Quyển bảy
**Loại án ghen tuông giết người — Quan Binh tuần (quan coi việc quân và tuần xét an ninh một vùng gồm nhiều phủ) họ Hứa xử vụ vì ghen mà giết chồng**
Triệu Nhân, người huyện Ô Trình, phủ Hồ Châu, xuất thân giám sinh (học trò được vào học ở Quốc Tử Giám, trường học cao nhất của triều đình), từng làm huyện thừa (chức quan phó, giúp việc cho quan huyện) huyện Nhân Hóa. Vì tuổi già mà không có con trai, ông xin thôi quan về quê. Ông chỉ có một con gái tên Quỳnh Nương, bèn kén Trương Trọng về ở rể để nuôi mình lúc tuổi già. Nhưng Trương Trọng làm nhiều điều bất nghĩa, tính khí thất thường, coi khinh bố mẹ vợ, lạnh nhạt với Triệu Quỳnh Nương. Triệu Nhân muốn đuổi Trọng đi rồi gả con gái cho người khác. Quỳnh Nương nói: "Người xưa có câu: 'Bề tôi trung không thờ hai vua', thì người đàn bà giữ tiết há lại thờ hai chồng? Trọng tuy bất nghĩa, nhưng lỗi là lúc trước đã chọn lầm. Nay con đã làm lễ cưới với chàng thì cả đời sao lại đổi? Mong cha mẹ bỏ ý ấy đi, đừng để người ta chê cười bàn tán là được." Triệu Nhân nghe con nói vậy bèn thôi.
Vài năm sau, Trọng thi đỗ thi Hương (kỳ thi cấp tỉnh, người đỗ gọi là cử nhân), được phân về Hình khoa học việc (Hình khoa là cơ quan trong triều chuyên giám sát việc hình án; người mới đỗ thường được cho về đó tập sự trước khi bổ làm quan), rồi được chọn bổ làm quan ở Quảng Đức. Từ đó hắn nghĩ đến chuyện đổi vợ. Đi ngang qua Dương Quan, hắn nhìn thấy trong đám gái lầu xanh (nhà kỹ nữ) có một người tên Dương Mị Nương, nhan sắc nhất đời, xinh đẹp tuyệt vời, lại giỏi văn thơ, khéo ca múa. Hắn bèn nhờ người mai mối, không tiếc trăm lạng vàng, cưới về làm vợ thứ hai. Từ đó sớm ca tối uống, hưởng cho hết mọi thú vui trên đời, như được sung sướng trên trời. Hắn bỏ họ Triệu ở một mình trên lầu riêng, không chung chăn gối.
Tạm rời đất Ngạc, hắn lại đến Việt Châu, thấy một người họ Đường còn đẹp hơn nữa, liền nảy lòng muốn có người mới, lén nhờ mối lái, rồi cùng nhau kết duyên chăn gối. Lúc đầu họ Đường tưởng Trọng là người góa vợ cưới vợ kế (?), đến khi về nhà họ Trương mới hay hắn đã có hai vợ. Họ Đường chào hỏi xong thì suốt ngày khóc lóc. Trọng sắm hành lý, đem cả ba người theo đến chỗ nhậm chức. Suốt dọc đường đi thuyền, ba vợ cùng một thuyền, mà hắn chỉ ân ái với họ Dương, còn họ Triệu, họ Đường thì không hề chung chăn gối.
Đến chỗ làm quan ở Quảng Đức, hắn lấy mũ vàng và áo choàng thêu (lễ phục triều đình ban cho vợ chính của quan) của họ Triệu đem cho họ Dương mặc đội. Suốt ngày hắn cùng họ Dương ca hát, say sưa uống rượu, bắt họ Triệu và họ Đường đứng chuyền chén rót rượu. Hơi có nửa lời không thuận ý, nhẹ thì bắt quỳ lâu dưới thềm, nặng thì đánh roi ngay trong nhà. Đêm khuya say rượu, hắn bắt hai người vào một phòng tối riêng, khóa cửa lại trước, rồi mới cùng họ Dương đi ngủ. Mặt trời lên cao ba trượng mà hắn vẫn còn mải chuyện ân ái; việc quan bê trễ, trên công đường thì toàn chính sự tàn ác. Hắn chẳng kể phải trái, hơi một tí là đòi tiền bảy lần giá công (?), vòi vĩnh của cải dân lành, thu tiền lương thuế quá mức quy định. Làm quan sáu năm, dân Quảng Đức vô tội mà bị hại không biết bao nhiêu; còn kẻ hung ác mà nhờ đút lót được thoát tội thì đâu chỉ trăm nghìn.
Sau đó có quan Đại tuần họ Từ (quan Tuần án ngự sử, được triều đình phái đi thay vua tuần xét các địa phương) đến khảo xét huyện ấy, biết hắn tham lam tàn ác, định bắt hắn cách chức. Trọng giỏi luồn lọt, đút lót khắp nơi, chạy chọt ở bộ Lại (bộ coi việc bổ nhiệm quan lại) nên lại được thăng làm Đồng tri (quan phó giúp việc tri phủ) phủ Tùng Giang. Khi đến nhậm chức, họ Triệu và họ Đường chỉ được ăn rau dưa đạm bạc, mặc áo vải thô rách nát; còn họ Dương thì cả người toàn lụa là, ăn uống toàn rượu ngon món quý. Họ Dương đã sinh được hai con trai, tính tình hung dữ độc ác, thường xuyên làm nhục hai người kia. Lại có các nữ tì là Cúc Hoa, Ngũ Nhất Tẩu, đều bị Trọng tư thông, nên họ Dương thường đánh đập. Đến nhậm chức được một năm, mấy người cùng căm phẫn vì bị hắn ức hiếp, muốn giết hắn cho hả oán, bèn thề với trời, đồng lòng hợp sức. Bàn tính đã xong mà chưa có dịp ra tay.
Một hôm, Bành Sĩ Kỳ là người cùng đỗ một khoa với Trọng, ghé nha thăm, Trọng liền giữ lại uống rượu. Trọng say mèm, ngủ ngày, bốn người họ Đường định ra tay. Đúng lúc đó quan Thông phán (quan phụ tá trong phủ, coi việc lương thực, kiện tụng) họ Viên mời Trọng sang uống rượu ở công đường. Trọng về nha lại bắt họ Triệu và mọi người quỳ rồi đánh một trận, sau đó vào phòng ngủ say. Bốn người đợi đến canh ba, họ Triệu cầm một cái búa sắt, Ngũ Nhất Tẩu và họ Đường cầm dao, Cúc Hoa cầm rìu, cả bốn đi thẳng đến trước giường. Họ Triệu giáng một búa vào đầu, Trọng ngất lịm ngay; họ Đường lấy dao chém đầu, Cúc Hoa cầm rìu chặt tay, họ Triệu cầm dao băm nát khắp người, chỉ trong chốc lát Trọng chết thảm.
