Hồi thứ nhất: Lo kế sinh nhai, Kiều Dung gửi gắm em trai; nhớ cõi trần gian, Bạch Xà xuống thế
Thơ rằng:
Nàng tinh trắng nhớ cõi đời, chịu ơn sâu nặng,
Đền đáp ơn kiếp trước, trăm bề chuộc lấy thân mình.
Sinh con nối dõi tròn bổn phận rồi được siêu thăng (thoát khỏi kiếp trần, lên cõi tiên),
Bên tháp Lôi Phong mãi mãi lưu danh.
Lại nói, thời nhà Nguyên, ở huyện Tiền Đường, phủ Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, có một thư sinh họ Hứa tên Tiên, tên chữ là Hán Văn. Cha là Hứa Dĩnh, hiệu Nam Khê, sống bằng nghề buôn bán; mẹ là bà Trần thị. Hán Văn mới năm tuổi thì cha mẹ mắc bệnh, lần lượt qua đời, để lại chút ít gia sản. May sao chàng có một người chị ruột tên là Kiều Dung, lấy Lý Công Phủ người cùng huyện làm chồng. Công Phủ làm nha dịch (người làm việc sai phái trong nha môn, tức công đường của quan huyện) ở huyện Tiền Đường, nhà cửa cũng khá giả. Sau khi cha mẹ Hán Văn mất, Kiều Dung liền đưa em về nhà nuôi nấng.
Thời gian trôi nhanh, ngày tháng qua vùn vụt như thoi đưa, chẳng mấy chốc Hán Văn đã lớn lên mười sáu tuổi, mày thanh mắt sáng, phong thái tuấn tú thanh tao, Công Phủ và Kiều Dung hết sức thương yêu. Một hôm, Công Phủ ở nha môn không có việc (?) nên ngồi rảnh, chợt nghĩ Hán Văn tuổi đã lớn, cần tìm cho cậu một việc làm. Tối đến, bèn nói với Kiều Dung: "Em trai nàng từ nhỏ ở trong nhà ta, nay đã khôn lớn, nên tìm cho cậu ấy học một nghề, không thể để thời gian trôi qua uổng phí." Kiều Dung nói: "Cha mẹ thiếp mất sớm, em thiếp từ nhỏ nhờ chàng nuôi nấng chăm sóc, nay may đã khôn lớn. Nếu chàng chịu lo liệu chu toàn, thiếp cảm kích vô cùng."
Công Phủ nói: "Hiền thê không cần bận lòng. Ta có một người bạn thân, họ Vương tên Minh, tên chữ là Phượng Sơn, hiện mở một cửa hàng thuốc ở đầu ngõ Hoài Thanh trước cổng huyện, buôn bán rất đông vui. Đợi sáng mai ta đến gặp ông ấy, gửi em nàng vào cửa hàng học nghề thuốc là được." Kiều Dung mừng lắm, đêm ấy không có chuyện gì.
Đến khi trời sáng, Công Phủ chải đầu rửa mặt xong, ra cửa đi thẳng đến hiệu thuốc của Vương viên ngoại (tiếng gọi tôn trọng dành cho người giàu có, có địa vị trong vùng) trước cổng huyện. Viên ngoại tươi cười ra đón, cùng vào trong hiệu, chia ngôi chủ khách ngồi xong, viên ngoại mở lời: "Sáng nay anh Lý đến tiệm nhỏ của tôi có điều gì chỉ bảo?" Công Phủ nói: "Xin thưa để viên ngoại rõ: tôi có người em vợ tên là Hứa Tiên, tên chữ Hán Văn, tính người khá cẩn thận thật thà, xưa nay chỉ ngồi lì trong căn phòng nhỏ ở nhà tôi, chẳng có đường làm ăn. Tôi muốn gửi cậu ấy vào quý hiệu của viên ngoại học nghề thuốc, để ngài sai bảo, không biết viên ngoại có chịu nhận không?" Viên ngoại nói: "Gần đây hàng hoá trong tiệm tôi khá nhiều, đang thiếu một người giúp việc cẩn thận. Anh Lý nếu quả không chê, đủ thấy tình bạn tri kỷ thắm thiết, hay lắm! Hay lắm!" Công Phủ thấy viên ngoại nhận lời, vội đứng dậy cảm ơn, rồi cáo biệt ra về.
