«Trung Hoa tiên học — phần Nữ đan» (nữ đan: phép luyện đan dành riêng cho phụ nữ; "luyện đan" ở đây là luyện tinh, khí, thần ngay trong thân mình để mong thành tiên)
Thư của bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng, tỉnh Giang Tô gửi đến
Kính gửi thầy Viên Đốn tôn kính, xin thầy đọc xét:
Kính thưa: Kẻ hậu học này từ ngày được nghe đạo đến nay đã hơn hai mươi năm, mà vẫn mờ mịt trôi nổi, vẫn y như cũ. Nghĩ đến đây, thật vô cùng hổ thẹn và ân hận! Những năm trước, tôi cũng từng vào nhiều môn phái, gặp không ít người tu. Nhưng phần lớn chỉ chép lại theo khuôn có sẵn (?), người thật sự tự mình chứng nghiệm được thì rất hiếm. Tôi giận mình phận mỏng nghiệp dày, khó gặp được bậc thầy chân chính.
Vì vậy tôi tự đem những sách chân truyền của tiên Phật như «Thiên tiên chính lý» (một bộ sách dạy luyện đan) ra lặng lẽ đọc và suy ngẫm, cũng hiểu ra được đôi chút. Sau đó tôi tìm được một vị đạo trưởng họ Lý, tuổi đã ngoài bảy mươi mà tinh thần còn khỏe, đạo hiệu là Trung Châu. Lời ông nói khá hợp với kinh điển, nên tôi xin ông truyền cho các khẩu quyết (bí quyết tu luyện thầy truyền miệng cho trò, không viết ra sách) như phép "trảm xích long" (nghĩa đen là "chém rồng đỏ": phép tu của phụ nữ, luyện khí để kinh nguyệt dứt hẳn, coi là bước nền của nữ đan). Tôi làm theo và đã thấy có hiệu nghiệm. Ngờ đâu chưa được mấy năm thì thầy Lý qua đời. Mỗi lần nghĩ đến, tôi lại thở dài sâu sắc.
Năm Dân Quốc thứ hai mươi (năm 1931), lũ lụt gây tai họa, khiến việc tu của tôi bị trắc trở. Cuối tháng Mười một âm lịch năm sau, có một lần, đang lúc nhập định (tâm lặng hẳn, không còn nghĩ ngợi gì), tôi nhắm mắt quên cả thân mình. Bỗng thấy cả phòng sáng rực, còn rõ hơn ban ngày. Mở mắt ra nhìn thì không thấy gì nữa. Sau đó vì phải sửa sang chỗ ở nên việc tu bị bỏ bê.
Năm ngoái tôi suy nghĩ lại: đời người như giấc mộng, thân xác giả tạm này không bền, việc sống chết chưa giải quyết xong thì rốt cuộc vẫn còn trong luân hồi (vòng chết đi rồi sinh lại không dứt). Vì thế tôi phát nguyện tọa quan (đóng cửa ở riêng một phòng, không giao tiếp với bên ngoài, chuyên tâm tu luyện trong một thời hạn định trước), mong sắp xếp lại mọi việc để dốc sức vào tĩnh công (công phu ngồi yên lặng tu luyện). Đến nay sắp tròn một năm, dám nói là có chút hiệu nghiệm.
Điều đáng tiếc là những khẩu quyết thuộc thiên cơ (điều bí mật của trời đất, không truyền bừa) thì tôi chưa được thầy giỏi đích thân truyền dạy, nên thường lo gặp nguy hiểm, lại càng sợ đi vào đường lạc.
Hôm qua ông Thạch Chí Hòa mang sách đến, tôi được biết thầy đạo cao đức trọng, lòng nguyện độ người rộng sâu. Tiếc rằng tôi đang ở trong phòng bế quan, không thể đến tận nơi bái kiến, vừa mừng vừa nóng lòng, kính phục không sao nói hết! Nay tôi không ngại mạo muội, viết thư khẩn cầu thầy mở lòng từ bi, rủ lòng thương, chỉ dạy cặn kẽ các khẩu quyết quan trọng như:
— "giờ Tý tiến dương hỏa" (dương hỏa: dẫn khí từ dưới theo đường sau lưng đi lên, mạnh mẽ thúc đẩy; giờ Tý tượng trưng lúc dương khí bắt đầu sinh), "giờ Ngọ thoái âm phù" (âm phù: dẫn khí từ đỉnh đầu theo đường phía trước đi xuống, êm nhẹ thu lắng; giờ Ngọ tượng trưng lúc âm khí bắt đầu sinh);
— "Mão Dậu mộc dục" (mộc dục, nghĩa đen là "tắm gội": quãng tạm dừng, giữ yên không tiến không lui, ứng với vị trí giờ Mão và giờ Dậu trên vòng vận khí);
— "bảy ngày thu lấy đại dược" (đại dược: tinh khí đã luyện đến mức kết tụ, là "vị thuốc lớn" để thành đan), "quá quan phục thực" (đưa đại dược vượt qua các cửa ải trên đường khí sau lưng rồi nuốt vào trong thân), "kết thành thánh thai" (thánh thai: "cái thai" tinh thần được nuôi trong thân, mầm của thân tiên);
— cùng với "đại chu thiên" (giai đoạn luyện cao hơn, nuôi dưỡng thánh thai, khí và thần vận hành khắp toàn thân), v.v.
Mong rằng kẻ hậu học này không đến nỗi ngồi lỡ thời cơ, phí uổng năm tháng. Nếu sau này may mắn tu thành, thì đều là ơn thầy ban cho. Ơn lớn ấy tôi xin khắc sâu trong lòng, nguyện ghi nhớ suốt đời. Kính đọc sách của thầy, thấy thầy đề cao đạo đức, đặc biệt chú trọng đến giới phụ nữ, lòng dìu dắt rất ân cần. Vì thế tuy tôi chưa được đứng trong hàng môn đệ, mà mạo muội viết thư cầu xin thế này, chắc thầy cũng không nỡ từ chối.
Còn nhiều điều không nói hết, ngàn lần mong thầy hồi âm. Kính cẩn viết thư vụn vặt này, kính chúc thầy mạnh khỏe bình an.
Kẻ hậu học Trần Ngộ Huyền trăm lần cúi lạy.
Thư trả lời bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng, Giang Tô
Viên Đốn Tử kính gửi bà Ngộ Huyền:
Đọc thư bà, đủ thấy lòng thành ham đạo, thật đáng kính phục! Viên Đốn tôi đối với tiên đạo chỉ có thể gọi là người nghiên cứu mà thôi. Tôi rất hổ thẹn vì bản thân chưa tu thành, thật không đáng làm thầy người khác. Nhưng cảm động vì bà thành tâm tìm cầu, nếu bặt tin không trả lời thì bà sẽ thất vọng mà nản lòng, nên tôi không tiện gạt sang một bên. Chỉ vì mới thư từ lần đầu, hoàn cảnh của bà thế nào tôi khó đoán. Xin bà trả lời kỹ từng câu hỏi dưới đây, rồi sau đó ta sẽ bàn đến bước thứ hai.
(1) Bà là người xuất gia (rời nhà vào chùa, am để tu) hay người tu tại gia?
(2) Đã lấy chồng hay chưa?
(3) Năm nay bà bao nhiêu tuổi?
(4) Hoàn cảnh gia đình có khá giả không?
(5) Cha mẹ còn hay không? Có anh em, con cái không?
(6) Kinh sách của ba đạo Nho, Phật, Đạo, bà đã đọc mấy loại?
(7) Sách về phụ nữ tu luyện, bà đã đọc mấy loại?
(8) Thời hạn bế quan đến lúc nào thì hết?
(9) Hiện giờ trong phòng bế quan bà đang tập công phu gì?
(10) Bà tự nguyện mong sau này đạt đến mức nào?
Viên Đốn Tử kính đáp
Thư thứ hai của bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng, Giang Tô, kèm lời trả lời các câu hỏi
Kính dâng thầy Viên Đốn Tử:
Kính thưa: Đệ tử vì nghiệp đời trước nặng nề nên phải mang thân phụ nữ. Thuở nhỏ không được học nhiều, chỉ ngồi bên bàn học của các em trai mà nhìn theo, bắt chước đọc thuộc thôi. May trong nhà có nhiều sách khuyên làm điều thiện, lúc rảnh là đọc. Tôi đặc biệt thích đọc bảo quyển (loại sách kể chuyện tôn giáo dân gian, thường viết bằng văn vần) về Hà Tiên Cô (vị nữ tiên trong truyền thuyết), nhờ đó mới có chí tu hành.
Viên Đốn ghi chú: Theo con mắt của nhà thần tiên, tư cách nam và nữ là bình đẳng. Nếu bàn về hiệu nghiệm khi luyện công, thì nữ còn nhanh hơn nam. Nếu bàn về chỗ thành tựu sau này, thì cũng không có cao thấp. Còn thói hủ lậu trọng nam khinh nữ thông thường là do con người đặt ra, không phải do tự nhiên. Các tôn giáo lớn trên thế giới như đạo Phật, đạo Thiên Chúa, và các giáo phái bí mật trong nội địa Trung Quốc như "môn này môn nọ", "đường này đường nọ", "xã này xã nọ", đều không coi nam nữ bình đẳng. Riêng trong cửa tiên đạo không có sự phân chia thứ bậc ấy. Vì các tôn giáo khác tiếp nhận phần lớn là người tầm thường, còn tiên đạo chân chính tiếp nhận toàn là người trí tuệ bậc cao, nên mới không bị thói hủ lậu trói buộc. Người có chí, xin chớ vì mình là thân nữ mà nản lòng.
Sau đó tôi lại có được các sách «Tiên Phật chân truyền», «Tiên Phật hợp tông», «Thiên tiên chính lý» để đọc, mới thấy tiên đạo là việc dễ tu và có thể tự mình chứng nghiệm.
Viên Đốn ghi chú: Hai sách «Tiên Phật hợp tông» và «Thiên tiên chính lý», phụ nữ đọc chỉ để hiểu lý, chứ không thể làm theo được. Còn «Tiên Phật chân truyền» lại lộn xộn, không có thứ tự, còn kém hai sách trên.
Thế là tôi giữ quy giới (quy y theo đạo và giữ các điều răn cấm), thề rời bỏ cõi trần tục. Bấy giờ tôi đã mười sáu, mười bảy tuổi, mẹ góa của tôi bèn nhờ bà mối định chuyện chồng con cho tôi. Đệ tử đem hết chí nguyện của mình thưa với mẹ. Mẹ tôi chẳng những không tin, không nghe, mà còn tìm cách phá; phá không được thì tha hồ đày đọa hành hạ.
Viên Đốn ghi chú: Người đời đều như thế cả. Tôi nhớ khoảng mười tuổi, tìm được trong nhà hai cuốn «Thần tiên truyện» do Cát Hồng đời Tấn soạn. Không dám đọc công khai, đành đặt sách trên đùi mà đọc lén, còn trên mặt bàn vẫn bày một cuốn «Luận ngữ» để che mắt.
Ấy là vì sợ cha biết tôi đọc sách "dị đoan" (sách trái với Nho học chính thống) thì sẽ đánh mắng. Năm mười ba tuổi, tôi lẻn ra phố học bùa Thần Châu (một phái bùa chú dân gian), về nhà bị đánh một trận nên thân. Năm mười bốn tuổi mua một bộ «Vạn pháp quy tông» (sách bùa phép), lại bị người nhà lục ra ném vào lửa đốt mất. Mãi đến sau mười sáu tuổi tôi mới được tự do, người nhà cũng lười can thiệp nữa. Nhưng những thứ như ấn khắc bằng gỗ táo bị sét đánh, tượng thần nhỏ bằng gỗ chương liễu (dùng trong pháp thuật bói toán), kiếm gỗ đào (dùng để trừ tà), thì tôi vẫn không dám bày ra công khai.
Nhờ có cậu tôi thấy tôi chịu trăm bề ma khảo (những thử thách, trở ngại như để thử xem lòng người tu có vững không) mà vẫn không đổi ý ban đầu, nên động lòng thương, bày kế lừa mẹ tôi, tôi mới được đưa đến đây. Nơi này là chốn tu hành không cần cạo tóc, vốn có mấy vị đạo cô (nữ tu sĩ đạo Lão). Thế là ước nguyện ban đầu cũng tạm được an ủi. Nhưng đây là miếu hoang am nghèo, không có lấy chút tài sản nào. Đã đến đây thì chỉ còn cách nếm đắng chịu cay, tự lo cái ăn. Cảnh khốn quẫn kể sao cho xiết. Năm Dân Quốc thứ mười và thứ hai mươi, hai lần lụt lội, lại chịu nhiều trắc trở.
Viên Đốn ghi chú: Ở nhà thì khó tránh việc đời ràng buộc, xuất gia lại khó kiếm sống. Rốt cuộc tu đạo nên ở nhà hay xuất gia, thật là một vấn đề lớn. Không chỉ phụ nữ, mà nam giới tu đạo cũng gặp khó khăn y như thế. Tôi từ lâu muốn liên lạc các bạn đồng chí khắp nước, cùng bàn kế sách tốt để giải quyết vấn đề này. Hiện cơ duyên chưa chín muồi, chẳng biết đến bao giờ mới được như nguyện.
Từ tuổi đôi mươi đến nay đã hơn hai mươi năm, tuy thường sống trong lo âu hoạn nạn, nhưng việc tìm cầu "pháp, tài, lữ, địa" (bốn điều kiện cần cho người tu: phép tu chân truyền, tiền của đủ sống, bạn đồng tu, nơi chốn thích hợp) thì chưa ngày nào tôi nguôi. Mấy năm gần đây lại có vài người tiết phụ (góa chồng mà giữ tiết, không lấy chồng khác) và trinh nữ (con gái giữ mình, không lấy chồng) đến am tu hành. Tôi nghĩ bản thân mình còn chưa được chân truyền, khó mong vượt thoát chứng đạo, thì các vị ấy rồi sẽ ra sao? Vì thế năm kia tôi đích thân lên thủ đô để tìm thầy hỏi đạo. Ngặt nỗi người cao minh ẩn tích, không biết hỏi ai. Tôi bèn vào một đoàn thể Phật giáo, tìm hỏi khá lâu, nhưng gặp toàn người tầm thường, sự hiểu biết khó mong vượt thoát.
Viên Đốn ghi chú: Thời buổi bây giờ, đi xa tìm thầy học đạo vốn không dễ. Tôi từng thấy nhiều người xuất gia và cả người tại gia ham đạo, đi tìm thầy suốt đời, đặt chân khắp nước, rốt cuộc vẫn không được gì. Huống hồ chỉ quanh quẩn ở kinh đô, thời gian lại ngắn ngủi, sao đạt được mục đích? Đoàn thể Phật giáo ngoài việc dạy người niệm Phật ra thì không có pháp môn nào khác, tôi nghĩ chắc chắn không thỏa được nguyện vọng của bà.