Sau đó họ vào phòng trong định giết mẹ con họ Dương, thì bỗng lộ chuyện. Các quan thuộc cấp bên ngoài liền dẫn lính canh đêm và nha dịch vào nha, thấy ai nấy đều cầm khí giới, liền sai quân giành lấy đứa con nhỏ, gỡ họ Dương ra, nhờ vậy mẹ con họ Dương thoát chết. Quân lính bắt ngay bốn người đàn bà đem giam vào ngục. Hôm sau, tri phủ họ Trịnh xét hỏi một lượt, làm giấy trình rõ đầu đuôi rồi giải lên quan Binh tuần họ Hứa tra hỏi.
Họ Triệu tự khai rằng: Xin khai về tên chồng độc ác, dung túng vợ lẽ hà hiếp vợ cả, khiến tôi tích hận lâu ngày mà mưu giết.
Nguyên cha tôi làm một chức quan nhỏ, nghiêm cẩn giữ gìn nhà cửa trong sạch. Tuổi đã về già, thường khổ vì sợ tuyệt dòng; tuổi già mà còn khỏe, tình cờ có được niềm vui sinh con gái. Tôi lớn lên nơi buồng kín, là đứa con thay con trai cho nhà họ Triệu; muốn chọn chồng tốt, bèn gửi gắm cả đời vào Trương Trọng. Nào ngờ ông Tơ (thần se duyên vợ chồng) trớ trêu, vốn đã mất hy vọng trăm năm; dây đàn hôn nhân có chỗ rạn, nên lỡ hẹn bạc đầu cùng nhau. Khi hắn đến rước dâu, cứ tưởng là chàng rể tốt như rể nhà họ Trác (?); khi cưỡi loan mà đến, chẳng dám khoe là chàng rể sáng giá nhà Đường (?). Hắn không nghĩ mình là kẻ học trò áo vải nghèo hèn, được vào làm rể nơi nhà dòng dõi quan lại; còn tôi là con gái nhà quý, lại phải hạ mình lấy kẻ nghèo hèn. Thật là lau sậy được dựa vào cây ngọc, dây leo được bám vào cành vàng (ý nói kẻ hèn được nương nhờ nhà sang). Vậy mà bố vợ mẹ vợ hắn coi như người dưng ngoài đường; vợ chồng mà đối nhau như kẻ thù.
Cha tôi muốn đuổi kẻ ác để gả tôi cho người khác, đã tính toán đường lối (?); còn tôi chỉ mong giữ tiết, không tính chuyện khác, chỉ biết làm như vợ Nhạc Dương Tử cắt khung cửi để khuyên chồng (tích xưa: người vợ cắt tấm vải đang dệt dở để răn chồng bỏ học giữa chừng, khuyên chồng chuyên tâm học hành). Vì thế tôi không tiếc tiền của, dạy bảo khuyên răn để hắn được đỗ đạt bước lên đường mây; chẳng ngại tốn lộ phí, lo liệu cho hắn được vào hầu nơi triều đình. Hắn được về học việc ở Hình khoa, rồi được bổ làm quan ở Quảng Đức. Một sớm đắc ý, muôn điều ơn nghĩa đều quên. Chẳng những phản nghĩa phụ ơn, lại còn quyết lấy vợ lẽ.
Đi thẳng qua Dương Quan, nhìn thấy gái lầu xanh; hỏi han chuyện cảnh vui, muốn tìm người mai mối. Con gái nhà họ Dương thì lẳng lơ điên cuồng, chàng họ Trương thì phóng đãng nhẹ dạ. Đút tiền cho mối lái, lập tức thành vợ chồng. Hoa liễu (gái chơi) dọc đường thì hắn mặc sức say đắm; người vợ tấm mẳn (vợ cùng chịu nghèo khó) trong nhà thì chẳng chút bận lòng. Kẻ ác ấy chỉ có cái tình của Thái Ung (theo truyện Tỳ bà ký, Thái Ung đỗ đạt rồi lấy con gái quan lớn, bỏ vợ cũ ở quê), sao chẳng theo cái nghĩa của Tống Hoằng (quan đời Hán, vua muốn gả chị gái cho, ông từ chối, nói "vợ cùng ăn tấm cám thuở nghèo không thể bỏ")!
Tạm rời đất Ngạc, đi đến Việt Châu, thấy nhan sắc họ Đường, lại giở trò ác đổi mới. Lén nhờ ông mối, muốn kết duyên loan phượng (vợ chồng); giả mượn tiếng cha vợ, nói rằng đã xin được ưng thuận (?). Ai ngờ hắn đã có hai vợ, nay lấy người này là thành ba. Về nhà ba người gặp nhau, nhìn mặt nhau; chào hỏi xong mới nói ra chuyện có hai vợ lẽ, họ Đường gào khóc rơi lệ. Kẻ ác ấy chẳng phân vợ cả vợ lẽ, lộn xộn trong chốn buồng the, liền sắm hành lý, bắt tất cả theo đi nhậm chức. Suốt dọc đường đi, hắn chưa từng chung chăn với tôi; ba vợ cùng một thuyền, hắn chưa từng chung gối với họ Đường.
Đến châu, thuyền đậu ở bến sông, kiệu đỗ ở trạm dịch. Vừa vào trạm, hắn đã đổi sắc mặt, đem mũ vàng tôi đội, áo choàng thêu tôi mặc, mượn tay chàng Trương mà trao hết cho họ Dương. Tôi chỉ dám oán mà không dám nói, còn kẻ ác thì tình ý càng dồn nặng về phía ả. Tiếng than như khúc "Đầu bạc" (bài thơ tương truyền của Trác Văn Quân khi chồng là Tư Mã Tương Như định lấy vợ lẽ), e rằng cả đời không thoát; bài thơ "Áo vàng" (tức bài "Lục y" trong Kinh Thi, lời người vợ chính bị vợ lẽ lấn át), ắt phải ngâm trong chốn buồng khuê. Cửa cấm khóa chặt, then cài luôn đóng.
