Thiên 2 — Hồi 2: Dạo Tây Hồ mừng gặp hai người đẹp; mắc tội bị đày đi Cô Tô

 Hồi thứ hai: Dạo Tây Hồ, mừng gặp hai người đẹp; bị đày đến Cô Tô (tên cũ của Tô Châu), mắc tội "ba nghìn" (?)

 Thơ rằng:

 Má phấn mày ngài soi bóng mây đất Sở (mây đất Sở gợi tích thần nữ núi Vu Sơn, chỉ chuyện tình duyên trai gái), ý khéo muốn kết đôi cùng bầy phượng hoàng (ví đôi lứa xứng đôi).

 Như cỏ chi, hoa lan (hai loài cỏ thơm, ví người cao quý hợp ý nhau), hương khí kết thành bạn đồng lòng; một sớm tai họa ập tới, than cho đôi chim loan (loài chim quý, ví vợ chồng) phải chia lìa.

 Lại nói Hán Văn sáng sớm hôm sau dậy, chải đầu rửa mặt, ăn mặc chỉnh tề. Vương Đoan gánh đồ cúng. Lúc sắp ra cửa, viên ngoại (cách gọi tôn trọng người giàu có; ở đây là ông chủ hiệu thuốc họ Vương) dặn đi dặn lại: "Cúng xong thì phải về ngay, không được la cà ở bên ngoài." Hán Văn đáp: "Con biết rồi."

 Chàng đi thẳng ra cửa, Vương Đoan gánh đồ theo sau, hướng ra ngoài cửa thành phía tây mà đi. Đến mộ, Vương Đoan bày đồ cúng ra, Hán Văn quỳ xuống khóc lạy một hồi. Cúng tế xong, chàng đốt giấy tiền vàng mã, Vương Đoan thu dọn đồ cúng, hai người cùng nhau trở về.

 Hán Văn chợt nghĩ: "Từ đây đến Tây Hồ không xa, nhân dịp này ghé chơi một chuyến, ngắm cảnh đẹp, chẳng hay lắm sao!" Bèn bảo Vương Đoan: "Anh gánh đồ về trước đi, ta muốn tiện đường ghé nhà anh rể thăm chị, lát nữa sẽ về." Vương Đoan nói: "Cậu nên về sớm, kẻo ông chủ ở nhà mong." Hán Văn đáp: "Biết rồi." Vương Đoan gánh đồ về trước.

 Hán Văn bèn đi về phía Tây Hồ. Đi được một quãng, đến bờ sông, chàng đi nhờ thuyền thẳng tới Tây Hồ. Đã thấy mặt hồ sóng sánh, gác dài lầu chồng lớp lớp, thuyền hoa tụ lại san sát như vảy cá, lan can chạm trổ, cửa sổ sơn son. Khách du ngoạn đông nghịt, qua lại không ngớt. Hán Văn trong lòng mừng lắm, ngắm không xuể.

 Đang mải ngắm, bỗng thấy hai cô gái đứng trên cầu thong thả ngắm cảnh. Hán Văn chăm chú nhìn, bất giác hồn xiêu phách lạc. Muốn biết hai cô gái ấy dung mạo thế nào, có thơ làm chứng:

 Tóc mây buông thấp, dáng điệu yêu kiều, đẹp đến cá phải chìm, nhạn phải sa (thành ngữ ca ngợi nhan sắc tuyệt trần), nổi tiếng eo thon.

 Rõ ràng là Vương Tường (tức Vương Chiêu Quân), Tây Thi (hai mỹ nhân nổi tiếng thời xưa), lại còn hơn cả hai chị em Đại Kiều, Tiểu Kiều ở Giang Đông (hai giai nhân thời Tam Quốc).

 Hai người ăn mặc theo kiểu một chủ một tớ, mà người chủ nhan sắc lại càng hơn. Hán Văn lúc ấy giống như con sư tử nặn bằng đường đem hơ gần lửa (ví người mềm nhũn ra vì say mê), mềm rũ cả người, cứ đi theo hết chỗ này đến chỗ khác, quấn quýt không rời.

 Thưa các vị khán quan, các vị hỏi hai cô gái ấy là con nhà ai? Thì ra chính là hai con rắn tinh, một xanh một trắng, trong vườn hoa phủ Thù Vương. Hôm ấy chúng cũng đến hồ dạo chơi. Thật là món nợ duyên từ năm trăm năm trước, gặp nhau rồi tất nhiên không thể rời nhau được. Hai yêu tinh thấy Hán Văn phong thái tuấn tú, dáng điệu thanh tao, cũng liếc mắt nhìn lại nhiều lần, dùng ánh mắt gửi gắm tình ý.

