Thiên 11 — Biện luận chỗ giống và khác của công phu đan nam nữ

 Bàn về chỗ giống và khác nhau trong công phu luyện đan (phép tu luyện của Đạo gia: luyện tinh, khí, thần trong thân thể để kết thành "đan", tức hạt giống của sự trường sinh, thành tiên) của nam và nữ

 Ý chính khi biên soạn bộ "Tủ sách nhỏ về Đạo học cho nữ giới"

 Một, chọn lọc kỹ những việc làm tốt đẹp, những lời nói hay của nữ giới xưa nay, cùng những bài viết ngắn, đủ để nuôi thành nhân cách cao thượng cho phụ nữ và truyền cho phụ nữ trí tuệ, tài năng xuất sắc. Đây là phần thuộc về mặt tâm lý.

 Hai, chọn lọc kỹ các phương pháp tu dưỡng của phụ nữ qua các đời, cùng kinh luận, thơ ca, đủ để đào tạo nên những người tài khác thường trong nữ giới và làm cho thân thể phụ nữ nói chung khỏe đẹp. Đây là phần thuộc về mặt sinh lý.

 Ba, Đạo học (ở đây chỉ môn học tu luyện thân tâm để trường sinh thành tiên của Đạo gia) là tinh hoa riêng của dân tộc Trung Hoa, các nước trên thế giới đều không có, chỉ nước ta có. Trước kia vì giáo dục cho nữ giới chưa phổ cập, nên phụ nữ không thể nghiên cứu môn học vượt trội này. Nay theo nguyên tắc nam nữ bình đẳng, chúng tôi dần dần công khai môn học này.

 Bốn, sách của người xưa nông sâu không đều: có chỗ hết sức huyền bí, khó hiểu; cũng có chỗ thiên về quê mùa, nghe không lọt tai. Nay vì muốn phổ biến rộng, chỗ nào huyền bí thì nhất định kèm lời chú giải, cốt cho người đọc dễ hiểu; chỗ nào quê mùa thì sửa sang đôi chút, để khỏi bị người có học thức chê cười.

 Năm, tôn chỉ biên soạn bộ sách này là đề cao Đạo học vốn có của Trung Quốc, tuyệt đối dẹp bỏ mê tín; hễ bài viết nào hơi dính đến mê tín thì đều không đưa vào.

 Điều người đọc cần biết

 Một, sách này được viết vào năm Quý Mão đời vua Quang Tự (nhà Thanh), tức tám năm trước khi lập Dân quốc.

 Hai, tác giả là một người phụ nữ suốt đời không lấy chồng, thờ mẹ rất có hiếu. Mẹ thì ở góa giữ tiết với chồng, con thì giữ mình trong trắng không lấy chồng. Hai mẹ con đều ham thích Đạo, nhưng không có thầy truyền dạy, đành phải tìm khẩu quyết (những bí quyết tu luyện vốn chỉ truyền miệng) trong sách đạo của các nhà. Vâng lời mẹ, bà bèn gom góp thành cuốn sách này, toàn bộ đều chép lại lẫn lộn từ các sách đan kinh (sách dạy luyện đan) khác, chứ không phải tự bà sáng tác.

 Ba, những sách được chép có cuốn hay, có cuốn không hay. Vì thế lý luận đôi khi mâu thuẫn, lời văn cũng khá rườm rà. Tuy đã có lược bớt, sửa chữa đôi chút, nhưng không thể không giữ ý gốc; người học nên dùng trí tuệ của mình mà phân biệt khi đọc.

 Bốn, trong sách có những danh xưng như Hương Dật Cổ Mẫu, Huyền Thiên Thượng Đế, Kim Khuyết Đế Quân, Dao Trì Vương Mẫu, Viên Minh Đạo Mẫu…, đều là những cái tên mà các sách khác mượn danh để viết ra. Trong thời đại dẹp bỏ mê tín này, vốn không nên dùng những danh xưng như vậy, nhưng vì sách gốc đã có, nên vẫn để nguyên như cũ.

 Năm, trong sách nói rằng nữ giới tu luyện nữ đan (phép luyện đan dành riêng cho phụ nữ) xong, nhất định phải "đợi độ" (phải chờ bậc thánh tiên cứu vớt, dẫn dắt mới được lên cõi tiên). Lý luận ở đoạn này không được trọn vẹn lắm, có lẽ là do thói quen trọng nam khinh nữ ngày trước gây ra. Chế độ của các tôn giáo trên thế giới phần nhiều đều không cho nam nữ bình đẳng, chứ không riêng gì Trung Quốc như vậy. Chỉ trông vào nữ giới có người tài kiệt xuất thì mới phá được lệ cũ ấy mà thôi.

 Sáu, trong sách có một đoạn bàn luận của Kim Khuyết Đế Quân, nói rằng: "Có người bảo không 'trảm xích long' (nghĩa đen là chém con rồng đỏ, tức luyện cho kinh nguyệt dứt hẳn) thì đan không kết được, đạo không thành được. Họ không biết rằng máu hết thì khí cũng hết. Cũng như tinh của đàn ông bị hư tổn thì đan cũng khó thành, lẽ ấy là một. Bởi tinh của nam, huyết của nữ, phần nhiều không thể dứt; khí rời khỏi huyết thì khí không có chỗ để sinh ra, huyết hóa thành khí thì tinh mới lưu thông. Nếu bảo phải hết huyết mới luyện đan được, thì sao người trẻ tuổi bị khô huyết lại sinh bệnh? Đó là một bằng chứng rằng rốt cuộc không thể lìa huyết".