Đường tuy ngọt cũng không bì được vị ngon của thịt dê non; đào tuy đẹp cũng không giành được cái ưa thích chốn Chương Đài (phố kỹ nữ) (?) (ý nói vợ cả, vợ lẽ dù tốt cũng không bằng ả kỹ nữ trong mắt hắn). Suốt đêm uống rượu, ả Dương làm khách, hắn họ Trương làm chủ; hai người chúng tôi chuyền chén, tôi làm đứa ở, họ Đường làm con hầu. Hơi không thuận tình là bắt quỳ ngoài bậc cửa; chút không vừa ý là kẻ ác nổi giận tự cầm gậy đánh ngay giữa nhà. Lúc say sưa, khi tiệc tàn, hắn khóa cửa phòng hai chúng tôi trước, rồi mới quấn quýt trong màn của con điếm họ Dương.
Mặt trời lên ba con sào, may ra hắn mới rời ra lo việc; hồ sơ án chất đầy, nào có lúc nào động tay giải quyết. Hễ ra ngồi công đường là đánh chết hàng trăm người vô tội; hễ tra xét việc thuế thì dùng hình với cả nghìn người không có tội. Thay mũ áo mà đánh thợ thuyền, ngồi đánh cờ mà làm hại tính mạng người (?). Gia nô đầy tớ bị hắn đá chết vô số, nữ tì hầu gái bị đánh chết cũng nhiều. Chính sự tàn khốc, hình phạt nghiêm ngặt, lừa ép dân lành nộp một lạng ba thành ba lạng năm; chính sự hà khắc vòi vĩnh, nhà giàu phải nộp một trăm bốn thành hai trăm ba. Tội ác và sự hoang dâm, lòng tham không đáy. Hận khí ngút trời, oán tình thấu đất.
Lúc ấy tôi đã muốn mưu hại, nhưng số hắn chưa đến lúc gặp nạn; cửa lại thường xuyên khóa chặt, không có kẽ hở nào để ra tay. Ả vợ lẽ độc ác lúc nào cũng quấn quýt bên hắn, không có chút sơ hở nào (?). Huống chi họ Đường với tôi kết giao chưa sâu, Cúc Hoa với các nữ tì tình nghĩa chưa dày; nếu việc không kín đáo thì tai họa sẽ đến trước. Đành phải nén lòng nhẫn nhịn, nuốt giận chờ thời.
Chẳng ngờ đến năm khảo xét, hắn bị coi là quan tham ác, sắp bị cách chức, bèn đem của cải đút lót bộ Lại, chạy chọt được thăng làm Đồng tri Tùng Giang. Đến nhậm chức chưa được hai tháng, hắn đã ba lần tra tấn đánh đập tôi. Hắn dung túng con hầu họ Dương sớm tối hãm hại lừa dối tôi, làm nhục không sao kể xiết. Ả mặc sức giở lòng gian, khiến tôi thường bị trăm cách ức hiếp, không thể kể hết. Đồ đạc mẹ tôi cho mang theo đều vào tay con hầu họ Dương; đến cả những thứ triều đình ban cho tôi cũng về tay con mụ chó má ấy. Vả lại ở Quảng Đức sáu năm, tôi không được gặp mặt người nhà, nên mẹ già sai cậu tôi đến thăm thì bị kẻ ác đuổi về ngay; đến Tùng Giang một năm, không thông tin tức, nên cha già sai người hầu mang thư đến thì bị kẻ ác tống về quê cũ. Cha họ Đường đến nha thì hắn sai người địa phương đuổi đi, không cho ở lại chút nào; còn anh họ Dương đến trạm dịch thì hắn liền sai nha lại ra mời đón, giữ ở lại mấy tháng mới về.
Con mụ chó má thì cả người toàn lụa là; hai chúng tôi thì mặc áo thô quần rách. Con hầu họ Dương thì ăn thịt dê non; hai chúng tôi thường chỉ ăn rau dưa. Tôi là vợ cả cưới hỏi đàng hoàng có đèn hoa, mà trên mái tóc rối chỉ cài trâm gai; ả là vợ lẽ phận dưới, mà trên đầu đầy châu ngọc. Lấy kẻ thấp mà lấn người trên, lấy vợ lẽ mà cướp ngôi vợ cả, dù trời đất cũng không dung, thần và người cũng đều ôm hận. Oan lâu ắt phải giãi, thù sâu ắt muốn rửa.
Gặp đêm Thất tịch (mùng bảy tháng bảy) năm ngoái, dưới sân bày dưa quả cúng sao, hai chúng tôi cùng hẹn ước; trong buồng than thở bất bình, họ Đường ấp ủ mưu tính. Muốn ra tay ngầm hại, chúng tôi nắm tay nhau mà quyết; trong lòng ôm hận ghen, họ Đường dặn dò giao ước, bèn sai Cúc Hoa bày ngay bàn hương, chúng tôi cúi lạy quỳ sâu giữa sân, lòng run sợ vì biết mạng mình nguy (?). Lòng ôm ý rửa hận thì còn tiếc gì dung nhan hoa nguyệt; chí ở việc giải oan thì chẳng tiếc tan xương nát thịt.
Nghĩ lại thì vừa gật đầu nhận lời lấy hắn đã thấy hối, chỉ mong hắn tỉnh ra mà biết nay đúng xưa sai (?). Ngờ đâu lòng hắn vẫn như cũ, chẳng chút tình thương với tôi; hắn với ả kia tâm đầu ý hợp, càng thấy hắn ruồng bỏ tôi quá đỗi. Chỗ trông cậy cả đời đã trống không, tình vợ chồng hòa hợp như đàn cầm đàn sắt đã khuyết. Hoa luyến bướm mà bướm lại hờ hững nơi đầu cành; trăng theo người mà giận người phụ ánh trăng. Tiếng tiêu tím đã dứt, mới biết mộng lầu Tần đã tàn (tích Lộng Ngọc và Tiêu Sử thổi tiêu trên lầu nước Tần, vợ chồng đẹp duyên cùng bay lên tiên); đài gương ngọc còn cao, hồn tự tìm bay về phủ họ Ôn (tích Ôn Kiệu dùng đài gương ngọc làm lễ hỏi vợ; ý nói duyên vợ chồng tốt đẹp đã thành chuyện xa vời).
