NỮ KIM ĐAN (Phép luyện kim đan dành cho nữ giới. Kim đan, nghĩa đen là "viên thuốc vàng", ở đây là phép tu của Đạo gia: luyện tinh, khí, thần ngay trong thân mình cho kết lại thành "đan", nhờ đó sống lâu và thành tiên.)
Dụng Trung Trinh Nhất Tử soạn.
LỜI TỰA
Đạo lớn không phân biệt nam hay nữ, ai tu cũng có thể thành. Cho nên đàn ông tu thành đạo thì làm chân nhân (bậc tu đã đắc đạo, thành tiên), đàn bà tu thành đạo thì làm nguyên quân (danh hiệu dành cho nữ tiên đã đắc đạo).
Xưa nay các sách đan kinh (sách dạy phép luyện đan trong thân) nói về công phu tu luyện của đàn ông rất kỹ càng, đầy đủ, còn cách tu luyện của đàn bà thì phần nhiều không bàn đến. Thỉnh thoảng có sách bàn tới thì cũng chỉ hé lộ một chút, như chỉ cho thấy một đốm trên mình con báo. Đó không phải vì coi thường nữ tu. Suy ý các tác giả thì họ cho rằng người ta ai cũng có tính mệnh này (tính: phần tinh thần, tâm tính; mệnh: phần sinh mệnh, thể xác và khí lực), tức là cùng một công phu; nói về cách tu của đàn ông thì công phu của đàn bà không cần nói cũng tự hiểu.
Họ không biết rằng đàn ông bên ngoài là dương mà bên trong là âm, đàn bà bên ngoài là âm mà bên trong là dương; bẩm tính khác nhau, hình hài riêng biệt. Tuy cùng là tính mệnh, nhưng cách tu hành có nhiều chỗ khác nhau lớn. Sách "Tu chân biện nạn" nói: "Đàn ông khi bắt tay vào tu thì cốt yếu là luyện khí, đàn bà khi bắt tay vào tu thì cốt yếu là luyện hình (luyện thân thể)." Hứa tổ (tổ sư Hứa Tốn, tức Tinh Dương chân quân) nói: "Đàn ông tu thành thì không còn rò rỉ tinh, đàn bà tu thành thì không còn rò rỉ kinh nguyệt."
Cửa ải đầu tiên của hai bên khác hẳn nhau. Đến các việc luyện kỷ (rèn luyện tâm tính bản thân cho thuần thục trước khi luyện đan), đắc dược (thu được "thuốc", tức khí tiên thiên làm nguyên liệu luyện đan), hoàn đan (đưa thuốc trở về chỗ gốc để kết thành đan), ôn dưỡng (nuôi giữ đan bằng hơi ấm nhẹ nhàng, liên tục), kết thai (kết thành "thánh thai", tức cái thể tinh thần được nuôi lớn dần như bào thai), xuất thần (đưa nguyên thần đã luyện thành ra khỏi thân), tuy giống với đàn ông, nhưng các bước chi tiết nhỏ chưa hẳn không có chỗ khác: phần lớn giống nhau mà phần nhỏ khác nhau.
Mùa xuân năm Nhâm Thìn, vừa có một người nữ đến hỏi đạo. Tôi dạy nàng nên đọc nhiều sách xưa để kiểm chứng những điều mình được truyền. Nhưng sách đan kinh nói về nữ tu thì rất ít, khó mà khảo xét chỗ giống, chỗ khác. Vì vậy tôi không ngại tội tiết lộ thiên cơ (bí mật của trời), đem chỗ giống ra sao, chỗ khác ra sao, cùng thứ tự từng bước ra sao, viết thành chữ trên giấy mực, làm lộ trình cho người hỏi đường.
Để người học dò theo chữ mà hiểu nghĩa, không đến nỗi lẫn mắt cá với ngọc trai (lẫn lộn giả với thật); hiểu sâu rồi gắng sức thực hành, may ra trong kim đỉnh (vạc vàng, hình ảnh chỉ nơi luyện đan trong thân) có thể nấu được hống (thủy ngân, hình ảnh ví cho một vị "thuốc" thuộc âm trong thân). Nhờ thế mà thành đạo tối thượng; đem sánh với hội Dao Trì (ao ngọc nơi Tây Vương Mẫu ở, nơi bà mở tiệc đãi chư tiên), thì không khó cùng các nam tiên vào yết kiến Mộc Công (Đông Vương Công, vị tiên đứng đầu các nam tiên), cùng lạy Kim Mẫu (Tây Vương Mẫu, vị tiên đứng đầu các nữ tiên).
Viết vào tháng Trung Hòa (tháng hai âm lịch) năm Nhâm Thìn, niên hiệu Quang Tự nhà Đại Thanh (năm 1892). Dụng Trung Trinh Nhất Tử đề tựa tại hiên Tây Ngọa Vân bên suối Ngọc Đới.
QUYỂN THƯỢNG: NHỮNG ĐIỀU RĂN CẤM
Lập chí vào đạo
Trời là dương, đất là âm; Càn thì cứng, Khôn thì thuận (Càn và Khôn là hai quẻ trong Kinh Dịch: Càn tượng trưng cho trời, cho dương, cho đàn ông; Khôn tượng trưng cho đất, cho âm, cho đàn bà). Âm không có dương thì không lớn lên được, dương không có âm thì không sinh ra được. Cứng và mềm đạt được trung hòa thì nước và lửa mới "ký tế" (tên quẻ Thủy Hỏa Ký Tế: nước ở trên, lửa ở dưới, giao hòa giúp nhau, ý là việc đã thành). Âm dương ắt phải có đôi lứa, người và vật nhờ đó mà thai nghén, sinh ra.
Vì thế Càn và Khôn đều bẩm thụ khí chân nguyên (khí gốc chân thật của sự sống), nam và nữ đều sẵn có cái thân không chết. Càn được gọi là "đại sinh" (sinh lớn), có thể thành đạo chính giác (giác ngộ chân chính); Khôn được gọi là "quảng sinh" (sinh rộng), cũng có thể chứng quả nguyên quân.
Nếu bảo phận Khôn âm khó vào được đạo tiên, thì sao Vương Mẫu lại ở mãi trên núi Côn Lôn? Thiềm Nga (tức Hằng Nga) trộm viên thuốc tiên giấu trên xà nhà, mãi mãi làm hoàng hậu cung trăng; nàng Tiêu Dao đọc sách của Tất Viên (tức Trang Tử, người từng làm quan coi vườn sơn), tự xưng là tiên bị đày từ Dao Trì xuống. Lạc thần (nữ thần sông Lạc), Vu nữ (thần nữ núi Vu), từ xưa đã rõ ràng; Tử Cô (nữ thần được dân gian thờ), Tương phi (hai bà phi của vua Thuấn, sau hóa thành thần sông Tương), đến nay vