Hồi thứ ba: Viên ngoại họ Ngô xem thư, bảo lãnh cho người quen; Bạch Trân Nương thành thân ở quán trọ
Thơ rằng:
Vì yêu tinh mà mắc tội, lại gặp yêu tinh,
Nhân duyên từ kiếp trước, số mệnh đã định sẵn.
Như đàn cầm đàn sắt hòa tiếng (ví vợ chồng hòa hợp), cùng xướng cùng họa,
Lo toan làm ăn sinh lợi, vui vẻ thảnh thơi.
Lại nói, Hán Văn cùng lính áp giải lên đường đi phủ Tô Châu. Dọc đường đói thì ăn, khát thì uống, tối nghỉ sáng đi, chẳng mấy ngày đã tới Tô Châu. Lính áp giải đem công văn nộp vào huyện Ngô. Tri huyện (quan đứng đầu một huyện) nhận công văn, giao Hán Văn về trạm dịch Tư Giang (trạm dịch: trạm của nhà nước để đổi ngựa, chuyển công văn, kiêm giữ người bị đày), rồi viết giấy hồi đáp xác nhận đã nhận người, giao cho lính áp giải mang về Chiết Giang. Chuyện ấy không nói nữa.
Hán Văn đến trạm dịch, ra mắt dịch thừa (viên quan coi trạm dịch), nghỉ lại một đêm. Sáng hôm sau dậy, chàng cân một lạng bạc biếu dịch thừa làm tiền trà nước. Dịch thừa nhận được lòng thành, trong bụng mừng rỡ, nên không quản thúc chàng gắt gao lắm. Hán Văn bèn lấy lá thư của Vương viên ngoại (viên ngoại: cách gọi người giàu có, có thế ở địa phương), ra cửa hỏi đường đến tiệm thuốc của Ngô viên ngoại ở ngõ nhà họ Ngô, đưa thư vào. Viên ngoại bóc ra xem xong, liền mời Hán Văn vào trong, chia chỗ chủ khách ngồi yên. Viên ngoại mở lời gọi: "Cậu à, em kết nghĩa của tôi là Phượng Sơn đã có thư gửi tới, dặn lão giúp đỡ cậu, thì lão tất nhiên phải làm đúng như lời trong thư." Hán Văn đứng dậy cảm tạ. Viên ngoại giữ lại dùng bữa cơm thường, Hán Văn không dám từ chối. Trong bữa, viên ngoại hỏi kỹ đầu đuôi sự tình, Hán Văn kể lại tường tận từng điều, viên ngoại than thở mãi không thôi.
Ăn xong, viên ngoại vào trong lấy mười lạng bạc trắng, cùng Hán Văn đến trạm dịch gặp dịch thừa. Viên ngoại nói: "Chẳng dám giấu quan lớn, cậu Hứa đây là bà con bên ngoại của lão. Lão thương cậu còn nhỏ tuổi đã mắc tội, muốn xin quan lớn xóa tên cho, để lão dẫn về. Chút lễ mọn, mong ngài vui lòng nhận cho." Nói xong, đưa bạc trong tay áo ra biếu dịch thừa. Dịch thừa nhận lấy, trong lòng hết sức vui mừng, vội gật đầu nhận lời. Viên ngoại viết một tờ giấy bảo lãnh đưa cho dịch thừa, rồi dẫn Hán Văn về. Từ đó Hán Văn ở yên trong tiệm thuốc của viên ngoại, vẫn tiếp tục học nghề thuốc. Chuyện ấy không nói nữa.
Lại kể hai yêu tinh, hôm ấy dùng phép tránh đi, đợi đến khi người của quan đi rồi mới quay về vườn hoa. Bạch thị mở lời gọi: "Tiểu Thanh, chúng ta đã định chuyện hôn nhân với chàng Hứa. Vì thương chàng nghèo khó, ta nhất thời sơ suất, đem bạc trong kho nhà nước tặng chàng, làm hại chàng phải chịu một phen kiện tụng. Nay chàng lại bị xử tội đày tới Cô Tô (tên khác của Tô Châu), kẻ nam người bắc cách xa, chuyện trăm năm của chúng ta chẳng phải là bỏ dở rồi sao?" Tiểu Thanh nói: "Nương nương cần gì phải bận lòng. Chàng Hứa đã bị đày đi Cô Tô thì chúng ta đi nơi khác, lo gì không có chàng trai tuấn tú." Bạch thị nói: "Tiểu Thanh, em có điều chưa biết. Không phải nơi khác không có chàng trai tuấn tú, nhưng một là ta chịu ơn lớn của chàng mà chưa báo đáp, hai là đã cùng chàng đính ước, lẽ nào lại bỏ chàng mà theo người khác. Hơn nữa chàng phải chịu tội nơi đất khách cũng là do chúng ta hại. Nay ta muốn cùng em đi tìm chàng. Em hãy đi trước dò hỏi xem chàng Hứa hiện ở chỗ nào tại Tô Châu, rồi về báo cho ta biết." Tiểu Thanh vâng lệnh, lập tức cưỡi mây đến Cô Tô, dò hỏi rõ ràng rồi quay mây trở về, chẳng mấy chốc đã tới vườn hoa, gọi: "Chúc mừng nương nương! Con hầu vâng lệnh đến Cô Tô dò tin chàng Hứa, chàng hiện đang lo liệu sổ sách trong tiệm thuốc của Ngô Nhân Kiệt viên ngoại, ở ngõ nhà họ Ngô, phía trong cửa Diêm Môn (?). Nay chúng ta cùng đi tìm chàng, chẳng hay lắm sao!" Bạch thị nghe nói, cả mừng.
Hai yêu tinh lập tức cưỡi mây yêu, chưa đầy một lát đã tới Cô Tô. Hạ mây xuống chỗ vắng vẻ, hai người đi đến ngõ nhà họ Ngô, thấy Hán Văn đang ngồi trong tiệm. Tiểu Thanh bước tới gọi: "Hứa quan nhân (cách gọi lịch sự với đàn ông)!" Hán Văn ngẩng lên nhìn, thấy là Bạch thị và Tiểu Thanh, trong lòng vừa sợ vừa giận, mắng: "Yêu tinh! Kiếp trước ta với các ngươi không oán, kiếp này không thù, vậy mà các ngươi hại ta bị đánh nơi công đường, bị xử tội đày tới đây. Nay hai ngươi lại đến chốn này tìm ta làm gì!" Hai yêu tinh bị mắng, mặt đỏ bừng. Bạch thị mở lời gọi: "Quan nhân, chỉ vì trước đây thiếp đã lỡ hứa gả cho chàng, theo lẽ nghĩa không thể thay đổi. Vì nhớ tình kết tóc (tình vợ chồng chính thức), thiếp vượt nghìn dặm đường gian nan đến đây, ai ngờ quan nhân vô tình, lại quát mắng thiếp. Nếu thiếp là yêu tinh, thì thiên hạ lo gì không có chàng trai đẹp đẽ, cần gì phải khổ công tìm đến chàng!" Người đứng bên nghe thấy, ai cũng nói Hán Văn vô tình.
Viên ngoại ở bên trong nghe trước tiệm ồn ào tiếng người, vội bước ra, thấy hai cô gái xinh đẹp đang cãi nhau với Hán Văn trước cửa tiệm. Ông liền bước tới nói: "Thưa cô, mời vào trong, có chuyện gì cứ nói rõ với lão, cần gì đứng giữa đường cãi nhau cho mất nhã." Bạch thị nghe nói, vội cùng Tiểu Thanh vào sảnh, miệng chào "vạn phúc" (lời chào của phụ nữ khi khẽ cúi mình thi lễ). Viên ngoại đáp lễ, rồi gọi viện quân (vợ của viên ngoại, bà chủ nhà) ra tiếp. Chào hỏi xong, mọi người ngồi yên. Viên ngoại hỏi: "Cô nhà ở đâu? Họ tên là gì? Cha mẹ cô còn cả không? Cô là gì với cậu đây? Nay tới tiệm tôi có việc gì mà cãi nhau với cậu ấy? Mong cô kể cho rõ ràng."
Bạch thị rơi lệ nói: "Thưa viên ngoại, thưa bà, xin nghe thiếp kể rõ: Thiếp là người huyện Tiền Đường, phủ Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Cha thiếp là Bạch Anh, làm quan đến chức tổng chế (chức quan lớn trông coi việc quân và việc cai trị một vùng), mẹ thiếp là bà Liễu thị, được phong cáo mệnh phu nhân (phu nhân được triều đình ban sắc phong). Nhà không có anh em trai, chỉ sinh được mình thiếp, đặt tên là Trân Nương, năm nay mười bảy tuổi; con hầu là Tiểu Thanh. Thiếp số phận hẩm hiu, cha mẹ lần lượt qua đời, đã không có họ hàng gần có thế để nương cậy, lại chẳng có lấy một đứa trẻ trông cửa (ý nói trong nhà không còn ai). Nhân tiết Thanh minh (tiết đi tảo mộ, khoảng đầu tháng Tư dương lịch), thiếp cùng Tiểu Thanh lên núi cúng mộ cha mẹ, gặp mưa, đi chung thuyền với chàng Hứa, được chàng cho mượn ô che về. Hôm sau chàng đến lấy ô, thiếp giữ chàng lại dùng bữa cơm thường. Trong bữa, thiếp hỏi kỹ dòng dõi gia thế của chàng. Tự giận mình là phận đàn bà, trong bụng không có hiểu biết, lúc ấy đã cùng chàng kết mối Chu Trần (làng Chu Trần có hai họ Chu, Trần đời đời gả cưới cho nhau; ý là kết làm vợ chồng), anh rể chàng là Lý Công Phủ đứng làm chủ hôn (người chủ trì việc cưới). Thiếp vì thương chàng nghèo túng, không nên mà lại tặng chàng hai nén bạc tốt làm tiền lo việc cưới. Số bạc ấy vốn là bạc thuế do cha thiếp để lại từ hồi còn giữ việc phong hiến (giữ kỷ cương phép nước, tức làm quan), không ngờ đúng lúc kho huyện bị trộm, anh rể chàng nhận bừa rồi đi tố giác, chàng bị đánh oan đến phải nhận tội. Tri huyện ra trát đòi bắt thiếp, may nhờ hàng xóm báo tin, hai chủ tớ không biết làm sao, đành trốn sang nhà khác. Quan huyện bắt không được người, bèn xử chàng tội đày đến đây. Thiếp lấy danh tiết làm trọng, thề không lấy ai khác, nên hai chủ tớ lặn lội nghìn dặm đến đây, chỉ mong vợ chồng đoàn tụ. Không ngờ chàng Hứa bạc tình, không chịu nhận, lại ngờ thiếp là yêu là quái. Thôi rồi! Chàng đã không chịu nhận, thiếp cũng không còn mặt mũi nào về quê, chi bằng tự tử cho xong."
Nói rồi đứng dậy, lao đầu về phía bậc thềm. Viên ngoại và bà vợ trông thấy, sợ đến hồn bay phách lạc, bà vội chạy tới ôm lấy. Viên ngoại khuyên: "Tiểu thư đừng coi nhẹ mạng sống. Việc này cứ để lão lo, bảo đảm vợ chồng cô hòa thuận." Rồi bảo bà vợ mời tiểu thư cùng con hầu vào trong nghỉ ngơi.
Viên ngoại thong thả bước ra tiệm, gọi Hán Văn lại khuyên: "Cậu đừng trách lầm người ta. Người ta là thân con nhà quyền quý, vì cậu mà lặn lội tới đây." Rồi đem lời Bạch thị kể lại từng điều cho Hán Văn nghe. Hán Văn nghe xong, nửa tin nửa ngờ, nghĩ bụng: "Nếu nàng quả là yêu quái thì nơi khác lo gì không có người tuấn tú, vậy mà vượt nghìn dặm đường vì ta mà tới đây, ắt là duyên từ kiếp trước." Huống chi chàng vốn đã mê nhan sắc Bạch thị, trong lòng đã có mấy phần rạo rực. Viên ngoại thấy Hán Văn không nói gì, bất giác nổi giận: "Cậu vô tình đến thế! Vợ chồng mình còn đối xử như vậy, huống chi là bạn bè quen biết. Tiệm của tôi nay không cần dùng cậu nữa, từ đây tuyệt giao thôi!" Hán Văn vội nói: "Viên ngoại đừng giận, tiểu sinh xin vâng lời là được." Viên ngoại thấy chàng ưng thuận thì đổi giận làm vui, gọi: "Cậu à, lão khuyên cậu cũng là có ý tốt, thương cậu. Vợ chồng cậu hòa hợp, chẳng lẽ có dính dáng gì đến lão sao?"