Người biết lòng tôi là họ Đường, đầy giận dữ và sầu muộn; người có thể cùng làm là Cúc Hoa, ôm hận chất oán. Ba chúng tôi nghiến răng nát ruột, hai người kia (Trọng và ả Dương) thì làm điều thảm khốc động trời đất (?). Quỷ thần chẳng báo, oan gia gặp mặt. Hôm ấy ông Bành, người cùng đỗ một khoa với hắn, bày rượu ở tư nha; hắn lui về rất muốn hành hạ chúng tôi, nên chúng tôi đã quyết liều thân. Lại thêm quan đồng liêu họ Viên mời uống rượu ở công đường; về nha hắn mặc sức bắt quỳ đánh đập, nên lòng chúng tôi càng thêm quyết. May mà trời cao có mắt, muốn trừ hại để cứu dân; tạo hóa không thiên vị, muốn diệt kẻ hung để báo oán. Mượn tay ba chúng tôi trong khoảnh khắc, kết liễu mạng một kẻ ấy trong giây lát.
Nhân lúc hắn say rượu, may mà cửa lại mở. Tôi hợp cùng họ Đường với Cúc Hoa, Ngũ Nhất Tẩu, cầm dao, búa sắt, rìu và gươm. Canh ba đi thẳng đến trước cửa phòng; hắn đang say ngủ trong màn. Họ Triệu tôi giáng một búa vào đầu, hắn ngất lịm trên gối uyên ương; họ Đường lách vào trong màn the chém đầu, để lại vết thương vô số; Cúc Hoa chặt tay, đứt lìa một cánh tay; còn tôi băm nát khắp người, hận tích mấy năm mới tiêu. Kẻ ác lập tức tắt thở, mưu đồ lớn mười năm đều tan.
Chúng tôi trở vào phòng trong, đến phòng ả Dương, muốn băm ả nghìn vạn nhát mới hả hận, muốn giết con trai của kẻ ác cho tuyệt dòng. Đang lúc ồn ào, chẳng ngờ bên ngoài đã hay chuyện; đang định ra tay, ai ngờ các quan thuộc cấp đã vào nha. Họ giành lấy đứa con nhỏ trước, rồi gỡ ả Dương ra. Mưu kế còn thiếu sót chút ít, chỉ thành chuyện cho người bàn tán; xét về lợi hại, lòng thật chưa cam. Đáng thương nay hung khí bị niêm phong cất vào kho, còn bọn tôi bị gửi giam trong ngục (?).
Luật đã có điều rõ ràng, tôi cam chịu lăng trì (hình phạt xẻo thịt từng miếng cho đến chết) mà chết; quan không coi nhẹ phép nước, tôi chỉ mong tan xương để đền mạng hắn. Tuy nói là vợ chồng mấy năm, thật chỉ là một chuyện để người đời bàn tán. Việc mưu tính không phải do tôi, mà là oan hồn mượn tay; được giúp như có thần, thật là hồn oan mượn dao giết người. Chúng tôi xin chịu chết, để khỏi làm nhục nhà quan; chỉ mong được toàn thây, để không tổn hại thể diện. Tội mưu giết chồng thì tôi cam chịu; nhưng ả kia là nguyên do vì ghen tuông mà gây nên cái chết, sao có thể thoát? Cúi xin chém ả ấy trước (?), để ngăn thói ghen tuông. Dù chết dưới chín suối, tôi cũng nhắm mắt được; dù phải chịu hình ngựa giày, tôi cũng cam lòng. Coi thân nhẹ như lông, coi chết như về nhà. Cúi mong quan sáng suốt xét kỹ vụ án. Không có lời dối, lời khai là thật.
Khai xong trình lên, ông Hứa đọc qua, cầm bút phê án rằng:
Xét thấy họ Triệu, họ Đường là thủ phạm giết chồng, phạm tội ác lớn trái luân thường. Họ hận chồng là Trương Trọng mê đắm vợ lẽ họ Dương, không có nghĩa lớn như Tống Hoằng; trở mặt với vợ nhà, chỉ học theo mưu ngầm của Hoàng Doãn (người đời Hán, muốn bỏ vợ để lấy cháu gái quan lớn). Người vợ cùng chịu nghèo mười năm, bỗng chốc bị ả đào tơ (gái trẻ đẹp, chỉ vợ lẽ) giành hết sủng ái; người phối ngẫu trăm năm, lại phải hổ thẹn trước son phấn. Làm con ngoan dâu tốt, uổng công đã đủ sáu lễ cưới hỏi; bị coi như tớ như hầu, chẳng ai nghĩ đến người vợ chính đã vào nhà (?). Đành lòng than khúc "Đầu bạc", bịt tai mà ngâm chương "Lục y". Yêu chiều và khinh nhục khác nhau, nên mới than không công bằng; lòng ghen tranh sủng, dám nảy mưu đập vỡ đầu.
Họ cậy có Cúc Hoa, Nhất Tẩu làm nanh vuốt, khiến kẻ sống phải chết oan, đều nằm trong vòng kìm kẹp (?). Mưu kín khéo léo biết bao, việc tàn độc bèn quyết làm. Đốt hương lập thề, đã không phải là ý định một ngày; cầm dao vung rìu, lại họp sức cả bọn hung ác. Đầu canh trời tối, bầy đàn bà hăng hái xông vào buồng; một hơi vừa tắt, đám dao băm chém trên thân thể. Ngọn lửa oan chiếu trời, sao trời vì thế mà u ám; máu chảy tràn đất, thân xác bị vứt bỏ như ngói gạch. Ban ngày còn là thượng khách của các quan đồng liêu, đêm tối đã thành oan hồn dưới lưỡi dao. Tiếc thay một vị quan phụ tá, lại chết trong tay đàn bà; độc ác thay vợ cả vợ lẽ, lại nỡ đem gươm giáo mà giết.
Giả sử người bên ngoài không nghe thấy, thì hai đứa con suýt mất mạng; các quan đồng liêu không cứu, thì họ Dương suýt bỏ đời. Gặp lúc thái bình yên ổn thế này, lẽ nào lại có việc ấy; dù ở nơi man di không luân thường, e cũng chẳng đến thế! Đánh mắng chồng còn không được luật triều đình dung tha; cầm dao giết chết thì sao tránh khỏi án xẻo thịt! Dù chịu lăng trì cũng chưa đủ trừng phạt tội giết chồng, diệt luân thường. Nếu tha cho không giết, thì đất Lưỡng Chiết sẽ thành nước không luân thường, năm hình phạt (năm loại hình phạt của pháp luật: đánh roi, đánh gậy, tù đày, lưu đày, tử hình) sẽ thành điều luật vô dụng. Nay Trương Trọng ra nông nỗi này, người đi đường còn phải khóc thương, quan chức sao không lạnh lòng?