 Nay xét: trảm xích long là dùng công phu luyện cho kinh nguyệt dứt đi, chứ không phải là người phụ nữ bị khô huyết. Nếu nói trảm xích long tức là huyết tuyệt, huyết hết, huyết khô, thì chẳng phải biến thành chứng "can huyết lao" (bệnh khô máu: tắc kinh, người gầy mòn, suy kiệt) hay sao? Giả sử người phụ nữ thật mắc bệnh này, thì phải dùng công phu đặc biệt cùng phương pháp thuốc men, làm cho kinh nguyệt trở lại như bình thường, hằng tháng đến đúng kỳ, không khác gì thân thể khỏe mạnh thông thường; sau đó mới theo khẩu quyết trảm xích long mà từ từ luyện cho dứt. Đó là quy tắc nhất định. Vị tiên sinh này coi hiệu quả của trảm xích long giống như bệnh can huyết lao, thật có thể nói là sai lầm rất lớn.

 Bảy, cách bắt đầu tu luyện của nam và nữ khác nhau chính là do sinh lý. Phụ nữ nếu muốn vào Đạo, trước hết phải hiểu rõ kiến thức y học thông thường, rồi sau mới làm công phu, may ra không đến nỗi đi lầm đường. Người học tiên chưa có ai không học y; đây là bằng chứng có thật, không phải thứ chỉ nói suông lý huyền diệu, bàn cao về tâm tính có thể so sánh được.

 Tám, bất kể nam hay nữ, nếu bản thân không có khả năng sinh con (nghĩa đen "sinh phàm thai": tạo ra bào thai người thường) thì quyết không có hy vọng kết thành "tiên thai" (cái "thai" tinh thần được kết thành trong thân người tu luyện, về sau thành thân tiên). Sinh ra người và thành tiên, lẽ vốn không hai, chỉ khác ở chỗ đi xuôi hay đi ngược mà thôi. Trảm xích long là đi ngược lại quá trình tạo hóa. Nếu trong thân mình không có sức sống của tạo hóa, mà lầm tưởng kinh nguyệt dứt là có thể thành tiên, thì những phụ nữ đã quá năm mươi tuổi, kinh nguyệt sắp tự nhiên dứt, chẳng lẽ ai nấy đều có tư cách làm tiên sao? Nếu bảo người già thì phải bàn khác, nhưng ngày nay có những phụ nữ trẻ nhờ bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ tử cung, buồng trứng, kinh nguyệt cũng tự nhiên dứt, chẳng lẽ lại gọi đó là trảm xích long được sao? Lẽ huyền vi ở trong chuyện này không thể không xét cho thấu.

 Tháng mười năm Trung Hoa Dân quốc thứ hai mươi bốn, năm thứ bốn nghìn sáu trăm ba mươi hai theo lịch Hoàng Đế. Trần Anh Ninh người Hoản Giang (vùng An Huy) ghi.

 Lời tựa

 Trạch Hoàn mồ côi cha từ nhỏ, mẹ ở góa giữ tiết, không có con trai nối dõi, dưới gối chỉ có ba chị em chúng tôi. Chẳng bao lâu em gái thứ hai chết yểu, em gái thứ ba cũng đã hứa gả, chờ ngày về nhà chồng. Trạch Hoàn không nỡ để mẹ ở góa cô quạnh khổ sở, nên quyết chí giữ mình trong trắng phụng dưỡng mẹ, thề không lấy chồng. Năm mười hai tuổi, tôi theo mẹ ăn chay, cùng mẹ lấy những bài "Khuyến thiện ca" (bài ca khuyên làm điều lành) làm vui. Tôi thường ngưỡng mộ những điều sách khuyến thiện nói về cái đẹp của việc tu hành, cái quý của tiên và Phật, chỉ tiếc không có thầy sáng chỉ dạy bí quyết, lại không có sách đan kinh để đối chiếu thân tâm, nên chỉ thầm cầu xin duyên trời, trải gần mười năm. Bỗng gặp biến loạn ở kinh đô mùa hạ năm Canh Tý (năm 1900, liên quân tám nước đánh vào Bắc Kinh), tôi phụng mẹ lánh trước lên núi Nga (núi Nga Mi), mới biết trong nhà Phật, những sách bàn về việc tu hành của phụ nữ có "Kinh Ma Da phu nhân", "Kinh Ma Đăng Già nữ", "Kinh con gái ông trưởng giả Cấp Cô Độc", "Truyện các Tỳ-kheo-ni" (ni cô thọ đủ giới), "Truyện thiện nữ nhân" do Hải Nam Nhất Chước biên soạn. Sau đó lại được một bộ "Ma Ni chúc khôn tập", gồm hơn bảy mươi loại sách, do phu nhân của ông Như Sơn, tên là Thiện Nhất, một ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu Phật tại gia), sưu tập. Nhưng kinh tạng nhà Phật sâu xa, nói kỹ về "tính" (phần tâm, phần tinh thần) mà sơ lược về "mệnh" (phần thân, phần sinh lực), người mới bắt đầu không thể làm theo ngay được. Còn những gì nhà Đạo bàn về nữ đan thì thường được gài vào trong "Đạo tạng" (bộ tổng tập kinh sách Đạo giáo), không có thứ tự, không có sách chuyên riêng, nhìn như biển cả mênh mông, không khỏi buồn bã. Tôi không tự lượng mình kém cỏi, đã cắt rời kinh sách của thánh hiền, gom góp các phần về nữ đan được hơn trăm trang, giảng giải cho mẹ nghe, một là để khuây khỏa nỗi cô quạnh, hai là để khích lệ việc tu luyện âm thầm. Sau những lúc làm vui lòng mẹ, tôi lại vâng lời mẹ, từ những phần nữ đan đã gom được, rút ra những chỗ nam nữ giống và khác nhau, chép riêng thành một tập, khoảng hơn năm nghìn chữ, đặt tên là "Bàn về chỗ giống và khác nhau trong công phu luyện đan của nam và nữ", để ở bên chỗ ngồi, phòng khi lẫn lộn phép tu mà mắc phải bệnh lạ. Lời chê là nhặt nhạnh lời người khác, tôi biết không tránh khỏi; còn nếu bảo đem chia sẻ với những người cùng chí hướng, thì tôi nào dám?

 Mùa xuân năm Quý Mão đời Quang Tự, nữ sử (danh xưng nhã chỉ người phụ nữ có học) đất Trúc Dương là Nhan Trạch Hoàn, hiệu Yến Thanh, tự ghi.

 Bàn về chỗ giống và khác nhau trong công phu luyện đan của nam và nữ

 Nữ sử đất Trúc Dương là Nhan Trạch Hoàn, hiệu Yến Thanh, biên soạn và thuật lại

 Nữ sử đất Tiên Tỉnh là Hạ Vi Liệt, hiệu Toàn Trinh, cùng hiệu đính

 Trần Anh Ninh người Hoản Giang hiệu đính lại

 Tập hợp các lời bàn

 Lời chú trong "Khôn quyết" (bí quyết tu luyện cho nữ giới) của Tôn Nguyên Quân (tức Tôn Bất Nhị, nữ đạo sĩ đời Tống; "Nguyên Quân" là tước hiệu của nữ tiên) nói:

 Lời Thoán (lời giải nghĩa toàn quẻ trong Kinh Dịch) nói: "Lớn lao thay đức khởi đầu của quẻ Khôn (quẻ tượng trưng cho đất, cho mẹ, cho tính âm), muôn vật nhờ đó mà sinh ra". Khôn thuộc "lão âm" (âm già, tức âm đã đến cực điểm, sắp chuyển sang dương); âm đến cực thì dương sinh. Thuận theo trời thì sinh ra người, sinh ra vật; thuận theo chính mình (quay về tu luyện bản thân) thì thành đạo, thành chân nhân.

 Hương Dật Cổ Mẫu nói:

 Phàm đàn ông tu hành, đều bắt đầu từ công phu ban đầu là vận luyện để "trúc cơ" (đắp nền: bồi bổ tinh khí bị hao tổn, làm nền móng cho việc luyện đan). Còn phụ nữ tu hành thì khác với đàn ông. Dương khí của đàn ông thoát ra từ dưới, dương khí của phụ nữ bốc lên trên; thân đàn ông cứng mạnh, thân phụ nữ mềm yếu. Đàn ông dùng dương tinh ở đan điền (vùng bụng dưới rốn, nơi chứa và luyện tinh khí), thường xuyên giữ gìn, không để thoát ra ngoài; tích lâu ngày rồi dùng "lửa" (ý niệm và hơi thở điều khiển khi luyện) để nung luyện, khiến tinh hóa thành khí, khí hóa thành thần (tinh thần, phần linh diệu nhất), thần hóa thành hư (trạng thái trống rỗng, hòa vào cõi không), theo thứ bậc mà tiến dần, công phu xong thì đắc đạo bay lên cõi tiên. Phụ nữ thì không như vậy. Phụ nữ vốn là thân âm đục, thân thể toàn máu huyết; phải dùng "linh chi" (chất tinh túy linh diệu) ở bầu vú để biến đổi khí chất, vận luyện lâu dài thì tự nhiên đỏ trở thành trắng, huyết hóa thành khí. Huyết đã hóa thành khí, lại dùng "hỏa phù" (phép điều chỉnh mức độ "lửa" theo từng thời khắc khi luyện) để nung luyện, thì khí cũng có thể trở về thuần dương, đắc đạo trở về chân tính.

 Công phu ban đầu của phụ nữ là luyện hình thể trước, luyện "bản nguyên" (tinh khí gốc) sau; không giống công phu của đàn ông là luyện bản nguyên trước, luyện hình thể sau. Thân thể đã khác nhau thì công phu tự nhiên khác. Nếu không chia ngành mà lập ra phép dạy riêng, thì làm sao chuyển hóa được âm dương, giúp cả nam lẫn nữ cùng thành? Nhưng hình thể đã là của mình rồi, sao còn phải luyện? Vì thân phụ nữ vốn thuộc âm đục, không như thân đàn ông thật sự bẩm thụ dương cương; nếu không nung luyện thì không làm cho huyết hóa thành khí được, vậy làm sao thai nghén ra "tiên thiên" (khí nguyên sơ có từ trước khi sinh ra), sinh ra được "chân khí" (khí thật, khí gốc của sự sống)? Nếu không được chân khí thì vẫn là một khối thuần âm, lại làm sao được "hoàn đan" (đan được luyện trở về, tức kết thành đan) mà thành đại đạo? Cho nên hình thể phụ nữ nhất định phải luyện trước rồi mới được.

 Đạo tu luyện của nữ chân (phụ nữ tu đạo) vốn rất khác công phu của đàn ông. Đạo của đàn ông quý ở chỗ luyện "dược" (thuốc: chỉ tinh khí trong thân dùng làm nguyên liệu luyện đan), nên công phu giai đoạn trước đã giảng rõ từng điều. Nếu sớm tối thực hành, thành tâm tiến bước, khiến máu huyết trong ngũ tạng đều trở lại thành khí, thì tự nhiên sinh hóa. Khi chân khí ngầm sinh, biến thân âm đục thành thuần dương, công phu đến đây mới có thể dùng lửa, thực hành hỏa phù, lúc ấy mới ngang với đàn ông. Nếu không chia ngành, phân loại, thì công phu sao thành được? Cho nên đàn ông luyện dược trước, luyện hình sau; phụ nữ luyện hình trước, luyện dược sau. Vì thân thể khác nhau nên công phu trước sau có khác. Nay ta lập phép dạy người, không thể không chỉ bảo rõ ràng, để người học khỏi bị thiệt.

 Phép tu nữ đan, lý lẽ vốn không phức tạp, khi vận luyện cũng không khó. Sở dĩ trong các sách đan kinh không truyền phép tu luyện cho phụ nữ, là vì chưa cứu độ được cả nam lẫn nữ. Nay ta để lại phép dạy người, thật lòng mong cứu độ cả nam lẫn nữ, vì vậy ở phần sau của sách đan này, chép tiếp "Mười điều của nữ đạo" để cứu độ những người có duyên.

 Vì sao đạo nữ đan rất giản dị, không phức tạp? Vì tính phụ nữ thuần nhất trọn vẹn, thân phụ nữ yên lặng; chỉ cần một chút công phu là có thể thành tựu đến tận cùng. Không như tâm niệm của đàn ông thường nhiều chỗ lệch lạc; do thân tâm của hai bên thiên về những điều khác nhau, nên công phu của phụ nữ nhanh gọn hơn đàn ông một chút. Nữ đan từ "dưỡng chân" (nuôi giữ chân tính, chân khí) đến "thai tức" (thở như thai nhi trong bụng mẹ: hơi thở cực nhẹ, gần như ngừng, khí tự vận hành bên trong), công phu đã được hai phần ba; không như công phu của đàn ông, phải trải nhiều thao tác mới đến được bước "điều thần" (điều luyện tinh thần). Cho nên sách đan của nữ đạo, từ "dưỡng thai" (?) cho đến thai tức, công phu xong thì chép tiếp phần tu "ngoại hạnh" (làm việc thiện, tích công đức bên ngoài); đợi ngoại hạnh đã dư đầy, mới có thể luyện đoạn điều thần.

 Nữ chân tu thành, vì sao nhất định phải đợi độ? Vì thân thể huyết yếu, nhờ công phu bên trong tu luyện mới thành thân dương. Thân tuy đã thành dương, nhưng cái tính âm đông đặc vẫn chưa luyện hết; cho nên công phu của phụ nữ thiếu một đoạn vận dụng "hoàn hư" (trở về cõi hư không, giai đoạn cao nhất của luyện đan), chưa thể đạt hết sự biến hóa kỳ diệu của trời đất. Sở dĩ không được vượt lên ra ngoài cõi đời, hoàn toàn là vì thân thể chưa bền chắc. Không như thân đàn ông đã luyện thành "thân kim cương bất hoại" (thân cứng như kim cương, không hư hoại), công phu hoàn hư đã nuôi thành, ánh sáng của thần tràn khắp trời đất, nên không cần đợi độ mà vẫn đắc đạo thành chân nhân, đích thân chầu Thượng Đế, dạo chơi yến tiệc ở Bồng Lai (núi tiên ngoài biển). Phụ nữ thì không thế: nữ đan tu thành rồi, phải làm công đức thật rộng; nếu công đức đã đầy đủ, bậc thánh trên cao thấy mà thương, tâu lên Thượng Đế bảo lãnh, thì mới được chiếu chỉ ban xuống, được chọn ghi tên vào sách vàng, chứng được đạo quả (quả vị đạt được nhờ tu đạo) cao nhất trong cõi trời cõi người; bằng không thì chỉ thành một "tản tiên" (vị tiên tự do, bậc thấp, không có chức vị nơi thiên giới) mà thôi.

 Lã Tổ (tức Lã Động Tân, một trong Bát Tiên, được Đạo giáo tôn làm tổ sư) nói: "Thái âm luyện hình (phép tu của phụ nữ: lấy âm làm gốc, luyện hình thể trước) so với phép tu luyện của đàn ông thì đại thể giống, chỉ khác chút ít. Công phu bắt đầu gọi là trảm xích long. Sau đó công phu mười tháng thì 'dương thần' (thần thuần dương được luyện thành, có thể xuất ra khỏi thân) xuất hiện, đập tan hư không; suốt con đường tu chân về sau đều giống đàn ông, không phân biệt bên này bên kia".

 Đạo sĩ núi Tuy nói: "Rồng đỏ tự đứt (kinh nguyệt tự dứt), đầu vú tự co lại như đàn ông, rồi khí chân âm hóa thành chân dương; công phu về sau không khác gì đàn ông. Nhưng phụ nữ thuộc thể tĩnh, nên bốn tầng sau tuy vận dụng giống nam đan mà thành công lại nhanh hơn".

 Lã Tổ nói: "Đàn ông tu hành thì 'hàng bạch hổ' (khuất phục con hổ trắng, tức chế ngự tinh, không để tinh tiết ra); phụ nữ tu hành thì 'trảm xích long' (chém con rồng đỏ, tức luyện cho kinh nguyệt dứt)".

 Sách "Tam mệnh thiên" nói: "Mệnh (gốc sinh lực) của đàn ông ở đan điền; đan điền là chỗ 'chân thổ' (đất thật, nơi làm nền) sinh ra đan. Mệnh của phụ nữ ở bầu vú; bầu vú là chỗ 'mộc tinh' (tinh chất thuộc hành Mộc, có tính sinh trưởng) của khí người mẹ". Lại nói: "Phụ nữ lấy huyết làm thận (thận là gốc sinh lực), nhưng đó là khiếu trống (?). Qua bốn mươi chín tuổi, lưng khô, huyết cạn, không còn sinh khí nữa. Nuôi dưỡng lâu ngày thì lại sinh ra 'huyết nguyên' (gốc huyết), giống như người con gái chưa chồng; đó là chỗ kỳ diệu của việc từ không sinh ra có. Thấy nó có rồi thì chém một lần là hóa, và mệnh sinh ra. Lúc ấy dùng công phu tính mệnh (tu cả tâm lẫn thân) thì giống đàn ông".