 Hai bên đang lưu luyến thì bỗng nhiên mây đen kéo kín bốn phía, mưa gió ập tới, ai nấy chạy đi trú mưa, tản mỗi người một ngả. Hán Văn trong lòng khó dứt, nghĩ thầm: "Hai cô xinh đẹp đáng yêu, chẳng biết là con gái nhà nào. Tiếc thay ông trời đổ trận mưa vô tình này, không thể theo họ để hỏi kỹ quê quán. Nay trời sắp tối, chi bằng qua sông Tiền Đường, đến nhà anh rể ngủ một đêm, sáng mai lại tìm hỏi là được."

 Lúc này chàng cũng chẳng còn nghĩ đến Vương viên ngoại đang ở nhà trông ngóng. Trong lòng nghĩ ngợi, chân bước đi, bất giác đã đến bờ sông. Thấy một chiếc thuyền nhỏ đang đậu, chàng gọi: "Bác lái đò ơi, chở tôi qua sông, tôi biếu bác tiền mua rượu uống." Người chèo thuyền nghe vậy liền chèo thuyền vào bờ, đón Hán Văn lên.

 Vừa mới tháo dây thuyền, bỗng nghe trên bờ có tiếng con gái gọi: "Cho đi nhờ thuyền với!" Hán Văn ngẩng đầu nhìn, chính là hai người đẹp gặp trên cầu Tây Hồ. Chàng mừng rỡ như điên, vội gọi: "Bác lái đò, trên bờ có hai người phụ nữ muốn đi nhờ thuyền, mau mau quay thuyền lại chở họ qua sông, kiếm thêm ít tiền mua rượu cũng tốt." Người chèo thuyền nghe vậy, cười cười quay thuyền lại, cập vào bờ.

 Tiểu Thanh dìu Bạch thị xuống thuyền, miệng nói: "Tiểu thư bước chậm thôi." Bạch thị làm ra vẻ yểu điệu, giả bộ e thẹn ngồi ở mạn thuyền. Tiểu Thanh nhìn Hán Văn, mỉm cười. Hán Văn không nhịn được, lên tiếng hỏi: "Chị ơi, các chị người ở đâu, quý danh là gì, nay đi nhờ thuyền định đến chỗ nào?"

 Tiểu Thanh mỉm cười đáp: "Tiểu thư nhà em là người huyện Tiền Đường, ở hẻm Song Trà. Lúc ông nhà còn sống từng làm chức tổng chế (chức quan võ cai quản việc quân sự một vùng biên ải) ở biên ải, chỉ sinh được một mình tiểu thư. Ông và bà lần lượt qua đời. Nhân dịp tiết Thanh minh (tiết đầu tháng ba âm lịch, người ta đi tảo mộ), em theo tiểu thư lên núi cúng ông bà, lúc về tiện đường ngắm cảnh đẹp Tây Hồ, chẳng ngờ gặp mưa to, đường lầy khó đi, nên phải đến nhờ thuyền về nhà. Xin hỏi tướng công (cách gọi lịch sự với người đàn ông trẻ có học) quê ở đâu, quý danh là gì, xin cho biết rõ?"

 Hán Văn đáp: "Tiểu sinh (cách người đàn ông có học tự xưng một cách khiêm nhường) cũng là người Tiền Đường, họ Hứa tên Tiên, tên chữ là Hán Văn, năm nay mười bảy tuổi. Cha mẹ đã qua đời, chỉ còn một người chị ruột, gả cho nhà họ Lý trong huyện. Được anh rể thương, gửi vào hiệu thuốc nhà họ Vương ở hẻm Hoài Thanh để nương thân. Hôm nay tôi cũng đi tảo mộ cha mẹ, tiện đường dạo chơi Tây Hồ. Không ngờ trời đổ mưa to, đường khó đi, nên đến nhờ thuyền, cũng đang muốn về nhà."

 Hai bên đang hỏi đáp, chẳng mấy chốc (?) thuyền đã cập bờ. Mọi người lên bờ, lấy tiền trả cho người lái đò. Người chèo thuyền cảm ơn, nhận tiền, rồi chèo thuyền đến dưới bóng liễu đậu lại.

 Đúng là:

 Ai nấy quét tuyết trước cửa nhà mình, đừng lo sương đọng trên mái nhà người (tục ngữ: lo việc của mình, chớ xen vào việc người khác).