Trước đây trong sách «Bàng môn tiểu thuật lục» (sách ghi chép các thuật vặt của tà môn ngoại đạo) tôi có mấy câu phê bình, có thể bổ sung ý chưa nói hết ở đoạn này. Như sau: "'Sớm tìm thầy thật' — câu này thật đáng cười. Thầy thật một không đăng quảng cáo, hai không phát truyền đơn, ba không treo biển hiệu, bốn không khoác lác, năm trên mặt cũng chẳng có dấu hiệu gì đặc biệt. Thiên hạ rộng lớn thế này, người học đạo làm sao biết ai là thầy thật? Thầy thật ở tỉnh nào, huyện nào, núi nào, động nào, phố nào, ngõ nào? Xin hỏi tìm cách nào? Tôi nói thật một câu: 'Thầy thật chỉ có thể tình cờ gặp, chứ không thể đi tìm.'"
Nhưng tôi thấy oai nghi và giới luật của đạo Phật có thể ràng buộc kẻ hậu học, lại làm chỗ dựa để cứu độ mọi người, nên trở về quê cạo tóc, mạo nhận danh nghĩa nhà Phật. Tuy cũng thu được chút hiệu quả nhỏ trong việc khuyên người hướng thiện, nhưng rất hổ thẹn vì chưa tự độ được mình.
Viên Đốn ghi chú: Tình cảnh thật đáng thương, chí nguyện thật đáng khen!
Vì vậy ngày mùng chín tháng ba năm ngoái, tôi bắt đầu bế quan, định dốc ba năm tĩnh công để đi đến chỗ rốt ráo.
Viên Đốn ghi chú: Việc này rất tốt, tôi hết sức tán thành!
Từ khi vào phòng bế quan, ngày ba lần, đêm ba lần, cả ngày đêm ngồi sáu lần. Mấy tháng gần đây, trong tai thường nghe tiếng gió vù vù, trong mắt có lúc thấy ánh chớp lóe sáng, thỉnh thoảng như có tiếng đàn sáo, tiếng côn trùng kêu (?). Lúc ấy tôi sai người ra ngoài nhà xem thử thì chẳng thấy dấu vết gì.
Viên Đốn ghi chú: Những hiện tượng này, ai thật sự luyện công phu nhà Đạo cũng đều phải trải qua, không có gì lạ, xin chớ ngờ vực sợ hãi!
Còn khi vừa nhận thấy nội hô hấp (hơi thở bên trong: lúc hơi thở ở mũi gần như lặng đi mà khí trong bụng tự chuyển động lên xuống) thì phải ngồi tĩnh tọa ngay, nếu không lại thấy khó chịu.
Phải ngồi hai ba tiếng đồng hồ mới thấy khí đầy đủ, tinh thần thư thái. Hai hiện tượng trên không biết là tốt hay xấu, do lẽ gì? Ngửa mong thầy chỉ dạy.
Viên Đốn ghi chú: Đó là một sự biến đổi phát sinh từ bên trong cơ thể mình, không phải chuyện xấu. Cứ tiếp tục tập sẽ có cảnh giới kỳ diệu hơn. Xin xem mấy kỳ trước của tạp chí này, các bức thư của anh Lý Triều Thụy, học sinh trường sư phạm An Huy, và tám câu hỏi của anh Lưu Dụ Lương ở huyện Trung Sơn, Quảng Đông trong kỳ này. Tuy sinh lý nam nữ khác nhau, nhưng chỗ đi ngược tạo hóa (đảo ngược quá trình tự nhiên: thay vì để tinh khí hao tán sinh con, thì thu về luyện thành đan) thì giống nhau.
Sách «Nữ đan thập tắc» nói: "Phụ nữ chém rồng đỏ xong, phải luyện bằng chân hỏa, ứng bằng chân phù (chân hỏa, chân phù: mức độ và nhịp điệu đúng đắn khi dùng ý niệm và hơi thở để luyện khí). Nếu hỏa phù sai lệch, chẳng những kim đan (viên 'đan vàng' kết tụ trong thân, mục đích tối hậu của luyện đan) khó kết, mà còn có nguy cơ băng huyết." Lời này thật đúng, không sai. Đệ tử đã từng trải qua một lần, sau đó mất hơn một tháng công phu mới bình phục. Đó là chuyện trước kia.
Còn gần đây, trong thời gian rất ngắn, tôi lại chém được rồng đỏ, đến nay đã hơn nửa năm, không ngờ đã dứt rồi lại trở lại. Có lẽ đó là lỗi vì không biết chân hỏa chân phù. Tôi nghĩ phụ nữ tu đạo, chứng đạo giải thoát được hay không, hoàn toàn là ở chỗ này. Nếu không vượt qua cửa ải này cho thấu suốt, thì chỉ uổng công vô ích, rốt cuộc vẫn già rồi chết, có khác gì người phàm đâu?
Viên Đốn ghi chú: Ý kiến rất đúng, tôi cũng nghĩ như vậy! Công phu "trảm xích long" không quá khó, còn dễ hơn công phu của nam giới mấy lần. Sở dĩ đã dứt mà lại trở lại, ắt có nguyên nhân. Nam giới tập tiểu chu thiên (vận khí theo một vòng: từ dưới bụng đi qua sau lưng lên đỉnh đầu, rồi theo phía trước xuống lại bụng), thường có người giữ chặt được dương quan (cửa tinh, chỗ tinh dịch thoát ra) đến một năm, nửa năm không xuất tinh, rồi sau đó lại có lúc rò rỉ.
Nếu nghiên cứu kỹ nguyên nhân, suy xét công phu có chỗ nào không ăn khớp, thì thấy thái quá hay bất cập đều có thể sinh bệnh. Cần hiểu được một chữ "trung" (vừa phải, đúng mức). Những tiểu tiết như ăn uống cũng có liên quan. Người ăn chay thường thích ăn nấm, măng, bột ngọt và các thứ có vị ngọt đậm, như thế rất không hợp. Nên ăn cơm canh thanh đạm; nước tương, muối, tiêu, ớt cũng không nên ăn nhiều. Những tiểu tiết khác còn nhiều, chưa kịp kể hết.
Đang lúc phân vân thì được nghe danh thầy, nên mấy hôm trước đã không ngại mạo muội viết thư trình bày đủ điều. Rất cảm ơn thầy không chê kẻ quê mùa, ban thư hồi đáp. Tôi cầm đọc mấy lần, mừng rỡ cảm kích không sao nói hết!
Viên Đốn ghi chú: Hiện nay tôi mang thân "ngoại đạo" (chữ nhà Phật chỉ người ngoài đạo Phật), chuyên truyền bá tiên học, tôn chỉ khác với nhà Phật. Bà đã cạo tóc quy y cửa Phật, nếu lại theo tôi học đạo, không sợ bạn đồng môn trách móc sao?
Mấy năm trước thường có cư sĩ (người tu Phật tại gia) theo tôi học đạo. Có một hai vị không may, bị người cùng hội biết được, gây chuyện lớn, khiến họ sợ không dám ló mặt. Sau đó họ lại bàn với tôi, muốn tôi giữ kín giùm, đừng công khai. Tôi cho rằng học đạo là việc quang minh chính đại, việc gì phải giấu người? Nếu cứ lén lút như vậy thì còn ra thể diện gì? Chẳng phải làm hỏng danh dự của tiên học sao? Họ tuy có nỗi khổ riêng, nhưng tôi không tiện nhận lời, đành thôi không dạy nữa.
Không biết bà có gặp trở ngại ấy không? Vì thế tạm thời tôi không đăng tên họ của bà, chính là vì lẽ đó.
Nay tôi kính trình bày đầu đuôi, mạo muội làm phiền tai thầy. Nếu thầy không chê kẻ hèn kém, kính xin thầy mở lòng từ bi, chỉ dạy cặn kẽ các khẩu quyết bí mật như: tiến hỏa, thoái phù, mộc dục; ôn dưỡng (nuôi giữ đan bằng lửa nhẹ, êm êm liên tục); đại chu thiên, tiểu chu thiên; hỏa hầu văn, vũ (hỏa hầu: mức độ mạnh nhẹ, nhanh chậm khi dùng ý và hơi thở để luyện; "văn hỏa" là lửa nhẹ, "vũ hỏa" là lửa mạnh); thái thủ, phong cố (thu lấy chân khí và niêm giữ cho khỏi thất thoát); hoạt tý thời (giờ Tý "sống": không phải giờ Tý theo đồng hồ, mà là lúc dương khí trong thân tự nhiên phát động, giống như giờ Tý là lúc dương bắt đầu sinh), v.v., để tôi có thể tu trì. Nếu được thầy rủ lòng chấp thuận như lời xin, thì thành tựu sau này đều là ơn thầy ban. Ơn lớn biết bao giờ cho cùng!
Viên Đốn đáp: Người học Phật thường bị các danh từ làm cho rối trí, người học tiên cũng mắc tật ấy. Sau này tôi có thể giúp bà phá tan bao nhiêu mối nghi đó, xin bà đừng sốt ruột.
Được thầy hỏi mười điều, xin kính đáp như sau:
Một, là người xuất gia.
Hai, chưa từng lấy chồng.
Ba, năm nay bốn mươi sáu tuổi.
Bốn, hoàn cảnh đủ khỏi đói rét.
Năm, nhà cũ cách đây năm mươi dặm. Cha mất sớm, mẹ còn sống. Tuy có em trai em gái nhưng không qua lại.
Sáu, sách của hai đạo Nho, Phật đã đọc qua đại khái. Sách Đạo như: «Thập nhị chủng», «Tham đồng khế», «Ngộ chân thiên», «Tính mệnh khuê chỉ», «Tu đạo toàn chỉ», «Tiên Phật hợp tông», «Thiên tiên chính lý», «Tiên Phật chân truyền», «Lã Tổ toàn thư», «Huyền quan kinh», «Huyền diệu cảnh», «Tam Phong toàn tập»… đều đã đọc.
Bảy, bộ «Đạo học tiểu tùng thư» của Dực Hóa Đường thì gần như có đủ. Còn «Nữ tử đạo học tiểu tùng thư», gồm bốn sách «Nữ đan thập tắc», «Nữ công chính pháp», «Tôn Bất Nhị nữ đan thi kinh» (?), «Nam nữ đan công dị đồng biện», cũng đã mua đủ.
Tám, thời hạn bế quan lúc đầu định ba tháng, vì trong thời gian bế quan thấy có ích nên lại đổi thành ba năm.
Chín, công phu hiện nay: khi lên tòa ngồi thì trước tiên giữ ý ở hải để (vùng đáy chậu, giữa hậu môn và bộ phận sinh dục), đợi khí ở hải để phát động thì chuyển sang giữ ý ở vùng hai bầu vú.
Mười, chí nguyện: muốn đạt đến mức "bạch nhật phi thăng" (giữa ban ngày bay lên trời thành tiên) cho mọi người xem.
Thưa thêm: Tôi thấy sách nữ đan nói "mệnh của nữ có ba chỗ", chắc là chỉ "hải để", "trung cung" (vùng giữa thân, khoảng giữa tim và rốn) và "vùng vú". Rốt cuộc không biết phụ nữ khi mới bắt đầu tu luyện nên giữ ý ở chỗ nào thì thích hợp.
Viên Đốn đáp: Giữ "trung" là thích hợp nhất. Chữ "trung" này là cái "trung" của "thần khí hợp nhất" (tâm thần và khí hòa làm một), không phải cái trung của trung cung; là cái trung của sự cảm ứng trong ngoài, không phải cái trung bám chặt vào một chỗ trên thân. Còn hải để, trung cung, vùng vú không phải không giữ được, nhưng bám chặt một chỗ mà giữ khư khư thì không hợp với đạo lớn.
Còn đệ tử hiện nay phải dùng công phu gì mới nắm được tạo hóa? Dấu hiệu dương sinh (dương khí phát sinh trong thân) thì ai cũng biết, nhưng dùng thế nào cho đúng hay không thì chưa chắc ai cũng hiểu được. Người xưa nói: "Sai một li, đi một dặm." Thật là lời chí lý.
Viên Đốn đáp: Hiện giờ hãy tạm dùng công phu mà bà đã quen, cứ tiếp tục làm.
Cần phải "dằng dặc như còn như không, dùng mà không gắng sức" (hai câu này trong «Đạo Đức Kinh», lúc mới bắt đầu dùng rất hợp). Dấu hiệu dương sinh có đúng hay không, trước hết phải hiểu "hoạt tý thời". Hoạt tý thời xuất hiện có trong sạch thật hay không, trước hết phải hiểu "hoạt ngọ thời" (giờ Ngọ "sống": lúc dương khí đã lên đến cực điểm, cần chuyển sang thu lắng). Việc tu luyện của nữ giới phần lớn là "nói hống không nói chì" (hống, tức thủy ngân, và chì là hai hình ảnh ẩn dụ trong đan đạo: hống tượng trưng phần tâm thần, chì tượng trưng chân khí trong thân). Bài «Linh nguyên đại đạo ca» của tiên cô Tào Văn Dật đời Tống rất có giá trị trong các sách nữ đan, không thể không đọc. Nếu chưa từng thấy, sau này tôi có thể chép một bản gửi bà.
Đệ tử mỗi khi gặp bậc trưởng lão trong đạo, đem điều huyền diệu ra hỏi, ai cũng trả lời úp mở. Họ không chịu nói rõ, hay là không biết?
Viên Đốn ghi chú: Có ba nguyên nhân. Một là vì ranh giới nam nữ, không thể nói hết điều muốn nói. Hai là vì nam giới chỉ hiểu công phu của nam, đối với sinh lý cơ thể phụ nữ không hiểu thấu, nói ra như gãi ngứa ngoài giày. Ba là khi họ theo thầy học đạo không hỏi về công phu của nữ, nên sau này người khác hỏi thì không trả lời được. Ba điều trên là khuyết điểm của thầy nam. Còn thầy nữ, tuy tránh được ba khuyết điểm này, nhưng trình độ của họ còn chưa bằng bà, bà hỏi họ thì tất nhiên họ không trả lời được.
Kính nghĩ thầy trong ngoài vẹn toàn, công đức đầy đủ, lời bàn khác hẳn người thường, chí nguyện vượt trên các bậc hiền triết xưa. Đệ tử vui mừng khôn xiết, tự cho là phúc ba đời, tuy chỉ thư từ qua lại mà có khác gì được tận tai nghe lời dạy. Nhưng tôi e các khẩu quyết thiên cơ phải giữ bí mật nghiêm ngặt, phải chỉ dạy trực tiếp, không chịu truyền dễ dàng trên giấy, như thế thì cũng đành chịu. Tôi nghĩ thầy lòng muốn truyền rộng đạo, chí thiết độ người, có thể vì phương tiện mà phá lệ truyền dạy chăng? Tôi thành tâm khấn nguyện, chắp tay chờ tin quý. Kính cẩn thưa như vậy.