 Lãn đạo nhân nói: "Mệnh của phụ nữ vì sao có ba chỗ? Ấy là trên, giữa, dưới. Trên là 'dương huyệt', giữa là 'hoàng phòng' (buồng vàng: vùng trung tâm giữa ngực bụng), dưới là đan điền. Lúc còn trẻ thì theo chỗ trên, lúc suy thì theo chỗ giữa, lúc thành thì mới theo chỗ dưới. Lại nữa, phụ nữ trong dương ngoài âm, trước hết phải trảm xích long để làm trọn thân thể, thì quẻ Khảm hóa thành quẻ Càn (quẻ Khảm gồm một hào dương kẹp giữa hai hào âm, tượng 'trong dương ngoài âm'; quẻ Càn toàn hào dương, tượng thuần dương). Sau đó dùng công phu của đàn ông mà tu, một năm là được, vì kim đan (đan quý như vàng, không hư hoại) đã ở sẵn trong đó".

 Trong sách "Tu chân biện nan" (Bàn và hỏi đáp về những chỗ khó trong tu chân), có người hỏi: "Chỗ bắt đầu tu của nam và nữ khác nhau thế nào?" Đáp rằng: Đàn ông bắt đầu lấy việc luyện khí làm chính, phụ nữ bắt đầu lấy việc luyện hình làm chính. Luyện khí là "phục khí" (chế ngự khí, làm cho khí lặng yên); phục khí cốt để khí quay về, khí quay về thì đạt đến chỗ "hư cực tĩnh đốc, quy căn phục mệnh" (trống rỗng đến cùng cực, giữ yên tĩnh thật vững, trở về cội gốc, khôi phục bản mệnh — lời Lão Tử), và bạch hổ được hàng phục. Luyện hình là làm ẩn hình; làm ẩn hình cốt để diệt hình, hình diệt thì "tứ đại" (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu thành thân thể) vào cõi không, như lột bỏ cả tay chân thân thể (tức quên hẳn thân xác), và mạch đỏ (kinh nguyệt) bị chém đứt. Đàn ông hàng được bạch hổ thì biến thành thân đồng tử (thân như trẻ chưa dậy thì), tinh hậu thiên (tinh sinh ra sau khi ra đời, tức tinh dịch) tự không rò rỉ, có thể kết đan, có thể kéo dài tuổi thọ. Phụ nữ chém được rồng đỏ cũng biến thành thân đồng nữ, huyết âm đục tự không chảy xuống, có thể ra khỏi cõi chết, vào cõi sống. Cho nên đàn ông tu luyện gọi là "thái dương luyện khí", phụ nữ tu luyện gọi là "thái âm luyện hình".

 Lại hỏi: "Phụ nữ luyện hình thì không phục khí sao?" Đáp: "Tính phụ nữ thuộc âm, khí của họ dễ chế ngự, nhưng mạch đỏ lại hại đạo nhất; điều cần chú trọng là ở đây, nên khi bắt đầu thì dồn sức vào chỗ trọng yếu ấy. Mạch đỏ một khi chém đứt thì khí tự thuần phục, không như đàn ông tính dương, khí khó chế ngự. Ví như đàn ông phục khí phải mất ba năm, phụ nữ một năm là phục được. Nếu quả là bậc trượng phu trong giới nữ, được thầy truyền khẩu quyết, thực hành phép thái âm luyện hình, thì trong vòng ba đến năm năm là có thể thành đạo, đỡ tốn sức hơn đàn ông. Nhưng bậc trượng phu trong giới nữ là khó gặp nhất; khó gặp vì phải cứng cỏi, quyết liệt hơn đàn ông gấp trăm lần mới làm nên chuyện. Nếu chỉ ngang sức đàn ông thì muôn lần không thể được".

 Lại hỏi: "Đại đạo không phân nam nữ, sao nam nữ lại có phân biệt?" Đáp: "Đạo thì giống nhau, cách dùng thì khác nhau. Vì bẩm tính không giống, hình thể có khác, nên cùng là đạo tính mệnh mà cách thực hành, giữ gìn lại rất khác nhau".

 Huyền Thiên Thượng Đế nói:

 Kinh Dịch nói "Càn là cha, Khôn là mẹ", nghĩa âm dương rành rành có thể khảo xét. Có trời đất rồi sau mới có nam nữ; vậy đạo âm dương không cần nói cũng hiểu, tức là trời đất không thể không có nam nữ, điều ấy đã rõ. Nam nhận sự biến hóa của Càn Khôn mà thành hình tượng, nữ cũng bẩm thụ sự giao hòa của Càn Khôn mà có hình thể. Phàm ai có hình tượng này đều mang khí Càn Khôn, cùng đứng trong khoảng vũ trụ mà thôi. Nay đang lúc thuyền từ bi cứu khắp mọi người, lúc mọi người cùng chèo chiếc bè báu (ví giáo pháp như con thuyền, chiếc bè đưa người qua bể khổ), đàn ông thì được dạy bằng nhiều cách, lẽ nào lại bỏ mặc phía nữ giới mà không đoái đến? Sách chỉ bày những điều huyền vi, sâu kín cho nam giới thì nhiều đến mức trâu kéo phải đổ mồ hôi, chất đầy đến nóc nhà; còn phép tắc mẫu mực để cứu độ nữ giới thì lèo tèo chẳng mấy. Ta thực lòng động lòng thương mà bàn riêng về điều này.