Về đến nhà, Công Phủ kể tỉ mỉ ý tốt nhận lời của viên ngoại cho Hứa thị và Hán Văn nghe, hai người mừng không nói xiết. Công Phủ liền đến nhà thầy xem ngày chọn một ngày hoàng đạo (ngày tốt lành theo lịch pháp, hợp để làm việc hệ trọng), đưa Hán Văn sang hiệu thuốc nhà họ Vương. Lúc ra cửa, Hứa thị không khỏi dặn dò mấy câu. Đến hiệu thuốc, viên ngoại ra đón, mời ngồi, Công Phủ mở lời: "Hôm trước được viên ngoại hậu tình, hôm nay là ngày tốt, tôi đặc biệt đưa em vợ đến đây, mong viên ngoại dạy dỗ chỉ bảo. Sau này nếu cậu ấy nên người, chúng tôi cảm phục ơn lớn của viên ngoại, suốt đời không quên."
Viên ngoại thấy Hán Văn tài mạo hơn người, dung nhan xuất chúng, trong lòng rất mừng, đáp: "Cậu em vợ của anh tư chất trời cho tuấn tú, sau này ắt thành tài lớn, tôi cũng được thơm lây." Công Phủ liền bảo Hán Văn đến lạy chào viên ngoại, viên ngoại đáp lễ nửa phần (đáp lễ nhẹ, đúng phận người bề trên). Công Phủ từ biệt viên ngoại ra khỏi tiệm, về nhà kể rõ cho Hứa thị, chuyện ấy không nói nữa.
Lại nói Hán Văn ở trong tiệm viên ngoại, viên ngoại thấy chàng ăn nói lanh lợi, làm việc chu đáo, rất mực thương yêu, khác hẳn với người khác. Công Phủ cũng thường đến tiệm thăm nom, chăm lo chút đỉnh. Chuyện này tạm gác lại.
Thật là:
Nếu không trải một phen giá lạnh thấu xương, sao có được hoa mai thơm ngát xộc mũi.
Lại nói, phía tây thành phủ Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, có một ngọn núi Thanh Thành, đồi núi trùng trùng điệp điệp, kéo dài nghìn dặm. Núi này được gọi là Đệ ngũ động thiên (động thiên thứ năm; "động thiên" là những nơi núi non mà Đạo giáo cho là chốn tiên ở, có "trời riêng" trong hang động), trong núi có bảy mươi hai động nhỏ, ứng với bảy mươi hai hậu (theo lịch pháp xưa, một năm chia làm 72 thời đoạn, mỗi đoạn năm ngày, gọi là một "hậu"), lại có tám động lớn ứng với tám tiết (tám tiết khí chính trong năm: lập xuân, xuân phân, lập hạ, hạ chí, lập thu, thu phân, lập đông, đông chí). Xưa nay vẫn nói: núi cao ắt có quái, đèo hiểm sinh ra yêu. Núi này còn có một động riêng, tên là động Thanh Phong, trong động có một con rắn tinh cái màu trắng đang tu luyện. Trong động hoa lạ đua sắc, cỏ quý khoe tươi, cảnh trí thanh u vắng vẻ, dấu chân người không tới, thật là nơi tu đạo. Con rắn này tu luyện trong động một nghìn tám trăm năm, chưa từng làm hại một ai; vì tu luyện lâu năm, phép thuật tinh thông cao cường, nên tự xưng là họ Bạch, tên là Trân Nương. Nhưng rốt cuộc vẫn là loài vật, chưa thể tu thành chính quả (kết quả tu hành viên mãn, đắc đạo thành tiên thành Phật).
Một hôm, đang dạo chơi trong động, nàng chợt nghĩ: "Ta tu luyện ở đây đã nhiều năm, đến nay vẫn chưa đắc chính quả, chi bằng sang các danh sơn nơi khác dạo chơi một phen." Bỗng nhớ ra: "Hàng Châu, Chiết Giang nổi tiếng là đất phồn hoa, Tây Hồ lừng danh, Hổ Khâu nổi tiếng cảnh đẹp, để ta đến ngắm cảnh một phen, thế cũng hay biết mấy." Chủ ý đã định, liền đóng kín động phủ, lập tức cưỡi mây bay lên không trung, chẳng mấy chốc đã trông thấy Hàng Châu không còn xa.