Đệ tử Trần Ngộ Huyền cúi đầu
Viên Đốn đáp: Dạy qua thư cũng được, nhưng xin đừng sốt ruột. Việc này có thời tiết nhân duyên của nó, không thể gượng ép. Sau này có dịp, tôi định chép vài loại khẩu quyết nữ đan gửi qua bưu điện. Có điều việc này cũng còn tùy trí tuệ và phúc đức của người học ra sao; hoàn toàn dựa vào khẩu quyết thì cũng khó bảo đảm chắc chắn thành công.
Trả lời mười câu hỏi của bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng
Viên Đốn Tử
Hỏi một: Thầy nói cả nước chỉ có hơn hai mươi loại sách nữ đan. Chỗ tôi chỉ có «Nữ tử đạo học tiểu tùng thư» của Dực Hóa Đường và cuốn «Nữ đan thi chú» của thầy, ngoài ra không biết. Nếu có chỗ mua, xin chỉ địa chỉ. Nếu là sách quý thầy cất giữ, cho mượn hai loại để chép được không?
Đáp: Những sách này bên ngoài không lưu hành, không có chỗ mua. Sau này có dịp sẽ đăng trên tạp chí này.
Hỏi hai: Đệ tử ngồi công ban ngày thì vọng niệm (ý nghĩ lan man) dễ dừng, dễ yên tĩnh. Chỉ có ban đêm ngủ dậy thì thấy thần mạnh khí đầy, tạp niệm chạy loạn, không định được tâm, rất có hại. Kính xin phép hay để sửa.
Đáp: Đọc kỹ «Tọa vong luận», đọc thuộc «Khôn Ninh kinh», hẳn tìm được phép hay để "dừng niệm". Theo tôi, cái thứ "tạp niệm" ấy, đối với công phu bước đầu không có hại lớn. Chỉ cần thân bà ngồi yên không động, tạp niệm chợt nổi chợt lặn, cứ để mặc tự nhiên là được. "Nước lặng không gợn sóng", nói thì dễ, làm đâu có dễ!
Hỏi ba: Những phụ nữ trong đạo ta vừa có phúc vừa có tuệ, có thể mong thành tựu sau này, thầy tìm đạo nhiều năm, trong lòng chắc có người mình đánh giá cao. Xin chỉ cho vài vị để tôi vui lòng.
Đáp: Người đời không phúc không tuệ chiếm đại đa số. Số ít còn lại, hoặc có phúc mà không tuệ, hoặc có tuệ mà không phúc. Còn người vừa có phúc vừa có tuệ thì cực ít. Nếu vừa phúc tuệ vẹn toàn, lại ham đạo, mà còn có thể mong thành tựu, thì trong giới phụ nữ ngày nay thật khó gặp. Hiện tôi đang để ý tìm, nếu biết được sẽ báo cho bà.
Hỏi bốn: Có một tiết phụ, mười chín tuổi lấy chồng, hai mươi bốn tuổi góa chồng, thân thể khỏe mạnh, tâm tính thông minh. Điều lạ là bà ấy từ trước đến nay chưa hề có kinh nguyệt. Nay định lập chí tu luyện, không biết sau này có hy vọng "đắc dược hoàn đan" (được thuốc, luyện thành đan) không? Kính xin chỉ bảo.
Đáp: Phụ nữ suốt đời không có kinh nguyệt, trên đời không hiếm. Nếu không phải thân có bệnh kín, thì là căn lành mang từ kiếp trước. Khi thật sự luyện công phu nhà Đạo, còn thuận lợi hơn phụ nữ có kinh nguyệt, vì có thể bỏ qua công đoạn chém rồng đỏ. Trước đây có một nữ minh tinh điện ảnh lâu năm, cô ấy sinh ra đã không có kinh nguyệt, người rất thông minh, tuổi tuy lớn mà dung nhan không suy. Nhưng cô ấy không biết công phu tu luyện, sống trôi nổi phóng túng, thật đáng tiếc.
Hỏi năm: Các "đan kinh" (sách kinh điển về luyện đan) đều nói phụ nữ luyện công khác với nam giới, lại nói "nói hống không nói chì". Đệ tử ngu muội, kính xin chỉ dạy.
Đáp: Đó là vì sinh lý nam nữ khác nhau, là sự phân biệt tự nhiên, không phải cố ý bày đặt. Cái gọi là "nói hống không nói chì" không có nghĩa là trên thân phụ nữ chỉ có hống mà không có chì; mà là vì phụ nữ thời trước bị lễ giáo và đạo đức cũ trói buộc, thường hay xấu hổ, không chịu nói rõ đó thôi.
Hỏi sáu: Sách nữ đan nói: "Gió sắp đến thì phải bắt hổ, mưa sắp rơi mới chém rồng" (ẩn dụ của nữ đan: khi có dấu hiệu kinh nguyệt sắp tới — như gió báo trước mưa — thì phải kịp thời luyện để chặn lại). Không trước không sau, đúng lúc mà chém lấy thì mới luyện được. Chỗ huyền diệu trong này tôi không dám đoán bừa, cúi xin thầy chỉ dạy kỹ.
Đáp: Chữ "chém" trong "đúng lúc mà chém lấy" e là chữ "thái" (thu lấy) bị in nhầm. Tình hình chi tiết có thể xem bài "Trảm long" trong «Tôn Bất Nhị nữ đan thi chú». Nếu vẫn chưa hiểu thì bút mực khó diễn đạt, sau này đành truyền miệng.
Hỏi bảy: "Dương hỏa", "âm phù" quả là phía trước đi xuống, phía sau đi lên chăng? Rốt cuộc vận chuyển thế nào, và lúc nào thì dùng? Cúi xin chỉ dạy.
Đáp: Cách vận dụng này huyền diệu tinh vi, trên giấy nói không rõ được, phải hỏi đáp trực tiếp mới được. Hơn nữa không phải thời gian ngắn mà lĩnh hội được, cần người học đạo và người truyền đạo thường ở cùng một nơi, lúc nào tập thì lúc ấy chỉ dẫn; có sai thì sửa ngay; có chỗ hỏng thì trừ ngay, may ra mới đạt đến chỗ viên mãn.
Hỏi tám: Đan kinh nói: "Đặt lò, vận đỉnh, lập chu thiên" (lò và đỉnh: dụng cụ luyện đan, ở đây là ẩn dụ chỉ các vị trí trong thân dùng để luyện). Không biết lò đỉnh rốt cuộc đặt ở đâu? Có người nói đặt ở trung cung, có đúng không?
Đáp: Lò là "lò Khôn", ở phần dưới; đỉnh là "đỉnh Càn", ở phần trên (Càn, Khôn là hai quẻ tượng trời và đất; trong thân người, đầu ứng với Càn, bụng dưới ứng với Khôn). Trung cung không phải chỗ đặt lò dựng đỉnh.
Hỏi chín: "Đan chín thì không cần dùng hỏa hầu nữa, còn dùng hỏa hầu ắt hại đan." Rốt cuộc đan thế nào thì gọi là chín?
Đáp: Đan chín nghĩa là đã kết đan. Lúc này chú trọng dùng văn hỏa (lửa nhẹ) ôn dưỡng, không được dùng vũ hỏa (lửa mạnh) nấu luyện. Nếu vẫn nấu luyện gấp gáp mạnh mẽ như trước, thì đan đã kết không yên được chỗ, khó tránh bị bay mất tan rã. Không chỉ công sức trước đổ sông đổ biển, mà còn gây ra bệnh nặng.
Hỏi mười: Xung Hư chân nhân nói: "Đan chín thì quá quan phục thực, đưa vào trong thần thất (căn phòng của thần, chỉ chỗ sâu trong thân để nuôi thánh thai), rồi mới dùng hỏa hầu ôn dưỡng của đại chu thiên." Lời này có đúng không?
Đáp: Rất đúng.
Trả lời lần nữa câu hỏi của bà Trần Ngộ Huyền: sau khi chém rồng đỏ thì giữ gìn thế nào
Viên Đốn Tử
Tháng trước nhận được thư, chưa rảnh trả lời, nay gác việc bận viết vài dòng để an ủi người mong chờ ở xa.
Công phu này là phép sống, không phải phép chết; phải tùy thân thể và hoàn cảnh từng người mà linh hoạt thay đổi. Người truyền đạo trên đời thường dạy người bằng phép chết, nên nhiều khi gây ra bệnh lạ, đều là lỗi không biết biến thông. Bất kỳ khẩu quyết nào, có một cái lợi ắt có một cái hại. Thầy cố chấp lại gặp trò ngu đần, thế là chưa được lợi đã chịu hại trước.
Thầy thuốc kê đơn chữa bệnh luôn phải trực tiếp khám kỹ người bệnh; nếu chỉ nghe kể bệnh mà bốc thuốc thì khó bảo đảm không xảy ra nguy hiểm. Huống chi đây là việc lớn tranh quyền với tạo hóa, là huyền cơ quỷ thần cũng khó lường, sao có thể chưa gặp mặt một lần, chỉ dựa vào vài lá thư hỏi đáp mà giải quyết được? Nếu sinh bệnh, ai chịu trách nhiệm? Vì thế hôm nay trên giấy tôi chỉ có thể nói với bà bốn chữ "bão nhất thủ trung". Gọi là "bão nhất" (ôm giữ cái một) tức là tâm và hơi thở nương vào nhau, thần và khí hợp làm một không tách rời. Gọi là "thủ trung" (giữ chỗ giữa) tức là sau khi thần khí hợp nhất, hoàn toàn đại định (lặng yên sâu thẳm) ở trung cung, trở về trạng thái hỗn độn như lúc chưa có trời đất.
Đây là phép luyện đan bậc cao nhất, có lợi mà không có hại. Rồng đỏ đã chém dứt rồi, đúng là nên tiếp tục tập công phu này. Nếu tập được đến chỗ cực huyền cực diệu, thì quả thật có thể thoát luân hồi, vượt khỏi kiếp vận (những tai kiếp lớn của trời đất theo vòng thời gian), sánh vai ngang hàng với thánh hiền tiên Phật, nhìn xuống cõi người cõi trời, coi sống chết như trò chơi. Còn chút biến đổi nhỏ trên tấm thân xác thịt giả tạm này thì có thể nói chẳng thành vấn đề gì. "Đạo khi nói ra miệng thì nhạt nhẽo chẳng có vị gì" (lời trong «Đạo Đức Kinh»). Nếu bà là người căn cơ cao, tư chất sắc bén, ắt sẽ tin sâu lời này.
Phụ lục: Nguyên văn thư của bà Trần Ngộ Huyền — Kính thưa:
Tháng trước đã được thầy chỉ dạy trên tạp chí, lại được thầy chép gửi bài «Linh nguyên đại đạo ca», lòng mê muội như bị cỏ tranh lấp đã dần được khai thông. Ơn đức này cảm kích sao nói hết! Lẽ ra không nên làm phiền thầy nữa, chỉ nên lặng chờ thời cơ, kính đợi lời dạy. Ngặt vì đệ tử thấy hỏa phù rất quan trọng, sự thất thoát rất nguy hiểm, nên không thể không xin mãi. Mấy tháng gần đây, điều có thể báo để thầy yên lòng là rồng đỏ đã chém đi mà chưa thấy trở lại. Nhưng vì chưa hiểu tường tận chỗ sâu kín của hỏa phù, tôi e sau này khó tránh được rồi lại mất, dứt rồi lại trở lại. Vì vậy tôi vội vàng khẩn cầu thầy mở lòng từ bi, rủ lòng thương xót, hé lộ đôi chút thiên cơ, truyền cho chân quyết, để tôi biết được chỗ rốt ráo của việc luyện đan, bước lên đường chân chính, khỏi phí uổng năm tháng, càng khỏi mang suông cái danh tu luyện.
Chí nguyện tôi trả lời lần trước, nay nhìn lại khó tránh bị chê là nói khoác không biết ngượng. Gần đây đọc bài của thầy trên tạp chí số bảy mươi tư bàn về chuyện phi thăng, thấy chưa có ai làm được. Với tư chất ngu đần của đệ tử mà dám phát chí nguyện vượt bậc ấy, thật khiến bậc hiểu biết phải bật cười. Kính nghĩ thầy học thông các phái, chí thiết độ người, xưa nay trong ngoài nước không ai sánh được. Đệ tử với chút lòng thành ngu muội, bế quan tập tĩnh, liều lĩnh theo việc tu chân, không thể đến trước mặt kính nghe lời thầy, áy náy biết bao! Nay chép trình mấy câu hỏi, cúi xin thầy ban ơn lớn, chỉ dạy cặn kẽ. Những thiên cơ bí mật, càng xin thầy bàn qua thư. Đệ tử nếu coi nhẹ mà truyền bừa, xin thề chịu thân bị diệt. Không phải dám mạo muội đòi hỏi, chỉ sợ lại đi vào vết xe đổ. Nếu được thầy thương xót tấm lòng thành của kẻ dưới, rộng lòng thông cảm nỗi niềm ngu muội, thì thật may mắn biết bao.
Mười điều kê ra, xin thầy chỉ dạy kỹ cả. Nếu được thầy nhận lời, cảm kích vô bờ. Kính cẩn thưa như vậy, cúi mong thầy sáng suốt xét cho.
Nữ đệ tử Trần Ngộ Huyền ở trấn Xá Hà, phía tây hồ Bảo Ứng, cúi đầu sát đất trăm lạy
Trả lời bà Trần Ngộ Huyền ở trấn Xá Hà, Bảo Ứng
Viên Đốn Tử
Trước đây nhận thư bà giới thiệu bà Trương Chí Đức đến học công phu sau khi chém rồng. Tháng trước bà Trương đã tự tìm đến chỗ tôi ở quê, ở lại hai ngày. Mọi điều về sự tiến lui của dương hỏa âm phù, sự tuần hoàn lên xuống của hơi thở, tôi đã nói rõ đại khái với bà ấy. Bà ấy đọc sách biết chữ tuy không nhiều, nhưng công phu luyện thật không tồi. Năm nay bốn mươi mốt tuổi, kinh nguyệt đã luyện dứt được ba năm. Những tình trạng kín đáo trong thân mà tôi không tiện hỏi kỹ, đều do vợ tôi là bà Di Châu hỏi thay. Kinh nghiệm trong thân bà ấy trước nay khớp với khẩu quyết tôi có được như hai nửa thẻ tín ráp lại. Đủ biết bà ấy không lừa tôi. Vì bà ấy là người thực hành, công phu đã có gốc rễ, nên tôi vừa nói là hiểu ngay, cao minh hơn nhiều so với những phụ nữ có học, cũng là điều đáng mừng.
Nay bà ấy đã hài lòng ra về, tiếc là tôi không biết địa chỉ liên lạc. Nghe nói bà ở Dương Thụ Phố, Thượng Hải, thuê một gian gác nhỏ, tự nấu tự ăn, không ở dinh họ Đường nữa, bà đã nghe tin chưa? Bà chưa mãn hạn bế quan, tất nhiên không tiện ra ngoài, để khỏi bị người đời chê cười.
