Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (tức kinh Pháp Hoa, nghĩa là "Kinh về Chánh Pháp nhiệm mầu, trong sạch như hoa sen"), phẩm Tín Giải (phẩm "Tin nhận và hiểu rõ") thứ tư.
Bấy giờ, các vị tuệ mạng (danh xưng tôn kính dành cho các vị tỳ-kheo đức cao, ý nói người lấy trí tuệ làm mạng sống) Tu-bồ-đề, Ma-ha Ca-chiên-diên, Ma-ha Ca-diếp, Ma-ha Mục-kiền-liên (bốn vị đại đệ tử của đức Phật Thích-ca) được nghe từ Phật giáo pháp chưa từng có. Các vị lại thấy đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) thọ ký (lời Phật báo trước rằng một người về sau chắc chắn sẽ thành Phật) cho Xá-lợi-phất sẽ đạt A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (sự giác ngộ trọn vẹn, cao nhất, không gì hơn, tức quả vị Phật). Thấy vậy, các vị khởi lòng cho là điều hiếm có, vui mừng hớn hở. Các vị liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải (cách mặc áo cà-sa để tỏ lòng cung kính), gối phải quỳ sát đất, một lòng chắp tay, cúi mình cung kính, ngước nhìn dung nhan Phật mà thưa:
"Chúng con đứng đầu hàng Tăng (đoàn thể người xuất gia), tuổi đều đã già yếu. Chúng con tự cho rằng mình đã được Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sống chết luân hồi), không còn gánh vác được gì nữa, nên không cầu tiến lên A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Thế Tôn thuyết pháp từ trước tới nay đã lâu. Những lúc ấy chúng con ngồi trong hội, thân thể mỏi mệt biếng nhác, chỉ nghĩ đến không, vô tướng, vô tác (ba cửa giải thoát: thấy muôn vật đều không có thực thể cố định; không bám vào hình tướng; không còn mong cầu, tạo tác gì). Còn đối với pháp của Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), như dạo chơi tự tại trong thần thông (năng lực siêu phàm), làm cho cõi nước của Phật được trong sạch, giáo hóa chúng sinh cho đến khi thành tựu, thì lòng chúng con không ưa thích.
Vì sao vậy? Vì Thế Tôn đã khiến chúng con ra khỏi tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục là cõi còn ham muốn, cõi Sắc là cõi còn hình thể nhưng hết ham muốn thô, cõi Vô sắc là cõi không còn hình thể), chứng được Niết-bàn. Lại nữa, nay chúng con tuổi đã già yếu, nên đối với việc Phật dạy dỗ Bồ-tát đạt A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, chúng con không hề khởi một ý nghĩ ưa thích nào. Hôm nay ở trước Phật, chúng con được nghe Phật thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho hàng thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu tự mình giải thoát), lòng rất vui mừng, được điều chưa từng có. Không ngờ hôm nay bỗng được nghe giáo pháp hiếm có, chúng con tự thấy may mắn vô cùng, được lợi ích lớn lao, như kho châu báu vô lượng không cầu mà tự đến.
"Bạch Thế Tôn! Nay chúng con xin nói một thí dụ để làm rõ nghĩa ấy. Ví như có người, khi tuổi còn thơ dại, bỏ cha trốn đi, sống lâu ở nước khác, hoặc mười năm, hai mươi năm, cho đến năm mươi năm. Tuổi đã lớn mà lại càng nghèo khổ, phải rong ruổi khắp bốn phương kiếm cái ăn cái mặc. Dần dần đi lang thang, tình cờ lại hướng về quê cũ.
Người cha trước đó đi tìm con không được, nên dừng chân ở lại một thành nọ. Nhà ông rất giàu, của báu vô lượng: vàng, bạc, lưu ly (một loại đá quý màu xanh biếc), san hô, hổ phách, ngọc pha lê… Các kho lẫm của ông thảy đều đầy tràn. Ông có nhiều đầy tớ, người giúp việc, quản lý và dân phụ thuộc; voi, ngựa, xe cộ, trâu dê nhiều không đếm xuể. Việc cho vay, thu lời, buôn bán của ông lan khắp các nước khác, khách buôn qua lại cũng rất đông.
