Thiên 5 — Quyển 5: thần Tưởng Tử Văn và các thần địa phương

 Sưu thần ký (Sách ghi chép chuyện thần linh), quyển năm

 Tưởng Tử Văn người Quảng Lăng (một quận thời Hán, nay thuộc vùng Dương Châu, tỉnh Giang Tô). Ông nghiện rượu, ham sắc, ăn chơi buông thả không chừng mực. Ông thường tự nói: "Xương cốt ta thanh khiết, chết đi ắt thành thần." Cuối đời Hán, ông làm úy (chức quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Mạt Lăng (nay là vùng Nam Kinh). Ông đuổi giặc đến chân núi Chung Sơn thì bị giặc đánh bị thương ở trán. Ông cởi dây đeo ấn quan ra buộc vết thương, được một lúc thì chết.

 Đến buổi đầu thời Ngô Tiên chủ (tức Tôn Quyền, vua đầu tiên của nước Ngô thời Tam Quốc), một viên thuộc lại cũ của ông gặp Tử Văn ngoài đường: ông cưỡi ngựa trắng, cầm quạt lông trắng, có người hầu theo như lúc còn sống. Người thấy hoảng sợ bỏ chạy. Tử Văn đuổi theo, bảo: "Ta sẽ làm thổ địa thần (vị thần cai quản, che chở một vùng đất) ở đất này, để ban phúc cho dân các ngươi. Ngươi hãy báo cho trăm họ, lập đền thờ ta. Nếu không, sẽ có tai họa lớn."

 Mùa hạ năm ấy có dịch bệnh lớn, dân chúng lén bảo nhau, lo sợ xôn xao, cũng có khá nhiều người lén cúng ông. Tử Văn lại nhập vào đồng cốt, thầy cúng mà phán: "Ta sẽ hết sức phù hộ họ Tôn, nên lập đền thờ ta; nếu không, ta sẽ khiến sâu bọ chui vào tai người mà gây họa." Chẳng bao lâu, có loài côn trùng nhỏ như con mòng, như hạt bụi, chui vào tai người, ai bị cũng chết, thầy thuốc không chữa nổi. Dân chúng càng sợ hãi. Chúa họ Tôn vẫn chưa tin.

 Ông lại nhập vào đồng cốt mà phán: "Nếu không cúng tế ta, ta sẽ lại gây họa bằng lửa lớn." Năm ấy hỏa hoạn bùng lên dữ dội, một ngày có đến mấy chục nơi cháy. Lửa lan đến cả cung điện của vua. Các quan bàn bạc cho rằng ma quỷ có chốn nương về thì sẽ không làm hại, nên phải có cách vỗ về ông. Bèn sai sứ giả phong Tử Văn làm Trung Đô hầu (tước hầu, hiệu là Trung Đô), phong người em kế là Tử Tự làm Trường Thủy hiệu úy (chức võ quan chỉ huy một doanh quân cấm vệ), đều ban cho ấn và dây đeo ấn. Lại dựng miếu đường thờ ông. Đổi tên núi Chung Sơn thành núi Tưởng Sơn, tức núi Tưởng Sơn ở phía đông bắc Kiến Khang (nay là Nam Kinh) ngày nay. Từ đó tai họa, dịch bệnh dứt hẳn, dân chúng bèn hết lòng thờ phụng ông.

 Có người tên Lưu Xích Phủ nằm mộng thấy Tưởng hầu gọi mình về làm chủ bạ (viên thư lại coi giấy tờ, sổ sách). Ngày hẹn đã gấp, anh bèn đến miếu khẩn cầu: "Mẹ tôi già, con tôi còn nhỏ, hoàn cảnh quá ngặt nghèo. Xin ngài rộng lòng tha cho. Ngụy Quá ở Cối Kê (một quận, nay là vùng Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang) có nhiều tài nghệ, lại giỏi việc thờ thần, xin tiến cử Quá thay tôi." Rồi anh dập đầu đến chảy máu. Người coi miếu nói: "Ngài chỉ muốn mời riêng anh thôi, Ngụy Quá là ai mà anh tiến cử?" Xích Phủ cố nài xin, rốt cuộc vẫn không được chấp thuận, ít lâu sau thì Xích Phủ chết.

