Thiên 7 — Quyển 7: điềm yêu quái đời Tấn

 Sưu thần ký, quyển bảy

 Thuở trước, vào đời Hán Nguyên Đế và Hán Thành Đế, có người biết trước việc đời từng nói: "Những năm của nhà Ngụy sẽ có chữ 'Hòa' (ý nói niên hiệu Thái Hòa; niên hiệu là tên vua đặt để tính năm trong thời mình trị vì). Khi ấy, ở phía tây cách hơn ba nghìn dặm sẽ có một tảng đá tự nứt mở, trên đá có hình năm con ngựa, có dòng chữ: 'Đại thảo Tào' (đánh lớn họ Tào)."

 Đến khi nhà Ngụy mới dựng nghiệp, ở Liễu Cốc thuộc đất Trương Dịch quả có một tảng đá nứt mở. Đá bắt đầu lộ ra vào thời Kiến An (niên hiệu của Hán Hiến Đế), thành hình vào thời Hoàng Sơ (niên hiệu của Ngụy Văn Đế), chữ hiện đủ vào thời Thái Hòa (niên hiệu của Ngụy Minh Đế). Chu vi tảng đá bảy tầm (tầm: đơn vị đo dài thời xưa, khoảng tám thước), chỗ giữa cao một nhận (nhận: đơn vị đo dài thời xưa, khoảng bảy đến tám thước). Nền đá màu xanh xám, vân màu trắng, hiện rõ ràng hình rồng, ngựa, kỳ lân, hươu, phượng hoàng và người tiên.

 Việc này là điềm báo nhà Ngụy rồi nhà Tấn lần lượt nổi lên thay nhau.

 Đến năm Thái Thủy thứ ba đời Tấn, thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Trương Dịch là Tiêu Thắng dâng sớ tâu rằng: đem bức vẽ gốc của bản quận còn lưu giữ so với chữ trên đá hiện nay thì số chữ nhiều ít khác nhau, nay kính cẩn vẽ lại đầy đủ mà dâng lên.

 Xét chữ và hình trên đá thì có hình năm con ngựa. Một con có người đội khăn trách đỉnh bằng, cầm kích cưỡi trên lưng. Một con thì giống hình ngựa nhưng chưa thành hẳn; chữ trên đá có chữ "Kim" (vàng, kim loại; theo thuyết ngũ hành, tức năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ chi phối vạn vật, nhà Tấn ứng với hành Kim), có chữ "Trung", có chữ "Đại tư mã" (chức quan võ cao nhất, nắm binh quyền), có chữ "Vương", có chữ "Đại cát" (rất tốt lành), có chữ "Chính", có chữ "Khai thọ". Một con nữa có chữ viết thành hàng: "Kim sẽ lấy được nó."

 Đầu thời Thái Thủy đời Tấn Vũ Đế, áo quần phần trên may chật hẹp, phần dưới may rộng rãi, người mặc đều thắt ép ngang lưng. Đó là hình tượng vua suy yếu, bề tôi phóng túng.

 Đến cuối thời Nguyên Khang (niên hiệu của Tấn Huệ Đế), đàn bà mặc áo lưỡng đang (áo lót cộc, hai vạt che trước ngực và sau lưng) ra ngoài, khoác chồng lên trên áo cổ chéo. Đó là cái bên trong lộ ra bên ngoài.

 Người đóng xe thì chỉ chuộng nhẹ và mảnh, lại hay thay đổi kiểu dáng, đều lấy nan tre trắng để viền mép. Đó là dáng dấp còn sót lại của xe tang thời xưa, là điềm tai họa của nhà Tấn.

 Hồ sàng (ghế xếp của người Hồ) và Mạch bàn (mâm của người Mạch) là đồ dùng của người Địch (các tộc phương bắc). Khương chử (món nấu kiểu người Khương) và Mạch chích (món nướng kiểu người Mạch) là thức ăn của người Địch. Từ thời Thái Thủy trở đi, người Trung Quốc chuộng những thứ ấy. Nhà quyền quý, nhà giàu ắt phải sắm các đồ ấy. Khi đãi tiệc vui mời khách quý, đều bày những thứ ấy lên trước hết. Đó là điềm báo trước việc người Nhung, người Địch xâm lấn Trung Quốc.