Bấy giờ người con nghèo đi qua các làng xóm, trải qua các nước, các thành, rồi đến được chính thành nơi cha mình đang ở. Người cha nhớ con, đã xa con hơn năm mươi năm, nhưng chưa từng nói chuyện ấy với ai, chỉ tự mình suy nghĩ, trong lòng ôm nỗi ân hận. Ông tự nghĩ mình đã già yếu, có nhiều của cải, vàng bạc châu báu, kho lẫm đầy tràn, mà không có con cái; một mai qua đời, của cải sẽ tan mất, không có ai để giao phó. Vì thế ông luôn tha thiết nhớ đến con, lại nghĩ rằng: 'Nếu ta tìm được con, giao phó của cải cho nó, thì lòng ta thanh thản vui sướng, không còn lo nghĩ gì nữa.'
"Bạch Thế Tôn! Bấy giờ người con nghèo đi làm thuê hết chỗ này đến chỗ khác, tình cờ đến trước nhà cha, đứng lại bên cổng. Từ xa anh thấy cha mình ngồi trên ghế sư tử (ghế lớn sang trọng dành cho bậc tôn quý), chân gác lên bệ báu. Các vị bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, tế sư cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa), sát-lợi (tầng lớp vua chúa, võ sĩ), cư sĩ (người giàu có, có danh vọng sống tại gia) đều cung kính vây quanh. Ông đeo chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc trang sức đeo trên người) bằng ngọc trai, giá trị nghìn vạn, trang điểm thân mình. Quản lý, dân phụ thuộc và đầy tớ tay cầm phất trần trắng (cây phẩy bụi, đuổi ruồi muỗi, làm bằng lông đuôi thú), đứng hầu hai bên. Trên ông che màn báu, rủ xuống các lá phướn hoa, nước thơm rưới đất, rải đầy hoa quý, bày la liệt các vật báu, người ra kẻ vào nhận đồ trao của. Ông có đủ mọi thứ trang hoàng như vậy, uy thế đặc biệt cao sang.
Người con nghèo thấy cha có thế lực lớn như vậy, liền sinh lòng sợ hãi, hối hận vì đã đến chỗ này. Anh thầm nghĩ: 'Người này hẳn là vua, hoặc là bậc ngang hàng vua, đây không phải chỗ ta làm thuê kiếm sống. Chi bằng ta đến xóm nghèo, ở đó có chỗ để ra sức làm lụng, cái ăn cái mặc dễ kiếm. Nếu ở lâu chỗ này, có khi bị bắt ép, cưỡng bức ta làm việc.' Nghĩ vậy rồi, anh vội vàng chạy đi.
"Lúc ấy, ông trưởng giả (người giàu có, có địa vị, đức độ) giàu có ngồi trên tòa sư tử, thấy con liền nhận ra, lòng vô cùng vui mừng, nghĩ ngay rằng: 'Của cải kho tàng của ta nay đã có người để giao phó. Ta thường nhớ đến đứa con này mà không cách nào gặp được, nay nó bỗng tự đến, thật đúng như lòng ta mong. Ta tuy tuổi già, vẫn còn tiếc giữ của cải này cho nó.' Ông liền sai người bên cạnh gấp rút đuổi theo đưa về.
Bấy giờ người được sai chạy nhanh đến bắt. Người con nghèo kinh hãi, kêu oan, la lớn: 'Tôi không xúc phạm gì các ông, sao lại bắt tôi?' Người được sai càng giữ chặt, cưỡng ép lôi về. Lúc ấy người con nghèo tự nghĩ: mình không có tội mà bị bắt giữ, thế nào cũng phải chết. Anh lại càng hoảng sợ, ngất xỉu ngã lăn ra đất. Người cha từ xa trông thấy, bảo người được sai: 'Không cần người này nữa, đừng cưỡng ép đưa nó đến. Hãy lấy nước lạnh rưới lên mặt cho nó tỉnh lại, đừng nói gì thêm với nó.'
Vì sao vậy? Vì người cha biết chí hướng của con mình thấp kém, tự biết sự giàu sang của mình khiến con khó tiếp nhận. Ông biết chắc đó là con mình, nhưng dùng phương tiện (cách khéo léo, thích hợp để dẫn dắt người khác), không nói với ai rằng đó là con mình. Người được sai bảo anh: 'Nay ta thả anh, anh muốn đi đâu tùy ý.' Người con nghèo vui mừng, được điều chưa từng có, từ dưới đất đứng dậy, đi đến xóm nghèo để kiếm cái ăn cái mặc.