Sự vận dụng dương hỏa âm phù là "pháp hữu vi" (phép có làm, có dụng công chủ động), trọng ở chữ "luyện". Chỗ huyền diệu của "bão nhất thủ trung" là "pháp vô vi" (phép không làm, để tự nhiên mà không cưỡng ép), trọng ở chữ "dưỡng". Pháp hữu vi không bao gồm được vô vi, còn pháp vô vi thì bao gồm được hữu vi. Điều tôi nói với bà Trương là phép luyện đan bậc trung.
Còn điều lần trước tôi nói với bà trên tạp chí mới là công phu bậc cao. Xin chớ sinh lòng coi nhẹ mà có chỗ không hài lòng.
Trả lời lần nữa câu hỏi của bà Trần Ngộ Huyền: sau khi chém rồng đỏ thì giữ gìn thế nào
Viên Đốn Tử
Tháng trước nhận được thư, chưa rảnh trả lời, nay gác việc bận viết vài dòng để an ủi người mong chờ ở xa.
Công phu này là phép sống, không phải phép chết; phải tùy thân thể và hoàn cảnh từng người mà linh hoạt thay đổi. Người truyền đạo trên đời thường dạy người bằng phép chết, nên nhiều khi gây ra bệnh lạ, đều là lỗi không biết biến thông. Bất kỳ khẩu quyết nào, có một cái lợi ắt có một cái hại. Thầy cố chấp lại gặp trò ngu đần, thế là chưa được lợi đã chịu hại trước.
Thầy thuốc kê đơn chữa bệnh luôn phải trực tiếp khám kỹ người bệnh; nếu chỉ nghe kể bệnh mà bốc thuốc thì khó bảo đảm không xảy ra nguy hiểm. Huống chi đây là việc lớn tranh quyền với tạo hóa, là huyền cơ quỷ thần cũng khó lường, sao có thể chưa gặp mặt một lần, chỉ dựa vào vài lá thư hỏi đáp mà giải quyết được? Nếu sinh bệnh, ai chịu trách nhiệm? Vì thế hôm nay trên giấy tôi chỉ có thể nói với bà bốn chữ "bão nhất thủ trung". Gọi là "bão nhất" tức là tâm và hơi thở nương vào nhau, thần và khí hợp làm một không tách rời. Gọi là "thủ trung" tức là sau khi thần khí hợp nhất, hoàn toàn đại định ở trung cung, trở về trạng thái hỗn độn như lúc chưa có trời đất.
Đây là phép luyện đan bậc cao nhất, có lợi mà không có hại. Rồng đỏ đã chém dứt rồi, đúng là nên tiếp tục tập công phu này. Nếu tập được đến chỗ cực huyền cực diệu, thì quả thật có thể thoát luân hồi, vượt khỏi kiếp vận, sánh vai ngang hàng với thánh hiền tiên Phật, nhìn xuống cõi người cõi trời, coi sống chết như trò chơi. Còn chút biến đổi nhỏ trên tấm thân xác thịt giả tạm này thì có thể nói chẳng thành vấn đề gì. "Đạo khi nói ra miệng thì nhạt nhẽo chẳng có vị gì." Nếu bà là người căn cơ cao, tư chất sắc bén, ắt sẽ tin sâu lời này.
Phụ lục: Nguyên văn thư của bà Trần Ngộ Huyền — Kính thưa:
Tháng trước đã được thầy chỉ dạy trên tạp chí, lại được thầy chép gửi bài «Linh nguyên đại đạo ca», lòng mê muội như bị cỏ tranh lấp đã dần được khai thông. Ơn đức này cảm kích sao nói hết! Lẽ ra không nên làm phiền thầy nữa, chỉ nên lặng chờ thời cơ, kính đợi lời dạy. Ngặt vì đệ tử thấy hỏa phù rất quan trọng, sự thất thoát rất nguy hiểm, nên không thể không xin mãi. Mấy tháng gần đây, điều có thể báo để thầy yên lòng là rồng đỏ đã chém đi mà chưa thấy trở lại. Nhưng vì chưa hiểu tường tận chỗ sâu kín của hỏa phù, tôi e sau này khó tránh được rồi lại mất, dứt rồi lại trở lại. Vì vậy tôi vội vàng khẩn cầu thầy mở lòng từ bi, rủ lòng thương xót, hé lộ đôi chút thiên cơ, truyền cho chân quyết, để tôi biết được chỗ rốt ráo của việc luyện đan, bước lên đường chân chính, khỏi phí uổng năm tháng, càng khỏi mang suông cái danh tu luyện.
Chí nguyện tôi trả lời lần trước, nay nhìn lại khó tránh bị chê là nói khoác không biết ngượng. Gần đây đọc bài của thầy trên tạp chí số bảy mươi tư bàn về chuyện phi thăng, thấy chưa có ai làm được. Với tư chất ngu đần của đệ tử mà dám phát chí nguyện vượt bậc ấy, thật khiến bậc hiểu biết phải bật cười. Kính nghĩ thầy học thông các phái, chí thiết độ người, xưa nay trong ngoài nước không ai sánh được. Đệ tử với chút lòng thành ngu muội, bế quan tập tĩnh, liều lĩnh theo việc tu chân, không thể đến trước mặt kính nghe lời thầy, áy náy biết bao! Nay chép trình mấy câu hỏi, cúi xin thầy ban ơn lớn, chỉ dạy cặn kẽ. Những thiên cơ bí mật, càng xin thầy bàn qua thư. Đệ tử nếu coi nhẹ mà truyền bừa, xin thề chịu thân bị diệt. Không phải dám mạo muội đòi hỏi, chỉ sợ lại đi vào vết xe đổ. Nếu được thầy thương xót tấm lòng thành của kẻ dưới, rộng lòng thông cảm nỗi niềm ngu muội, thì thật may mắn biết bao.
Mười điều kê ra, xin thầy chỉ dạy kỹ cả. Nếu được thầy nhận lời, cảm kích vô bờ. Kính cẩn thưa như vậy, cúi mong thầy sáng suốt xét cho.
Nữ đệ tử Trần Ngộ Huyền ở trấn Xá Hà, phía tây hồ Bảo Ứng, cúi đầu sát đất trăm lạy
Trả lời bà Trương Tuệ Khôn ở Xích Thành, Thiên Thai
Viên Đốn Tử
Lần trước nhận được thư quý của bà do tòa soạn «Tiên đạo nguyệt báo» chuyển đến. Những điều bà nói không thể bảo là vô lý, chỉ tiếc bà chưa nghiên cứu kỹ toàn bộ «Dương Thiện san». Nếu lúc ấy bà đọc lần lượt tạp chí ấy từ số một đến số chín mươi chín, hẳn trong lòng sẽ hiểu rõ tôn chỉ biên tập của tạp chí và quá trình dần thay đổi phong cách của nó, mà không còn nghi ngờ gì nữa.
Mọi bài tranh luận về tiên và Phật trong «Dương Thiện bán nguyệt san» đều ở thế bị động, bất đắc dĩ mới phải viết. Nếu không, ai lại vô cớ phí bút mực? Cư sĩ Trương Hóa Thanh là tín đồ của cả ba đạo Nho, Phật, Đạo, vốn không thiên về tiên mà coi nhẹ Phật. Vì thế các bài ông Hóa Thanh viết đều chú ý điều hòa giữa tiên và Phật. Ngặt nỗi phía bên kia cố ý muốn tạo ra một khối tín đồ "một màu thuần nhất", không chấp nhận sự điều hòa của ông Hóa Thanh, nhất định muốn nâng địa vị đạo Phật lên trên hai đạo Nho và Đạo. Ông Hóa Thanh bất đắc dĩ phải đứng lên chống lại, thế là sinh ra nhiều chuyện rắc rối, thật ra bản ý của ông vốn không muốn như vậy. Than ôi! Đó là lỗi của ai?
Xưa nay trong ngoài nước, bất kỳ học thuyết nào, có người tán thành ắt có người phản đối, có người phản đối ắt có người điều hòa. Ví như học thuyết tiên đạo, bản thân tôi và các bạn đồng chí thuộc phía tán thành. Những kẻ bài báng tiên đạo thì rất nhiều, đều thuộc phía phản đối. Còn như các ông Hóa Thanh, Trúc Tiềm, Tuân Tiên thì thuộc phía điều hòa.
Vạn việc vạn lẽ trên đời đều không tránh khỏi có ba phái này tham dự, không ai tiêu diệt được ai, chỉ có tự mình mới tiêu diệt được mình. Nếu bị người bài báng mà không tranh luận, thì cũng như tự tiêu diệt mình. Chúng tôi vốn không có ý công kích người khác, nhưng cũng không chịu tự tiêu diệt mình. Cuộc tranh luận về chỗ giống khác giữa tiên và Phật từ đó mà sinh ra. Đó là xu thế tự nhiên, không có gì lạ.
Người xưa viết sách Đạo, đại thể mang tính chất phái điều hòa. Vì vậy trong sách thường xen dùng danh từ của hai đạo Nho, Phật. Người trong đạo Nho bỏ qua không hỏi, ấy là đã ngầm chấp nhận từ lâu. Phái phản đối vì muốn tạo cục diện một màu thuần nhất để nâng địa vị đạo mình, nên không hoan nghênh loại sách của phái điều hòa, bèn ra sức bài xích. Chúng tôi vì muốn giữ tư cách độc lập của tiên học, khỏi bị phái phản đối coi khinh, nên cũng không muốn xen dùng danh từ nhà Phật.
Điều khó xử nhất là các sách tiên đạo lưu hành qua bốn triều đại Tống, Nguyên, Minh, Thanh đều do tay phái điều hòa viết, tùy tiện dẫn danh từ của ba đạo, rất ít sách thuần một màu. Vì vậy những sách Đạo tôi hiệu đính xuất bản, những danh từ nhà Phật được dẫn trong đó tuy đã cắt sửa, vẫn chưa bỏ hết được. Nếu bỏ hết lại sợ mất bộ mặt thật của sách gốc. Chỉ đợi sau này tự tôi viết sách Đạo thì mới có thể hoàn toàn không dùng danh từ nhà Phật.
Lại nữa, các sách Đạo cổ như «Đạo Đức Kinh» của Lão Tử, «Nam Hoa Kinh» của Trang Tử, «Chu Dịch tham đồng khế», phần Nội thiên của «Bão Phác Tử», «Hoàng Đình» Nội cảnh, Ngoại cảnh…, trong sách đều không có danh từ nhà Phật, nên sách Đạo càng cổ càng tốt. Chỉ có điều văn lý sách cổ quá sâu, e khó hiểu mà thôi.
«Cầm hỏa trùng quang» là sách chuyên bàn về ngoại đan (luyện thuốc tiên bằng lò lửa với các khoáng chất như chì, thủy ngân, chu sa, khác với nội đan là luyện trong thân). Nếu không được chân truyền và thực nghiệm trong môn ngoại đan lò lửa thì chắc chắn đọc không hiểu. Sách này do Hội Khắc Kinh Đan Đạo xuất bản, tôi chỉ góp chút công nhỏ, hiệu đính giúp mà thôi. Sau khi sách ra, người làm việc ở Hội Khắc Kinh tặng tôi mấy bộ làm thù lao, tôi đã sớm chia sách này cho các bạn thường ngày nghiên cứu ngoại đan.
(Ngu Dương ghi chú: «Cầm hỏa trùng quang» là bản sách độc nhất, trong và ngoài nước rất ít lưu truyền. Hội Khắc Kinh Đan Đạo vì sợ lâu ngày thất truyền nên in ra để giữ lại tinh hoa của nước nhà. Được thầy Viên Đốn ưu ái ban tặng sách quý, lòng tôi nơm nớp, không dám có lúc nào quên. Hổ thẹn vì mình bất tài, trước đã không có thì giờ nghiên cứu kỹ, nay gặp thời loạn ly, càng chẳng nói gì đến chuyện thử luyện về sau. Đọc đến đây, lòng bồi hồi khôn xiết!)
Hiện trong tay tôi không có sách này, nên không thể tặng bà, mong bà lượng thứ cho. Theo ý ngu của tôi, người luyện nội công không cần đọc sách ngoại đan. Vì loại sách ấy là một việc khác hẳn, không liên quan gì đến thân thể chúng ta, chỉ tốn sức óc mà thôi.
(Lược bớt một đoạn)
Tiên Học Viện mở từ tháng Năm dương lịch năm Dân Quốc thứ hai mươi bảy (năm 1938) đến nay đã tròn một năm, lúc nào cũng trong cảnh chao đảo bấp bênh. Vì thế chưa từng chính thức lập điều lệ, càng không có đạo hữu nào ở trong viện. Sau này có mở tiếp hay không cũng chưa chắc. Có các đạo hữu ở nơi khác gửi thư hỏi, nên ở đây trả lời chung một lần.
Trả lời một bà ở An Dương, tỉnh Hà Nam
Viên Đốn Tử
Đã đọc thư bà. Bà mới hơn hai mươi tuổi, lại xuất thân từ nhà trường, mà vẫn tin sâu đạo này, thề quyết chí, thật không dễ. Tuy nhất thời bị hoàn cảnh vây khốn chưa được như nguyện, nhưng người có chí ắt làm nên, chỉ là chuyện sớm hay muộn mà thôi. Xin đừng sốt ruột! Vì việc này cần cơ duyên hội đủ, phúc và tuệ vẹn toàn, mới có hy vọng đạt mục đích. Càng sốt ruột càng không có hiệu quả. Bà thử nghĩ, một người phàm mang thân xác thịt bình thường mà muốn làm sự nghiệp kinh thiên động địa, thì phải trầm tĩnh cương nghị biết bao! Phải linh hoạt tròn trịa biết bao! Phải nếm trải đủ hiểm trở biết bao! Phải nhìn thoáng và biết biến thông khi cùng đường biết bao! Đâu phải nóng vội mà được? Hễ nóng vội, e mắc bệnh thần kinh, ngược lại công sức trước đổ sông đổ biển, chẳng đáng tiếc sao?
Bàn đến công phu song tu (nam nữ cùng tu với nhau, phối hợp khí của hai người để cùng luyện), phải sau khi đã chém rồng mới yên ổn. Nếu không, khi công phu của đối phương nhất thời lơi lỏng, mất sức nhẫn nại bền chắc, thì như Trương Tam Phong chân nhân nói: "Đầu ghềnh nước xiết, níu không nổi thuyền" (ý nói lúc dục vọng dâng mạnh thì không giữ nổi mình), thế là thai tiên chưa thành mà thai phàm đã kết (tức là có mang thật), lại thêm một tầng ma chướng. Sau khi sinh con cái, tất nhiên vẫn có thể tu luyện lại, khôi phục như cũ, nhưng so với lúc chưa sinh nở thì khó tránh thêm nhiều phiền phức, không thuận lợi như trước.