 Thân đàn ông dùng khí trong tinh để thông suốt "chút ấy" (từ ngữ kín của đan đạo, chỉ điểm chân dương nhỏ nhiệm, hạt giống của đan) (?), phụ nữ dùng khí trong huyết để hun ấm "chút ấy". "Chút ấy" đầy đủ thì "khiếu sen" (?) (một khiếu huyệt trong thân được ví như hoa sen) đầy đủ; khiếu sen đầy đủ thì phép "trừu thiêm" (rút bớt và thêm vào: điều tiết âm dương, điều chỉnh lửa khi luyện đan) mới bắt đầu vận hành; trừu thiêm vận hành thì mới có "cam lộ" (sương ngọt: chất dịch thanh mát sinh ra trong miệng khi tu luyện, được coi là tinh hoa) giáng xuống. Tinh của đàn ông, khí của nó đầy đủ; huyết của phụ nữ, khí của nó rất ít, nên gọi là nam dương mà nữ âm. Người tu đạo của ta lấy việc dứt "thất tình" (bảy thứ tình cảm: mừng, giận, buồn, sợ, yêu, ghét, muốn) làm gốc, lấy việc cắt "lục dục" (sáu thứ ham muốn của các giác quan) làm đầu, thì chút khí ít ỏi ấy lại hơn đàn ông nhiều. Vì sao? Vì lòng đàn ông dễ động, ý nghĩ phụ nữ hơi tĩnh hơn; động thì khí dễ thoát, tĩnh thì khí dễ lớn. "Bảy đóa sen" (?) (có lẽ chỉ bảy khiếu huyệt quan trọng trong thân) của đàn ông dễ thu mà khó mở, bảy đóa sen của phụ nữ dễ mở mà khó thu. Nếu thật lòng không lười biếng, thì không đợi đến ba năm năm, cam lộ đã thường giáng, bảy đóa sen thường nở. Đã mở dễ như vậy, há lẽ "thái thủ" (hái lấy: thu gom dược khí để luyện đan) lại khó sao? Chỗ phân biệt nam nữ đến đây đã rõ.

 Còn những lời trong tập nói về hư, về không, về huyền, về diệu, về thần, về hóa, thì lại là chỗ nam nữ giống nhau phần lớn. Với đàn ông thì gọi tên là "thai", với phụ nữ thì không nói "thai" mà chỉ gọi là "tức" (hơi thở), vì sợ người đời sau hiểu lầm chữ "thai" mà rốt cuộc mang tiếng oan. Lại nữa, thần của đàn ông muốn xuất ra phải đến lúc thật thuần dương mới có cơ hội "thoát xác" (thần lìa thân phàm mà ra ngoài), vì trong dương có lẫn âm. Thần của phụ nữ xuất ra thì không giống đàn ông: phụ nữ luyện đến lúc "tam dương" (ba hào dương, tức dương khí đã sinh được một nửa) là đã có thể thoát hóa đi xa trăm dặm; luyện đến lúc hội tụ "thuần lão nhị dương" (?) thì một lần ra là ra mãi, tuyệt không có nỗi lo chết yểu (thần bị tiêu tan). Bởi đàn ông trong dương có âm, phụ nữ trong âm có dương; đàn ông âm ở trong mà dương ở ngoài, phụ nữ âm ở ngoài mà dương ở trong; dương thắng thì các thứ âm dễ lui. Nay ta không tiếc mạch chân truyền, nói toạc ra ở đây, chẳng qua là tha thiết mong nhiều người sớm thành chí tu chân mà thôi.

 Kim Khuyết Đế Quân nói:

 Xét về chỗ lớn thì trăm mạch đều từ "vô cực" (cõi nguyên sơ chưa có hình tướng, chưa phân âm dương) chia ra thành hình; xét về chỗ nhỏ nhiệm thì lại thuộc về không hình không tượng, nhưng vốn bao hàm hết muôn sự biến hóa. Nam nữ đều có món báu tột bậc này, chỉ chia ra hai đường tinh và huyết. Tinh của nam đi ngược lên thì thành tiên, huyết của nữ bốc thẳng lên trở về khiếu tim; vì thế mỗi bên có phép riêng, có chỗ soi xét riêng.

 Nam đan do tinh hóa khí, khí hóa thần, thần hóa hư; hư đến cùng cực, tĩnh thật vững thì đan tự kết. Nữ đan do huyết hóa khí, khí hóa thần, thần hóa hư; hư không tự nhiên thì đan tự thành. Có người bảo không chém rồng đỏ thì đan không kết được, đạo không thành được; họ không biết rằng huyết hết thì khí cũng hết. Cũng như tinh của đàn ông hư tổn thì đan cũng khó thành, lẽ ấy là một. Bởi tinh của nam, huyết của nữ phần nhiều không thể dứt; khí rời huyết thì khí không có chỗ sinh, huyết hóa thành khí thì tinh mới lưu thông. Nếu bảo phải hết huyết mới nói đến chuyện luyện đan, thì sao người trẻ khô huyết lại sinh bệnh? Đó là một bằng chứng rằng rốt cuộc không thể lìa huyết.

 Dao Trì Vương Mẫu (bà Vương Mẫu ở ao Dao Trì, vị nữ thần đứng đầu các tiên nữ) nói: "Công phu của phụ nữ đi kèm với của đàn ông, chỉ khác ở chỗ (luyện), mà chỗ ấy vốn chẳng có gì huyền bí. Mọi sự biến hóa kỳ diệu đều không khác nam. Các ngươi hãy hiểu cho thấu, sách đã ghi đầy đủ. Không sai chút nào, mỗi người hãy âm thầm tự tu".

 Viên Minh Đạo Mẫu nói:

 Nay ta nói toạc cho các ngươi, để khỏi mắc oan nghiệt. Chia ra đường âm đường dương, chỉ rõ một chỗ nam nữ khác nhau.

 Nam có "tổ khí" (khí gốc tiên thiên, nguồn của sự sống) này, phân phối ở tinh huyết. Tổ khí của nữ hợp lại, phần âm thì nói từ "huyết hải" (biển huyết: vùng bụng dưới, nơi kinh huyết tụ lại).