 Hán Văn thấy mưa phùn lất phất, vẫn chưa tạnh, liền gọi: "Chị ơi, tiểu sinh có mang một cây dù, xin cho chị mượn để che cho tiểu thư về phủ." Rồi đưa dù cho Tiểu Thanh. Tiểu Thanh nhận lấy, nói: "Đa tạ tướng công. Nhưng mưa vẫn chưa tạnh, sao lại để tướng công đầu trần đội mưa, đem dù cho chúng em mượn che về, chúng em thật áy náy."

 Hán Văn nói: "Tiểu thư gót sen nhỏ hẹp (chỉ đôi bàn chân bó nhỏ của phụ nữ thời xưa), đi đường khó nhọc. Đàn ông chúng tôi đi lại nhanh nhẹn, hơn nữa chỗ này cách nhà anh rể tôi không xa, không sao đâu." Tiểu Thanh nói: "Được tướng công có lòng tốt, chúng em cảm kích vô cùng. Chỉ sợ mai em mang dù đến nhà trả mà tướng công không có ở đó thì biết làm sao." Hán Văn nói: "Chị không cần mang đến, mai trời tạnh, tiểu sinh sẽ tự đến tận nhà lấy là được."

 Tiểu Thanh mừng rỡ nói: "Tướng công tính thế là phải." Bèn nói rõ tỉ mỉ chỗ ở, rồi chào: "Xin cáo biệt." Tiểu Thanh tay trái cầm dù, tay phải dìu tiểu thư, lúc đi còn liếc mắt đưa tình (nguyên văn "sóng thu", chỉ ánh mắt trong như làn nước mùa thu của người đẹp) nhìn lại mấy lần. Hồn vía Hán Văn đã bị họ câu mất về trước rồi. Chàng cứ đứng nhìn theo cho đến khi hai người đi xa mới quay mình trở lại.

 Không kể hai yêu tinh trở về, hãy nói Hán Văn trong lòng mê mẩn, lững thững đi một mạch đến nhà anh rể. Hứa thị (chị gái chàng) thấy em, hỏi: "Em hôm nay sao lại rảnh mà về đây?" Hán Văn nói: "Chị ơi, hôm nay là tiết Thanh minh, em đã thưa với ông chủ để lên núi cúng cha mẹ, tiện đường ghé nhà thăm anh chị." Hứa thị nghe vậy, mừng rỡ nói: "Thế mới thấy em có lòng hiếu thảo. Anh rể em có việc ở nha môn (công sở của quan), sáng sớm đã ra khỏi nhà rồi. Em ngồi đi."

 Chị vội xuống bếp nấu nướng rượu thức ăn mang ra, bày ở nhà trên, hai chị em cùng uống, chuyện trò việc vặt trong nhà. Hán Văn tuyệt nhiên không nhắc đến chuyện gặp hai cô gái, đi chung thuyền và cho mượn dù. Ăn xong, Hứa thị dọn dẹp xong xuôi, bảo Hán Văn vào phòng ngủ. Hán Văn nằm trên giường, nhớ đến hai người đẹp, suốt đêm trằn trọc không sao ngủ được. Chuyện này tạm gác lại.

 Lại nói hai yêu tinh trở về vườn. Bạch thị lên tiếng: "Tiểu Thanh, em xem hôm nay chàng Hứa nhìn chúng ta quyến luyến không rời, ngày mai chắc chắn sẽ đến đòi dù. Ta thấy chàng dung mạo thanh nhã, lời lẽ dịu dàng, là người đa tình, ta muốn kết làm vợ chồng với chàng. Chỉ là nhà chàng nghèo túng, chẳng có gì để chi dùng, mà chúng ta lại không có bạc để tặng, biết làm thế nào?"

 Tiểu Thanh nói: "Ý của nương nương (cách Tiểu Thanh gọi tôn kính chủ mình) hợp với ý ngu của em. Muốn tặng chàng bạc thì có khó gì, nương nương phép thần rộng lớn, đêm nay làm phép, lo gì không có cái để tặng chàng. Một là khoe được chúng ta giàu có, để chàng tin nương nương đúng là tiểu thư con nhà quan; hai là lại khiến chàng cảm kích, chẳng phải vẹn cả đôi đường sao?" Bạch thị nghe vậy, rất mừng, nói: "Tiểu Thanh nói có lý, để đêm nay ta làm phép là được."

 Đến đêm, vào khoảng canh ba (khoảng từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng), Bạch thị tay cầm bảo kiếm, bước theo phép "đạp cương bộ đẩu" (lối bước chân theo hình chòm sao Bắc Đẩu trong nghi lễ làm phép của Đạo giáo), miệng niệm chân ngôn (câu thần chú), triệu gọi quỷ nhỏ của năm phương (đông, tây, nam, bắc và trung ương). Năm con quỷ nghe gọi, lập tức cùng đến, quỳ xuống thưa: "Nương nương có lệnh gì?"