 Trong khoảng niên hiệu Hàm Ninh (niên hiệu của Tấn Vũ Đế, năm 275–280), con trai của Thái thường khanh (vị quan đứng đầu việc lễ nghi, tế tự trong triều) Hàn Bá, con trai của Cối Kê nội sử (quan cai trị một quận, ngang với thái thú) Vương Uẩn, và con trai của Quang lộc đại phu (chức quan hàm cao trong triều, lo việc bàn bạc, cố vấn) Lưu Đam, cùng nhau đi chơi miếu Tưởng Sơn. Trong miếu có mấy pho tượng đàn bà, dung mạo rất đoan trang.

 Mấy cậu ấy say rượu, mỗi người chỉ một pho tượng mà đùa cợt, tự ghép đôi với mình. Ngay đêm ấy, cả ba cùng mộng thấy Tưởng hầu sai viên truyền lệnh đến báo tin rằng: "Con gái nhà ta đều xấu xí, vậy mà được các cậu hạ cố đoái thương." Rồi định luôn một ngày, nói: "Đến hôm ấy sẽ cho người đến đón tất cả các cậu."

 Mấy người thấy giấc mộng rõ ràng khác thường, thử đến hỏi nhau, thì quả nhiên ai cũng mộng như thế, ăn khớp như một. Bấy giờ họ vô cùng sợ hãi, bèn sắm đủ tam sinh (ba con vật dùng để cúng: bò, dê, lợn) đến miếu tạ tội, xin thương xót. Rồi họ lại cùng mộng thấy chính Tưởng hầu hiện xuống bảo: "Các cậu đã để mắt đến chúng nó, thật là ham muốn, nay ngày hẹn đã sắp đến, lẽ nào lại cho phép giữa chừng hối hận?" Chẳng bao lâu sau cả ba đều chết.

 Ở cánh đồng phía đông huyện Mậu, quận Cối Kê (nay thuộc vùng Ninh Ba, Chiết Giang), có một cô gái họ Ngô, tên tự là Vọng Tử, mười sáu tuổi, dung mạo dễ thương. Trong làng có người biết đánh trống múa hát rước thần, mời cô đi, cô liền đi. Cô men theo bờ đê mà đi, đến nửa đường, chợt thấy một vị quý nhân, dung mạo đoan chính khác thường.

 Quý nhân ngồi thuyền, có hơn mười tay chèo (?), chỉnh tề, sai người hỏi Vọng Tử: "Cô định đi đâu?" Cô kể đủ đầu đuôi. Quý nhân nói: "Bây giờ ta cũng đang định đến đó, cô cứ lên thuyền cùng đi." Vọng Tử từ chối, không dám. Thoắt cái thì không thấy đâu nữa.

 Khi Vọng Tử đến lạy trước chỗ đặt thần vị, cô thấy vị quý nhân ngồi thuyền lúc nãy đang ngồi ngay ngắn, uy nghiêm, chính là tượng Tưởng hầu. Ngài hỏi Vọng Tử: "Sao cô đến muộn thế?" rồi ném cho cô hai quả quýt. Ngài nhiều lần hiện hình, rồi hai bên tình cảm ngày càng mặn nồng. Trong lòng cô muốn gì, liền có vật ấy từ không trung rơi xuống. Có lần cô thèm ăn một đôi cá chép, cá chép tươi liền theo ý cô mà đến.

 Hương thơm của Vọng Tử lan xa mấy dặm, cô lại rất linh nghiệm. Cả huyện cùng thờ phụng cô. Được ba năm, Vọng Tử bỗng nảy lòng hướng về người khác, thần liền dứt hẳn không đi lại nữa.

 Tạ Ngọc người quận Trần làm Lang Gia nội sử, khi ở kinh thành, vùng ấy có hổ dữ, giết rất nhiều người. Có một người dùng thuyền nhỏ chở người vợ trẻ, cắm một thanh đao lớn trên thuyền, nhân lúc chiều tối đến trạm tuần tra canh gác. Viên tướng tuần đi ra bảo: "Vùng này gần đây cỏ rậm um tùm, nhiều thứ dữ, anh chở vợ con mà đi đường nhẹ nhõm thế này thì thật không dễ. Nên dừng lại nghỉ đêm ở trạm."

 Hỏi han xong xuôi, viên tướng tuần vừa quay vào, người vợ lên bờ liền bị hổ tha đi; người chồng rút đao hét lớn, định đuổi theo. Anh vốn thờ Tưởng hầu từ trước, bèn kêu cầu ngài giúp. Đuổi như thế được chừng mười dặm, bỗng như có một người áo đen dẫn đường cho anh, anh đi theo, lại chừng hai mươi dặm nữa thì thấy một cây to, đến một cái hang.