"Bấy giờ ông trưởng giả muốn dụ dẫn con mình nên đặt ra một kế khéo. Ông bí mật sai hai người có dáng vẻ tiều tụy, không có chút uy nghi nào, dặn rằng: 'Các ngươi hãy đến chỗ kia, từ tốn nói với người con nghèo: "Ở đây có chỗ làm, trả công cho anh gấp đôi." Nếu người con nghèo bằng lòng, thì đưa về đây cho làm việc. Nếu anh ta hỏi: "Muốn tôi làm việc gì?" thì hãy bảo: "Thuê anh dọn phân. Hai chúng tôi cũng cùng làm với anh."' Lúc ấy hai người được sai liền đi tìm người con nghèo, tìm được rồi thì nói đầy đủ những điều trên.
"Bấy giờ người con nghèo nhận tiền công trước, rồi cùng họ đi dọn phân. Người cha thấy con, vừa thương vừa lấy làm lạ. Lại một ngày khác, từ trong cửa sổ, ông nhìn xa thấy thân thể con gầy gò tiều tụy, lấm đầy phân đất bụi bặm, dơ bẩn không sạch. Ông liền cởi chuỗi anh lạc, áo đẹp mềm mại và các đồ trang sức, thay vào bộ áo thô rách, cáu bẩn, lấy bụi đất bôi lên mình, tay phải cầm đồ dọn phân, ra dáng e dè, rồi nói với những người làm: 'Các ngươi hãy chăm chỉ làm việc, không được lười nghỉ.' Nhờ cách khéo léo ấy, ông được gần gũi con mình.
Sau đó ông lại bảo: 'Này chàng trai! Anh hãy ở đây làm việc mãi, đừng đi đâu khác nữa, ta sẽ tăng tiền công cho anh. Những thứ anh cần như chậu, đồ dùng, gạo, bột, muối, giấm, đừng ngại ngần gì. Lại có người hầu già sẵn sàng giúp nếu anh cần, anh cứ yên lòng. Ta như cha của anh, đừng lo nghĩ gì nữa. Vì sao vậy? Vì ta tuổi đã già, còn anh thì đang trẻ khỏe. Mỗi khi làm việc, anh không hề gian dối, lười biếng, giận hờn hay nói lời oán trách; ta không thấy anh có những thói xấu như những người làm khác. Từ nay về sau, anh như con ruột của ta.' Ngay lúc ấy ông trưởng giả đặt tên lại cho anh, gọi anh là con.
Bấy giờ người con nghèo tuy vui mừng vì được đối đãi như vậy, nhưng vẫn tự cho mình là kẻ làm thuê hèn mọn. Vì thế, trong hai mươi năm, ông vẫn để anh dọn phân. Qua thời gian ấy, hai bên hiểu lòng nhau, tin tưởng nhau, anh ra vào không còn ngại ngùng gì, nhưng chỗ anh ở vẫn là chỗ cũ.
"Bạch Thế Tôn! Bấy giờ ông trưởng giả bị bệnh, tự biết mình sắp chết. Ông bảo người con nghèo: 'Nay ta có nhiều vàng bạc châu báu, kho lẫm đầy tràn. Trong đó có bao nhiêu, cái gì nên thu, cái gì nên chi, anh đều phải biết hết. Lòng ta là như vậy, anh nên hiểu ý ta. Vì sao vậy? Vì nay ta với anh không còn khác gì nhau, anh hãy hết lòng trông nom, đừng để thất thoát.'
Bấy giờ người con nghèo liền vâng lời dạy, nhận trông coi mọi thứ, vàng bạc châu báu và các kho tàng, nhưng không hề có ý muốn lấy cho mình dù chỉ một bữa ăn. Thế nhưng chỗ anh ở vẫn là chỗ cũ, lòng tự ti hèn kém cũng chưa bỏ được. Lại qua ít lâu, người cha biết ý con đã dần thông suốt, rộng mở, đã có chí lớn, tự chê lòng hẹp hòi trước kia của mình.