 Bạch thị chỉ tay nói: "Lệnh cho năm quỷ các ngươi đêm nay nộp một nghìn lượng bạc, trái lệnh sẽ bị trị tội." Năm quỷ nhận lệnh lui ra, cùng nhau bàn bạc, liền đến kho của huyện Tiền Đường lấy trộm một nghìn lượng bạc trong kho, mang về giao cho Bạch thị. Bạch thị nhận lấy, rồi cho năm quỷ tản đi. Hai yêu tinh sắp đặt đâu vào đấy, chuyện ấy không nói nữa.

 Đúng là:

 Sửa soạn cung chạm để bắn hổ dữ, sắp sẵn mồi thơm để câu cá ngao (ví việc giăng sẵn bẫy chờ người mắc vào).

 Lại nói đêm ấy Hán Văn ở nhà chị gái, suốt đêm nhớ hai cô gái, nằm ngồi không yên. Chẳng đợi được đến sáng, chàng đã dậy chải rửa xong xuôi, thay một bộ quần áo mới tinh, giấu chị, đi thẳng ra cửa, hỏi đường đến hẻm Song Trà. Thấy một ông lão đứng ở đầu hẻm, Hán Văn tiến lên hỏi: "Thưa bác, đây có phải hẻm Song Trà không ạ?" Ông lão đáp: "Đúng rồi." Hán Văn nói: "Xin hỏi bác, trong hẻm này có phủ của quan tổng chế họ Bạch, chẳng hay ở chỗ nào?" Ông lão nói: "Lão chỉ biết đây là hẻm Song Trà, không biết phủ họ Bạch nào cả." Nói xong bỏ đi luôn.

 Hán Văn đành chịu, chỉ còn cách đi vào trong hẻm. Ngẩng lên nhìn, thấy một khu vườn hoa lớn rất lộng lẫy. Đang ngắm nhìn thì bỗng thấy Tiểu Thanh mở cửa bước ra. Hán Văn thấy là Tiểu Thanh, mừng rỡ hết lòng, vội tiến lên gọi: "Chị ơi, tiểu sinh đến rồi." Tiểu Thanh mặt mày rạng rỡ, vội nói: "Mời tướng công vào."

 Hán Văn liền bước qua cổng vườn. Tiểu Thanh dẫn chàng đến gian sảnh ở đình Tụ Hương, nói: "Mời tướng công ngồi, để em vào trong báo cho tiểu thư nhà em biết." Hán Văn nói: "Chị đừng làm phiền tiểu thư, cứ lấy dù trả lại, tiểu sinh về là được." Tiểu Thanh nói: "Tướng công không biết, tối qua tiểu thư nhà em đã dặn, nếu hôm nay tướng công đến lấy dù thì bảo em vào báo, tiểu thư muốn đích thân ra cảm tạ tướng công đấy." Hán Văn nói: "Đâu dám làm phiền tiểu thư." Miệng tuy nói vậy nhưng người đã ngồi xuống, chỉ mong Bạch thị ra sớm, được gặp sớm một khắc cũng hay.

 Tiểu Thanh vào trong, chẳng bao lâu, bỗng nghe một làn gió thơm thấm tận ruột gan, Bạch thị khoan thai bước nhẹ gót sen ra sảnh, Tiểu Thanh theo sau. Hán Văn trông thấy, vội đứng dậy thi lễ. Bạch thị đáp lễ "vạn phúc" (lối chào của phụ nữ xưa: chắp tay đặt bên hông, hơi nhún người), nói: "Mời ân nhân ngồi. Hôm qua nếu không có ân nhân cho mượn cây dù quý, chủ tớ chúng em suýt nữa không về được nhà." Hán Văn nói: "Vật nhỏ mọn thôi, đâu dám để tiểu thư quá khen."

 Nói xong, hai bên làm lễ rồi ngồi xuống. Tiểu Thanh bưng trà thơm ra mời. Uống xong, Hán Văn đứng dậy cảm tạ, giả vờ lấy dù đòi về. Bạch thị nói: "Khó khăn lắm ân nhân mới đến đây, lẽ nào để chàng bụng đói mà về. Bếp nhà có chút rượu nhạt, xin đừng chê mâm bát đạm bạc, gọi là tỏ chút tấm lòng." Hán Văn khiêm nhường cảm tạ: "Được hưởng mâm cỗ sang như bếp nhà Tuân công (đời Đường, Vi Trắc được tập phong tước Tuân quốc công, cơm nước trong bếp rất xa hoa, người đời gọi là "bếp Tuân công"; về sau dùng "bếp Tuân" để khen món ăn nhà người khác ngon và sang), làm sao tôi dám nhận."