 Năm Thái Khang thứ tư đời Tấn, ở quận Cối Kê, cáy và cua đều hóa thành chuột, nhiều đến phủ kín đồng ruộng, ăn lúa rất dữ, thành tai họa. Lúc mới hóa thành, chúng có lông có thịt nhưng không có xương, đi không vượt qua nổi bờ ruộng (?); vài ngày sau thì con nào cũng thành con cái.

 Tháng giêng năm Thái Khang thứ năm, hai con rồng hiện ra trong giếng của kho vũ khí. Kho vũ khí là nơi cất giữ báu vật, tức binh khí mà bậc đế vương dùng để ra uy, chế ngự thiên hạ; nhà cửa sâu kín, không phải chỗ rồng ở. Bảy năm sau, các vương chư hầu giết hại lẫn nhau; hai mươi tám năm sau, quả nhiên có hai người Hồ tiếm đoạt ngôi vua, cả hai đều có tên tự mang chữ "Long" (rồng).

 Năm Thái Khang thứ sáu đời Tấn Vũ Đế, ở Nam Dương bắt được một con hổ hai chân. Hổ là tinh khí của âm (một trong hai mặt đối lập của vũ trụ, thuộc về tối, lạnh, tĩnh) mà lại sống ở bên dương (mặt sáng, nóng, động), là loài thú thuộc hành Kim. Nam Dương là cái tên thuộc hành Hỏa (phương nam ứng với Hỏa, chữ "Dương" cũng thuộc lửa nóng). Tinh khí của Kim vào chỗ Hỏa mà mất hình dạng, đó là điềm quái báo hoàng thất loạn lạc.

 Ngày Cảnh Thìn (tức ngày Bính Thìn, đổi chữ để kiêng húy) tháng mười một năm thứ bảy, có con thú bốn sừng hiện ra ở Hà Gian. Trời như răn rằng: "Sừng là hình tượng binh đao. Bốn là hình tượng bốn phương. Sẽ có chiến tranh nổi lên khắp bốn phương." Về sau Hà Gian vương quả liên kết binh lính bốn phương, gây nên mầm loạn.

 Năm Thái Khang thứ chín, ở phía bắc biên ải châu U có đầu con bò chết biết nói. Bấy giờ nhà vua hay đau ốm, rất lo về việc sau khi mình mất, nhưng giao phó việc nước lại không hết lòng công bằng. Đó là sự ứng nghiệm của "tư mậu loạn" (theo thiên Hồng Phạm, khi việc suy nghĩ của vua không sáng suốt, rối loạn thì trời đất hiện điềm quái).

 Trong thời Thái Khang, có hai con cá chép hiện ra trên mái kho vũ khí. Kho vũ khí là nơi chứa binh khí; cá có vảy như áo giáp, cũng là loại liên quan đến binh đao. Cá là vật cực âm, mái nhà là chỗ cực dương; cá hiện trên mái nhà là hình tượng cái cực âm đem họa binh đao xúc phạm cái cực dương.

 Đến đầu đời Huệ Đế, giết Dương Tuấn là cha của hoàng hậu, tên bắn qua lại trong cung, phế hoàng hậu xuống làm thường dân, rồi bà chết trong cung giam. Cuối thời Nguyên Khang, Giả hậu nắm hết quyền, vu cáo giết thái tử, chẳng bao lâu chính Giả hậu cũng bị phế và bị giết. Trong vòng mười năm, tai họa do mẹ vua và hoàng hậu gây ra nổi lên hai lần; đó là sự ứng nghiệm. Từ đấy loạn lạc kết thành.

 Sách "Dịch yêu" của Kinh Phòng (học giả đời Hán, chuyên đoán điềm lành dữ theo Kinh Dịch) viết: "Cá rời nước bay vào đường sá, thì binh đao sắp nổi."