 Lũ hổ con nghe tiếng chân đi, tưởng mẹ chúng về, đều chạy ra, anh liền giết chúng ngay tại chỗ. Rồi anh cầm đao nấp bên gốc cây, đợi rất lâu, hổ mới về, đặt người vợ xuống đất, kéo giật lùi vào hang. Anh liền vung đao chém ngang lưng, đứt đôi con hổ. Hổ chết rồi, người vợ vẫn còn sống.

 Gần sáng, chị nói được. Hỏi thì chị bảo: "Lúc hổ mới bắt, nó liền vác tôi lên lưng, đến gần nơi mới đặt xuống. Tay chân không sao, chỉ bị cây cỏ cào xước thôi." Anh dìu vợ về thuyền, đêm hôm sau nằm mộng thấy một người bảo: "Tưởng hầu sai ta giúp ngươi, ngươi có biết không?" Về đến nhà, anh mổ lợn cúng tạ ngài.

 Ở huyện Toàn Tiêu, đất Hoài Nam, có người tên Đinh tân phụ (nàng dâu mới họ Đinh), vốn là con gái họ Đinh ở Đan Dương, năm mười sáu tuổi lấy chồng nhà họ Tạ ở Toàn Tiêu. Mẹ chồng cô nghiệt ngã tàn nhẫn, giao việc có định mức, làm không đủ mức thì đánh đập không sao chịu nổi. Ngày mồng chín tháng chín, cô bèn thắt cổ tự tử. Sau đó cô hiển linh, tiếng đồn khắp dân gian.

 Cô nhập vào đồng cốt, thầy cúng mà nói: "Thương đàn bà con gái nhà người ta làm lụng không ngơi nghỉ, nên cho họ kiêng ngày mồng chín tháng chín, đừng làm việc gì."

 Cô hiện hình, mặc áo màu xanh nhạt, đội lọng xanh, có một đứa hầu gái đi theo, đến bến Ngưu Chử xin qua sông. Có hai người đàn ông đang cùng ngồi thuyền đánh cá, cô gọi xin cho đi nhờ. Hai người đàn ông cười cợt, cùng trêu ghẹo cô, nói: "Chịu làm vợ bọn ta thì sẽ chở qua." Bà Đinh nói: "Tưởng các ngươi là người tử tế, ai ngờ chẳng biết điều gì. Các ngươi nếu là người thì ta sẽ cho chết vùi trong bùn; nếu là ma thì cho chìm xuống nước." Rồi bà lui vào trong đám cỏ.

 Lát sau có một ông già chèo thuyền chở lau sậy. Bà xin ông cho qua sông. Ông nói: "Thuyền không có mui che, sao có thể để bà ngồi giữa trời mà qua sông? Chỉ sợ không chở được thôi." Bà nói không sao cả. Ông bèn dỡ bớt chừng một nửa số lau, chỗ ngồi không đủ thì xếp cho bà ngồi, rồi thong thả chở bà qua.

 Đến bờ nam, lúc sắp đi, bà bảo ông: "Ta là quỷ thần, không phải người đâu. Ta tự qua sông được, nhưng nên để dân gian biết qua đôi chút. Ông có lòng tốt, dỡ lau chở ta qua, ta rất áy náy và cảm kích, sẽ có thứ để tạ ơn ông. Nếu ông mau quay về, ắt sẽ thấy điều lạ, và cũng sẽ được của." Ông nói: "Tôi chỉ sợ đưa bà qua chưa được chu đáo, đâu dám nhận lời tạ ơn."

 Ông về đến bờ tây thì thấy hai người đàn ông kia đã bị lật thuyền dưới nước. Đi thêm mấy dặm, thấy có đến hàng nghìn con cá nhảy tung tăng ven nước, bị gió thổi dạt lên bờ. Ông bèn bỏ lau, chở cá về. Sau đó bà Đinh trở về Đan Dương. Người Giang Nam đều gọi bà là Đinh cô (bà cô họ Đinh). Ngày mồng chín tháng chín không làm việc, ai cũng coi là ngày nghỉ. Nay khắp nơi đều lập đền thờ bà.

