm tan rã đoàn thể người xuất gia).

 Tăng có ba hạng: Tăng phạm giới, Tăng ấu trĩ (non nớt, ngu muội), Tăng thanh tịnh. Trong ba hạng ấy, có thể phá được Tăng phạm giới và Tăng ấu trĩ, không phá được Tăng thanh tịnh. Tăng phạm giới là: phàm phu ngu si thuận theo kẻ phạm giới, không xét hỏi răn nhắc lẫn nhau, vì lòng tham nhơ bẩn mà cùng hòa hợp; đó gọi là Tăng phạm giới. Dù tự thân giữ được giới, cũng bị kể vào số phạm giới. Những Tăng như thế làm điều không nên làm. Nếu giáo hóa được những kẻ phi pháp ấy thì gọi là pháp sư. Tăng ấu trĩ là: tập theo lối vô sự (?), căn tính chậm lụt ngu si, nếu được lợi dưỡng thì tự nuôi quyến thuộc, mỗi người tự lập riêng, không cùng hòa hợp; lễ tự tứ (lễ cuối mùa an cư, chư tăng mời nhau chỉ lỗi cho mình) và lễ bố-tát (buổi họp nửa tháng một lần để tụng giới, sám hối) cũng không cùng làm với kẻ phạm giới. Nếu giáo hóa được những kẻ ngu si phi pháp ấy thì gọi là pháp sư. Tăng đúng pháp đúng luật là: những Tăng như thế, trăm nghìn ma cũng không thể phá hoại. Như Tăng Bồ-tát thì tính thường thanh tịnh. Đối với hai hạng Tăng kia, người làm thầy, tức vị thầy giữ luật đối với kẻ phạm giới (?), thì khéo giáo hóa, biết thời, biết nặng, biết nhẹ, không xét xử điều không thuộc luật, cũng không phán quyết (?); đó là người đúng pháp đúng luật.

 Thế nào gọi là khéo giáo hóa, biết thời? Người được giáo hóa hoặc là Bồ-tát, hoặc là người ấu trĩ. Nếu là Bồ-tát giáo hóa thì vì hộ pháp, không xét đúng thời hay không đúng thời, còn sót hay không còn sót (?); hoặc cho phép hoặc ngăn cấm, tùy theo chỗ thích hợp; tự tại qua lại nơi xóm làng, bãi tha ma; vì tâm hộ pháp nên không có gì trái phạm. Chỉ trừ nhà phường trò, nhà góa phụ, nhà kỹ nữ, nhà các cô gái chưa chồng, là những nơi người học theo Thanh văn không nên đến. Còn mọi nơi khác, Bồ-tát hộ pháp qua lại suốt ngày cũng không có lỗi. Đó gọi là pháp sư biết thời mà giáo hóa.

 Biết nặng là: thấy sự việc nhân đó Như Lai lần đầu chế ra giới, người với tâm khinh mạn mà phạm, cùng phạm bốn trọng giới (bốn giới nặng nhất của người xuất gia: dâm dục, trộm cắp, giết người, nói dối mình đắc đạo), thì không còn gọi là xuất gia; đó gọi là biết nặng. Biết nhẹ là: thấy tỳ-kheo phạm giới nhẹ do từng duyên cớ khởi lên, tâm cũng không cho là nặng, hoặc tự nhớ lại rằng theo giới của Như Lai thì việc phạm ấy chưa trọn; đó gọi là biết nhẹ. Không phán quyết điều luật còn chỗ dư là: như việc nuôi tôi tớ và các vật không trong sạch, trong luật còn có chỗ dư nên không xét xử; nên thường không muốn tranh cãi với kẻ phạm giới; đó gọi là điều không thuộc luật thì không nên phán quyết. Tuy không phải giới luật mà trong kinh khác nói giống với giới luật thì cũng gọi là luật, không nên phán quyết (?). Kẻ bám theo lời nói thì gọi là giữ chữ nghĩa mà không hiểu một chữ. Nếu hiểu được thì đối với các kinh do chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) nói ra, tâm được không sợ hãi. Phật giáo sâu rộng vô lượng như thế, ai hộ trì được thì sẽ thành Như Lai Pháp vương (vua của chính pháp) không thể nghĩ bàn."

 Bấy giờ Bồ-tát Ca-diếp thưa với Phật: "Vâng, bạch Thế Tôn. Như Lai Pháp vương không thể nghĩ bàn; Như Lai thường trụ, không phải pháp biến đổi. Con sẽ vâng giữ và nói rộng cho người." Phật dạy: "Lành thay, lành thay, Ca-diếp! Hãy vâng giữ pháp thân kim cương không hoại. Ai muốn học quán bình đẳng thân Như Lai thì nên tu phép quán pháp kim cương không hoại. Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) tu như thế thì được quán bình đẳng pháp thân vô thượng (cao tột, không gì hơn)."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video