 Nam có "dương quan" (cửa ải dương: chỗ tinh từ đó thoát ra), xuôi hay ngược chớ nên ngờ. Nữ có vùng "Bắc hải" (?) (biển phương Bắc, thuộc hành Thủy, chỉ vùng bụng dưới nơi huyết tụ), sóng lay động như nước bị dồn.

 Bạch Liên chân nhân (chân nhân: người tu đạo đã đắc đạo thành tiên) nói:

 Chỗ luyện kim đan của nam nữ không giống nhau, nhưng âm dương cùng một lẽ, thật thông với nhau. Lòng trong sạch, ít ham muốn là gốc rễ; muốn đắp nền trước hết phải chém rồng đỏ.

 Vô Tâm Tử nói:

 Tinh dịch của đàn ông là âm trong dương, tinh dịch của phụ nữ là dương trong âm. Mau tìm thầy sáng xin chỉ toạc ra, thì già hóa trẻ lại, ở ngay quê nhà (ngay trong thân mình).

 Bảy ngày mà "thiên tâm" (lòng trời; trong đan đạo chỉ chỗ dương khí bắt đầu trở lại ở trung tâm thân thể, như quẻ Phục "bảy ngày thì trở lại") nếu khôi phục được, đó là một nước đi tuyệt diệu bậc cao nhất. Về sau thì giống công phu của đàn ông, mọi khẩu quyết đều phải nhờ thầy nói cho.

 Lã Tổ nói:

 Phụ nữ tu luyện cũng như đàn ông, điều khó được là lòng trong trắng. Nên biết lòng ham muốn của phụ nữ hơn đàn ông. Có khi sau kỳ kinh nguyệt vừa qua, lòng họ như hoa sen vừa nở, nhận mưa móc của trời mới kết thành quả. Phụ nữ nếu không có đàn ông thì là "cô âm" (âm đơn độc, không có dương để hòa hợp).

 Trinh Nhất Tử nói:

 Đại đạo không hỏi nam hay nữ, đều có thể thành. Cho nên đàn ông thành đạo là chân nhân, phụ nữ thành đạo là nguyên quân (danh hiệu của nữ tiên). Xưa nay đan kinh nói về công phu tu luyện của đàn ông rất kỹ càng đầy đủ, còn đạo tu luyện của phụ nữ phần nhiều không bàn đến; thỉnh thoảng có bàn thì cũng chỉ hé lộ sơ qua, chứ không phải coi nhẹ việc tu của phụ nữ. Suy ý họ, cho rằng người ta cùng một tính mệnh thì cùng một công phu; nói về việc tu của nam thì công phu của nữ không cần nói cũng hiểu. Họ không biết rằng đàn ông ngoài dương trong âm, phụ nữ ngoài âm trong dương, bẩm tính khác nhau, hình hài mỗi bên mỗi khác; tuy cùng một tính mệnh mà cách thực hành, giữ gìn rất khác nhau. Sách "Tu chân biện nan" nói: "Đàn ông bắt đầu lấy luyện khí làm chính, phụ nữ bắt đầu lấy luyện hình làm chính". Hứa Tổ (tức Hứa Tốn, Hứa Chân Quân, vị tổ sư Đạo giáo đời Tấn) nói: "Đàn ông tu thành thì không rò tinh, phụ nữ tu thành thì không rò kinh". Cửa ải đầu tiên của hai bên khác hẳn nhau; đến các việc "luyện kỷ" (rèn luyện lòng mình cho tĩnh lặng), "đắc dược" (lấy được thuốc, tức thu được chân khí), hoàn đan, "ôn dưỡng" (giữ lửa nhẹ để nuôi đan), "kết thai" (kết thành thai tiên), "xuất thần" (cho thần ra khỏi thân), tuy giống đàn ông, nhưng những chi tiết nhỏ và thứ tự từng bước chưa hẳn không có chỗ đại thể giống mà chi tiết khác.

 Mùa xuân năm Nhâm Thìn, vừa có người phụ nữ đến hỏi đạo, tôi lấy những điều đã đọc nhiều trong sách xưa để đối chiếu với điều người ấy được truyền dạy. Nhưng đan kinh nói: "Những điều về việc tu của phụ nữ rất ít, khó khảo xét chỗ giống và khác". Vì thế tôi không ngại tội tiết lộ cơ trời, đem những chỗ giống thế nào, những chỗ khác thế nào, cùng thứ tự từng bước viết ra giấy mực, làm lộ trình cho người hỏi đường. Để người đọc theo câu chữ mà hiểu nghĩa, không đến nỗi lấy mắt cá trộn lẫn ngọc trai (lẫn lộn thật giả). Nếu hiểu sâu và gắng sức thực hành, may ra có thể thành được đạo tột bậc cao nhất, và trong hội ở Dao Trì, không khó cùng các tiên nam yết kiến Mộc Công (tức Đông Vương Công, vị thần đứng đầu các tiên nam), cùng chầu Kim Mẫu (tức Tây Vương Mẫu, vị thần đứng đầu các tiên nữ).