Không ngờ hôm ấy lại đúng lúc Chân Vũ Bắc Cực Đại Đế (vị thần lớn của Đạo giáo, trấn giữ phương Bắc, chuyên trừ yêu diệt tà) đi chầu Thiên khuyết (cung điện của Ngọc Hoàng trên trời) xong, đang ngự giá trở về núi tiên Võ Đang. Ở trong mây, ngài mở tuệ nhãn (con mắt thần nhìn thấu mọi sự), chợt thấy một luồng mây yêu từ phía tây bay tới. Đại Đế quát: "Nghiệt súc (loài vật gây tội nghiệt) phương nào, dám tự tiện cưỡi mây yêu!" Bạch Xà thấy là Đại Đế, sợ đến hồn bay phách lạc, vội quỳ trên đầu mây cất tiếng thưa: "Tiểu súc là Bạch Xà tinh ở động Thanh Phong núi Thanh Thành, tu luyện một nghìn tám trăm năm, chưa từng dám làm hại sinh linh mảy may. Đến nay vẫn chưa thành chính quả, nay muốn đến Nam Hải cầu kiến Quan Âm Bồ Tát (vị Bồ Tát cứu khổ cứu nạn của Phật giáo, tương truyền ngự ở Nam Hải) để hỏi về căn duyên (nguồn gốc nhân duyên định sẵn) của mình. Không biết Thánh Đế ngự giá đi qua, tiểu súc không kịp tránh đường, tội đáng chết! Tội đáng chết!" Đại Đế mỉm cười nói: "Con nghiệt súc kia, nếu quả thật lòng muốn đến Nam Hải, phải lập lời thề, ta mới thả cho ngươi đi." Bạch Xà liền quỳ xuống thề rằng: "Tiểu súc nếu có nói dối, không đến Nam Hải, ngày sau ắt bị đè thân dưới tháp Lôi Phong." Đại Đế thấy nàng đã thề, bèn sai thần tướng theo hầu ghi nhớ rõ, rồi ngự giá về núi tiên.
Bạch Xà thấy Đại Đế đã đi, trong lòng mừng rỡ, bèn cưỡi mây đến Hàng Châu, hạ mây xuống, muốn tìm một khu vườn vắng vẻ để ẩn thân. Hàng Châu là nơi phồn hoa bậc nhất thiên hạ, dinh thự vương hầu, vườn đẹp chùa cổ nhiều không kể xiết, mà vườn hoa của phủ Cừu vương ở phía đông thành lại càng là thắng cảnh, đài gác bao quanh lẫn trong mây, sánh ngang vườn ngự uyển của nhà vua; vì lâu năm không người ở, nên đã thành vườn bỏ hoang. Bạch Xà thấy vườn này rộng rãi đẹp đẽ, trong lòng rất mừng, liền lách mình vào trong.
Không ngờ vườn này sâu thẳm lắm, bên trong đã có một con rắn tinh cái màu xanh làm tổ ở lầu Tuý Xuân. Con rắn này cũng tu luyện hơn tám trăm năm, cũng biết bay lượn biến hoá. Hôm ấy thấy Bạch Xà vào, vội ra chặn lại nói: "Yêu quái phương nào dám tự tiện vào vườn hoa của ta, không sợ bảo kiếm của ta lợi hại sao!" Bạch Xà cười nói: "Tiểu Thanh chẳng cần khoe tài, hãy nghe kỹ lời ta: Ta chính là động chủ Bạch Xà ở động Thanh Phong núi Thanh Thành. Vì tu đạo trong động một nghìn tám trăm năm chưa thành chính quả, nên cưỡi mây đến chơi đất Trung Hoa, tìm tiên hỏi đạo. Nay tạm mượn vườn hoa này để ẩn thân, vả lại ngươi với ta đều là cùng một loài, hà tất phải nổi giận." Thanh Xà nghe xong, quát: "Nơi đây là tiên phủ của ta, ngươi là yêu quái hoang dã ở ngoài đến, sao dám cậy mạnh chiếm vườn hoa của ta? Ngươi nếu có pháp lực, dám đấu với ta ba hiệp không?"