Lúc sắp mất, ông gọi con đến, đồng thời mời họp họ hàng, quốc vương, đại thần, hàng sát-lợi và cư sĩ. Khi mọi người đã tề tựu đông đủ, ông liền tự tuyên bố: 'Thưa các vị, xin hãy biết rằng đây là con tôi, do tôi sinh ra. Ở thành nọ, nó bỏ tôi trốn đi, lưu lạc khổ cực hơn năm mươi năm. Tên cũ của nó là thế này, tên tôi là thế kia. Ngày trước ở thành cũ, tôi đau lòng đi tìm nó, bỗng nay gặp được nó ở đây. Đây thật là con tôi, tôi thật là cha nó. Nay tất cả của cải tôi có đều là của con tôi; những gì thu chi trước đây, con tôi đều đã biết rõ.'
"Bạch Thế Tôn! Lúc ấy người con nghèo nghe cha nói vậy, vô cùng vui mừng, được điều chưa từng có, nghĩ rằng: 'Vốn dĩ ta không hề có lòng mong cầu gì, nay kho báu này tự nhiên đến với ta.'
"Bạch Thế Tôn! Ông trưởng giả giàu có chính là Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến), còn chúng con đều giống như con của Phật; Như Lai vẫn thường nói chúng con là con. Bạch Thế Tôn! Vì ba nỗi khổ (khổ khổ: nỗi khổ của thân tâm vì gặp điều đau đớn; hoại khổ: nỗi khổ khi điều vui tan mất; hành khổ: nỗi khổ vì mọi thứ đều đổi thay không dừng), chúng con ở trong vòng sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, nối tiếp không dứt) chịu bao nóng bức phiền não, mê lầm không hiểu biết, ưa thích bám vào pháp nhỏ (giáo pháp chỉ nhằm tự giải thoát cho riêng mình). Hôm nay Thế Tôn khiến chúng con suy xét, gột bỏ thứ phân dơ là hý luận (lời bàn luận rỗng tuếch, phân biệt vô ích) về các pháp. Chúng con ở trong đó chăm chỉ tinh tấn (nỗ lực tu hành không lười biếng), đạt được Niết-bàn, như nhận được tiền công một ngày. Được điều đó rồi, chúng con rất vui mừng, tự cho là đủ, và tự nói rằng: 'Nhờ chăm chỉ tinh tấn trong Phật pháp nên chúng ta được rất nhiều.'
Nhưng Thế Tôn đã biết trước rằng lòng chúng con còn bám vào ham muốn thấp kém, ưa thích pháp nhỏ, nên Ngài để mặc, không phân giải cho chúng con rằng: 'Các ông sẽ có phần trong kho báu tri kiến của Như Lai (sự hiểu biết và thấy biết trọn vẹn của Phật).' Thế Tôn dùng sức phương tiện mà nói về trí tuệ của Như Lai. Chúng con theo Phật, nhận được Niết-bàn như tiền công một ngày, đã cho là được nhiều lắm, nên đối với Đại thừa (cỗ xe lớn: giáo pháp đưa mọi chúng sinh cùng đến quả vị Phật) này, không có chí cầu. Chúng con lại nhờ trí tuệ của Như Lai mà chỉ bày, giảng nói cho các Bồ-tát, nhưng chính mình thì không có chí nguyện đối với điều đó.
Vì sao vậy? Vì Phật biết lòng chúng con ưa pháp nhỏ, nên dùng sức phương tiện mà nói theo căn cơ của chúng con; còn chúng con không biết mình thật là con của Phật. Nay chúng con mới biết Thế Tôn đối với trí tuệ của Phật không hề tiếc giấu. Vì sao vậy? Vì từ trước tới nay chúng con thật là con của Phật, chỉ có điều chúng con ưa thích pháp nhỏ; nếu chúng con có lòng ưa thích pháp lớn, thì Phật đã nói pháp Đại thừa cho chúng con rồi. Trong kinh này Phật chỉ nói về Nhất thừa (một cỗ xe duy nhất: con đường duy nhất đưa tất cả đến thành Phật). Ngày trước, trước mặt các Bồ-tát, Phật chê trách hàng thanh văn ưa pháp nhỏ, nhưng thật ra Phật vẫn dùng Đại thừa để giáo hóa. Vì thế chúng con nói rằng vốn dĩ không có lòng mong cầu, mà nay kho báu lớn của đấng Pháp vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật) tự nhiên đến; những gì con Phật đáng được, chúng con đều đã được cả."