Viên ngoại bèn tìm riêng một căn nhà, chuyển đồ đạc sang, chọn ngày hoàng đạo (ngày tốt theo lịch, hợp cho việc lớn), bà vợ mặc lễ phục đích thân đưa Bạch thị sang. Hai người làm lễ bái đường (lễ cưới, cô dâu chú rể cùng lạy trời đất, tổ tiên) xong, cùng vào phòng hoa, ngay đêm ấy thành thân, ân ái khác thường. Có thơ làm chứng:
Nắm tay nhau dắt vào màn gấm,
Thẹn thùng cởi áo lụa, tựa như Mai phi (phi tần nổi tiếng xinh đẹp của vua Đường Minh Hoàng).
Chàng hãy nâng niu, vì thiếp chưa quen việc ấy,
Sương nhỏ xuống đóa mẫu đơn, hồn như muốn bay (hình ảnh ví cuộc ân ái đêm tân hôn).
Qua ba ngày sau lễ cưới, hai người sang lạy tạ viên ngoại và bà vợ. Từ đó vợ chồng ngày nào cũng như tết Hàn thực, đêm nào cũng như rằm tháng Giêng (ý nói ngày đêm vui vầy, mặn nồng), ngay cả Tiểu Thanh cũng được chia phần xuân sắc. Chuyện ấy không nói nữa.
Lại nói, một hôm Ngô viên ngoại thấy trong tiệm không có việc gì, chợt nghĩ: "Ta khuyên vợ chồng Hứa Tiên hòa hợp, cũng xem là một việc tốt. Nay nhà cậu ấy ba người, không như trước một thân một mình, ta phải giúp cậu ấy chu toàn đến cùng, mới khỏi để sau này cậu chịu khổ đói rét." Đã quyết như vậy, ông bèn đứng dậy ra khỏi tiệm, đến nhà Hán Văn. Hán Văn đón lên sảnh ngồi chuyện trò. Viên ngoại mở lời gọi: "Cháu Hứa à, hôm nay ta rảnh, tính toán giúp cháu thế này: nhà cháu nay ba miệng ăn, không như trước, nếu không tìm cách làm ăn thì tiền chi dùng hằng ngày lấy đâu ra. Người xưa có câu: 'Nhà có nghìn quan tiền, không bằng mỗi ngày kiếm được một đồng.' Ta nghĩ cho cháu rồi, các nghề khác khó kiếm tiền, chỉ có nghề thuốc là nghề cháu đã thạo, cứ ở đây mở một tiệm thuốc nho nhỏ cũng đủ sống. Nếu thiếu vốn, lão tự sẽ móc túi giúp." Hán Văn mừng rỡ nói: "Nhiều lần đội ơn lớn như tái sinh của viên ngoại, tiểu sinh biết lấy gì báo đáp." Viên ngoại nói: "Chẳng qua ta làm hết chút lòng mình thôi, cần gì nói chuyện báo đáp." Nói xong, đứng dậy cáo từ ra về. Hán Văn tiễn ra ngoài cửa, quay vào trong kể cho Bạch thị nghe, vợ chồng đều vui mừng. Chuyện ấy không nói nữa, một đêm trôi qua không có gì.
Hôm sau, sáng sớm thức dậy, viên ngoại sai người mang một trăm lạng bạc sang. Hán Văn vui mừng, vội nhận lấy giao cho Bạch thị. Rồi sửa sang lại mặt tiền cho xong xuôi, chọn ngày hoàng đạo khai trương tiệm thuốc, đặt tên hiệu là "Bảo An Đường". Thuê một người làm công tên là Đào Nhân phụ việc trong tiệm. Thấm thoắt mở được gần một tháng mà chẳng có khách nào. Hán Văn sốt ruột, vào bảo Bạch thị: "Hiền thê, chúng ta mở tiệm đã gần một tháng mà việc buôn bán ế ẩm, biết làm sao bây giờ?"
(Chú thích: Phong hiến — kỷ cương, phép tắc. Ở đây chỉ việc làm quan.)