 Thuở trước, guốc làm cho đàn bà thì mũi tròn, cho đàn ông thì mũi vuông, có ý để phân biệt nam nữ. Đến thời Thái Khang, đàn bà đều đi guốc mũi vuông, chẳng khác gì đàn ông. Đó là điềm Giả hậu chuyên quyền và ghen ghét.

 Đời Tấn, đàn bà búi tóc xong thì lấy lụa buộc chặt vòng tóc lại, gọi là "búi hiệt tử". Kiểu này bắt đầu từ trong cung, rồi cả thiên hạ đua nhau bắt chước. Đến cuối đời ấy thì xảy ra các biến cố thời Hoài Đế, Huệ Đế.

 Trong thời Thái Khang, thiên hạ múa điệu "Tấn thế ninh" (đời Tấn yên ổn). Điệu múa ấy úp tay xuống cầm chén đĩa rồi lật qua lật lại. Lời hát rằng: "Múa điệu đời Tấn yên ổn, chén đĩa lật qua lật lại." Thật là nguy hiểm đến cùng cực. Chén đĩa là đồ đựng rượu, mà lại gọi là "đời Tấn yên ổn", ý nói người thời ấy chỉ cẩu thả lo chuyện ăn uống trước mắt, trí khôn không nhìn được xa, như đồ vật chỉ trong tầm tay.

 Trong thời Thái Khang, thiên hạ lấy dạ để làm khăn quấn đầu, làm dây lưng và viền ống quần. Thế là dân chúng đùa với nhau rằng: "Trung Quốc ắt sẽ bị người Hồ đánh phá. Dạ là sản vật của người Hồ, thế mà thiên hạ lấy làm khăn quấn đầu, làm dây buộc mình, làm ống quần; người Hồ đã khống chế ta đủ ba chỗ rồi, sao tránh khỏi bại vong?"

 Cuối thời Thái Khang, ở kinh đô Lạc Dương người ta hát bài "Chiết dương liễu" (Bẻ cành dương liễu). Khúc hát mở đầu bằng lời than khổ cực chiến tranh, kết thúc bằng chuyện bắt bớ chém giết. Về sau Dương Tuấn bị giết, Thái hậu bị giam đến chết; đó là sự ứng nghiệm của chữ "dương liễu" (chữ "dương" trùng với họ Dương).

 Năm Thái Hy thứ nhất đời Tấn Vũ Đế, ở Liêu Đông có con ngựa mọc sừng ở dưới hai tai, dài ba tấc. Đến khi vua băng hà, hoàng thất bị họa binh đao tàn hại.

 Trong thời Nguyên Khang đời Tấn Huệ Đế, đồ trang sức của đàn bà có loại đeo năm món binh khí. Lại lấy vàng, bạc, ngà voi, sừng, đồi mồi để làm hình rìu, búa lớn, qua, kích mà cài lên đầu thay trâm. Phân biệt nam nữ là phép lớn của nước, cho nên áo mặc, đồ ăn đều có thứ bậc khác nhau. Nay đàn bà lại lấy binh khí làm đồ trang sức, đó là điềm quái hết sức. Thế rồi xảy ra việc của Giả hậu.

 Tháng hai nhuận năm Nguyên Khang thứ ba đời Tấn, sáu quả chuông trước điện đều chảy nước như khóc, năm khắc (khắc: đơn vị đo giờ thời xưa, một ngày đêm chia làm một trăm khắc, mỗi khắc chừng mười lăm phút) mới thôi. Năm trước, Giả hậu giết Dương Thái hậu ở thành Kim Dung, mà Giả hậu làm điều ác vẫn không chịu sửa, nên chuông chảy nước mắt, như thương xót vậy.

 Đời Huệ Đế, ở kinh đô Lạc Dương có người một thân mà mang cả hai bộ phận nam lẫn nữ, có thể giao hợp theo cả hai cách, tính lại rất dâm. Thiên hạ binh loạn là do khí nam nữ rối loạn, nên hình dạng quái dị mới sinh ra.