Bấy giờ Ma-ha Ca-diếp muốn nói lại ý nghĩa ấy, liền đọc bài kệ (thể thơ trong kinh Phật, mỗi câu có số chữ đều nhau) rằng:
"Hôm nay chúng con được nghe lời Phật dạy, vui mừng hớn hở,
được điều chưa từng có. Phật nói hàng thanh văn rồi sẽ được thành Phật;
đống báu cao quý nhất không cầu mà tự được. Ví như đứa trẻ
thơ dại chưa biết gì, bỏ cha trốn đi, đến xứ khác xa xôi,
lưu lạc qua các nước hơn năm mươi năm. Người cha lo lắng nhớ con,
đi tìm khắp bốn phương; tìm mãi đã mỏi mệt, bèn dừng lại ở một thành,
dựng nhà cửa, vui hưởng năm thứ dục lạc (năm thú vui của giác quan: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm giác êm ái). Nhà ông giàu lớn,
có nhiều vàng bạc, xa cừ (một loại vỏ sò quý, trắng như ngọc), mã não (đá quý có vân), ngọc trai, lưu ly;
voi ngựa trâu dê, kiệu cáng xe cộ; ruộng vườn, đầy tớ,
dân phụ thuộc đông đúc. Việc cho vay thu lời lan khắp các nước,
khách buôn chỗ nào cũng có. Nghìn vạn ức người
vây quanh cung kính; ông thường được vua yêu mến,
quần thần và các dòng họ quyền quý đều kính trọng. Vì nhiều duyên cớ như vậy,
người qua lại rất đông. Ông giàu sang như thế, có thế lực lớn.
Nhưng tuổi đã già yếu, lại càng lo nhớ con, sớm tối mãi nghĩ:
'Giờ chết sắp đến rồi. Đứa con khờ dại bỏ ta đã hơn năm mươi năm,
của cải trong kho biết làm sao đây?' Lúc ấy người con nghèo
đi kiếm cái ăn cái mặc, từ thành này sang thành khác, từ nước này sang nước khác.
Có khi kiếm được, có khi không, đói khát gầy gò,
mình mẩy nổi ghẻ lở. Dần dần đi qua nhiều nơi, đến thành cha đang ở,
làm thuê hết chỗ này đến chỗ khác, rồi đến nhà cha. Lúc ấy ông trưởng giả
ở trong cổng nhà, giăng màn báu lớn, ngồi trên tòa sư tử;
người nhà vây quanh, nhiều người hầu hạ bảo vệ; có người tính toán
vàng bạc châu báu, thu chi tài sản, ghi chép giấy tờ sổ sách.
Người con nghèo thấy cha giàu sang, uy nghiêm, cho đó là vua,
hoặc là bậc ngang hàng vua. Anh kinh sợ, tự trách sao lại đến chỗ này.
Lại tự nghĩ: 'Nếu ta ở lâu, có khi bị bắt ép,
cưỡng bức sai làm việc.' Nghĩ vậy rồi, anh vội chạy đi,
hỏi thăm xóm nghèo, muốn đến đó làm thuê. Lúc ấy ông trưởng giả
ngồi trên tòa sư tử, từ xa trông thấy con, lặng lẽ nhận ra.
Ông liền sai người đuổi theo bắt đưa về. Người con nghèo kinh hãi kêu la,
mê man ngã xuống đất: 'Người này bắt ta, chắc chắn ta sẽ bị giết;
chỉ vì miếng ăn cái mặc mà ta phải đến nỗi này!' Ông trưởng giả biết con
ngu dại, hẹp hòi, kém cỏi, sẽ không tin lời ông, không tin ông là cha.
Ông liền dùng phương tiện, sai người khác đi, là những người mắt chột, lùn xấu,
không có chút uy nghi, dặn rằng: 'Các ngươi hãy nói với nó rằng sẽ thuê nó
dọn các thứ phân dơ, trả công gấp đôi.' Người con nghèo nghe vậy,
vui mừng đi theo, dọn các thứ phân dơ, quét sạch nhà cửa.