Bạch Xà mỉm cười nói: "Tiểu Thanh, ngươi nghe ta nói: ngươi muốn đấu phép với ta, ta nghĩ ngươi với ta là cùng một thể, nên cũng không làm hại tính mạng ngươi, chỉ đem pháp lực ra đánh cuộc, ai cao hơn thì làm chủ, ai thấp hơn thì làm tớ gái, thế nào?" Thanh Xà giận nói: "Ngươi có bản lĩnh bao lớn mà dám nói khoác!" Liền rút thanh bảo kiếm bên mình, nhắm mặt Bạch Xà chém tới. Bạch Xà không hoang mang vội vã, rút đôi bảo kiếm ở thắt lưng, đỡ ngay trước mặt. Đánh chưa được mấy hiệp, bản lĩnh Bạch Xà quả nhiên cao cường, chẳng biết trong miệng niệm những gì, quát một tiếng "Tật!" (tiếng hô thúc phép thuật phát tác ngay), thanh bảo kiếm trong tay Thanh Xà bất giác đã bị nàng thu mất, chỉ còn hai tay không. Thanh Xà kinh hãi, vội vàng quỳ xuống, miệng thưa: "Nương nương xin đừng ra tay, Tiểu Thanh xin làm a hoàn hầu hạ nương nương, xin tha cho một mạng." Bạch Xà cười nói: "Ta chẳng qua thi thố chút phép mọn để ngươi phục lòng mà thôi. Đã bằng lòng làm tớ gái thì thôi, lẽ nào ta lại hại mạng ngươi." Thanh Xà cả mừng, bèn lạy Bạch Xà bốn lạy, miệng thưa: "Nương nương ở trên, tì nữ Tiểu Thanh xin ra mắt." Bạch Xà đỡ dậy, cùng vào vườn hoa. Từ đó, hai yêu ở lại trong vườn này, xưng hô với nhau như chủ với tớ.
Thật là:
Cùng tiếng thì ứng nhau, cùng ở cùng nương náu (cùng loại thì hợp nhau),
Trang điểm nhẹ nhàng, khéo léo chờ đợi tình lang.
Lại nói Hứa Hán Văn ở hiệu thuốc của Vương viên ngoại, viên ngoại thương yêu chàng như cha với con. Thấm thoắt đã qua cuối đông tháng chạp, lại đến tiết xuân tươi sáng, gặp đúng tiết Thanh minh (tiết khí vào khoảng đầu tháng tư dương lịch, là dịp người ta đi tảo mộ, sửa sang và cúng bái mồ mả tổ tiên), đào mận thơm tươi. Hán Văn ngồi trong tiệm, nhìn trên đường người người tấp nập đều đi tảo mộ. Hán Văn bất giác động lòng, nghĩ rằng: "Từ khi cha mẹ qua đời, nhờ anh rể chăm sóc, nay đã khôn lớn, mà chưa từng đến thăm mộ cha mẹ. Nay gặp tiết Thanh minh, xem kìa người người đều đi tảo mộ, ta chi bằng thưa với viên ngoại, sáng mai đến mộ cha mẹ cúng tế một phen, gọi là tỏ chút lòng làm con." Chủ ý đã định, liền đi vào trong, đúng lúc viên ngoại đang ngồi rảnh ở nhà khách, thấy Hán Văn vào, hỏi: "Cháu vào có việc gì?" Hán Văn thưa: "Xin thưa để viên ngoại rõ: cháu từ nhỏ mất cha mẹ, nương nhờ nhà anh rể, được anh rể nuôi dạy nên người. Mỗi khi nghĩ đến việc phụng dưỡng đã không làm tròn, việc cúng tế lại thiếu sót, nay gặp tiết Thanh minh, cháu muốn sáng mai đến mộ cha mẹ cúng tế, tỏ chút tấc lòng làm con, không biết viên ngoại có cho phép không?" Viên ngoại cười nói: "Cháu muốn đi tảo mộ cha mẹ, đó là việc làm tròn chữ hiếu, lẽ đương nhiên, ta có lý nào lại không cho." Hán Văn cả mừng, cảm ơn từ biệt viên ngoại, lại ra tiệm lo việc thuốc men. Viên ngoại liền sai người nhà là Vương Đoan đi mua sắm vàng mã, giấy tiền và đồ lễ mặn, sáng mai gánh ra mộ cúng tế, chuyện ấy không nói.
Chuyến đi này của Hán Văn, đúng là: trước mắt đang yên ổn, bỗng chốc nổi sóng gió. Muốn biết chuyện sau thế nào, xin xem hồi sau phân giải.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video