Gây chuyện mở đầu thật là họ Triệu, họ Đường; cùng mưu giúp ác đều là Nhất Tẩu, Cúc Hoa. Kẻ cầm đầu đáng xử lăng trì, kẻ theo làm ác cũng chịu chém đầu. Trời đất soi tỏ, quỷ thần cùng đuổi. Phép vua không thể trốn, mãi mãi không tha. Căn cứ tình tiết, theo đúng luật pháp, xin trình lên trên để thi hành.
Theo tôi xét, Trương Trọng không biết làm gương để dạy dỗ trong nhà, không có cách khiến vợ con kính trọng, nên nguyên do bị giết đều là tự hắn chuốc lấy. Mong những kẻ buông thả theo tình, chỉ chiều chuộng người mình yêu, hãy lấy đó làm gương.
**Loại án mưu chiếm đoạt**
**Quan Đại tuần họ Hàn xử vụ vợ cả mưu chiếm phần tài sản của vợ lẽ**
Viên Thánh là dân ở cửa Tây phủ Ôn Châu, nhà khá giàu có, lấy vợ là họ Vưu, dung mạo xinh đẹp, nhưng ba mươi tuổi vẫn không có con. Ông lấy vợ lẽ là họ Trình, sinh được hai con trai. Sau đó họ Vưu cũng sinh được một con trai, tự nghĩ: "Sau này tài sản trong nhà, bên vợ lẽ được hai phần, mình chỉ còn một phần." Mụ ôm lòng ghen ghét muốn hãm hại, nhưng chưa có dịp. Một hôm, Viên Thánh nghĩ nhà còn tiền của dư, nếu không làm ăn sinh lời thì e "ngồi ăn núi cũng lở", bèn tính mua hàng, đi sang Hồ Quảng buôn bán. Lúc sắp đi, Viên Thánh dặn vợ cả, vợ lẽ trông nom tử tế ba đứa con; họ Vưu ngoài miệng cũng chỉ vâng dạ cho qua.
Gặp tiết Trùng dương (mùng chín tháng chín), họ Vưu bày tiệc dưới sân, mời họ Trình và hai con cùng uống. Họ Vưu đã bỏ thuốc độc vào bình rượu từ trước, rồi rót rượu nâng chén, dặn gửi họ Trình rằng: "Tôi tuy có con nhưng còn nhỏ, con chị thì đã lớn. Sau này khi tôi già, nhờ chị phụng dưỡng; con tôi thì nhờ con chị đỡ đần. Chỉ ở chén rượu này, xin lo trước cho việc mai sau." Họ Trình nói: "Lẽ tất nhiên là vậy, cần gì phải nói? Tôi vốn uống kém, không dám nhận chén này." Họ Vưu cố nài, họ Trình gắng gượng uống cạn, vui vẻ đến cuối tiệc mới thôi. Đêm ấy thuốc phát tác, mẹ con họ Trình máu chảy ra bảy lỗ (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng), lần lượt chết cả. Bấy giờ họ Trình ba mươi tuổi, con cả mười hai tuổi, con thứ tám tuổi. Hôm ấy họ hàng làng xóm lớn nhỏ không ai biết nguyên do. Họ Vưu nói dối là mắc bệnh cấp mà chết đột ngột; ai nghe cũng thương xót. Họ Vưu giả vờ khóc lóc hết lòng, làm lễ chôn cất đúng phép rồi thôi.
Viên Thánh ở nơi xa, một đêm bỗng nằm mộng thấy họ Trình dắt hai con đến khóc kể nguyên do. Tỉnh dậy, ông muốn thu xếp về nhà ngay, nhưng hàng hóa chưa bán hết, không thể về được. Vì vậy ông vừa ở lại vừa ngờ vực, buồn bã không vui.
Gần ba năm sau, gặp lúc quan Đại tuần họ Hàn đi tuần xét, đến phủ ấy. Xuống ngựa lên công đường, các quan trong phủ vào ra mắt xong, bỗng trước thềm có một luồng khí đục bốc thẳng lên trời, chốc lát thì biến mất. Quan Đại tuần trong lòng rất nghi: ắt có oan khuất. Đêm ấy ông thắp đèn sáng ngồi xem hồ sơ, đến khuya mệt mỏi, gục xuống án mà ngủ. Bỗng thấy một người đàn bà dung mạo xinh đẹp, đầu tóc rũ rượi, dắt hai đứa con khóc lóc quỳ dưới thềm. Quan hỏi: "Người đàn bà kia ở đâu, tên họ là gì? Đến đây có oan khuất gì thì nói rõ, ta sẽ vì ngươi mà giải oan." Người đàn bà nói: "Thiếp là mẹ con họ Trình. Vì chồng là Viên Thánh đi buôn xa, bà chủ là họ Vưu ghen vì con thiếp nhiều mà lại lớn hơn, nhân tiết Trùng dương bày rượu, bỏ độc giết chết ba mẹ con, oan hồn không tan. Nghe tin quan lớn đến đây, đặc biệt đến kêu oan, xin quan lớn giải oan cho thiếp; mẹ con dưới chín suối xin đội ơn không xiết." Nói xong khóc thảm, hóa thành gió mà đi.
Quan Đại tuần tỉnh dậy thì trời vừa hửng sáng. Ông ra ngồi công đường, sai ngay Chu Long đi bắt họ Vưu, rồi xét hỏi ngay tại công đường: "Con vợ lẽ cũng như con ngươi, sao lại ôm lòng ghen mà hại ba mạng người? Làm tuyệt dòng chồng, tội không gì lớn hơn!" Họ Vưu hối hận nhận tội, không nói gì. Quan bắt mụ khai nhận, xử lăng trì đến chết. Lại sai các bậc trưởng bối trong họ nuôi nấng đứa con mồ côi, đợi người chồng về.