 Tán kỵ thị lang (chức quan hầu cận bên vua, lo việc can ngăn, cố vấn) Vương Hựu ốm nặng, đã từ biệt mẹ, rồi nghe có người vào báo có khách, nói: "Người ở quận nọ, làng nọ, tên là thế này, từng làm biệt giá (chức phụ tá cao cấp của quan thứ sử một châu)." Hựu cũng từng nghe danh tính người ấy.

 Chốc lát, người ấy thoắt đã đến, nói: "Tôi với ông vốn cùng hạng kẻ sĩ nên tự nhiên có duyên, lại có tình đồng hương cùng châu, nên muốn tỏ lòng thân thiết. Năm nay nhà nước có việc lớn, cử ra ba vị tướng quân, chia nhau đi điều động, bọn tôi hơn mười người được làm thuộc hạ trong phủ Triệu Công Minh. Đến đây vội vã, thấy nhà ông cổng cao nhà lớn nên đến nhờ, gặp được ông thật vui không sao nói hết."

 Hựu biết đó là quỷ thần, nói: "Chẳng may tôi ốm nặng, sớm tối sẽ chết, nay gặp ông, xin gửi gắm tính mạng." Người ấy đáp: "Người ta sống ắt có chết, đó là lẽ tất nhiên. Người chết đi chẳng kể lúc sống sang hay hèn. Nay tôi đang cầm ba nghìn quân, cần ông nhận lấy sổ sách mà tôi giao cho (?), dịp như thế khó có được, không nên từ chối."

 Hựu nói: "Mẹ già tuổi cao, tôi lại không có anh em, một mai tôi chết thì trước mắt không ai phụng dưỡng." Rồi anh nghẹn ngào thổn thức không kìm được. Người ấy xót xa nói: "Ông ở chức thường bá (chức quan hầu cận bên vua) mà nhà không có của dư, vừa rồi nghe ông từ biệt lão phu nhân, lời lẽ đau đớn thảm thiết, vậy ông đúng là quốc sĩ (bậc kẻ sĩ tài đức hàng đầu trong nước), sao có thể để ông chết được. Tôi sẽ lo liệu cho ông." Rồi đứng dậy đi.

 Hôm sau lại đến. Hôm sau nữa lại đến. Hựu hỏi: "Ông đã hứa cho tôi sống, có giữ trọn ơn ấy không?" Đáp: "Lão đây đã hứa với ông rồi, lẽ nào lại lừa ông!" Hựu thấy người ấy có mấy trăm tùy tùng, đều cao chừng hai thước, mặc quân phục màu đen, lấy dầu đỏ làm dấu hiệu. Nhà Hựu đánh trống cầu cúng, lũ quỷ nghe tiếng trống đều theo nhịp mà nhảy múa, phất tay áo phần phật thành tiếng.

 Hựu định bày rượu thịt đãi, người ấy từ chối: "Không cần." Rồi lại đứng dậy đi. Ông bảo Hựu: "Bệnh ở trong người như lửa, phải dùng nước mà giải." Bèn lấy một chén nước, vén chăn tưới vào. Lại nói: "Tôi để lại cho ông hơn mười cây bút đỏ, ở dưới chiếu, có thể cho người khác cài lên đầu. Ra vào sẽ tránh được tà ác tai họa, làm việc gì cũng bình an." Rồi kể tên: "Vương Giáp, Lý Ất, tôi đều cho họ cả." Đoạn nắm tay Hựu từ biệt.

 Lúc ấy Hựu ngủ yên được, nửa đêm chợt tỉnh, bèn gọi người hầu bảo mở chăn ra: "Thần lấy nước tưới ta, chắc ướt đẫm cả rồi." Mở chăn ra, quả có nước ở dưới lớp chăn trên, trên lớp chăn dưới, mà không thấm vào, như giọt sương đọng trên lá sen. Đong thử được ba thăng bảy hợp (thăng và hợp là đơn vị đo dung tích; một thăng thời ấy khoảng 0,2 lít, một hợp bằng một phần mười thăng). Thế là bệnh khỏi được hai phần ba. Mấy ngày sau thì khỏi hẳn.

