Bốn khóa và ba truyền đều là cục cố định (Lục Nhâm là một phép bói cổ, dùng thiên bàn xoay trên địa bàn để lập quẻ. Bốn khóa là bốn cặp chi được lập từ can ngày và chi ngày khi đặt thiên bàn lên địa bàn; đó là bộ khung của quẻ. Ba truyền gồm sơ truyền, trung truyền và mạt truyền, rút ra từ bốn khóa, chỉ phần mở đầu, diễn biến và kết cục của việc. Cục cố định là phần khung đã định sẵn theo phép tắc, không thay đổi). Còn lối xếp can, thần, tướng, vị thì càng sai lệch xa (đây là bốn vị trí của phép Kim Khẩu Quyết: can nhân nguyên, quý thần, tướng thần và địa phân).
Giờ xem quẻ là Thái cực (khởi nguồn duy nhất, từ đó sinh ra mọi thứ). Can ngày và chi ngày là Lưỡng nghi (hai mặt âm và dương). Âm dương chia thái và thiếu, xếp thành Tứ tượng (bốn hình tượng: thái dương, thiếu âm, thiếu dương, thái âm).
Can dương gửi ở cung lộc (theo phép "ký cung", mỗi thiên can được gửi vào một cung địa chi. Can dương gửi vào cung "lộc" của nó, tức cung mà hành của can đó thịnh nhất, như can Giáp gửi ở Dần). Can âm gửi ở cung nhận (tức cung "dương nhận", cung kề bên cung lộc, như can Ất gửi ở Thìn). Mậu, Kỷ không có cung riêng, nên mỗi can theo hành sinh ra mình (Mậu, Kỷ thuộc Thổ, Hỏa sinh Thổ, nên Mậu gửi theo Bính, Kỷ gửi theo Đinh).
Chín tông bao quát mọi trường hợp (chín phép lấy ba truyền), mở đầu bằng phép khắc tặc (lấy khóa có sự khắc làm truyền đầu: trên khắc dưới gọi là khắc, dưới khắc trên gọi là tặc). Ba truyền nối nhau mà sinh, thấy được đầu cuối của việc khi việc còn chưa thành hình. Thể có tất cả bảy biến (?). Có hai vòng thuận và nghịch (mười hai quý thần có lúc đi thuận, có lúc đi nghịch quanh bàn). Có hình, xung, đức, hợp (các quan hệ giữa các chi và can: hình là làm tổn hại nhau, xung là đối chọi nhau, đức là điều phúc lành, hợp là hòa hợp nhau). Có lập thai, dựng vận (?).
Các tông môn đều kèm lệ phụ. Một thể có thể mang nhiều tên; cứ nhìn tên là hiểu ý, đoán việc như thần. Bảy trăm hai mươi khóa thức (60 ngày nhân 12 giờ cho ra 720 thế quẻ) được diễn ra đầy đủ. Dùng can độn để lấy việc (độn can là phép gán một thiên can ẩn cho mỗi địa chi, tính theo tuần Giáp chứa ngày xem) chính là bí pháp, là lời giải thích đúng thật.
Sách này đi sâu vào Lục Nhâm. Tuy coi trọng can độn, nhưng bốn khóa ba truyền là điều Huyền Nữ (vị nữ thần tương truyền đã trao phép Lục Nhâm) xem trọng. Cục cố định đã có định số thì vốn không thể bỏ. Bởi lẽ, khóa và truyền dựng từ địa chi phải định xong theo 720 khóa thức, rồi mới có thể độn can mà xét những biến hóa linh động. Không có địa chi thì lấy gì mà độn can?
Giờ xem quẻ là Thái cực. Can ngày và chi ngày là Lưỡng nghi. Bốn khóa chính là Tứ tượng, chia ra âm dương, thái thiếu. Can ngày gửi vào cung của địa chi. Gửi ở lộc hay gửi ở nhận đều có ý nghĩa tinh tế; chín tông và bảy thể đều có lẽ huyền diệu. Bốn khóa là hình ảnh hiện tại của người và ta; ba truyền là hình ảnh từ đầu đến cuối của việc ấy. Chỉ khi thêm can độn vào thì mới biến hóa linh động mà vẫn có chỗ nắm giữ, vì thế mới gọi là lời giải đúng thật. Còn như phép Kim Khẩu Quyết xếp can, thần, tướng, vị, biến sáu thành bốn mà gọi là Lục Nhâm, thì sai lệch quá lắm.