Ông trưởng giả qua cửa sổ thường nhìn thấy con, nghĩ con mình ngu kém,
chỉ ưa làm việc hèn hạ. Thế là ông trưởng giả mặc áo rách cáu bẩn,
cầm đồ dọn phân, đi đến chỗ con, khéo léo đến gần,
bảo anh chăm chỉ làm việc: 'Ta đã tăng tiền công cho anh, lại cho dầu xoa chân, ăn uống no đủ,
chiếu nằm dày ấm.' Có lúc ông nói lời nghiêm khắc: 'Anh phải chăm chỉ làm việc!'
Lại có lúc nói lời dịu dàng: 'Anh như con ta vậy.' Ông trưởng giả có trí,
dần dần cho anh ra vào, trải qua hai mươi năm, cho trông coi việc nhà.
Ông chỉ cho anh vàng bạc, ngọc trai, pha lê; mọi thứ thu vào chi ra
đều cho anh biết. Nhưng anh vẫn ở ngoài cổng, ngủ trong túp lều cỏ,
tự nghĩ mình nghèo: 'Ta không có những thứ này.' Người cha biết lòng con
đã dần rộng mở, muốn trao của cải cho con. Ông liền họp họ hàng,
quốc vương, đại thần, hàng sát-lợi và cư sĩ. Trước đông đủ mọi người,
ông nói: 'Đây là con tôi, đã bỏ tôi đi nơi khác suốt năm mươi năm.
Từ khi thấy con đến đây, đã hai mươi năm rồi. Ngày trước ở thành nọ,
tôi lạc mất đứa con này, đi khắp nơi tìm kiếm, rồi đến được chốn này.
Tất cả những gì tôi có, nhà cửa và người làm, đều giao hết cho nó,
mặc ý nó sử dụng.' Người con nghĩ mình xưa kia nghèo khó, chí hướng thấp hèn,
nay ở nơi cha được nhiều châu báu, cùng với nhà cửa
và tất cả của cải, vô cùng vui mừng, được điều chưa từng có.
Phật cũng như vậy: biết chúng con ưa pháp nhỏ, nên chưa từng nói rằng:
'Các ông sẽ thành Phật.' Mà chỉ nói rằng chúng con đã được các pháp vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy, tức đã dứt phiền não),
thành tựu Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ: giáo pháp chỉ nhằm tự giải thoát cho riêng mình), là đệ tử thanh văn. Phật bảo chúng con
giảng nói con đường cao nhất, rằng ai tu tập theo đường này sẽ được thành Phật.
Chúng con vâng lời Phật dạy, vì các vị đại Bồ-tát, dùng các nhân duyên (những câu chuyện về nguyên nhân và điều kiện dẫn đến sự việc),
đủ loại thí dụ, nhiều lời lẽ, giảng nói con đường cao nhất.
Các người con Phật nghe pháp từ chúng con, ngày đêm suy nghĩ,
siêng năng tu tập. Lúc ấy chư Phật liền thọ ký cho họ:
'Đời sau các ông sẽ thành Phật.' Pháp bí mật cất giữ
của tất cả chư Phật, Phật chỉ vì các Bồ-tát mà giảng bày sự thật,
chứ không vì chúng con mà nói điều chân thật cốt yếu ấy. Như người con nghèo kia
được gần gũi cha, tuy biết hết mọi của cải, nhưng lòng không mong lấy.
Chúng con tuy giảng nói kho báu Phật pháp, nhưng tự mình không có chí nguyện,
cũng giống như vậy. Chúng con dứt được phiền não trong lòng, tự cho thế là đủ,
chỉ biết xong việc ấy, không còn việc gì khác. Nếu chúng con nghe nói đến
làm trong sạch cõi Phật, giáo hóa chúng sinh, thì không hề vui thích.
Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều là không, vắng lặng,
không sinh không diệt, không lớn không nhỏ, vô lậu, vô vi (không do nhân duyên tạo tác, không biến đổi).
Suy nghĩ như vậy nên không sinh lòng vui thích. Chúng con suốt đêm dài (ví thời gian lâu dài mê muội),
đối với trí tuệ của Phật, không tham, không bám, không có chí nguyện;
mà đối với pháp của mình thì cho là rốt ráo cuối cùng. Chúng con suốt đêm dài
tu tập pháp không, được thoát khỏi nạn khổ não của ba cõi,
đang ở thân cuối cùng (thân không còn tái sinh nữa), đạt hữu dư Niết-bàn (Niết-bàn khi vẫn còn thân xác, chưa hết đời sống này). Được Phật giáo hóa,
đắc đạo không phải là luống công, tự cho thế là đã đền đáp ơn Phật.