 Bạch thị nói: "Đâu dám." Chẳng bao lâu, Tiểu Thanh bày ra những món ngon, sơn hào hải vị bày la liệt, tiệc rượu thịnh soạn. Bạch thị nhường Hán Văn ngồi ghế trên, còn mình đặt riêng một bàn ngồi bên cạnh tiếp chàng, Tiểu Thanh đứng bên hầu hạ, ân cần rót rượu.

 Sau ba chén, Bạch thị lên tiếng: "Thưa ân nhân, cha em là Bạch Anh, làm quan đến chức tổng chế; mẹ em là bà Liễu thị, được phong cáo mệnh phu nhân (người vợ được triều đình ban sắc phong theo chức tước của chồng). Em không có anh em, cha mẹ chỉ sinh một mình em, đặt tên là Trân Nương. Chẳng may cha mẹ lần lượt qua đời, trong nhà chẳng còn lấy một người đàn ông, đến đứa bé cao năm thước cũng không có (ý nói nhà không có ai che chở). Em lẻ loi yếu đuối, sợ rơi vào tay kẻ xấu mà mất thân, ngày đêm lo buồn.

 Hôm qua nhân lên núi cúng cha mẹ, giữa đường gặp mưa, được ân nhân rộng lòng cho mượn dù, đủ thấy chàng là người có đức lớn. Nếu ân nhân không chê nhà nghèo, người xấu, em xin mạnh dạn tự tiến cử mình (?), muốn được hầu hạ khăn áo cho chàng (tức làm vợ), chẳng hay ân nhân có chịu hạ mình nhận lời không?"

 Hán Văn như được tờ chiếu ân xá, nhưng giả vờ từ chối: "Tiểu thư là thân ngọc trong khuê phòng, dung nhan cao quý nhà quan; tiểu sinh là kẻ học trò nghèo hèn, lận đận với sách vở, đâu dám cùng tiểu thư kết mối Chu Trần (đời Đường có thôn Chu Trần, hai họ Chu và Trần đời đời kết thông gia với nhau; chỉ việc kết hôn)." Bạch thị cười nói: "Kết hôn mà còn bàn chuyện sang hèn là cái nhìn thói đời. Em từ nhỏ khá giỏi thuật xem tướng, xem khí chất của chàng thì phúc phận đang dồi dào, ân nhân không cần từ chối."

 Hán Văn nói: "Đã được tiểu thư có lòng tốt, nhưng khổ nỗi tiểu sinh nhà chỉ có bốn bức tường trống, tay không khó lo liệu, biết làm sao đây?" Bạch thị nói: "Không sao." Rồi gọi Tiểu Thanh: "Em vào phòng, lấy trong rương vàng hai nén bạc tốt ra tặng quan nhân." Tiểu Thanh vâng lệnh, vào trong lấy ra hai nén bạc trắng, nặng một trăm lượng, đặt lên bàn.

 Bạch thị tự tay trao cho Hán Văn, nói: "Quan nhân mang bạc này về, có thể dùng làm phí tổn cho lễ cưới." Hán Văn mừng không nói hết, đứng dậy nhận lấy, nói: "Đa tạ tiểu thư có tấm tình cao như mây trời. Tiểu sinh về sẽ nhờ anh rể và chị gái đến dạm hỏi. Xin tạm biệt tiểu thư, ngày sau sẽ gặp lại." Bạch thị dặn dò: "Quan nhân nhất định không được phụ tấm lòng thật của em." Hán Văn thề: "Tiểu sinh nếu phụ lòng, trời đất không dung!" Bạch thị cả mừng, bèn bảo Tiểu Thanh tiễn Hán Văn ra. Chuyện ấy không nói nữa.

 Không kể hai yêu tinh vào trong, hãy nói Hán Văn trên đường về lòng đầy vui sướng, về đến nhà anh rể. Đúng lúc Công Phủ (anh rể chàng, làm sai dịch ở huyện) đêm qua trực canh kho, bị mất một nghìn lượng bạc trong kho, bị quan huyện đánh hai mươi gậy lớn, bắt phải truy bắt thủ phạm; nếu không bắt được thì cứ ba ngày bị gọi lên tra xét hạn một lần (mỗi lần không có kết quả thì lại bị đánh). Về nhà kể với Hứa thị, hai vợ chồng đang buồn bực.