Bốn khóa ba truyền dùng can độn là vì: địa chi thuộc âm, là phần ẩn; thiên can thuộc dương, là phần dùng. Can chế ngự được chi, chi không chế ngự được can; dương chế ngự được âm, âm không thắng được dương. Âm là cái ẩn đã thành sẵn, dương là cái dùng đang biến động. Nhưng phải tìm cái đang vượng mà dùng, vì dương mà suy thì rốt cuộc không thắng được âm.
Cho nên trong khóa, lấy can ngày làm ta, làm bản thân; lấy chi ngày làm người, làm nhà. Chi và can độn đặt lên trên can ngày gọi là dương thần (khóa thứ nhất), là cái từ trên xuống đến thân ta. Nếu nó sinh cho ta, hợp với ta, làm ta vượng thì thân ta được tốt; nếu nó hình, khắc, hay làm hao tiết ta (tiết là bị rút bớt sức, như cây sinh lửa thì cây hao) thì thân ta chịu họa. Vì vậy, thần tướng và can độn trên can ngày là thiết yếu nhất.
Lại phải xem chi thần đặt lên trên dương thần (tức âm thần, khóa thứ hai) để biết tốt xấu chuyển ra sao. Nếu dương thần tốt mà chi và can của âm thần lại khắc chế dương thần, thì dương thần dù muốn sinh vượng cho ta, nhưng bị âm thần chế ngự nên không sinh vượng cho ta được. Bởi kẻ ở dưới theo kẻ ở trên, không dám trái, thế và lý vốn là như vậy. Chỉ khi dương thần khắc âm thần thì âm thần mới buộc phải nghe lệnh ta.
Cho nên dương thần trên can ngày quyết định tốt xấu cho can ngày, còn âm thần lại giúp thêm cho cái tốt hay xấu của dương thần. Nếu hai thần âm dương ngang hòa hay sinh cho nhau, hoặc dương thần khắc âm thần, thì tốt xấu của can ngày như một người, thống nhất. Chỉ khi âm thần chế dương thần thì tốt hóa xấu, xấu hóa tốt; dương thần không tự chủ được mà chỉ theo âm thần.
Vì thế, dương thần trên can ngày chủ về tính tình tốt xấu, phẩm cách cao thấp; còn con số ứng nghiệm thì đều dựa vào biến hóa của can chi âm thần mà quyết. Đó là bàn về âm dương của hai khóa thuộc can ngày.
Khóa thứ ba: chi thần là người, là nhà. "Người" là người khác; "nhà" là chỗ ở, cũng là sự việc. Dương thần trên chi ngày chủ tốt xấu của người khác, của nhà cửa, của sự việc. Âm thần của chi (khóa thứ tư) có thể chế ngự dương thần trên chi, giống như lệ của âm thần can ngày. Khi tốt xấu của thân ta và của người, của nhà đã phân rõ, thì xét riêng từng bên, rồi gộp cả hai lại mà bàn để định tốt xấu (?). Đó là bàn về âm dương của hai khóa thuộc chi ngày.
Bốn khóa bày ra thì tốt xấu rõ ràng; can độn hiện ra thì biến hóa được quyết định. Cục cố định của bốn khóa như vậy, sao có thể thiếu được?
Phép xem khóa: trước hết xem can ngày suy hay vượng ra sao; kế đến xem dương thần của can ngày sinh hay khắc can ngày ra sao; kế đến xem âm thần và dương thần sinh khắc nhau ra sao; kế đến xem hai thần âm dương được thiên quan nào, tức là mười hai quý thần (mười hai vị thần tướng xếp quanh bàn: Quý Nhân, Đằng Xà, Chu Tước, Lục Hợp, Câu Trần, Thanh Long, Thiên Không, Bạch Hổ, Thái Thường, Huyền Vũ, Thái Âm, Thiên Hậu; mỗi vị chủ một loại việc). Làm vậy thì biết được những thay đổi giữa chừng của sự việc.
Phép xem mạt truyền (truyền cuối, chỉ kết cục) cũng giống như phép xem trung truyền (truyền giữa, chỉ diễn biến), lại xem thêm nó sinh khắc với can ngày, chi ngày, sơ truyền (truyền đầu, chỉ khởi đầu) và trung truyền ra sao; như vậy tính tình và tốt xấu của người và ta đều rõ ràng cả. Địa bàn cho biết phương hướng, nơi chốn; can cho biết áo quần; thần cho biết hình dáng; người chủ việc thì cứ theo từng lớp mà biết.