Lời phê án rằng: Xét thấy họ Vưu, độc ác như Lã hậu (vợ Hán Cao Tổ, nổi tiếng ghen ác, giết hại vợ lẽ và con của vua), ghen tuông như Võ Tắc Thiên. Lúc đầu không có con, muốn dựa vào con trai vợ lẽ để nối dõi; đến khi sinh được con, bèn ôm lòng ghen ghét gây họa (?). Bày tiệc mừng Trùng dương, mưu gian đã sắp đặt từ trước; trong bình giấu thuốc độc, ba mạng người chết trong chốc lát. Nỗi oan uất không giãi được, dưới thềm kết thành khí oán; oan hồn không tan, trong mộng kể ra nỗi oan. Ba người bị hại rõ ràng (?), mạng mẹ con phải được đền. Kính theo luật nhà Minh, xử hình lăng trì. Còn đứa con mồ côi và tài sản trong nhà, giao cho các bậc trưởng bối công chính trong họ Viên nhận coi giữ, đợi cha nó về để giữ việc thờ cúng tổ tiên.
Lại qua ba năm, Viên Thánh buôn bán lãi được mấy chục lần, chở đầy hàng về nhà. Người trong họ đều mừng, các bậc trưởng bối đem chuyện trước kể lại, trao trả đứa con mồ côi và tài sản. Viên Thánh thấy trong nhà năm miệng ăn chỉ còn một đứa con, đau xót nghẹn ngào khôn xiết; người trong họ và thân thích đều khuyên giải an ủi. Viên Thánh sống thọ đến tám mươi tuổi; con ông giống cha, hiền hậu, sinh được năm con trai, con cháu về sau đông đúc thịnh vượng.
Theo tôi xét việc này, Viên Thánh nhân từ nên được lời lớn và sống lâu; còn họ Vưu ghen ghét, tuy có con hiền mà không được chết yên lành. Có thể thấy làm vợ thì nên hiếu thuận với bố mẹ chồng, hòa thuận với chị em dâu; đừng chuyên quyền trong nhà, chống lại con trưởng; đừng ôm lòng ghen ghét hãm hại, ức hiếp vợ lẽ. Nếu không, quả báo rõ ràng sao có thể tránh được! Người đời hãy lấy đó làm gương.
**Quan huyện họ Hạng xử vụ hai đầy tớ tranh con ngỗng**
Trong thành huyện Đồng An có Cung Côn lấy vợ là họ Lý, nhà rất giàu có nhưng lại hết sức keo kiệt. Một hôm đúng ngày sinh nhật của bố vợ là ông Lý, Côn gửi lễ mừng, sai đầy tớ là Trường Tài mang đi chúc thọ. Lúc sắp đi, Côn dặn: "Các thứ khác thì có thể nhún nhường để ông ấy nhận ít nhiều, còn con ngỗng này thì nhất quyết đừng để ông ấy nhận." Trường Tài vâng lời rồi đi.
Đến nhà ông Lý, ông thấy lễ đến cũng mừng, lại hỏi: "Sao cậu nhà không tự đến uống rượu?" Trường Tài đáp: "Cậu con bận việc nhà, không đến chúc mừng được." Ông Lý sai người nấu bếp nhận lễ. Người nấu bếp thấy lễ vật đều rất sơ sài, bèn chọn thứ hơi khá, nhận một hai món, rồi nhận luôn cả con ngỗng. Trường Tài trong lòng rất lúng túng, vì chủ hắn rất nghiêm, sợ về nhà bị trách phạt. Uống vài chén rượu, hắn buồn bực gánh quang gánh trở về.
Về đến chỗ cách thành chừng một dặm, hắn thấy dưới ruộng có một đàn ngỗng trắng. Trường Tài nhìn quanh không thấy ai, bèn xuống ruộng chọn bắt một con to nhất, đem thả vào ao cá, làm ướt hết lông nó, rồi bỏ vào lồng. Nào ngờ người đầy tớ chăn ngỗng tên Chiêu Lộc lúc đi về nhà đã gặp Trường Tài bên sườn núi, thấy trong lồng không có ngỗng; đến khi quay lại ruộng thì thấy Trường Tài bắt ngỗng lên, bỏ vào lồng rồi đi. Chiêu Lộc vừa gọi vừa đuổi, Trường Tài chẳng thèm để ý, cứ thế mà đi.
Đi được một quãng đường xa, tình cờ gặp chủ của Chiêu Lộc từ huyện về. Chiêu Lộc gọi: "Ông chủ ơi, kẻ gánh hộp phía trước kia ăn trộm ngỗng nhà ta, mau giữ lấy hắn." Người chủ nghe vậy, một tay túm lấy. Trường Tài đặt gánh xuống, nói: "Người này thật vô lễ, vô cớ níu kéo người ta làm gì?" Người chủ nói: "Ngươi trộm ngỗng của ta, còn hỏi níu ngươi làm gì?" Hai người cãi nhau dữ dội. Có đám người đi đường can ngăn, nói: "Nếu hắn trộm ngỗng của ông, thì mọi người có cách xử: đem con ngỗng về thả vào đàn, nếu nó nhập bầy thì đúng là của ông; nếu không nhập bầy mà bị cả đàn rượt đuổi, thì chắc chắn là của hắn." Trường Tài nói: "Mấy bác đây nói có lý, cứ quay lại thử xem." Trường Tài thả con ngỗng vào đàn. Đàn ngỗng thấy lông nó ướt hết, không giống như trước, bèn xúm lại rượt đuổi, không cho nhập bầy. Mọi người đều cho là công bằng, nói: "Con ngỗng này là của Trường Tài, sao chủ tớ các người lại gian dối như vậy? Mau bắt trả lại cho người ta." Người chủ bị mọi người trách mắng, thấy mất mặt, bèn chửi Chiêu Lộc một trận.
Chiêu Lộc nói: "Rõ ràng con thấy trong lồng hắn không có ngỗng ở quãng đường phía trước; đến ruộng thì thấy hắn bắt ngỗng lên, sao con ngỗng lại không nhập bầy?" Trong lòng không phục, nhất định phải làm cho rõ, hai người đánh nhau, lôi nhau vào huyện. Lúc ấy quan huyện họ Hạng đang ngồi xử việc buổi trưa (?); hai người lôi nhau vào công đường, quan hỏi chuyện gì, mỗi người đều kể theo lẽ của mình. Quan xem kỹ con ngỗng, trong lòng suy nghĩ: "Nếu nói là ngỗng của Chiêu Lộc thì sao lại không nhập bầy? Nếu nói là của Trường Tài thì người kia sao dám vô cớ vu cho người ta? Trong đó ắt có duyên cớ." Nghĩ ra một kế, quan bảo hai người cứ về nhà, con ngỗng để lại đây, sáng mai vào nhận. Hai người đều về.