 Trong thời Nguyên Khang đời Huệ Đế, ở An Phong có người con gái tên là Chu Thế Ninh, tám tuổi thì dần dần hóa thành con trai. Đến mười bảy, mười tám tuổi thì khí chất, tính tình đã thành đàn ông. Nhưng thân con gái hóa chưa hết, thân con trai thành chưa trọn, lấy vợ mà không có con.

 Tháng ba năm Nguyên Khang thứ năm, ở Lâm Truy có con rắn lớn dài chừng mười trượng (trượng: đơn vị đo dài, bằng mười thước), cõng hai con rắn nhỏ, bò vào cửa bắc thành, đi thẳng qua chợ vào miếu thờ Cảnh Vương ở thành Hán Dương (?) rồi biến mất.

 Tháng ba năm Nguyên Khang thứ năm, ở huyện Lữ có máu chảy, dài hơn trăm bước theo hướng đông tây. Tám năm sau, Phong Vân làm loạn ở châu Từ, giết và làm bị thương mấy vạn người.

 Năm Nguyên Khang thứ bảy, sét đánh vỡ tảng đá Cao môi ở phía nam thành. Cao môi là đền trong cung để cầu xin có con. Giả hậu ghen ghét, sắp giết Hoài, Mẫn, nên trời nổi giận; đó là điềm ứng với việc Giả hậu sắp bị giết.

 Trong thời Nguyên Khang, thiên hạ bắt đầu bắt chước nhau làm gậy ô (gậy màu đen) để chống đỡ dưới nách phía sau, dần dần bịt thêm đế kim loại ở đầu gậy, lúc dừng lại thì cắm đứng gậy xuống. Đến đời Hoài Đế, Mẫn Đế, hoàng thất gặp nhiều biến cố, kinh đô ở giữa thất thủ, Nguyên Đế vốn là bề tôi giữ đất phiên thuộc, gây dựng ân đức ở phương đông, chống đỡ giữ gìn thiên hạ; đó là sự ứng nghiệm của việc dùng gậy chống đỡ.

 Trong thời Nguyên Khang, con em nhà quyền quý rủ nhau xõa tóc, cởi trần ngồi uống rượu, đùa cợt với tì thiếp trước mặt mọi người. Ai trái ý họ thì mất lòng, ai chê trách thì bị chế giễu. Kẻ thích chạy theo thời thượng lấy làm xấu hổ nếu không được dự. Đó là mầm mống người Hồ, người Địch xâm lấn Trung Quốc. Về sau quả có loạn hai người Hồ.

 Năm Thái An thứ nhất đời Huệ Đế, ở hồ Hạ Giá thuộc huyện Hồ Thục quận Đan Dương có một tảng đá lớn nổi trôi hai trăm bước rồi lên bờ. Dân chúng kinh ngạc, bảo nhau: "Đá đến tìm." Sau đó Thạch Băng (chữ "Thạch" nghĩa là đá) tiến vào Kiến Nghiệp.

 Tháng tư năm Thái An thứ nhất, có người từ cửa Vân Long đi vào đến trước điện, quay mặt về hướng bắc lạy hai lạy, nói: "Ta phải được làm Trung thư giám (quan đứng đầu Trung thư sảnh, cơ quan soạn thảo chiếu lệnh của vua)." Lập tức bị bắt chém. Sân cung cấm là nơi tôn nghiêm kín đáo, nay kẻ hèn mọn lại vào được mà lính gác cửa không hay biết, đó là điềm cung điện sắp bỏ trống, kẻ dưới vượt lên kẻ trên. Sau đó vua dời đến Trường An, cung điện quả bỏ trống.

 Trong thời Thái An, con bò mà công tào (quan coi việc xét công trạng, tuyển dụng người trong quận) quận Giang Hạ là Trương Sính hay cưỡi bỗng nói: "Thiên hạ sắp loạn, ta mệt lắm rồi, cưỡi ta đi đâu?" Sính và mấy người tùy tùng đều kinh hãi. Bèn dỗ nó rằng: "Cho mày về, đừng nói nữa." Liền quay về giữa đường. Về đến nhà, chưa kịp tháo ách, bò lại nói: "Sao về sớm thế?" Sính càng lo sợ, giấu kín không nói với ai.