Chúng con tuy vì các người con Phật giảng nói pháp Bồ-tát
để cầu Phật đạo, nhưng đối với pháp ấy, mãi mãi không có lòng mong muốn.
Đấng Đạo sư (bậc dẫn đường, chỉ Phật) để mặc chúng con, vì đã thấu lòng chúng con, nên lúc đầu không khuyên tiến lên,
không nói rằng có lợi ích chân thật. Như ông trưởng giả giàu có biết chí con kém cỏi,
dùng sức phương tiện làm cho lòng con mềm mỏng, thuần phục, rồi sau mới giao
tất cả của cải. Phật cũng như vậy, hiện ra việc hiếm có, biết người ưa pháp nhỏ,
dùng sức phương tiện điều phục lòng họ, rồi mới dạy trí tuệ lớn.
Hôm nay chúng con được điều chưa từng có, không phải điều mong đợi trước kia,
mà nay tự nhiên có được, như người con nghèo kia được châu báu vô lượng.
Bạch Thế Tôn, nay chúng con đắc đạo, được quả (kết quả tu chứng), đối với pháp vô lậu
được mắt trong sạch (con mắt trí tuệ thấy rõ chân lý). Chúng con suốt đêm dài giữ giới thanh tịnh của Phật (những điều răn cấm Phật đặt ra),
mới từ hôm nay được quả báo ấy. Trong pháp của đấng Pháp vương,
chúng con đã lâu tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dục của người tu), nay được quả lớn cao nhất, vô lậu.
Nay chúng con mới thật là thanh văn, đem tiếng nói về Phật đạo
cho tất cả đều nghe. Nay chúng con mới thật là A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, xứng đáng được cúng dường),
ở trong khắp các thế gian, giữa trời, người, ma, Phạm thiên (vị trời cai quản cõi trời Sắc giới),
đều xứng đáng nhận sự cúng dường. Ơn lớn của Thế Tôn, đã dùng việc hiếm có
thương xót giáo hóa, làm lợi ích cho chúng con; dù vô lượng ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài),
ai có thể đền đáp được? Dùng tay chân hầu hạ, cúi đầu lễ kính,
dâng mọi thứ cúng dường cũng đều không đền đáp được. Dù đội Phật trên đầu,
vác trên hai vai, suốt số kiếp nhiều như cát sông Hằng, hết lòng cung kính;
lại dâng món ăn ngon, vô lượng áo quý, cùng các đồ nằm,
đủ loại thuốc thang; dùng gỗ chiên-đàn ngưu đầu (loại gỗ thơm quý nhất, xuất từ núi có hình đầu trâu) và các thứ châu báu
để dựng tháp miếu, lấy áo quý trải đất; những việc như vậy
dùng để cúng dường suốt số kiếp nhiều như cát sông Hằng, cũng không đền đáp được.
Chư Phật thật hiếm có, vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn,
có sức thần thông lớn, vô lậu vô vi, là vua của các pháp.
Các Ngài có thể vì kẻ thấp kém mà nhẫn nại làm việc ấy; đối với phàm phu bám vào hình tướng,
tùy theo chỗ thích hợp mà giảng nói. Chư Phật đối với các pháp được tự tại cao nhất,
biết những ham muốn, ưa thích khác nhau của chúng sinh, cùng sức lực của ý chí họ.
Tùy theo khả năng tiếp nhận của họ, dùng vô lượng thí dụ mà nói pháp cho họ.
Tùy theo căn lành (gốc rễ điều thiện đã gieo) từ đời trước của chúng sinh, lại biết ai đã chín muồi,
ai chưa chín muồi, cân nhắc đủ cách, phân biệt biết rõ rồi,
trên con đường Nhất thừa, tùy chỗ thích hợp mà nói thành ba (ba cỗ xe: Thanh văn thừa, Duyên giác thừa, Bồ-tát thừa)."
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, quyển thứ hai.
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, quyển thứ ba.
Đời Hậu Tần, Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Cưu-ma-la-thập, người nước Quy Tư (một nước xưa ở vùng Tân Cương ngày nay), vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video