Hôm sau quan ra công đường, hai người vào huyện nhận ngỗng. Quan tự mình xem xét, rồi nói: "Con ngỗng này là của Chiêu Lộc." Trường Tài nói: "Hôm qua lão gia căn cứ vào mọi người đều nói là của tiểu nhân, sao hôm nay lại xử cho hắn?" Quan nói: "Nhà ngươi ở trong thành, nuôi ngỗng tất cho ăn thóc lúa; hắn ở ngoài thành, thả ngoài ruộng thì ngỗng chỉ ăn cỏ rau. Ngỗng ăn thóc lúa thì phân tất màu vàng; nếu ăn cỏ rau thì phân tất màu xanh. Nay phân đều màu xanh, sao ngươi còn tranh càn?" Trường Tài nói: "Nếu bảo là của hắn, sao hôm qua thả vào đàn ngỗng của hắn lại bị rượt đuổi, không nhập bầy?" Quan nói: "Tên đầy tớ này còn cứng cổ! Ngươi lấy nước làm ướt, lông nó ướt hết, đàn ngỗng thấy lông nó không giống trước, sao lại không rượt đuổi?" Quan trả ngỗng cho Chiêu Lộc, quát lính hai bên đánh nặng hai mươi gậy rồi đuổi ra. Người trong huyện nghe biết, cả huyện truyền nhau ca ngợi, đều gọi ông Hạng là thần minh.
**Quan huyện họ Tô xử vụ kẻ du côn tranh vợ người**
Phan Quý Nhất, dân làng Sùng Đức, huyện Kim Hoa, phủ Kim Hoa, lấy vợ là Trịnh Nguyệt Quế, sinh được một con trai mới tám tháng. Nhân ngày sinh nhật bố vợ là Trịnh Thái Thập, hai vợ chồng đi chúc thọ. Đến bến đò Thanh Khê, họ lẫn với mọi người cùng qua đò. Người vợ ngồi trên thuyền, đứa con đói, Nguyệt Quế vạch vú cho con bú. Dưới vú trái của chị có một nốt ruồi đen, bị một tên du côn cùng thuyền là Hồng Ngang nhìn thấy, bèn nảy lòng xấu. Đến khi xuống thuyền lên bờ, Phan Quý Nhất dắt Nguyệt Quế đi đường phía đông, thì Hồng Ngang kéo Nguyệt Quế sang đường phía tây. Quý Nhất nói: "Ngươi vô liêm sỉ thế, sao vô cớ kéo vợ người ta?" Ngang nói: "Tên du côn đáng ghét này, vợ của ta sao lại tranh là của ngươi?" Hai người đánh nhau, Ngang đánh Quý Nhất đến hộc máu, rồi cãi càn lôi nhau vào phủ.
Tri phủ Khâu Thế Tước ra ngồi công đường, hỏi: "Hai ngươi vì sao đánh nhau?" Phan Quý Nhất nói: "Tiểu nhân cùng vợ đi chúc thọ bố vợ, đến bến đò Thanh Khê, cùng tên du côn này và mọi người qua đò lên bờ. Hắn liền tranh càn nói vợ tiểu nhân là của hắn, vì thế hai người đánh nhau, bị hắn đánh đến hộc máu." Hồng Ngang nói: "Tiểu nhân cùng vợ đi chúc thọ bố vợ, cùng thuyền lên bờ, bị hắn tranh càn vợ của tiểu nhân, xin lão gia phán xử nghiêm minh, để dẹp thói xảo trá." Quan phủ nhất thời bối rối, bèn gọi Nguyệt Quế lên hỏi: "Ngươi thật là vợ ai?" Nguyệt Quế nói: "Tiện phụ vốn lấy Phan Quý Nhất." Hồng Ngang nói: "Vợ tôi không đứng đắn, chắc trước đây đã tư thông với hắn, nên hôm nay hẹn hắn cùng đến, bày ra cái bẫy này. Xin lão gia xét kỹ!" Quan phủ nói: "Đã là vợ ngươi, có dấu vết gì để nhận biết không?" Ngang nói: "Vợ tiểu nhân dưới vú trái có nốt ruồi đen làm chứng." Quan phủ sai người đàn bà cởi áo, xem quả đúng như vậy. Liền đánh nặng Quý Nhất hai mươi gậy, xử người đàn bà về Hồng Ngang, rồi đuổi ra.
Vừa lúc có Tô Phương Dân mới nhậm chức tri huyện huyện Kim Hoa, đến kính cẩn ra mắt quan tri phủ. Đến trước phủ, ông thấy ba người đi ra, người đàn bà ôm đầu Quý Nhất mà khóc, không nỡ chia lìa, còn Ngang thì cố kéo người đàn bà đi. Quan huyện họ Tô hỏi: "Ba người vì sao khóc lóc?" Quý Nhất kể kỹ chuyện trước một lượt. Quan huyện nói: "Giữ họ đứng sang một bên, không được để hắn đi." Quan huyện vào phủ ra mắt quan tri phủ, làm lễ xong bẩm rằng: "Ti chức vừa ở trước phủ thấy vụ Quý Nhất tranh vợ, nghe nói quan phủ đã xử rồi, nhưng vợ chồng không nỡ rời, đứng ngoài khóc không chịu chia tay. Ti chức e lòng dân gian trá khó lường, trong đó ắt có oan khuất." Tri phủ nói: "Quan huyện hiền đã nhận ra được thì giao về huyện, hỏi cho rõ rồi trình báo lại." Quan huyện tạ ơn nhận việc rồi lui ra.