Còn tuổi tác lớn nhỏ, tất nhiên có liên quan. Nhưng nếu nội công của đối phương rất sâu, thì dù tuổi lớn gấp đôi cũng không hại gì. Ví như người ấy bằng sức lao động kiếm được một trăm đồng, giúp bà năm mươi đồng, mình vẫn còn để dành năm mươi đồng. Sức lao động của bà kiếm được hai trăm đồng, dù giúp người ấy một trăm, bà vẫn để dành được một trăm. Thế là hai bên đều có một trăm năm mươi đồng tiền tiết kiệm. Lần sau làm lại cũng như thế; mấy chục lần, mấy trăm lần cũng vậy. Đến vài năm sau, cả hai đều thành người giàu. Điều đáng sợ chỉ là tiêu vào vốn cũ mà không biết kiếm tiền; tiêu vài năm, vốn sạch trơn, nghèo đói đến ngay, thế thì thật hỏng. Đó chính là nguyên lý của song tu. Sách người xưa không chịu nói rõ, hôm nay tôi hé lộ đôi chút, đã là lời bàn chưa từng có, ngàn lần mong bà lưu ý.
Phụ lục: Thư gốc của một bà ở An Dương — Kính gửi thầy Viên Đốn tôn kính, xin thầy xem qua.
Con là kẻ học sau. Từ khi tốt nghiệp Trường Nữ sư phạm số Một tỉnh Hà Nam, con thấy việc đời vô thường, đời người khó lường, nên không còn thiết gì cõi đời trần tục, lúc nào cũng mang ý muốn tu đạo. Các sách như "Lã Tổ toàn thư", "Thiên tiên chính lý", "Tiên Phật hợp tông", "Đạo thống đại thành", "Đạo đức kinh" của Lão Tử, cùng các sách về nữ giới tu đạo, con đều đã đọc qua. Nhưng vì chưa có khẩu quyết (bí quyết tu luyện do thầy truyền miệng, không ghi trong sách) chân thật, nên chỉ biết than thở cho mình mà thôi.
Nào ngờ mấy hôm trước nhận được tờ "Dương Thiện bán nguyệt san" (tạp chí Dương Thiện, nửa tháng ra một kỳ) mà con đặt mua, thấy thầy học thức uyên bác, đạo cao đức trọng, thật khiến con kính phục vô cùng, phục sát đất. Mấy ngày gần đây lòng con mến đạo càng tha thiết, suốt ngày như si như dại, quên ăn quên ngủ, chỉ muốn đích thân đến trước mặt thầy để nghe truyền chân đạo. Ngặt vì hoàn cảnh ràng buộc, chưa được như ý, thật là điều đáng tiếc.
Con định sau khi "trảm xích long" (nghĩa đen là chém rồng đỏ; trong phép tu luyện của nữ giới, đây là công phu luyện cho kinh nguyệt dứt hẳn), thì dù phải hy sinh gì, gặp khó khăn gì, cũng quyết tâm đích thân đến bái kiến thầy. Kính xin thầy mở lòng từ bi lớn, thương xót cho phận đàn bà chúng con (vì nữ giới khó tu luyện, phần nhiều do gia đình ràng buộc, lại thêm học thức nông cạn, không gặp được thầy sáng suốt), mà truyền riêng khẩu quyết cho con. Mai sau nếu có thành tựu, đều là nhờ thầy ban cho. Lòng biết ơn khó nói hết bằng giấy bút. Kính thư, xin chúc thầy tu đạo an lành.
Xin kể thêm hoàn cảnh của con như sau:
– Con tu luyện tại nhà.
– Con đã lấy chồng mấy năm, nhưng chồng con cũng tu đạo, từ lâu đã dứt chuyện vợ chồng.
– Năm nay con hai mươi bốn tuổi, chồng con bốn mươi tám tuổi, nhưng sức khỏe khá tốt. Xin thầy chỉ dạy liệu có thể làm công phu song tu (phép tu luyện trong đó nam và nữ cùng phối hợp để luyện đan) được không.
– Con chỉ còn mẹ đẻ, một chị và một em trai. Con không có con cái, và đã quyết không sinh con để khỏi vướng việc tu đạo.
– Kinh tế gia đình còn tạm đủ sống.
– Sách của ba đạo Nho, Phật, Lão, con cũng đã đọc qua ít nhiều.
– Sách về nữ giới tu luyện thì con đọc gần hết, nhưng tiếc là loại sách này lưu hành bên ngoài rất ít, không đủ cho người cần.
– Chí nguyện của con là mong mai sau được "bạch nhật phi thăng" (giữa ban ngày bay lên trời thành tiên). Điều con sợ là việc đời đổi thay, e gặp tai nạn bất ngờ, thân thể một khi bị tổn hại thì không đạt được mục đích nữa. Nếu không như thế, thì lòng kiên quyết của con có thể hơn đàn ông gấp trăm lần.
Viên Đốn viết thêm: Bà đã tốt nghiệp trường nữ sư phạm, ắt quốc văn rất giỏi. Sở dĩ ngày thường tôi không nhận học trò nữ, là vì trình độ của họ quá thấp, khó vào cửa đạo. Bà đã lập chí học tiên, đọc sách cũng không ít, hẳn khác hẳn phụ nữ trong các gia đình thông thường. Nay có một đề bài ở đây, rất có liên quan đến tiên học (môn học tu luyện thành tiên). Mời bà viết một bài văn để các bạn đồng chí cùng thưởng thức, có được chăng? Đề bài như sau: "Bàn về chỗ giống và khác nhau trong tôn chỉ của bốn nhà Nho, Phật, Đạo, Tiên".
Trả lời mười ba câu hỏi của một bà ở Thượng Hải
Viên Đốn tử
Hỏi 1: Bước đầu bắt tay vào tu luyện, nam và nữ có giống nhau không?
Đáp: Theo phương pháp mà ngày thường tôi cho là chắc chắn nhất và cao diệu nhất, thì bước đầu bắt tay vào, nam và nữ làm cùng một công phu. Làm đến về sau mới dần dần sinh ra chỗ khác nhau. Đó là do sinh lý nam nữ khác nhau, vốn do tự nhiên chứ không phải do con người tạo ra.
Hỏi 2: Nếu làm công phu "trảm xích long" thì mỗi ngày nên tu luyện mấy giờ, cần bao lâu mới chém dứt được rồng đỏ? Sau khi chém dứt thì nên làm công phu gì nữa? Trong quá trình ấy có chia giai đoạn không?
Đáp: Nếu muốn làm công phu này một cách chính thức, mỗi ngày nên làm bốn lần, mỗi lần nên làm hai tiếng đồng hồ, cộng là tám tiếng, tức bốn thời thần (đơn vị giờ thời xưa, mỗi thời thần bằng hai tiếng đồng hồ). Người nhanh thì nửa năm có thể chém dứt, người chậm thì một năm có thể chém dứt. Chém dứt rồi, dĩ nhiên còn có công phu tiến thêm bước nữa; người mới học thì chưa bàn tới được. Chỉ biết rằng sau khi luyện dứt kinh nguyệt thì công phu có thể tạm xong một giai đoạn. Nếu không muốn tiếp tục làm nữa, tùy ý nghỉ vài năm cũng chẳng hại gì. Nhưng phải giữ gìn cho tốt; nếu không, kinh nguyệt đã dứt vẫn có thể trở lại, lại phải tốn thêm công phu.
Hỏi 3: Thời gian tu luyện mỗi ngày có hạn định không, hay càng nhiều càng tốt? Và mỗi ngày tu luyện vào giờ nào là thích hợp nhất, hay không câu nệ giờ giấc, lúc nào cũng tu được?
Đáp: Có vài phép nhỏ phải làm đúng giờ giấc. Còn phép bậc cao thì không bó buộc vào giờ nhất định. Mỗi ngày mười hai thời thần, làm công phu bốn thời thần là đủ; nhiều quá e sinh chán, về sau thành trở ngại. Tu luyện lúc nào thích hợp nhất cũng không cố định. Chỉ có lúc vừa ăn no, và lúc thân thể mệt mỏi buồn ngủ, đều không nên tu.
Hỏi 4: Luyện đan nên ăn chay hay ăn mặn, hay không câu nệ chay mặn? Hoặc trong các loại thức ăn có thứ nên ăn, thứ phải kiêng không? Còn về không khí và ánh nắng, có cần như người thường không?
Đáp: Ăn chay tuy thanh sạch, nhưng không nên quá nhạt nhẽo; ăn mặn tuy bổ dưỡng, nhưng không nên ăn nhiều thứ tanh hôi. Trong đồ chay, như nấm, măng, nấm tươi các loại, ăn tuy ngon miệng nhưng dễ gây bệnh hoặc làm bệnh cũ tái phát, nên kiêng hẳn. Bột ngọt, bột nêm, tinh chất xì dầu các loại đều không nên ăn. Đồ mặn cũng chỉ nên tạm ăn gà, vịt, cá và trứng; các loại thịt khác nên ăn ít là hơn. Không khí phải thật trong sạch, không được có bụi, khói than, mùi hôi uế. Không khí trong phòng phải lưu thông, không được đóng kín cửa. Ánh nắng tất nhiên là tốt, nhưng trong phòng tĩnh tọa ánh nắng không nên quá mạnh, phải hơi tối một chút thì tinh thần mới dễ yên định. Nếu cần nhiều nắng thì ra chỗ trống ngoài nhà mà tắm nắng là được.
Hỏi 5: Phụ nữ đến tối đa bao nhiêu tuổi thì không tu luyện được nữa? Đàn ông đến tối đa bao nhiêu tuổi thì không tu luyện được nữa? Hay chỉ cần được bí quyết thì tuổi nào cũng tu được?
Đáp: Theo lẽ thông thường mà nói, đàn ông khoảng sáu mươi bốn tuổi, phụ nữ khoảng năm mươi tuổi, thì thiên quý (chất sinh sản bẩm sinh trời phú; ở nữ giới biểu hiện là kinh nguyệt và khả năng sinh con, ở nam giới là tinh) sắp cạn, khó làm được mệnh công (công phu tu luyện phần thân thể, sinh lực). Nhưng nói như vậy là đạo lý cứng nhắc, không thể coi là kết luận. Phép mầu của nhà tiên quý ở chỗ làm cho người già trở lại trẻ, từ không sinh ra có, dùng sức người giành lấy quyền của tạo hóa.
Nếu cứ bị tuổi tác bó buộc, khoanh tay chờ chết, thì phép tiên cũng chẳng có gì đáng quý.
Hỏi 6: Đọc bán nguyệt san, thấy có câu: "Đàn ông tu thành thì không lậu tinh (không để tinh rò rỉ ra ngoài), đàn bà tu thành thì không lậu kinh (không ra kinh nguyệt)." Cái gọi là "không lậu kinh" có phải là chỉ công phu "trảm xích long" không? Còn đàn ông "không lậu tinh" rốt cuộc nên hiểu thế nào?
Đáp: "Đàn bà tu thành thì không lậu kinh" quả đúng là chỉ công phu trảm xích long. "Đàn ông tu thành thì không lậu tinh" là nói vĩnh viễn không còn các hiện tượng như thủ dâm xuất tinh, ngủ mộng di tinh, đi tiểu ra tinh, giao hợp xuất tinh.
Hỏi 7: Tu luyện có chia ra tính công (công phu tu luyện phần tâm tính, tinh thần) và mệnh công (công phu tu luyện phần thân thể, sinh lực). Như ba bước "luyện tinh hóa khí" (luyện tinh chất trong thân chuyển thành khí), "luyện khí hóa thần" (luyện khí chuyển thành thần, tức tinh thần), "luyện thần hoàn hư" (luyện thần trở về cõi hư không), thì bước nào là tính công, bước nào là mệnh công? Hay cả ba bước đều là mệnh công, còn tính công lại có cách làm khác?
Đáp: Công phu bậc cao nhất thì tính và mệnh vốn không thể tách rời. Cái gọi là bước nào là tính công, bước nào là mệnh công chỉ là cách nói tạm cho dễ hiểu mà thôi. Để gợi mở cho người mới học, tạm định rằng "luyện tinh hóa khí" là mệnh công, "luyện khí hóa thần" là nửa mệnh công nửa tính công, "luyện thần hoàn hư" hoàn toàn là tính công.
Hỏi 8: "Chỉ tu tính không tu mệnh" thì có trường sinh được không? Nếu không trường sinh được thì kết quả khác người thường ở chỗ nào? Lại nữa, "trường sinh bất tử" với "bạch nhật phi thăng" có khác nhau không?
Đáp: Hiệu quả trường sinh vốn do công phu tu mệnh mà có. Nếu không làm mệnh công thì nhất định không trường sinh được. Người chuyên tu tính công, kết quả đương nhiên khác người thường: có người không bệnh mà mất, có người biết trước ngày chết, có người ngồi yên mà qua đời trong khoảnh khắc (tọa hóa), có người đầu thai hoặc đoạt xá (thần thức nhập vào một thân xác khác mà sống tiếp), đều là những việc người thường khó làm được. "Trường sinh bất tử" là hiệu nghiệm bước đầu, "bạch nhật phi thăng" là kết quả cuối cùng. Trình độ hai bên sâu cạn khác nhau rất xa.
Hỏi 9: Đọc đan kinh (sách kinh điển về luyện đan) thấy nói "pháp, tài, lữ, địa" là bốn yếu tố quan trọng (pháp là phương pháp tu luyện, tài là tiền của, lữ là bạn đồng tu giúp đỡ, địa là nơi chốn tu luyện). Về mặt tiền của để luyện đan, nếu muốn đầy đủ hoàn hảo thì nhiều nhất cần bao nhiêu, ít nhất cần bao nhiêu?
Đáp: Điều hỏi này là chuyện thực hành, không phải lý luận suông. Vài câu ngắn khó nói rõ được, phải phân tích ra mà nói:
– Theo mức sống ở Thượng Hải: tiền thuê nhà mỗi tháng bốn mươi đồng, tiền ăn mỗi tháng ba mươi đồng, tiêu vặt mỗi tháng ba mươi đồng, cộng chi tiêu mỗi tháng một trăm đồng là đủ. Tối thiểu cũng cần mỗi tháng năm mươi đồng, ít hơn nữa e không được.
– Nếu rời Thượng Hải, đến ở thành phố khác có mức sống thấp hơn, thì năm mươi đồng một tháng bằng một trăm đồng ở Thượng Hải. Vì tiền nhà mười lăm đồng, tiền ăn mười lăm đồng, tiêu vặt hai mươi đồng, ở nơi khác đã là mức sống khá giả rồi.
– Nếu rời thành thị, vào ở trong chùa chiền, am quán của người xuất gia nơi núi rừng, tiền ở tiền ăn giao hết cho người xuất gia trong chùa lo liệu, thì mỗi tháng ba mươi đồng là được.
– Những điều trên đều tính cho một người. Nếu tính chi tiêu theo tập thể thì có thể tiết kiệm: người càng đông chi tiêu càng ít, người càng ít chi tiêu càng nhiều. Đó là tỷ lệ nghịch.