 Trời dương đất âm, Càn cứng Khôn thuận; âm không có dương thì không lớn, dương không có âm thì không sinh; cứng và mềm được chỗ trung hòa thì nước lửa mới "ký tế" (đã giao nhau, giúp nhau thành công, như quẻ Ký Tế: nước ở trên, lửa ở dưới); âm dương ắt có đôi lứa, người và vật từ đó mà thai nghén, sinh ra. Vậy Càn và Khôn đều bẩm thụ khí chân nguyên, nam nữ đều có sẵn cái thân không chết. Càn gọi là "đại sinh" (sinh ra cái lớn), có thể thành đạo mà đạt "chính giác" (giác ngộ chân chính); Khôn gọi là "quảng sinh" (sinh ra rộng khắp), cũng có thể chứng quả nguyên quân. Nếu bảo phận âm của Khôn khó vào đạo tiên, thì sao Vương Mẫu lại ở mãi trên núi Côn Lôn? Hằng Nga trộm thuốc tiên trên xà nhà, mãi làm hoàng hậu cung trăng; Tiêu Dao (?) đọc sách của Tất Viên (tức sách của Trang Tử, người từng làm quan coi vườn sơn), tự xưng là tiên bị đày từ Dao Trì. Lạc Thần (nữ thần sông Lạc), thần nữ núi Vu, từ xưa đã rạng rỡ; Tử Cô (nữ thần được thờ trong dân gian), Tương Phi (hai bà Nga Hoàng, Nữ Anh, vợ vua Thuấn, thành thần sông Tương), đến nay vẫn còn lừng lẫy; dấu tích ghi trong sử sách, vốn có thể khảo xét. Thân mang đức Khôn, há lại không làm được sao?

 Mệnh của phụ nữ vốn có ba chỗ, ánh tía, trắng, vàng (?) chẳng giống nam. Trẻ ở trên, suy ở giữa, thành ở dưới; một cửa ải mà sai thì phải hiểu cho sâu.

 "Khí huyệt" (huyệt chứa khí, chỗ gốc để luyện) tức là huyết nguyên, tức là bầu vú, nằm ở chính giữa, cách một tấc ba phân, chứ không phải hai bầu vú. Mệnh của đàn ông ở đan điền, nên lấy đan điền dưới làm khí huyệt. Mệnh của phụ nữ ở bầu vú, nên lấy bầu vú làm khí huyệt. Âm đến cực thì biến thành dương; từ khí huyệt hóa thành âm huyết, rồi chảy thành hình ra bên ngoài. Cho nên chém rồng đỏ phải làm công phu từ chỗ âm sinh ra; thực hành lâu ngày thì hình tự ẩn. Nếu lấy khí huyệt ở giữa, dưới rốn một tấc ba phân của đàn ông mà chỉ cho phụ nữ, thì sai rồi.

 Hứa Tổ nói: "Đàn ông tu thành thì không rò tinh, phụ nữ tu thành thì không rò kinh". Bởi kinh nguyệt của phụ nữ là dấu hiệu đầu tiên của khả năng sinh người; kinh trở lại thành khí thì vú co lại như đàn ông, và kinh tự không rò. Còn đàn ông thì luyện tinh hóa khí, dương vật co lại như của trẻ nhỏ, và tinh tự không rò. Không rò rồi thì mệnh mới kéo dài được.

 Lại nói: "Phụ nữ tu đến lúc kinh không rò, thì công phu tính mệnh về sau so với công phu của đàn ông đại thể giống, chỉ khác chút ít; chỉ lo không có người dùng khẩu quyết nói toạc chỗ kỳ diệu ấy mà thôi!"

 Người tính mềm (phụ nữ) tu đạo khác với người tính cứng (đàn ông), nhưng sự thành công so với người tính cứng lại dễ hơn. Người tính cứng phục khí mất ba năm, người tính mềm một năm là phục được, vì đan ở sẵn trong thân.

 Tôn Bất Nhị Nguyên Quân nói:

 Nam nữ vốn cùng một khí, trong đục, động tĩnh khác nhau. Phụ nữ muốn tu chân, phải làm cho chân nguyên (khí gốc chân thật) tụ lại.

 Trong âm có nguyên dương (dương khí gốc), hãy giữ phần trong, chớ vứt bỏ. Hiểu rõ sắc với dục này, vốn chẳng có gì ràng buộc.

 Dẹp bỏ tham lam, giận dữ, si mê; cắt đứt lo âu, suy nghĩ. Bỏ đục, tu tính trong, thì không sa vào các đường dữ (các cõi đau khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Lặng yên giữ "vô vi" (không làm gì trái tự nhiên, không gắng gượng), ta liền có đủ như đàn ông. Không không mà không có hình, có có mà có ý.

 Nhìn vào trong thì sắc, thanh đều không, mảy may chẳng vướng mắc. Dựa vào Thổ làm nền Khôn, một tia dương vốn từ đất mà sinh.

 Chì và thủy ngân (trong đan đạo ví cho khí và thần, hai thứ nguyên liệu chính để luyện đan) vốn chẳng giống nhau, nhưng khí và thần không hai nghĩa. Tâm trống rỗng, linh diệu, mênh mang, thì tâm thần có thể làm chủ.

 Một khí trở lại hòa ấm như mùa xuân, bay ra khỏi tầng mây. Cùng ngươi dạo chơi cõi Thái Thanh (một trong ba cõi tiên cao nhất của Đạo giáo), đó gọi là bài kệ chân như (bài thơ nói về bản thể chân thật).

 Đạo Càn thì động, đạo Khôn thì tĩnh; muốn tu tính mệnh, ắt phải theo tĩnh. Ngươi nay vốn đã tĩnh, thì còn tu cái gì? Đạo Khôn thì đục, đạo Càn thì trong; muốn tu tính mệnh, ắt phải cầu trong. Chỉ có lấy đục mà tu thành trong, vì thế mới vào đạo, chứng quả.

 Sách "Trường sinh thai nguyên thần dụng kinh" nói: "Sau khi thành công, đàn ông thì khí tụ ở 'Quan nguyên' (huyệt dưới rốn, nơi giữ nguyên khí) mà tụ thành tinh, phụ nữ thì 'thai trạch' (tử cung) không kết thai nhi nữa; dù có động lòng dục cũng không tranh được với thần". Đây là sau khi thành thai thì chân tinh trở lại thành thần, đây là bậc Thượng Thanh (cõi tiên cao, ở đây chỉ bậc tu cao).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video