 Bỗng thấy Hán Văn bước vào, mặt mày tươi như gió xuân, rạng rỡ vui mừng. Hứa thị gọi: "Em ơi, sáng nay em ra khỏi nhà, ăn uống ở đâu mà về mặt đỏ hồng hồng thế?" Hán Văn cười nói: "Có một chuyện tốt xin thưa để anh chị biết. Hôm qua em lên núi tảo mộ về, tiện đường dạo chơi ngắm cảnh Tây Hồ, bỗng trời đổ mưa to, em nhờ thuyền về nhà, gặp hai cô gái, một chủ một tớ, cũng đi nhờ chuyến đò ấy.

 Em hỏi kỹ lai lịch, cô hầu trên thuyền nói với em rằng họ ở hẻm Song Trà, tiểu thư họ Bạch, năm nay mười bảy tuổi, tên là Trân Nương, cô hầu tên là Tiểu Thanh. Lúc thuyền cập bờ, trời vẫn chưa tạnh mưa, em cho họ mượn dù che về. Sáng nay em đến đòi dù, họ giữ em lại uống rượu, lại được tiểu thư có lòng tốt, không chê em nghèo hèn, muốn cùng em kết duyên vợ chồng. Em lấy cớ nghèo mà từ chối, cô ấy lại tặng em một trăm lượng bạc. Nay em về đây xin anh chị đứng ra làm chủ hôn cho em." Rồi đưa bạc cho Hứa thị. Vợ chồng Công Phủ cả mừng.

 Công Phủ nhận bạc xem kỹ, nhận ra dấu đúc trên nén bạc (dấu khắc ghi nơi đúc và kho cất giữ) là bạc kho huyện Tiền Đường, trong lòng nghĩ thầm: "Kho bị mất bạc làm ta bị đánh phạt, may trời cho số bạc này xuất hiện ở đây." Liền nói: "Cậu em à, mối hôn sự thế này là trời đưa đến. Cậu cứ ngồi ở nhà, để anh đi tiệm đổi tiền đổi bạc rồi về." Hán Văn nói: "Mọi việc tùy anh định liệu."

 Công Phủ giấu bạc trong tay áo, chạy thẳng đến công đường huyện, quỳ xuống bẩm: "Bẩm quan lớn, số bạc bị mất trong kho đêm qua đã có manh mối rồi." Nói xong dâng hai nén bạc lớn lên. Tri huyện cầm lên xem, đúng là bạc kho, liền hỏi: "Lý Thăng (tên thật của Công Phủ), hai nén bạc này ngươi tìm thấy ở đâu? Kẻ trộm ở chỗ nào?"

 Công Phủ bẩm: "Bẩm quan lớn, tiểu nhân có đứa em vợ tên là Hứa Tiên, từ nhỏ đã ở nhà tiểu nhân. Sáng nay nó ra khỏi nhà, chẳng biết ở đâu mà đính ước hôn sự với hai cô gái, cô gái kia tặng nó số bạc này, nó mang về nhà nhờ tiểu nhân đổi bạc và làm chủ hôn. Tiểu nhân nhận ra là bạc kho, không dám giấu giếm, lừa nó ngồi chờ ở nhà, rồi đến đây bẩm báo."

 Tri huyện nghe vậy, lập tức ra trát, sai bốn dân tráng (lính được tuyển từ dân thường để làm sai dịch ở huyện) đi bắt ngay Hán Văn. Dân tráng nhận lệnh, chạy như bay đến nhà họ Lý, ùa vào như ong vỡ tổ. Hán Văn thấy vậy, không biết có chuyện gì, vừa định đứng dậy hỏi thì đã bị dân tráng tròng xích sắt vào cổ, khóa lại lôi ra khỏi cửa, giải đến công đường huyện bắt quỳ xuống.

 Tri huyện thấy Hán Văn tướng mạo đoan chính, không giống phường gian ác, trong chuyện này hẳn có nguyên do, bèn dịu nét mặt hỏi: "Ngươi là Hứa Tiên phải không?" Hán Văn đáp: "Tiểu nhân chính là." Tri huyện hỏi: "Nhà ngươi ở đâu? Năm nay bao nhiêu tuổi? Có cha mẹ anh em không? Đã lấy vợ chưa? Hai nén bạc này ở đâu mà có? Trước mặt bản huyện hãy khai thật rõ ràng, khỏi phải chịu tra tấn."