Thần tướng có sáu điều tốt: sinh (được sinh cho), phù (được giúp đỡ), quan (gặp sao quan, chủ quyền chức), lộc (gặp lộc, chủ bổng lộc), đức (gặp đức, chủ phúc lành), hợp (được hòa hợp). Có sáu điều xấu: quỷ (bị khắc hại, gặp quan quỷ), thoát (bị hao tiết), hình (bị tổn hại), hại (bị ngầm hại), phá (bị phá hỏng), xung (bị đối chọi). Hãy xét chi mà can độn trên can ngày, chi ngày và trong ba truyền mang theo thuộc về tốt hay xấu ra sao.
Xem hai bên người và ta: bên nào tốt, bên nào xấu, nửa tốt nửa xấu hay hoàn toàn tốt, hoàn toàn xấu; ứng vào lúc nào, lúc nào (?), vào người nào; đầu, giữa và cuối của việc ra sao; hai bên người và ta suy vượng ra sao; âm thần và dương thần của hai bên giúp nhau ra sao. Phân được vượng suy thì thấy mạnh yếu; biết được âm dương giúp hay làm hao thì phân rõ tốt xấu.
Lại xét từng chữ xem được quý thần nào, mang loại thần sát nào (sát là những sao xấu hay tốt đặc biệt), khoác can độn nào, thì tốt xấu của loại việc và tình hình sự việc đều rõ trong lòng. Lại xem trên hành niên và bản mệnh của người xem quẻ (hành niên là cung tuổi người đó đang đi tới trong năm; bản mệnh là địa chi năm sinh) được can chi nào; đó là tốt xấu mà người ấy gặp trong một năm, ứng vào chính năm đó.
Đem xét chung với can ngày, khóa và truyền: hoặc từ người truyền sang ta, hoặc từ ta truyền sang người, hoặc từ xấu chuyển sang tốt, hoặc từ tốt chuyển sang xấu, hoặc truyền nhau trong khóa, hoặc truyền nhau ngoài khóa, có gì cứu giúp không; như thế thì thực tình của người và ta rõ ràng.
Bởi lẽ cục cố định của khóa và truyền là cái mọi người cùng chung, là phần chung. Can chi trên hành niên và bản mệnh là cái riêng của từng người, là phần riêng. Cục xấu mà can chi trên hành niên, bản mệnh có cứu giúp thì tuy xấu vẫn có thể gỡ; nếu trên hành niên, bản mệnh là cục xấu thì cục dù tốt cũng bị giảm.
Sách "Trung Hoàng Kinh" nói: "Ta là can ngày, điều này cần hiểu rõ nhất; còn lại đều thuộc về người khác." Trong bốn khóa ba truyền, trừ một chữ can ngày ra, tất cả đều chủ người khác. Can ngày là ta. Hai thần âm dương của can ngày là kẻ theo ta. Chi ngày là người khác. Hai thần âm dương của chi ngày là kẻ theo người khác. Hai thần âm dương của can ngày gây tốt xấu cho ta; hai thần âm dương của chi ngày gây tốt xấu cho người.
Nếu ta qua lại với người thì người gây tốt xấu cho ta; mà kẻ theo người cũng gây tốt xấu cho ta. Cho nên về sinh, khắc, thoát, tỷ (tỷ là ngang hòa, cùng hành với nhau), thì bất kể là kẻ theo ta hay kẻ theo người, ai cũng muốn được sinh, được ngang hòa, ghét bị khắc, bị hao tiết. Vì vậy, trong bốn khóa, hãy xét người và ta sinh nhau hay khắc nhau, thì tốt xấu đều có chỗ của nó. Hãy xét suy vượng, sinh khắc của từng bên, thì thành bại, tốt xấu đều có căn cứ. Lại dựa vào thiên quan mà mỗi bên cưỡi lên, xem nó chủ việc gì mà quyết, thì biết được sự việc chủ về điều gì.
Can chi ở chỗ nào động thì ứng vào một người nào đó; thiên quan ở chỗ nào đến sinh hay khắc thì ứng vào một việc nào đó. Như thế, ý của người đến hỏi và việc chủ yếu là gì, đều có thể biết trước.
Bởi lẽ mỗi chữ có người của chữ ấy, mỗi chữ có việc của chữ ấy. Khóa thứ ba, thứ tư động thì chắc chắn là việc của người khác. Từ khóa một, hai truyền về khóa ba, bốn là can truyền sang chi, việc ắt bắt đầu từ ta mà kết thúc ở người. Từ khóa ba, bốn truyền về khóa một, hai là chi truyền sang can, việc bắt đầu từ người mà kết thúc ở ta.