– Ngày thường tôi chủ trương tổ chức thành tập thể, chính là để các bạn đồng chí tiết kiệm chi tiêu, nhưng cơ duyên còn chưa chín muồi, vẫn còn phải chờ.
– Có người chịu được khổ thì chi tiêu có thể giảm; có người muốn thoải mái thì chi tiêu còn phải tăng. Con số ước tính ở trên là chi phí cho mức sống trung bình, không khổ cũng không sung sướng.
Còn tiền thuốc men, tiền giao tế, tiền đi lại đều không tính vào. Lại như mọi chi phí cho gia đình của bản thân như cha mẹ, vợ con thì càng không bàn tới.
Hỏi 10: Nếu hoàn cảnh cho phép, buông bỏ mọi thứ, ý chí kiên quyết, không có trở ngại bất ngờ, thì cần bao nhiêu năm mới tu luyện thành công?
Đáp: Điều dưỡng thân thể cho đến mức khỏe mạnh không bệnh, khoảng ba năm. Công phu "trảm xích long" hai năm. Về sau tùy lúc xem tình hình, không thể nói trước được. Hơn nữa, điều này chỉ nói riêng về bản thân bà; nếu đổi sang người khác thì lại phải bàn khác.
Hỏi 11: Người luyện đan phần nhiều luyện thêm quyền thuật (võ thuật). Xin hỏi việc luyện võ có hại hay có ích cho đan đạo (con đường luyện đan để thành tiên)?
Đáp: Luyện mà tự nhiên, nhịp nhàng thì có lẽ có chút ích lợi. Nếu luyện cố sức, máy móc thì khó tránh bị tổn thương. Nhưng thể chất mỗi người khác nhau, không thể nói chung một mực. Xét tình trạng thân thể bà hiện nay, e rằng luyện võ không thích hợp lắm, dường như nên chuyên tâm tĩnh dưỡng là hơn.
Hỏi 12: Đan đạo có phân biệt cô tu (tu một mình) và song tu, rốt cuộc bên nào lợi bên nào hại, bên nào hơn bên nào kém, bên nào chậm bên nào nhanh?
Đáp: Vấn đề lớn này, từ đời nhà Hán đến nay vẫn tranh cãi mãi, chưa có lời giải. Bởi vì hoàn cảnh, gia đình, tuổi tác, thời đại, phong tục, lễ giáo, pháp luật, đạo đức, tín ngưỡng tôn giáo, học vấn chí hướng, giới tính, căn khí (bẩm chất, năng lực tiếp nhận đạo của mỗi người), sự truyền thụ… mỗi thứ mỗi khác, nên mới chia thành hai ngả lớn; đó là xu thế tự nhiên. Tôi không tiện thiên vị bên nào. Sách chuyên nói về song tu và sách chuyên nói về cô tu, tôi đã đọc vài trăm bộ. Những người chuyên làm công phu song tu và những người chuyên làm công phu độc tu, trong ba mươi bảy năm nay tôi tai nghe mắt thấy đã không đếm xuể. Cô tu có cái lợi hại hơn kém của cô tu, song tu có cái lợi hại hơn kém của song tu, bảo tôi phán đoán thế nào, phê bình thế nào?
Hôm nay nếu tôi đưa ra luận điệu khen ngợi song tu, coi thường độc tu, thì chỉ những người dư dả tiền bạc, hoặc người tu tại gia có gia quyến (?), mới làm được việc ấy. Xin hỏi những người kinh tế khó khăn và những người xuất gia tu hành thì làm sao? Trong số họ chưa chắc đã không có nhân tài. Nếu nói không có tiền thì không tu luyện được, phải lo gom được món tiền lớn trước đã; xuất gia thì không tu luyện được, phải hoàn tục trước đã — câu ấy nói ra đủ làm nguội lòng người có chí, làm nhụt khí người anh hùng, tôi không nỡ nói vậy. Còn những ý chưa nói hết, xin xem "Dương Thiện san" kỳ thứ bảy mươi tư, trang sáu, phần trả lời các câu hỏi thứ ba, thứ tư, thứ sáu của ông Trương Đạo Sơ ở Tô Châu; lại xem "Dương Thiện san" kỳ thứ bảy mươi sáu, trang tám, bức thư bàn về đan đạo gửi một ông thầy thuốc Đông y.
Chúng ta khoan bàn đan đạo, hãy nói chuyện đạo làm người. Xin hỏi một người sống trên đời mấy chục năm, rốt cuộc là lấy vợ lấy chồng thì tốt hay không lấy thì tốt? Câu hỏi này cũng không dễ trả lời. Kết hôn có lợi có hại, tình hình rất phức tạp, quyết không thể dùng con mắt chuyên chế và tâm lý độc đoán mà khẳng định bừa, khiến người ta trong lòng không phục. Những kẻ thiên về cô tu hoặc thiên về song tu, cho mình là phải và người khác là sai, đều thuộc hạng chuyên chế độc đoán cả.
Hỏi 13: Luyện đan có phải tuyệt dục (dứt hẳn chuyện vợ chồng) không? Hay chỉ cần tiết dục (hạn chế bớt) là được? Hay chuyện phòng the không liên quan đến đan đạo?
Đáp: Bất kể nam hay nữ, nếu xưa nay theo "chủ nghĩa sống độc thân" thì điều này không thành vấn đề. Người có vợ có chồng mới cần bàn. Cái gọi là tuyệt dục là dứt bỏ hoàn toàn. Việc này cần cả hai bên vợ chồng cùng bằng lòng; nếu một bên không muốn thì khó làm được. Cái gọi là tiết dục là có chừng mực, không quá độ. Việc này thực hành dễ hơn, có phần gần với tình người, nhưng đối với việc chuyên tâm luyện đan thì lại khá có hại. Chuyện phòng the của nam nữ trên đời thô tục đến cực điểm, không khác gì loài vật thấp kém; so với tiên đạo thì thật khác nhau như trời với đất. Nếu không tìm trong đó một phép huyền diệu khác để đi ngược lại lẽ tạo hóa, mà chỉ biết nối theo cái tính xấu do tổ tiên loài người để lại, hành động khinh suất bừa bãi, thì làm sao thoát khỏi luân hồi (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh ra mãi không dứt) và phá được quy luật sinh, già, bệnh, chết?
Vì chưa hỏi ý bà, nên tôi không công bố họ tên. Nếu bà cho là không có gì trở ngại, thì lần sau có hỏi đáp sẽ đăng tên thật, giống như bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng.
Vì đã được chính bà ấy cho phép.
Thư của một bà ở An Dương, tỉnh Hà Nam, kèm phần trả lời
Viên Đốn tử — Kính gửi thầy Viên Đốn tôn kính, xin thầy xem qua:
Lá thư con gửi lần trước, may được thầy ban lời đáp trên "Dương Thiện san", con quỳ đọc mà vui mừng an ủi vô cùng! Những lời thầy dạy như "càng nóng vội càng không hiệu quả, nên chờ cơ duyên hội đủ" và "phải có đủ phúc lẫn tuệ (có phúc phần — tức điều kiện đời sống — và có trí tuệ) mới tu thành đạo", thật là chân lý nghìn lần đúng, trăm đời không đổi. Đoạn cuối thầy bàn đến phương pháp song tu, tuy chưa nói rõ khẩu quyết, nhưng ý tứ trong đó con cũng lĩnh hội được khá nhiều, càng thấy như tỉnh cơn mộng, lòng mê muội bỗng chốc sáng ra, ơn ấy không lúc nào quên. Còn đề bài "Bàn về chỗ giống và khác nhau trong tôn chỉ của bốn nhà Nho, Phật, Đạo, Tiên" thầy ra, bảo con làm văn để các bạn đồng chí yêu đạo xem, con tự thấy tài sức không kham nổi. Tuy sách vở của bốn nhà con có đọc qua đôi chút, nhưng đều chưa nghiên cứu kỹ. Bởi "trung thứ" của Nho (hết lòng với người và lấy lòng mình suy ra lòng người mà khoan dung), "từ bi" của Phật, "cảm ứng" của Đạo (thiện ác có báo ứng tương ứng), "tính tình" của Tiên, nếu không phải người học rộng, từng trải nhiều thì sao dám bàn bừa? Nên con không dám bày cái dở của mình, để bậc hiểu biết chê cười, phụ lòng mong mỏi của thầy! (Phần sau lược bớt)
Hỏi thêm: Trước con đọc mục thứ sáu phần "Phàm lệ" (lời dẫn nêu quy cách của sách) trong cuốn "Tôn Bất Nhị nữ đan thi chú", trong đó nói: "Nữ giới tu tiên, trừ phép thiên nguyên phục thực ra, (các phép khác) đều vướng mắc khó làm (?)". Con không hiểu rõ đoạn "thiên nguyên phục thực" này, kính xin thầy chỉ bảo.
Viên Đốn đáp: Thuyết "thiên nguyên phục thực" (phép bậc "thiên nguyên", tức bậc trời: luyện thần đan bên ngoài thân rồi uống vào để thành tiên), trước hết có thể xem đoạn ghi về phái Thầm mẫu ở Đan Dương trong bài "Thư gửi y sĩ Chu Xương Á bàn về tiên học", ở mục Nghiên cứu học lý kỳ này. Rồi xem câu hỏi thứ ba trong bài "Trả lời mười lăm câu hỏi của ông Trương Đạo Sơ ở Tô Châu", "Dương Thiện san" kỳ thứ bảy mươi tư, trang sáu, thì có thể biết đại khái.
Thư của một bà ở Thượng Hải, kèm phần trả lời
Viên Đốn tử
(Phần trước lược bớt) Ba giờ sáng ngày hai mươi sáu tháng sáu, con ngồi xếp bằng một lúc, liền thấy vùng hải để (nghĩa đen là "đáy biển", chỉ vùng đáy thân, khoảng giữa hai đường đại tiện và tiểu tiện) ấm lên; một lúc sau vùng rốn và bầu vú cũng ấm, đồng thời đỉnh đầu và chân đều nóng lên và như có gì động đậy.
Tĩnh đến cực điểm thì vào trạng thái hỗn độn (mờ mịt, không còn phân biệt gì), nhưng thời gian rất ngắn. Như thế đến sáu lần.
Đến lần thứ bảy, bỗng thấy toàn thân co thắt lại, như bị tê dại, đến cả hơi thở cũng không tự nhiên. Lúc ấy đầu và ngực đều rất nóng, gần như toát mồ hôi; vùng vĩ lư (xương cụt cuối cột sống) và sống lưng nặng trĩu khó chịu. Đến lúc ấy con dùng phép "tam bất động" (giữ ba thứ không động, thường hiểu là thân, tâm, ý đều yên) để đối phó, kéo dài hai mươi phút mới dần dần nhẹ nhõm, hơi thở cũng trở lại như cũ. Tình trạng trên xảy ra vào ngày thứ ba sau kỳ kinh, gần giống như lần trước con đã trình bày trực tiếp với thầy. Lần ấy cũng vào ngày thứ ba sau kỳ kinh, chỉ có điều lần trước có ra mồ hôi, lần này chưa đến mức ra mồ hôi, nhưng thời gian lâu hơn.
Kèm năm câu hỏi
Hỏi 1: Mỗi lần trước và sau kỳ kinh, con thường thấy vùng huyết hải (nơi chứa huyết, ở nữ giới chỉ vùng bụng dưới, tử cung) và chỗ kín có hơi ấm, căng lên và động đậy, cả hai đùi cũng mỏi tê. Đó có phải là chân âm (khí âm chân thật, sinh lực gốc trời phú của nữ giới) phát động không? Lúc ấy tuy con dùng ý thu khí về, nhưng có lúc không thu về được. Khẩn xin thầy chỉ cho khẩu quyết thu lấy khí ấy, để khỏi thất thoát mà không cứu vãn được.
Đáp 1: Hiện tượng này rất giống chân âm phát động, nhưng khí ấy còn chưa đủ mạnh. Muốn thu về cũng không khó, chỉ cần dùng phép tam bất động đối phó là đủ.
Hỏi 2: Dùng ý vận hành chu thiên (dẫn khí đi một vòng khép kín trong thân: từ dưới theo sống lưng lên đỉnh đầu rồi theo phía trước xuống), từ vĩ lư lên đỉnh đầu, từ đỉnh đầu xuống đến đâu thì dừng? Lên xuống nhanh chậm có ảnh hưởng gì không? Trong kỳ kinh có vận hành được không?
Đáp 2: Từ đỉnh đầu xuống đến vùng tử cung là có thể dừng. Bước đầu tập lên xuống nên chậm, không nên nhanh. Trong kỳ kinh thì không vận hành là chắc hơn, nhưng ngồi tĩnh tọa thì không sao.
Hỏi 3: Phép "cửu chuyển luyện hình" (phép luyện thân thể trải qua chín lượt) trong sách "Nữ đan thập tắc" có làm theo được không?
Đáp 3: Muốn làm thử theo động tác trong sách cũng được, nhưng phải hết sức cẩn thận, không được gắng ép. Nếu làm được tự nhiên nhịp nhàng là tốt nhất; nếu không thì thà làm chưa tới, chứ tuyệt đối đừng làm quá!
Hỏi 4: Hễ trong miệng sinh nước bọt thì nên nuốt về đâu?
Đáp 4: Đương nhiên là giống như uống nước trà, nuốt xuống dạ dày. Nếu có người nói còn có đường khác để đi, đó là lời của người không hiểu sinh lý cơ thể, không nên tin.
Hỏi 5: Nay thân thể yếu ớt của con đã thấy dần bình phục, thầy có thể truyền cho khẩu quyết "trảm xích long" chính thức, để con theo đó tu luyện cho công phu tiến bộ không?
Đáp 5: Trước hết có thể nghiên cứu công phu đoạn long (cắt dứt kinh nguyệt) trong hai cuốn "Nữ công chính pháp" và "Nữ đan thập tắc", khi tiện thì cứ làm thử, nhưng phải làm từ tốn, tuyệt đối đừng gắng ép, e không đúng đường lối mà lại sinh bệnh. Làm thử ba mươi tháng (?) rồi xem tình hình thế nào. Nếu trong thời gian ấy có thay đổi gì thì viết thư báo cho tôi, hoặc gặp mặt nói chuyện cũng được. Nếu có sai sót thì phải sửa ngay.
Thư gửi y sĩ Chu Xương Á bàn về tiên học
Viên Đốn tử
Kính gửi y sĩ Xương Á:
Mấy hôm trước nhận được thư bà gửi cho vợ tôi là Di Châu, kèm bốn bài thơ, được biết chí hướng của bà vượt khỏi lối tầm thường, khác hẳn đám người bình thường quen theo thói gần mà quên lo xa, thật đáng kính phục! Bài thơ thứ tư có câu: "Trên đời vốn có trai gái phi thường, lập chí bay lên tận chín tầng trời." Tôi tán thành hai câu này nhất. Tôi cho rằng việc ấy tuy vô cùng gian nan, khó thực hiện, nhưng lật xem truyện ký các vị tiên, đời nào cũng có vài người thành công, đủ biết không phải là hoàn toàn vô vọng. Dù cho những điều sách cũ ghi chép đều là giả, thì do chúng ta khởi đầu cũng chưa phải là không được. Huống chi người xưa còn để lại dấu đường cho ta dễ noi theo?
Trong hơn hai trăm năm nhà Mãn Thanh, những người đàn ông ưu tú trong cả nước đều bị lối văn bát cổ (lối văn tám vế cứng nhắc dùng trong thi cử thời xưa) giam hãm, còn những người đàn bà thông minh thì lại bị lễ giáo cũ trói buộc. Học thuật thần tiên, chẳng những không dám thử nghiệm nơi thân mình, mà ngay cả nói ra miệng cũng không dám; chẳng những không được tìm thầy hỏi bạn, mà còn không được đọc sách ấy. (Tôi khoảng mười tuổi thích đọc "Thần tiên truyện" của Cát Hồng trong bộ "Hán Ngụy tùng thư", nhưng không dám để người lớn biết, nếu biết ắt bị mắng phạt nặng.) Thế là những người cẩn thận chất phác đều theo về đạo Nho, còn những người phóng khoáng siêu thoát thì trốn vào đạo Phật. Đạo Nho tuy gần với lẽ thường, nhưng cái tệ của nó là khó tránh khỏi cố chấp và cổ hủ; đạo Phật tuy có vẻ cao siêu, nhưng nhược điểm là không nhận thức được đời sống hiện thực. (Đạo Phật cho đời người là hư ảo, nên sinh ra ý chán ghét thân xác; nhưng bốn việc "ăn, mặc, ở, đi lại" vốn gắn chặt với thân xác thì lại không cách nào bỏ được. Một mặt cho là hư ảo, một mặt vẫn phải lo toan kiếm sống, đó là mâu thuẫn rất lớn.)
Đạo giáo có hai phái: một là phái Chính Nhất, một là phái Toàn Chân. Phái Chính Nhất có sớm nhất, phái Toàn Chân từ đời Nguyên trở về sau mới có. Hiện nay cả hai phái đều đã suy yếu, không cần bàn sâu. Tôi nghiên cứu tiên học đã hơn ba mươi năm. Người hiểu tôi thì hoàn toàn thông cảm; người không hiểu có khi ngờ rằng giữa thời đại khoa học này tôi còn đề xướng mê tín. Thật ra tôi không hề mê tín chút nào, chỉ xác định rằng tiên học có thể bù đắp những thiếu sót của đời người, khả năng của nó cao hơn mọi ngành khoa học trên đời. Những vấn đề mà khoa học thông thường không giải quyết được thì tiên học đều đủ sức giải quyết. Hơn nữa nó chân đạp đất thật, đi từng bước một: không như đạo Nho, ngoài việc làm người thì không có lối ra; cũng không như đạo Phật, ngoài niệm Phật thì không có pháp môn nào khác; càng không như phái Chính Nhất của Đạo giáo vẽ bùa đọc chú, cũng không như phái Toàn Chân của Đạo giáo lạy sám hối, tụng kinh. Như vậy đủ biết học thuật thần tiên có tính chất độc lập, không nằm trong phạm vi của ba đạo, mà người của cả ba đạo đều có thể tự do theo học.
Từ xưa, người theo Nho mà học tiên có Lưu Tử Chính (tức Lưu Hướng), bậc đại nho đời Hán; Thiệu Nghiêu Phu (tức Thiệu Khang Tiết), bậc đại nho đời Tống. Người theo Phật mà học tiên có thiền sư Tiết Đạo Quang đời Tống, thiền sư Liễu Hoa Dương đời Thanh. Người theo Đạo giáo mà học tiên thì càng không đếm xuể. Ngoài ra như Vương Tử Kiều là thái tử của Chu Linh vương, Đông Phương Sóc là bề tôi được Hán Vũ đế yêu, Mã Minh Sinh là viên lại nhỏ ở nước Tề, Âm Trường Sinh là quý tộc nhà Hán, Ngụy Bá Dương thuộc hạng ẩn sĩ, Tả Nguyên Phóng là người làm phương thuật (các thuật bói toán, luyện thuốc, pháp thuật), Lã Thuần Dương là tiến sĩ đời Đường, Lưu Hải Thiềm là tể tướng nước Yên, Chung Ly Quyền làm đến tướng quân, Trương Tam Phong làm huyện lệnh. Những vị kể trên, người đời truyền tụng đều công nhận là thần tiên, nhưng tất cả đều là người tại gia chứ không phải người xuất gia; chẳng những không phải hòa thượng, mà cũng không phải đạo sĩ, lại cũng không phải môn đồ của Khổng phu tử. Người đời sau đem học thuyết thần tiên trộn lẫn với nghĩa lý ba đạo Nho, Phật, Lão làm một, nên bộ mặt thật của thần tiên bị mất đi.
Ví như trên làn da trắng sạch bôi lên lắm màu sắc, tự cho là đẹp, kỳ thực chỉ chuốc lấy lời chê của bậc tao nhã mà thôi.
Bà du học ở Mỹ đã nhiều năm, đầu óc khoa học dĩ nhiên khỏi phải nói, kiến thức tân y học hẳn rất phong phú. Người khác ở địa vị ấy có lẽ khó tránh lòng tự mãn, còn bà lại càng tỏ ra khiêm tốn. Bà đã biết chắc rằng việc lớn sống chết, chỉ dựa vào y học thì không giải quyết được, nên tiến thêm một bước đi tìm học thuật thần tiên, nảy ra tư tưởng vượt lên người thường. Nếu không phải căn cơ từ kiếp trước sâu dày, trời phú thông minh, thì ai làm được như vậy?
Bà Trần Ngộ Huyền ở Bảo Ứng từng hỏi tôi: "Người phụ nữ có đủ phúc lẫn tuệ, mai sau có thể mong thành tựu, hiện có ai?" Tôi đáp: "Người đời có đủ phúc lẫn tuệ chỉ là số rất ít. Đã đủ phúc lẫn tuệ, lại yêu đạo, mà còn có thể mong thành tựu, thì trong giới phụ nữ ngày nay thật khó gặp. Tôi đang để ý tìm kiếm." Nay đã gặp được bà, mai sau có lẽ có hy sinh đạt tiêu chuẩn chăng?
Hiện nay bà đang bận việc chữa bệnh, chưa đến lúc thực hành tu luyện, nên trước hết hãy nghiên cứu phần lý thuyết. Nay tôi kể sơ lược những điều phụ nữ tu luyện cần biết như dưới đây để bà xem. Đồng thời đăng bài này lên "Dương Thiện san" để công bố, cho các bạn yêu đạo khắp nước tham khảo, cũng là để làm theo mong muốn của Di Châu.
Tiên học trước hết coi trọng trường sinh. Thuyết trường sinh từ xưa đã có. Lão Tử nói: "Làm cho rễ sâu, cuống chắc." Trang Tử nói: "Giữ lấy cái Một (sự thuần nhất), sống trong hòa hợp." Sách "Tố Vấn" (sách y học cổ, một phần của Hoàng Đế nội kinh) nói: "Chân nhân thọ ngang trời đất, chí nhân tích tụ tinh mà giữ trọn thần, thánh nhân thân thể không hư hoại." Nhưng lý luận tuy có ghi trong sách, còn phép tắc thì không chép tường tận, người học lấy làm tiếc. Từ khi "Tham đồng khế" và "Hoàng đình kinh" ra đời, phép luyện dưỡng của tiên học mới có sách chuyên môn. Từ đời Đường, Tống trở đi, đan kinh nhiều vô kể, nhưng lời lẽ ẩn ngữ, tên gọi khác lạ, mập mờ khó phân biệt; lại thêm nhánh rẽ ngõ quanh, chia lìa lạc lối không biết đường về. Đến cách dụng công của nam giới còn chưa rõ, huống gì bàn đến bí yếu của nữ giới tu luyện?
Thượng Dương tử nói: "Phụ nữ tu tiên lấy bầu vú làm nơi sinh khí. Trước hết phải tích khí ở bầu vú, rồi sau mới an lô lập đỉnh (đặt lò dựng vạc: trong đan đạo chỉ việc xác lập nơi luyện và nơi kết đan trong thân), thực hành phép thái âm luyện hình (phép luyện thân dành cho nữ giới, làm dứt kinh nguyệt, thân thể trở lại như thiếu nữ)." Đan kinh lại thường nói: "Đàn ông tu thành thì không lậu tinh, đàn bà tu thành thì không lậu kinh." Nhưng hỏi đến khí làm sao tích được, kinh làm sao không lậu thì đều chưa từng nói rõ. "Hoàng đình kinh" nói: "Người trao gọi là thầy, người nhận phải lập thề; dắt tay nhau lên núi, uống nước đan mà ăn thề (?), rồi sách vàng thẻ ngọc mới được truyền ra." "Tham đồng khế" nói: "Muốn viết tình ý lên thẻ tre lụa, lại sợ tiết lộ bí mật của trời." Lại nói: "Ba, năm với một (sự hợp nhất của các yếu tố trong đan đạo) là tinh túy nhất của trời đất, có thể truyền bằng miệng, khó truyền bằng sách." Vậy đủ biết thói quen giữ bí mật của người tu luyện không phải bắt đầu từ ngày nay.
Lý do khẩu quyết không chịu truyền dễ dàng, nói kỹ ra có mười lăm điều, đã thấy trong mục "Khẩu quyết câu huyền lục" (ghi chép khơi tìm chỗ huyền diệu của khẩu quyết) đăng nhiều kỳ trên "Dương Thiện bán nguyệt san", không nhắc lại nữa. Nay nói gọn thì có sáu điều chính:
Một, có sinh ắt có chết, đó là lẽ thường của tạo hóa; mà tiên học lại coi trọng nhất việc trường sinh bất tử, tức là tranh quyền với tạo hóa. Nếu tiết lộ khinh suất, bàn bừa, e chuốc lấy tai họa. (Người hiện đại nhìn vào có thể cười cho là mê tín, nhưng người xưa quả có tâm lý ấy.)
Hai, ranh giới giữa tà và chính chỉ cách nhau một sợi tóc. "Người tà làm phép chính, phép chính hóa thành tà." Khẩu quyết không ghi vào sách là sợ lọt vào tay kẻ tà.
Ba, có được nó không dễ, nên truyền nó cũng không dễ; trăm nghề đều thế, khẩu quyết luyện đan càng hơn.
Bốn, đạo thì nên nói rõ để người đời biết có việc này; còn thuật thì nên dè dặt thận trọng, để địa vị người thầy mãi được tôn nghiêm.
Năm, đời ít người có con mắt tinh tường, ai hiểu được lẽ âm dương; nếu không giấu kỹ thì dễ bị gièm chê.
Sáu, bản ý người truyền là muốn dìu dắt người có duyên; nếu lỡ một lần xét không kỹ, thì người được truyền có khi coi khẩu quyết như món hàng hiếm để trục lợi, đem ra mua bán, trái với bản ý người truyền, nên không dám truyền khinh suất.
Những lý do giữ bí mật không truyền kể trên đều nói về chính pháp. Còn bọn phương sĩ giang hồ mượn danh truyền đạo làm công cụ vơ vét tiền của thì không thuộc trường hợp này. Tôi rất đau lòng thấy người đời đổ xô theo những thứ vật chất hữu hình mà quên đường về, nên muốn phá rào chắn của người xưa để bày rõ những điều bí mật, khiến những người tài giỏi phóng khoáng, giàu tư tưởng cao thượng không đến nỗi dùng sai trí thông minh mà sa vào chỗ nguy. Nhưng việc làm trái với lòng mong, chỉ còn là ước nguyện suông. Nay cũng chỉ có thể chọn những điều nói được mà nói thôi.
Xin bàn trước về các phái tu luyện của nữ giới.
Xưa nay đan quyết (bí quyết luyện đan) chú trọng truyền miệng, không ghi vào sách, mà đan quyết của nữ giới càng như thế. Nay muốn truy đến tận gốc ngọn để thành một công trình nghiên cứu có hệ thống, không phải việc dễ. Xét cách chia phái trước đây của Đạo gia: có cách chia theo người, như phái "Long Môn" của Khâu Trường Xuân, phái "Hoa Sơn" của Hác Thái Cổ, phái "Thanh Tịnh" của Tôn Bất Nhị, v.v.; có cách chia theo đất, như phái Bắc thất chân (bảy vị chân nhân phương Bắc), phái Nam ngũ tổ (năm vị tổ phương Nam), phái Đông của Lục Tiềm Hư, phái Tây của Lý Hàm Hư, v.v. Nhưng cách chia phái này không thích hợp lắm với đan quyết của nữ giới; vả lại đó là cách chia theo hình thức tôn giáo, chứ không phải chia theo lối khoa học. Theo ý tôi, các phái của nữ đan quyết không nên chia theo người, cũng không nên chia theo đất, mà nên chia theo phương pháp, như thế mới có hứng thú nghiên cứu và tiện cho người học tìm hiểu.
Nay thử kê ra như sau:
Một, phái Lão mẫu Trung Điều
Phái này (?) bắt tay vào thì trước hết luyện kiếm thuật, có hai cách dùng là "pháp kiếm" và "đạo kiếm". Nguồn gốc sơ lược thấy trong "Lã Tổ toàn thư". Trong giới đạo hiện nay còn truyền hai bài ca quyết về kiếm thuật luyện bên trong, còn có thể thấy được phần nào. Vì cách luyện rất khó, nên đời nay rất ít người thành tựu. Nhưng pháp môn này trong tiên đạo có thể tự thành một phái, chúng ta nghiên cứu các phái không thể không thừa nhận. (Núi Trung Điều ở huyện Vĩnh Tế, tỉnh Sơn Tây.)
Hai, phái Thầm mẫu ở Đan Dương
Phái này chú trọng việc luyện và uống thiên nguyên thần đan (thuốc tiên bậc trời, luyện bằng lò đỉnh bên ngoài thân), cùng các việc bùa chú, dùng phù lục để triệu thỉnh thần linh. Đan Dương là tên đất, Thầm mẫu là tên người. Ngô Mãnh đời Tấn vốn là thầy của Hứa Tốn; sau Hứa Tốn được Thầm mẫu truyền hết, Ngô vâng lệnh Thầm mẫu lại thờ Hứa làm thầy. Hứa chân quân soạn "Thạch hàm ký", Ngô chân quân soạn "Đồng phù thiết khoán văn", hai sách đều nói về việc thiên nguyên thần đan, tức là phép do Thầm mẫu truyền lại. Hai sách này thuộc bậc cao nhất trong các phép luyện đan. Người học đạo trên đời đều sợ khó, không dám thử. Từ sau hai ông Trương Tam Phong và Thẩm Vạn Tam đời Minh, rất ít người hiểu được.