 Hán Văn nói: "Bẩm quan lớn, nhà tiểu nhân ở huyện này, năm nay mười bảy tuổi, cha mẹ đã mất, không có anh em, chỉ có người chị ruột gả cho Lý Công Phủ làm vợ. Tiểu nhân từ nhỏ ở nhà anh rể, được anh rể gửi vào hiệu thuốc nương thân, chưa lấy vợ. Số bạc này là bạn bè tặng, xin quan lớn xét định." Tri huyện quát: "Nói láo! Bạn bè tên là gì, khai ra!"

 Hán Văn nghĩ thầm: "Nàng là tiểu thư khuê các, nếu ta khai thật ra, chẳng phải làm nhục nếp nhà nàng sao? Thà ta chịu đòn, chứ sao có thể hại nàng." Bèn kêu: "Bẩm quan lớn thanh thiên (trời xanh, tiếng tôn xưng quan xử án công minh), người bạn ấy là người nơi khác, tên họ tiểu nhân quên mất rồi."

 Tri huyện nghe vậy, nổi giận, ném cả ống thẻ xuống (mỗi thẻ ứng với một số roi phải đánh, ném cả ống là ra lệnh đánh thật nặng). Lính hai bên hô lớn, lôi Hán Văn lật sấp xuống đất, đánh thật mạnh bốn mươi roi kinh vàng. Tội nghiệp Hán Văn da thịt trắng non, bị đánh đến hai chân máu chảy đầm đìa, ngất lịm đi, hồi lâu mới tỉnh. Chàng ứa nước mắt kêu: "Bẩm quan lớn, tiểu nhân bị oan."

 Tri huyện mắng: "Đồ đáng chết! Hiện có người tố giác ở đây, mà ngươi còn dám chối cãi sao?" Hán Văn nghe nói có người tố giác, trong lòng hoảng sợ, kêu: "Bẩm quan lớn, tiểu nhân thật bị oan! Ai tố giác vậy?" Tri huyện bèn cho Công Phủ ra đối chất.

 Công Phủ bước ra, nói: "Cậu em, chính miệng cậu nói với anh rằng tiểu thư nhà họ Bạch tặng cậu số bạc này để đính ước hôn nhân; số bạc này chính cậu giao cho anh, nhờ anh làm chủ hôn. Vì kho bị mất bạc, mà người canh kho là anh, quan lớn bắt anh truy tìm, không tìm được thì ba ngày bị tra xét đánh đòn một lần. Anh nhận ra hai nén này là bạc kho, bất đắc dĩ phải tố giác. Không phải anh bất nghĩa, mà là roi vọt khó chịu nổi. Nay anh khuyên cậu sớm nhận tội đi, khỏi phải chịu tra tấn."

 Hán Văn bị Công Phủ làm chứng chắc như đinh đóng cột, mặt tái như đất, trong lòng nghĩ: "Tiểu thư ơi, chẳng phải tiểu sinh bất nghĩa, tham sống sợ chết, khổ nỗi anh rể đã làm chứng, có miệng cũng khó giấu, bất đắc dĩ đành phải khai thôi." Bèn khai rõ ngọn ngành mọi chuyện: tảo mộ, gặp tiểu thư ở Tây Hồ, đi chung thuyền, cho mượn dù, đến nhà được tặng bạc và hứa kết hôn.

 Tri huyện sai thư lại (viên chức lo việc giấy tờ ở nha môn) ghi lời khai, rồi hỏi: "Hứa Tiên, kho của bản huyện mất một nghìn lượng bạc, tức là hai mươi nén, mà chỉ có hai nén này, còn mười tám nén để ở đâu?" Hán Văn nói: "Cô ấy chỉ tặng tiểu nhân hai nén, còn mười tám nén kia tiểu nhân thật không biết." Tri huyện nói: "Đã vậy thì bản huyện sai người cùng ngươi đi bắt hai cô gái ấy, truy ra số bạc còn lại thì tha tội cho ngươi." Bèn ra trát, sai tám dân tráng cùng Hứa Tiên đi bắt hai cô gái. Dân tráng nhận lệnh, chạy như bay ra khỏi nha môn, chuyện ấy không nói nữa.

 Lại kể Bạch thị từ khi tặng bạc cho Hán Văn xong, trong lòng không yên, bấm đốt ngón tay tính một quẻ, kêu lên: "Hỏng rồi!" Tiểu Thanh hỏi: "Nương nương có chuyện gì vậy?" Bạch thị nói: "Chúng ta không nên tặng bạc cho chàng Hứa. Số bạc ấy là bạc kho của huyện Tiền Đường, anh rể chàng hiện làm sai dịch ở huyện, nếu thấy số bạc này thì chàng Hứa nhất định gặp họa. Em mau đi dò la một chuyến."