Bạch thị nói: "Quan nhân không cần lo lắng. Thiếp từ nhỏ theo cha ở dinh quan tổng chế. Hôm ấy đang dạo chơi trong vườn hoa, bỗng trên không trung Lê Sơn Lão Mẫu (một vị nữ thần tiên trong truyền thuyết) giáng xuống, bảo thiếp có duyên với nhà tiên, bảo thiếp bái bà làm thầy, rồi truyền cho thiếp phép thuật: biết được việc quá khứ, vị lai, trừ yêu diệt quái, lại chữa được trăm bệnh. Ngày mai quan nhân treo biển chữa bệnh ra, nếu có người đến mời thì bệnh gì thiếp đều đã biết trước, bảo đảm ra tay là khỏi bệnh, lo gì không có tiền tiêu!" Hán Văn nghe nói, mừng rỡ: "Hiếm có thay hiền thê tay nghề cao cường, ta thật may mắn được người vợ giỏi giúp đỡ." Một đêm trôi qua.
Hôm sau, Hán Văn treo biển chữa bệnh, trên viết: "Nho y (thầy thuốc có học thức Nho học) Hứa Hán Văn chuyên chữa giỏi các chứng bệnh lớn nhỏ." Biển treo ra hơn mười ngày mà vẫn không có lấy nửa người tới cửa. Hán Văn hết cách, lại bàn với Bạch thị. Bạch thị nói: "Quan nhân, đêm qua thiếp xem thiên tượng (dấu hiệu trên trời để đoán việc dưới đất), thấy sắp tới ở đây có một trận dịch bệnh. Để thiếp luyện chế thuốc Cứu ôn đan (thuốc viên chữa bệnh dịch), mỗi viên bán ba phân bạc (phân: đơn vị bạc, bằng một phần trăm lạng), hiệu nghiệm như thần, ắt sẽ có người đến mua." Hán Văn cả mừng, ăn cơm tối xong vào phòng ngủ trước. Chuyện ấy không nhắc nữa.
Đêm ấy, Bạch thị gọi Tiểu Thanh lại dặn: "Đêm nay em cưỡi mây đi khắp nơi, bất kể ao hay giếng, đều thả khí độc xuống cho người ta hít uống phải, ta sẽ luyện thuốc chờ sẵn." Tiểu Thanh vâng lệnh. Đến canh ba (khoảng từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng), nàng cưỡi mây đi khắp nơi thả khí độc xuống mặt nước, rồi quay về. Chuyện ấy không nói nữa.
Sáng sớm hôm sau, các nhà đi múc nước nấu cơm, uống phải khí độc. Chỉ trong vài ngày, quả nhiên trong thành ngoài thành bệnh dịch lan tràn, mười nhà thì chín nhà ngã bệnh. Hán Văn treo biển bán Cứu ôn đan trước tiệm. Nhà có người bệnh nghe tin, mua một viên về cho người bệnh uống, lập tức khỏi bệnh, rời được giường. Chẳng mấy chốc, một người truyền cho hai, hai truyền cho ba, nhà nhà đều nói thuốc viên nhà họ Hứa thần hiệu, kéo nhau đến cầu mua, trước tiệm chen chúc không lọt. Mỗi viên bán ba phân bạc, chỉ trong vài ngày thuốc viên đã bán sạch, người bệnh đều khỏi hết. Hán Văn thu được món lợi lớn, khen ngợi Bạch thị không ngớt. Từ đó tiệm thuốc của Hán Văn nổi tiếng. Chuyện ấy không nói nữa.
Lúc ấy nhằm ngày mồng một tháng Tư, là ngày sinh của tổ sư Lã Tổ (tức Lã Động Tân, một trong Tám vị tiên, được Đạo giáo tôn làm tổ sư), đàn ông đàn bà các nhà đều đến miếu thắp hương. Hôm ấy, Hán Văn mang bốn lạng bạc định đến nhà họ Ngô mua đổi vị thuốc, đi ngang qua trước miếu Lã Tổ, thấy người đông nườm nượp đều vào miếu thắp hương, nghĩ bụng: "Ta đi qua đây, chi bằng cũng vào dạo một vòng, ít nhiều cũng tốt." Đã quyết như vậy, chàng bèn bước vào miếu.
Chuyến đi này rồi sẽ ứng với câu: mạnh lại gặp kẻ mạnh hơn, phép cao còn có phép cao hơn. Muốn biết việc sau thế nào, xin nghe hồi sau phân giải.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video