 Ở huyện An Lục có người bói giỏi, Sính đến xin bói. Thầy bói nói: "Rất dữ. Không chỉ là họa của một nhà, thiên hạ sắp có binh đao nổi lên. Trong cả một quận đều sẽ tan nát diệt vong!" Sính về nhà, bò lại đứng thẳng như người mà đi. Dân chúng kéo đến xem.

 Mùa thu năm ấy giặc Trương Xương nổi lên. Trước hết chiếm Giang Hạ, lừa gạt mê hoặc dân chúng, nói rằng vận nhà Hán đã hồi phục, có điềm lành phượng hoàng, thánh nhân đã ra đời. Người theo quân đều quấn khăn đỏ trên đầu để tỏ điềm lành của Hỏa đức (nhà Hán ứng với hành Hỏa, màu đỏ). Dân chúng xao động, theo giặc như về nhà mình. Anh em Sính đều được làm tướng quân, đô úy (chức quan võ). Chẳng bao lâu giặc thua. Thế là cả quận tan hoang, chết và bị thương quá nửa, còn họ hàng nhà Sính thì bị giết sạch.

 Sách "Dịch yêu" của Kinh Phòng viết: "Bò biết nói thì theo lời nó mà đoán lành dữ."

 Khoảng giữa thời Nguyên Khang và Thái An, trong vùng sông Giang, sông Hoài, có những chiếc dép cỏ rách tự tụ lại trên đường, nhiều đến bốn năm chục đôi. Có người đem vứt tản ra, ném vào rừng cỏ, hôm sau đến xem thì lại y như cũ. Có người nói: "Thấy mèo ngậm đem đến gom lại."

 Người đời giải rằng: "Dép cỏ là thứ đồ mặc hèn mọn của người, là hình tượng dân đen chịu nhọc nhằn tủi nhục. Rách là hình tượng kiệt sức mệt mỏi. Đường sá là nơi đất đai bốn phương thông với nhau, là lối mệnh lệnh của vua đi lại. Nay dép rách tụ lại trên đường là hình tượng dân đen kiệt quệ khốn khổ, sắp tụ nhau làm loạn, cắt đứt bốn phương và làm nghẽn mệnh lệnh của vua."

 Năm Vĩnh Hưng thứ nhất đời Tấn Huệ Đế, khi Thành Đô vương đánh Trường Sa vương, rút quân về Nghiệp, dàn binh ở bên ngoài. Đêm ấy, mũi kích đều có ánh lửa, nhìn xa như treo đuốc, đến gần xem thì không thấy. Về sau rốt cuộc thua mà mất mạng.

 Năm Vĩnh Gia thứ nhất đời Tấn Hoài Đế, ở huyện Ngô quận Ngô, đứa tớ gái nhà Vạn Tường sinh một đứa con đầu chim, hai chân, móng ngựa, một tay, không có lông, đuôi màu vàng, to bằng cái bát.

 Năm Vĩnh Gia thứ năm, đứa tớ gái nhà huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Phu Hãn là Nghiêm Căn sinh ra một con rồng, một đứa con gái và một con ngỗng. Sách "Dịch truyện" của Kinh Phòng viết: "Người sinh ra vật khác, thứ không phải người thường thấy, đều báo thiên hạ có binh đao lớn." Bấy giờ vua nối ngôi sau Huệ Đế, bốn biển sôi sục, chẳng bao lâu bị bắt ở Bình Dương, bị giặc Hồ giết hại.

 Năm Vĩnh Gia thứ năm, ở nhà Trương Lâm huyện Gia Hưng quận Ngô, có con chó bỗng nói tiếng người: "Người trong thiên hạ đều chết đói cả." Sau đó quả có loạn hai người Hồ, thiên hạ đói kém.