 Tiểu Thanh vâng lệnh, lập tức cưỡi mây bay lên không trung, quả nhiên thấy Hán Văn đang chịu hình ở công đường huyện, bị Công Phủ làm chứng nên đã khai ra sự thật, lại thấy tri huyện sai người đến bắt. Tiểu Thanh hoảng hốt, vội quay mây về gặp Bạch thị, kể lại rõ ràng. Bạch thị nghe xong, trầm ngâm hồi lâu, nói: "Tiểu Thanh, chúng ta tạm lánh đi, để lại số bạc kho cho họ, khỏi làm hại chàng Hứa phải chịu đòn roi thêm nữa." Tiểu Thanh nói: "Ý của nương nương rất phải."

 Không kể hai yêu tinh trốn tránh, hãy nói người của huyện đến hẻm Song Trà, phá cửa vào vườn hoa, lục tìm khắp nơi, chẳng thấy bóng người nào, chỉ thấy mười tám nén bạc kho để dưới đình. Hỏi người coi việc trong xóm và hàng xóm hai bên, ai cũng nói đây là khu vườn bỏ hoang của phủ vương, không có người ở, trong vườn thường có yêu quái hiện ra, không ai dám vào.

 Người của huyện đành lấy số bạc, giải Hán Văn về công đường quỳ xuống, bẩm: "Bọn tiểu nhân đến vườn hoa phủ Thù Vương bắt các cô gái, nhưng không thấy tung tích gì, chỉ có mười tám nén bạc kho để dưới đình." Rồi dâng bạc lên. Tri huyện cho cất bạc vào kho, gọi Hán Văn lên trước mặt, nói:

 "Nếu xét tội trộm bạc kho thì đáng xử chém. Nhưng tạm nghĩ tình ngươi còn nhỏ tuổi, bị yêu quái làm hại, bản huyện xử nhẹ cho ngươi tội đồ (hình phạt bắt làm lao dịch khổ sai có thời hạn), đày đến trạm dịch Tư Giang ở Tô Châu." Rồi gọi: "Lý Thăng, ngươi dẫn nó về nhà, chờ bản huyện làm công văn."

 Công Phủ vâng lệnh, dẫn Hán Văn về nhà. Hứa thị ra đón, nước mắt tuôn rơi, nói: "Em ơi, cha mẹ chỉ sinh ra mình em, nay em bị yêu tinh làm hại. May mà anh rể nhận ra bạc kho, đi tố giác, nếu không, để chúng mê hoặc em đi thì tính mạng khó giữ. Chỉ mong em đi đường bình an, ba năm sau trở về."

 Hai chị em đang buồn thương thì Vương viên ngoại nghe tin đến thăm. Hán Văn thấy Vương viên ngoại lại càng đau xót. Viên ngoại cũng rơi nước mắt nói: "Cháu ơi, lão không ngờ cháu lại gặp tai họa này, cũng là số cháu phải như vậy. Lão có mấy lượng bạc mọn biếu cháu tiêu dùng dọc đường. Ở Tô Châu, lão có một người em kết nghĩa họ Ngô tên Nhân Kiệt, ông ấy cũng mở hiệu thuốc ở hẻm Ngô Gia. Nay lão viết một bức thư cho cháu mang theo, ông ấy thấy thư của lão, tự khắc sẽ chăm nom cho cháu."

 Hán Văn nói: "Cháu vô cùng cảm kích ơn lớn của ông, đến chết cũng không quên." Viên ngoại bèn viết một bức thư trao cho Hán Văn, rồi từ biệt ra về.

 Chẳng mấy ngày, quan trên gửi xuống công văn, hạn trong ba ngày phải lên đường. Tri huyện ngay tại công đường cấp giấy phê, sai hai lính áp giải đường dài giải đi. Lính áp giải nhận công văn đến nhà họ Lý, chị em ôm đầu khóc một trận nữa. Công Phủ đưa cho lính áp giải tiền lễ đường, Hán Văn đành phải theo lính áp giải ra đi. Công Phủ tiễn ra ngoài thành đến tận đình Thập Lý (nhà nghỉ bên đường cách thành mười dặm, nơi người ta thường tiễn biệt nhau) mới chia tay.

 Chuyến đi này đúng là: vừa thoát khỏi hang hổ, lại sa vào ổ cáo. Muốn biết chuyện sau thế nào, xin xem hồi sau sẽ rõ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video