Dùng sinh khắc để quyết người và ta có tình với nhau hay không. Dùng vượng, tướng, hưu, tù (các mức mạnh yếu của ngũ hành theo mùa: vượng là đang thịnh nhất, tướng là đang lên, hưu là đã lui, tù là bị giam hãm, yếu) để quyết người và ta có sức hay không. Dùng sự vui giận của mười hai thiên quan để phân loại việc. Dùng phát dụng (truyền đầu tiên được rút ra, nơi việc khởi phát) để phân việc động hay tĩnh. Dùng mạt truyền để xem việc thành hay bại.
Thần tốt thì ứng vào tháng nó vượng, thần xấu thì ứng vào tháng nó suy; chưa từng có lần nào không nghiệm. Có điều sự biến hóa hoàn toàn nằm ở việc chọn hay bỏ can độn; quý ở chỗ dùng cái đang vượng, gặp lúc thì tự mình ngộ ra, như thế mới là người học Lục Nhâm giỏi.
Hễ xem một chữ thì có sáu lớp: phải xem can độn của nó, thời gian nó gặp, nơi nó đặt lên, cùng với âm thần và dương thần trên chữ ấy trong ngày hôm đó; gộp năm điều ấy lại mà xét cho kỹ.
"Trung Hoàng Kinh" nói: "Phát dụng trên can ngày thì bàn về bản thân mình; trên chi ngày mà động thì xem về người khác. Âm thần của can ngày là việc theo ta mà tìm đến; âm thần ẩn phục thì trẻ nhỏ trong nhà chắc gặp tai nạn." Huyền Nữ nói: "Ngậm miệng, ngậm miệng, âm ở sau người nữ (?); muốn biết điều kín đáo thì gấp rút khơi âm thần ra." Đó là nói về âm thần. Không xem can chi của âm thần thì lấy gì mà quyết những điều sâu kín?
Hễ dương thần khắc can ngày thì gọi là quan quỷ lâm thân (quan quỷ là hành khắc mình, chủ tai họa, kiện tụng, bệnh tật; lâm thân là đến ngay trên thân mình). Nếu âm thần là tử tôn của can ngày (tử tôn là hành do mình sinh ra, có sức khắc chế quan quỷ), thì quan quỷ (?) không gây họa được. Nhưng hào tử tôn mà không vào truyền thì không làm được gì; cho nên nói: có quỷ thì phải tìm cứu. Cứu là tử tôn, là thần chế quỷ; phải vào khóa, vào truyền, hoặc hiện trên hành niên, bản mệnh thì mới có sức. Lại phải xem suy vượng: nếu quỷ vượng mà tử tôn suy thì khó cứu. Phụ mẫu, huynh đệ, tử tôn, thê tài (các quan hệ ngũ hành với can ngày: phụ mẫu là hành sinh ra mình, huynh đệ là hành cùng với mình, tử tôn là hành mình sinh ra, thê tài là hành mình khắc) đều theo lệ này.
Can ngày là thân ta; chi ngày là chỗ ở của ta; ba truyền là nơi ta đến. Cho nên trên can ngày tốt thì có thể tự giữ mình; trên chi ngày tốt thì có thể tự yên ổn; ba truyền tốt thì đi đâu cũng thuận lợi. Hoặc can ngày tốt mà chi ngày xấu, hoặc chi ngày tốt mà can ngày xấu, hoặc can chi ngày tốt mà ba truyền xấu, thì nên ở yên, không nên hành động; can chi ngày xấu mà ba truyền tốt thì ở yên là xấu, hành động là tốt. Như thế, động hay tĩnh đều biết đường mà theo hay tránh.
Ba truyền như ba anh em nhà người khác: có một truyền khắc can ngày là xấu, có truyền khác giúp sức khắc thì càng xấu. Nếu một truyền sinh, một truyền khắc thì gọi là ba truyền không hợp, tốt xấu không phân định; hoặc xem theo ba giai đoạn đầu, giữa, cuối, nếu mạt truyền sinh can ngày hoặc chế ngược lại quỷ (?) thì cái xấu có cứu.
Quỷ lấy can độn làm trọng, quỷ ở địa chi thì xếp sau. Chi không khắc được can; khi có sự hao tiết vào quỷ (?) thì tốt xấu mới hiện ra. Ấy là điều gọi rằng: "Lục Nhâm không có độn thì không linh, độn mà không có can thì không hiện rõ." Thần sáng và can độn ngầm, người hiền xưa vẫn thận trọng mà không dễ tiết lộ. Mong chớ truyền bừa cho kẻ không xứng đáng mà phạm luật trời. Thiên này là ý chính của Lục Nhâm, là chiếc kim vàng (bí quyết then chốt) của lẽ và số, thật là điều bí ẩn sâu kín của tiên nhân.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video