Ba, phái Ngụy phu nhân ở Nam Nhạc
Phái này chú trọng "tinh tư" (tập trung tâm ý suy niệm) và "tồn tưởng" (quán tưởng, giữ hình ảnh thần linh trong thân ở trong tâm), lấy "Hoàng đình kinh" làm chính tông. "Hoàng đình kinh" từ khi Ngụy phu nhân truyền ra, các nữ chân (phụ nữ tu đạo đắc đạo) qua các đời theo đó tu luyện khá nhiều, như Lỗ Diệu Điển, Thôi Thiếu Huyền, Tiết Huyền Đồng đều là như vậy. Cuốn "Hoàng đình kinh giảng nghĩa" của tôi có nói được chút ít, khi rảnh xin bà xem qua.
Bốn, phái tiên cô Tạ Tự Nhiên
Phái này bắt tay từ "tịch cốc" (nhịn ăn ngũ cốc) và "phục khí" (nuốt khí, dùng khí thay cho ăn uống), nên lấy "Trung Hoàng kinh" làm sách phải đọc, sau tham khảo thêm khí quyết (bí quyết luyện khí) của các nhà, cùng các phương thuốc nhịn ăn ngũ cốc, thôi ăn lương thực. Người trẻ khỏe có thể dùng được; người lớn tuổi sức yếu mà chuyên tập phép này e không thích hợp. Tạ Tự Nhiên mới mười mấy tuổi, còn thân con gái trinh nguyên, đã học đạo; xưa nay được mấy người như thế?
Năm, phái Tào Văn Dật chân nhân
Phái này bắt tay từ "lòng trong sạch, ít ham muốn", "thần không chạy ra ngoài", "chuyên nhất khí đến mức mềm mại (như trẻ thơ)", "nguyên khí hòa hợp vận hành bên trong"; từ đầu đến cuối không dùng phép nào khác, cực kỳ giản dị dễ làm. Xem kỹ ở bài "Linh Nguyên đại đạo ca" trên "Dương Thiện bán nguyệt san" kỳ thứ bảy mươi bảy.
Sáu, phái Tôn Bất Nhị nguyên quân
Phái này tức là phép thái âm luyện hình, bắt tay trước từ "trảm xích long", là công phu tu luyện chính thức của nữ giới. Xem kỹ ở cuốn "Tôn Bất Nhị nữ đan thi chú" của tôi.
Sáu phái trên đã bao quát hết các pháp môn tu luyện của nữ giới trong một nghìn bảy trăm năm từ thời Ngụy, Tấn đến nay. Cái lợi hại được mất của bản thân mỗi phái, cùng việc so sánh khó dễ hơn kém giữa phái này với phái kia, tuy người học nên biết, nhưng chưa phải việc cấp bách hôm nay, tạm để nói sau. Ngoài ra như "điều hòa Tốn và Cấn" (?), Hạ Cơ có phương "dưỡng âm"; "da thịt đầy đặn", Triệu Phi Yến có thuật "nội thị" (nhìn vào bên trong thân); cùng "bí quyết phòng trung" (thuật phòng the), "di kinh của Tố Nữ" — những thứ ấy đều "lời lẽ không nhã nhặn", "việc phần nhiều kín đáo khuất khúc", không tiện bàn công khai.
Lại bàn về quan hệ giữa phụ nữ tu luyện với tuổi tác. Thiên "Thượng cổ thiên chân luận" trong sách "Tố Vấn" chép: "Hoàng Đế hỏi: 'Người già rồi thì không có con, là vì sức lực đã cạn, hay là do số trời như thế?' Kỳ Bá đáp: 'Con gái bảy tuổi thì thận khí (sinh lực tàng chứa ở thận, gốc của sự sinh trưởng và sinh sản theo Đông y) thịnh, thay răng, tóc dài ra. Mười bốn tuổi thì thiên quý đến, mạch Nhâm (đường kinh mạch chạy dọc giữa mặt trước thân, chủ việc thai nghén) thông, mạch Thái xung (đường mạch gốc của khí huyết, liên quan kinh nguyệt) thịnh, kinh nguyệt ra đúng kỳ, nên có thể có con. Hai mươi mốt tuổi thận khí điều hòa, nên răng khôn mọc và thân thể phát triển đầy đủ. Hai mươi tám tuổi gân xương rắn chắc, tóc dài nhất, thân thể cường tráng. Ba mươi lăm tuổi mạch Dương minh (đường kinh mạch đi qua mặt) suy, mặt bắt đầu khô héo, tóc bắt đầu rụng. Bốn mươi hai tuổi ba mạch dương ở phần trên suy, mặt đều khô héo, tóc bắt đầu bạc. Bốn mươi chín tuổi mạch Nhâm hư, mạch Thái xung suy ít, thiên quý cạn, đường kinh nguyệt không thông, nên thân thể suy hoại mà không có con.' (Đoạn trên nói lẽ thường của thân người.) Hoàng Đế hỏi: 'Có người tuổi đã già mà vẫn có con là vì sao?' Kỳ Bá đáp: 'Đó là người ấy tuổi trời phú vượt mức thường, khí mạch luôn thông, thận khí còn dư.' (Đây nói trường hợp khác thường về sinh lý.) Hoàng Đế hỏi: 'Người có đạo tuổi đều đến trăm, có thể có con không?' Kỳ Bá đáp: 'Người có đạo có thể đẩy lùi già yếu, giữ toàn thân thể; tuổi tuy cao vẫn có thể sinh con.' (Đây nói người tu đạo có thể xoay chuyển tạo hóa.)"
Theo lời bàn trong "Tố Vấn", dường như chỉ nói về việc sinh con. Nhưng "thuận thì thành người, nghịch thì thành tiên" (để tinh khí theo lẽ tự nhiên đi ra thì sinh con người; vận chuyển ngược lại vào trong thì luyện thành tiên), vốn không phải hai lẽ khác nhau, chỉ xem cách dùng nó thế nào mà thôi.
Cho nên phụ nữ tu tiên cũng tùy tuổi già trẻ mà khác nhau nhiều:
Một, con gái nhỏ tu luyện
Đây là nói con gái mười mấy tuổi chưa có kinh. Lúc này nguyên khí (sinh khí gốc bẩm sinh) trong thân đầy đủ, nguyên vẹn không khe hở, tinh thần chuyên nhất, ham muốn chưa mở. Nếu sinh ra đã có trí tuệ từ kiếp trước mà theo đạo, thì thành tựu rất dễ, nhanh gấp mấy lần người lớn tuổi. Bởi con gái nhỏ tu luyện có thể bỏ qua giai đoạn trúc cơ (đắp nền: giai đoạn đầu bồi bổ lại tinh khí đã hao tổn), đi thẳng vào tịch cốc phục khí, hoặc bắt tay từ thanh tịnh vô vi, yên thần tĩnh tọa, như Tạ Tự Nhiên chẳng hạn.
Hai, thiếu nữ tu luyện
Đây là nói con gái từ mười bốn, mười lăm đến hơn hai mươi tuổi, đã có kinh nguyệt nhưng chưa mất trinh. Lúc này nên dùng phép luyện cho kinh nguyệt dứt trước, trở lại như trạng thái của con gái nhỏ, rồi mới làm các công phu về sau.
Ba, gái lỡ thì tu luyện
Đây là nói phụ nữ từ hai mươi hai đến ba mươi lăm tuổi chưa lấy chồng. Sinh lý thân thể đã đến lúc thịnh nhất sắp sửa suy. Lúc này kinh nguyệt có người đều, có người không đều; có người đúng kỳ, có người không đúng kỳ; có người bị khí hư, có người bị băng huyết; có người kèm theo các bệnh khác, phiền muộn khó nói. Phải dùng phép của thầy thuốc và nhà vệ sinh dưỡng sinh trước, để trừ uất ức, điều hòa khí huyết, làm thư thái tinh thần, rồi công phu mới có hiệu nghiệm. So với thiếu nữ thì lại khó hơn.
Bốn, gái lớn tuổi tu luyện
Đây là nói phụ nữ từ ba mươi lăm đến bốn mươi chín tuổi, giữ trinh chưa lấy chồng. Lúc này thiên quý sắp cạn, sinh khí trong thân ngày càng suy yếu. Tuy suốt đời không lấy chồng, nhưng sự hao tổn của thân thể cũng chẳng khác gì người đã lấy chồng; cũng như đàn ông suốt đời không lấy vợ mà vẫn không tránh khỏi già yếu, lẽ ấy giống hệt nhau. Cho nên điều cốt yếu đầu tiên khi bắt tay tu luyện là phải bồi bổ chỗ hao tổn trong thân, không cần vội "trảm xích long".
Năm, bà già tu luyện
Đây là nói phụ nữ từ sau bốn mươi chín tuổi cho đến sáu, bảy mươi tuổi. Lúc này kinh nguyệt đã dứt, phải ngày ngày làm công phu, thu lấy sinh khí của tạo hóa để bồi bổ sinh khí trong thân mình, khiến kinh nguyệt dần dần có lại như người trung niên. Sau đó lại lặng lẽ vận dụng công phu huyền diệu, dần dần luyện cho kinh nguyệt mất đi như con gái nhỏ. Lúc ấy xương tủy chắc đặc, khí huyết điều hòa, sắc mặt hồng hào, giọng nói mềm mại trong trẻo, tóc bạc hóa đen, răng rụng mọc lại, gọi là phản lão hoàn đồng (già trở lại trẻ). Công phu này có khi cần hai, ba mươi năm mới làm xong. (Trong bát quái — tám quẻ của Kinh Dịch tượng trưng cho các sự vật — quẻ Đoài là con gái út, quẻ Ly là con gái giữa, quẻ Tốn là con gái lớn, quẻ Khôn là bà già, thuần âm.)
Sáu, thiếu phụ tu luyện
Đây là nói phụ nữ từ mười sáu, mười bảy đến hai mươi sáu, hai mươi bảy tuổi đã lấy chồng. Lúc này tình yêu đang mở, dục vọng đang mạnh, vợ chồng ân ái quấn quýt, gia đình ràng buộc càng nặng, đối với việc tu luyện rất không thích hợp. Dù người vợ có chí tu luyện thì phía người chồng ắt sinh cản trở. Nhà nghèo thì khỏi phải nói. Còn nếu trên không có cha mẹ chồng, dưới không có con cái, lại nhà giàu thân nhàn, thì dù người chồng không muốn dứt chuyện vợ chồng, nếu người vợ có sức chịu đựng bền bỉ, lại được chân truyền, cũng có thể ngay trong lúc làm việc thuận theo lẽ thường (?) mà ngầm dùng thuật đi ngược. Như thế vừa không trở ngại chuyện vợ chồng, vừa có ích cho tiên đạo. Dù nhất thời chưa siêu thoát được khỏi phàm tục, cũng ắt giữ mãi được dung nhan tươi đẹp. Nhưng người chưa làm xong "công phu trảm long" thì chưa đủ để bàn đến điều này.
Bảy, phụ nữ trung niên tu luyện
Đây là nói phụ nữ trung niên đã lấy chồng, từ hai mươi sáu, hai mươi bảy đến bốn mươi sáu, bốn mươi bảy tuổi. Lúc này việc nhà lo nghĩ, con cái bận lòng, càng không bàn tới hai chữ tu luyện. Nếu chồng lại phản đối thì tuyệt không có hy vọng. Nếu chồng cùng chí hướng với vợ thì hẹn nhau dứt chuyện vợ chồng, mỗi người làm công phu riêng. Có con nhỏ cần bú thì phải thuê vú nuôi, hoặc cho ăn sữa bột thay sữa mẹ và sữa bò, không được cho con bú sữa mình, kẻo làm cản trở sự tiến bộ của công phu.
Tám, góa phụ tu luyện
Đã lấy chồng mà góa, không có con cái, hoặc có con cái đã tự lập được, thì lúc này chính là lúc tốt để bước vào đường tu luyện, cho qua những năm tháng cô quạnh nửa đời sau. Thời lễ giáo cũ, vì danh dự, quả phụ phải thủ tiết; từ thời Dân Quốc đến nay, lề thói thủ tiết tuy đã bị đả đổ, nhưng người đàn bà tái giá rốt cuộc vẫn khó tránh bị người coi khinh. Sao bằng chuyên tâm nghiên cứu tiên học, cho tinh thần có chỗ gửi gắm, thân thể có niềm vui khỏe mạnh. Thành được thì tốt; dù không thành cũng được kết quả tốt, quyết không đến nỗi phí hoài tâm sức. Công phu bắt tay vào thì cũng đại đồng tiểu dị với người chưa lấy chồng.
Những điều kể trên đã sơ lược đủ các con đường tu luyện của phụ nữ, đều là những điều người xưa chưa từng nói rõ. Hôm nay tôi nói với bà, cũng cùng một dụng ý như hai mươi năm trước tôi viết "Nữ đan thi chú" cho bà Lã Bích Thành. Về sau không biết vì sao bà Lã lại quay về cửa Phật. Kiếp sau thế nào chưa biết, tôi e rằng bà ấy không còn muốn tu độ cho mình ngay trong đời này nữa.
Tuy vậy, cuốn "Tôn Bất Nhị nữ đan thi chú", nếu năm ấy không có mối nhân duyên ấy thì đến nay chưa chắc đã viết xong. Hiện nay trong và ngoài nước, người được đọc sách này không dưới hai nghìn mấy trăm người. ("Nữ đan thi chú" ban đầu đăng trên "Dương Thiện san", mỗi kỳ phát ra hai nghìn bản; sau khắc bản gỗ in thành sách riêng, lại bán được mấy trăm bộ.) Trong số đó hẳn có vài người nhờ sách này mà được độ. Truy đến tận gốc thì người năm ấy xin tôi viết chú giải không phải là không có công. Huống chi ba mươi sáu câu hỏi đáp nay đưa ra, đối với pháp môn tu luyện của phụ nữ lại tiến thêm một bước, người đọc hẳn càng được lợi nhiều hơn. Chưa độ được mình mà đã độ người trước, bà Lã nghe vậy hẳn cũng lấy làm vui lòng!
Điều tôi mong ở bà còn hơn mong ở bà Lã. Công của bà Lã chỉ lợi cho người; bà ngày nay nên cầu lợi cả cho người lẫn cho mình, như thế mới trọn vẹn hơn. Pháp môn tu luyện bậc cao, cốt yếu là phải thành tựu ngay trong đời này, tuyệt đối không được trì hoãn lười biếng, bỏ cái hiện thực mà mơ tưởng hoa ảo kiếp sau; đó là điều tôi tha thiết mong mỏi.
Lần trước Di Châu về quê, nhờ đó biết bà muốn gấp rút bắt tay thực hành, há chẳng phải rất tốt sao? Nhưng chỗ tinh vi của lý và pháp khó diễn tả bằng giấy bút. Ngày khác khi cơ duyên hội đủ, xin để chia thành từng giai đoạn rồi gặp mặt nói kỹ. Nay trả lời trước như vậy, xin chúc việc khám chữa bệnh của bà an lành.
Viên Đốn kính phúc đáp
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video