 Tháng mười một năm Vĩnh Gia thứ năm, có con chuột yển hiện ra ở Diên Lăng. Quách Phác bói bằng cỏ thi, được quẻ Lâm biến sang quẻ Ích (Lâm và Ích là hai quẻ trong Kinh Dịch; "Lâm biến sang Ích" nghĩa là gieo được quẻ Lâm, có hào biến đổi thành quẻ Ích), nói: "Ở huyện phía đông của quận này sẽ có kẻ yêu quái muốn xưng làm vua, nhưng chẳng bao lâu cũng tự chết."

 Tháng giêng năm Vĩnh Gia thứ sáu, ở huyện Vô Tích bỗng có một cây thù du bốn cành mọc quấn vào nhau, trông như cây liên lý (hai cây khác gốc mà thân cành dính liền, vốn được coi là điềm lành). Trước đó, khi Quách Phác bói về con chuột yển ở Diên Lăng, được quẻ Lâm biến sang quẻ Ích, đã nói: "Sau này sẽ lại có cây quái mọc lên, trông như điềm lành mà không phải, đó là loài cây cay và có độc châm. Nếu có cây ấy thì trong vòng vài trăm dặm từ đông sang tây ắt có kẻ làm phản." Đến khi cây này mọc, về sau Từ Phức ở Ngô Hưng làm loạn, giết thái thú Viên Tú.

 Trong thời Vĩnh Gia, trong thành Thọ Xuân có con lợn đẻ ra người, hai đầu, không sống được. Chu Phức đem về xem. Người hiểu biết nói: "Lợn là gia súc phương bắc, là hình tượng người Hồ, người Địch. Hai đầu nghĩa là không có bề trên. Sinh ra rồi chết là không thành sự." Trời như răn rằng: "Dễ nảy mưu chiếm lợi riêng cho mình, sẽ tự chuốc lấy sụp đổ." Không lâu sau Chu Phức bị Nguyên Đế đánh bại.

 Trong thời Vĩnh Gia, các quan lại và người có học đua nhau mặc áo đơn bằng lụa sống chưa chuội. Người hiểu biết lấy làm lạ, nói: "Đây là loại vải luyện nhương thời xưa, thứ mà chư hầu mặc để để tang thiên tử. Nay vô cớ mà mặc, e rằng sẽ có điều ứng nghiệm!" Về sau Hoài Đế, Mẫn Đế băng hà.

 Ngày trước, trong quân của Ngụy Vũ Đế (Tào Tháo), vô cớ người ta làm mũ cáp trắng; đó là điềm áo trắng để tang. Lúc đầu, khâu một đường ngang ở phía trước để phân biệt trước sau, gọi là "mũ có mặt", truyền nhau dùng. Đến khoảng thời Vĩnh Gia, dần dần bỏ đường khâu đi, gọi là "mũ không mặt". Còn đàn bà búi tóc thì càng ngày càng lỏng, búi không chặt đến mức không tự đứng được, tóc phủ xuống trán, chỉ hở ra đôi mắt.

 "Không mặt" là lời nói về sự hổ thẹn. Tóc phủ trán là dáng vẻ xấu hổ. Càng ngày càng lỏng nghĩa là thiên hạ mất lễ nghĩa, buông thả theo tình dục, đến tận cùng thì phải chịu nỗi nhục lớn. Hai năm sau, xảy ra loạn Vĩnh Gia, bốn biển chia lìa tan nát, dân đen đau khổ gặp nạn, không còn mặt mũi nào mà sống.

 Năm Kiến Hưng thứ tư đời Tấn Mẫn Đế, kinh đô phía tây sụp đổ, Nguyên Hoàng Đế bắt đầu làm Tấn vương, lòng người bốn biển đều hướng về. Ngày hai mươi hai tháng mười năm ấy, vợ của viên lại huyện Tân Thái là Nhậm Kiều, tức Hồ thị, hai mươi lăm tuổi, sinh ra hai bé gái quay mặt vào nhau, bụng và ngực dính liền; từ eo trở lên và từ rốn trở xuống thì tách riêng. Đó là điềm quái báo thiên hạ chưa thống nhất.

 Bấy giờ nội sử (quan cai trị một nước phong, tương đương thái thú) Lã Hội dâng sớ rằng: "Xét sách 'Thụy ứng đồ' (sách vẽ các điềm lành) có nói: 'Khác gốc mà chung thân gọi là liên lý; khác ruộng mà chung bông gọi là gia hòa (lúa tốt, điềm lành).' Loài cỏ cây còn được coi là điềm lành; nay hai người cùng chung một lòng, trời ban hình tượng thiêng liêng. Cho nên Kinh Dịch nói: 'Hai người đồng lòng thì sắc bén cắt đứt cả kim loại.' Điềm tốt rõ ràng này sinh ra ở vùng phía đông đất Trần, ấy là điềm lành bốn biển đồng lòng. Thần mừng rỡ không xiết. Kính cẩn vẽ hình dâng lên." Bấy giờ người hiểu biết cười chê.

 Người quân tử nói: "Hiểu biết thật là khó. Tài như Tang Văn Trọng (quan đại phu nước Lỗ thời Xuân Thu) mà còn riêng ra lệnh tế con chim biển Viên Cư (bị Khổng Tử chê là không hiểu biết). Việc ấy ghi trong sử sách, nghìn năm không quên. Cho nên kẻ sĩ không thể không học. Người xưa có câu: cây không có cành gọi là cây còi cọc, người không học gọi là kẻ mù. Khi gặp chỗ mình bị che lấp chưa hiểu thì nên để trống đừng nói bừa. Có thể không gắng sức sao?"

 Tháng sáu năm Kiến Vũ thứ nhất đời Tấn Nguyên Đế, châu Dương hạn hán lớn; tháng mười hai, đất Hà Đông động đất. Tháng mười hai năm trước, chém lệnh sử (viên chức lo giấy tờ, sổ sách) coi việc đốc thúc vận chuyển lương là Thuần Vu Bá, máu phụt ngược lên cột cao hai trượng ba thước, rồi lại chảy xuống bốn thước năm tấc. Bấy giờ Thuần Vu Bá chết oan, thế là hạn hán liền ba năm. Hình phạt dùng bừa, phía âm không quy phục, thì khí dương lấn át. Hạn hán cũng là sự ứng nghiệm của khí oan ức.

 Tháng bảy năm Kiến Vũ thứ nhất đời Tấn Nguyên Đế, ở cửa đông Tấn Lăng có con bò đẻ ra con bê một mình hai đầu. Sách "Dịch truyện" của Kinh Phòng viết: "Bò đẻ con hai đầu một mình là hình tượng thiên hạ sắp chia cắt."

 Tháng tư năm Thái Hưng thứ nhất đời Nguyên Đế, đất Tây Bình động đất, nước phun lên. Tháng mười hai, các vùng Lư Lăng, Dự Chương, Vũ Xương, Tây Lăng động đất, nước phun lên, núi lở. Đó là sự ứng nghiệm của việc Vương Đôn lấn lướt bề trên.

 Tháng ba năm Thái Hưng thứ nhất, nhà thái thú Vũ Xương là Vương Lượng có con bò đẻ ra con bê hai đầu, tám chân, hai đuôi, chung một bụng. Bò mẹ không tự đẻ được, phải hơn mười người lấy dây kéo ra. Con chết, mẹ sống. Ba năm sau, trong vườn của vua có con bò đẻ ra con bê một chân, ba đuôi, vừa sinh ra đã chết.

 Năm Thái Hưng thứ hai, viên lại quận Đan Dương là Bộc Dương Diễn có con ngựa đẻ ra con ngựa non hai đầu, tách ra từ cổ trở lên. Sinh ra thì chết. Đó là hình tượng quyền chính nằm ở nhà riêng, nước có hai đầu. Về sau Vương Đôn lấn lướt bề trên.