 Những người mà ông ấy nói là sẽ bắt đi đều chết cả. Chỉ có Vương Văn Anh nửa năm sau mới chết. Những người ông nói đã cho bút đỏ, đều trải qua bệnh dịch và binh loạn mà vẫn bình an vô sự. Trước đó có một cuốn yêu thư (sách lời sấm, lời đồn quái lạ) nói: "Thượng đế (vị trời tối cao) sai ba vị tướng quân là Triệu Công Minh, Chung Sĩ Quý (tức Chung Hội, tướng nước Ngụy thời Tam Quốc)... mỗi người dẫn mấy con quỷ xuống bắt người." Không ai biết sách ấy từ đâu ra. Hựu khỏi bệnh, đọc được sách này, thấy khớp với cái tên Triệu Công Minh mà người kia đã nói.

 Thời Hán, Chu Thức người Hạ Bì từng đi Đông Hải, dọc đường gặp một viên lại cầm một cuộn sách, xin đi nhờ thuyền. Đi được hơn mười dặm, viên lại bảo Thức: "Tôi tạm phải ghé qua chỗ này, để sách lại gửi ông trong thuyền, nhớ đừng mở ra." Viên lại đi rồi, Thức lén mở sách ra xem, thấy toàn là sổ ghi tên người chết, ở mục dưới có tên Thức.

 Chốc lát viên lại quay về, Thức vẫn còn đang xem sách. Viên lại giận dữ nói: "Đã dặn trước rồi, sao lại coi thường mà xem?" Thức dập đầu đến chảy máu, hồi lâu viên lại nói: "Cảm ơn ông đã chở tôi đi xa, nhưng sổ này không thể xóa tên ông được. Hôm nay đi rồi, ông về nhà, ba năm đừng ra khỏi cửa thì có thể thoát được. Đừng nói với ai là đã xem sổ của tôi."

 Thức về, không ra khỏi nhà, đã được hơn hai năm, người nhà đều lấy làm lạ. Người hàng xóm đột ngột qua đời, cha anh giận, bắt anh sang viếng. Thức bất đắc dĩ, vừa ra khỏi cửa liền thấy viên lại kia. Viên lại nói: "Ta bảo ngươi ba năm đừng ra, nay lại ra khỏi cửa, biết làm sao được nữa? Ta tìm không thấy ngươi, bị liên lụy chịu đòn roi, nay đã thấy ngươi rồi, không còn cách nào nữa. Ba ngày sau, vào giữa trưa, ta sẽ đến bắt."

 Thức về, khóc lóc kể hết đầu đuôi như thế. Cha anh vẫn không tin. Mẹ anh ngày đêm ở bên canh giữ. Đến giữa trưa ngày thứ ba, quả nhiên thấy viên lại đến bắt, Thức liền chết.

 Trương Trợ người Nam Đốn đang cấy lúa ngoài ruộng thì thấy một hạt mận, định mang đi, ngoảnh lại thấy một gốc dâu rỗng, trong có đất, bèn trồng hạt vào đó, lấy chỗ nước uống còn thừa tưới cho. Về sau người ta thấy trong gốc dâu lại mọc ra cây mận, truyền tai nhau.

 Có người bị đau mắt, nghỉ dưới bóng cây, nói: "Nếu Lý quân (ông thần cây mận) làm mắt tôi khỏi, tôi xin tạ một con lợn." Đau mắt vốn là bệnh nhẹ, rồi cũng tự khỏi. Thế là như một con chó sủa cả bầy sủa theo, lời đồn lan ra rằng người mù cũng được sáng mắt, gần xa rầm rộ kéo đến, dưới gốc cây thường có hàng nghìn hàng trăm xe ngựa, rượu thịt cúng tế tràn trề.

 Cách hơn một năm, Trương Trợ đi xa trở về, thấy cảnh ấy, kinh ngạc nói: "Ở đây có thần thánh gì đâu, chỉ là cây ta trồng thôi." Rồi đến chặt bỏ cây đi.

 Khi Vương Mãng cư nhiếp (thay vua còn nhỏ mà nắm quyền trị nước), Lưu Kinh dâng thư tâu: "Đình trưởng (chức quan nhỏ coi một đình, đơn vị dưới cấp hương, lo việc trị an và trạm nghỉ) ở huyện Lâm Truy, quận Tề, tên là Tân Đương, nhiều lần mộng thấy có người bảo: 'Ta là sứ giả của trời. Nhiếp hoàng đế (danh hiệu của Vương Mãng lúc làm nhiếp chính) sẽ làm hoàng đế thật. Nếu không tin ta thì trong đình này sẽ có một cái giếng mới hiện ra.' Đình trưởng dậy xem trong đình, quả có một cái giếng mới, sâu xuống đất trăm thước."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video