Quan huyện về huyện, ra lệnh cho đám người liên quan chờ ngoài cửa thứ hai, rồi lên công đường ngồi, trước hết gọi Nguyệt Quế vào hỏi: "Ngươi tự nói ra, ai là chồng ngươi?" Nguyệt Quế nói: "Phan Quý Nhất mới là thật." Quan huyện hỏi: "Ngươi có từng quen Hồng Ngang không?" Nguyệt Quế nói: "Chưa từng gặp mặt. Hôm qua tình cờ gặp trên thuyền, con đói, tiện phụ cho bú, bị hắn thấy dưới vú có nốt ruồi, tên du côn ấy liền nảy ý này. Lên bờ, tiện phụ cùng chồng đi đường phía đông về nhà mẹ đẻ, hắn kéo sang đường phía tây, vì thế đánh nhau tranh giành. Hai người lôi nhau đến trước quan phủ; quan phủ hỏi có dấu vết gì nhận biết không, Hồng Ngang bèn lấy nốt ruồi làm bằng. Quan phủ không xét kỹ, tin là thật, bèn xử cho Ngang. Xin quan lớn tra hỏi nghiêm, xử trả lại chồng cho tiện phụ, sống chết xin đội ơn." Quan huyện hỏi: "Phan Quý Nhất đã là chồng ngươi, thì ngươi và hắn bao nhiêu tuổi?" Nguyệt Quế nói: "Thiếp năm nay hai mươi ba tuổi, chồng hai mươi lăm tuổi. Về nhà chồng ba năm, sinh được một con, mới tám tháng." Quan huyện hỏi: "Có bố mẹ chồng không?" Nguyệt Quế nói: "Bố chồng đã mất, mẹ chồng còn, năm nay bốn mươi chín tuổi." Quan huyện hỏi: "Bố mẹ ngươi tên gì? Bao nhiêu tuổi? Có anh em không?" Nguyệt Quế nói: "Cha tên Trịnh Thái Thập, ngày mười ba tháng sáu này tròn năm mươi tuổi; mẹ họ Trương, bốn mươi lăm tuổi; sinh được ba anh em, hai anh trai ở trên, thiếp là út." Quan huyện nói: "Dẫn ra hành lang phía tây chờ. Dẫn Quý Nhất vào nghe xét hỏi."
Quan huyện hỏi: "Người đàn bà đã là vợ ngươi, tên gì? Bao nhiêu tuổi?" Quý Nhất nói: "Vợ tên Nguyệt Quế, hai mươi ba tuổi." Những điều nói ra đều khớp, không sai một li. Quan huyện cho ra hành lang phía đông chờ, rồi gọi Hồng Ngang vào nghe xét hỏi. Quan huyện nói: "Người đàn bà kia, ngươi nói là vợ ngươi, hắn nói là vợ hắn, lấy gì mà phân biệt?" Ngang nói: "Vợ tiểu nhân dưới vú trái có nốt ruồi đen." Quan huyện nói: "Nốt ruồi đen ấy ở dưới vú, khi vạch vú cho con bú thì ai cũng thấy được, sao đủ làm bằng? Ngươi hãy khai xem nàng ta tên gì, bao nhiêu tuổi, bố mẹ nàng bao nhiêu tuổi." Hồng Ngang nhất thời không đáp được, hồi lâu mới nói: "Vợ tên Thu Quế, năm nay hai mươi hai tuổi; bố vợ họ Trịnh, ngày mai tròn năm mươi." Quan huyện hỏi: "Thành thân mấy năm? Sinh con lúc nào?" Hồng Ngang nói: "Thành thân một năm, sinh con được nửa năm." Quan huyện nói: "Tên này to gan, vô cớ tranh chiếm vợ người, còn cứng cổ. Đánh nặng bốn mươi gậy, đày đi sung quân (bắt làm lính) ở biên ải phía bắc, giải đi qua các trạm dịch, không được làm phiền đến lý trưởng và lương trưởng (những người lo việc làng và thu thuế ở làng)."
Rồi phê án rằng: Xét thấy tên du côn độc ác Hồng Ngang, lòng độc như ong như bọ cạp, gan lớn như cá kình cá nghê (loài cá lớn hung dữ, ví kẻ cướp bóc tàn ác). Hắn coi khinh phép vua, gieo điều ác cho dân, tác hại đã lâu, người bị hại đã nhiều! Phan Quý Nhất dắt vợ đi chúc thọ bố vợ, lỡ lẫn cùng thuyền qua đò; Trịnh Nguyệt Quế vì con đòi bú, vạch vú cho nín khóc mà để lộ nốt ruồi. Tên du côn nhìn thấy, coi như của báu (?), lòng tham nổi lên ngay. Bèn bày mưu gây chuyện, ở ngã rẽ tranh giành, đến nỗi đánh người hộc máu, toan chiếm người vợ hiền. Sao nỡ giơ tay cướp giật, giở cái "túi khôn" như Triều Thác (mưu thần đời Hán, được gọi là "túi khôn"); lên quan cầu may, múa lưỡi như kiếm như Tô Tần, Trương Nghi (hai thuyết khách nổi tiếng giỏi ăn nói thời Chiến Quốc). Màu tía lấn màu đỏ thật (cái giả lấn cái thật): Hồng Ngang không có vợ mà được vợ, mặt mày hớn hở; họ Phan có vợ mà thành không vợ, gan ruột tan nát.
Vì thế biết người đàn bà thuộc về họ Phan, có thể xử dứt vụ tranh chấp. Về phần Hồng Ngang, đã nói là vợ chồng từ trước, thì phải biết rõ tung tích của Nguyệt Quế. Thế mà hỏi đến họ tên bố vợ, thì chỉ tây nói đông, trăm điều không biết được một hai; lại hỏi đến năm sinh của vợ chồng, thì như đuổi gió bắt bóng, mười điều không trúng được hai ba. Bởi Ngang không phải người cũ của Nguyệt Quế, nên lời khai mới khác xa; còn Quý Nhất là chồng thật của họ Trịnh, nên lời khai khớp nhau như hai nửa khế ước. Việc tranh chiếm đã sáng tỏ như soi gương. Đày đi sung quân nơi biên cõi xa xôi, giải qua các trạm dịch, để khỏi làm phiền dân lành. Người đàn bà trả về Phan Quý, mong được hòa hợp trọn đời.
Ngay buổi trưa hôm ấy trình lên phủ, tri phủ rất mừng, y theo lời xử mà phê giấy giải đi. Tri phủ khen tài năng của ông, từ đó trong phủ có việc gì khó xử đều giao cho ông phân xử, việc nào cũng tra ra đúng sự thật. Người cả huyện đều gọi ông là "Tô Long Đồ" (ví ông như Bao Công, tức Bao Chửng đời Tống, từng giữ chức Long Đồ các học sĩ, nổi tiếng xử án sáng suốt như thần). Tiếng ông đến tai các quan cấp trên, ai nấy đều tiến cử, mãn nhiệm thì được vua triệu làm Tuần án Sơn Đông. Những người vô tội bị oan được ông gỡ tội cho không biết bao nhiêu mà kể.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video