 Đầu thời Thái Hưng, có người đàn bà bộ phận sinh dục nằm ở bụng, ngay dưới rốn. Người ấy từ Trung Nguyên đến Giang Đông, tính dâm mà không sinh đẻ. Lại có người đàn bà bộ phận sinh dục nằm trên đầu, sống ở châu Dương, tính cũng rất dâm. Sách "Dịch yêu" của Kinh Phòng viết: "Người sinh con mà bộ phận sinh dục ở trên đầu thì thiên hạ đại loạn; nếu ở bụng thì thiên hạ có biến; nếu ở lưng thì thiên hạ không có người nối dõi."

 Trong thời Thái Hưng, Vương Đôn trấn giữ Vũ Xương. Vũ Xương bị hỏa hoạn, lửa bốc lên, huy động đông người đến cứu, cứu chỗ này thì lửa phát chỗ kia, đông tây nam bắc mấy chục nơi cùng bốc cháy, mấy ngày không dứt. Lời xưa nói "lửa tràn nổi bừa, dẫu dấy quân cũng không cứu nổi" chính là chỉ việc này. Đây là bề tôi làm việc của vua, khí dương quá thịnh mà mất chừng mực. Bấy giờ Vương Đôn lấn lướt bề trên, có lòng không coi vua ra gì, cho nên mới có tai họa.

 Trong thời Thái Hưng, binh lính lấy túi đỏ bọc buộc búi tóc. Người hiểu biết nói: "Búi tóc ở trên đầu, ứng với quẻ Càn (quẻ tượng trưng cho trời, cho cha, cho vua trong Kinh Dịch), là đạo làm vua; túi ứng với quẻ Khôn (quẻ tượng trưng cho đất, cho mẹ, cho bề tôi), là đạo làm tôi. Nay lấy túi đỏ buộc búi tóc là hình tượng đạo làm tôi lấn đạo làm vua. Người may áo thì dây lưng phía trên ngắn, vừa tới nách; người đội mũ lại lấy dây buộc vào cổ; đó là dưới ép lên trên, trên không còn chỗ đứng. Người may quần thì may thẳng khổ vải, không có miệng ống, không thu hẹp lại, là hình tượng phía dưới lớn." Không lâu sau Vương Đôn mưu phản, hai lần đánh kinh đô.

 Năm Thái Hưng thứ tư, Vương Đôn ở Vũ Xương, các binh khí nghi trượng ở dưới gác chuông (nơi làm việc của vị tướng chỉ huy) nở hoa, giống hoa sen, năm sáu ngày thì héo rụng. Có lời giải rằng: "Kinh Dịch nói: 'Cây dương khô nở hoa, sao lâu được.' Nay hoa dại nở trên gỗ khô, lại ở trong gác chuông, ý nói vẻ uy nghi đông đúc, sự vinh hoa rực rỡ đều như hoa dại nở, không thể lâu bền." Về sau Vương Đôn rốt cuộc mang tội phản nghịch, có lệnh chém thây.

 Ngày trước làm cán quạt lông thì khắc gỗ theo hình xương cánh chim, xếp mười chiếc lông, lấy số tròn đủ. Lúc Vương Đôn đi đánh phương nam mới đổi làm cán dài, thò xuống dưới, có thể cầm nắm, lại bớt lông đi chỉ dùng tám chiếc. Người hiểu biết chê trách rằng: "Quạt lông là mang tên đôi cánh. Nay đặt ra cán dài là sẽ nắm lấy cán để chế ngự đôi cánh. Đổi mười thành tám là kẻ chưa đầy đủ sắp cướp của kẻ đã đầy đủ. Đây có lẽ là điềm Vương Đôn chuyên quyền, nắm lấy quyền hành để chế ngự triều đình, lại đem tài không có đức mà muốn cướp ngôi vị không phải của mình."

 Đầu thời Thái Ninh đời Tấn Minh Đế, ở Vũ Xương có con rắn lớn thường ở trong hốc cây rỗng trong miếu thần cũ, mỗi lần thò đầu ra nhận thức ăn của người. Sách "Dịch truyện" của Kinh Phòng viết: "Rắn hiện ra ở thành ấp thì không quá ba năm sẽ có binh đao lớn, nước có mối lo lớn." Không lâu sau Vương Đôn làm phản.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video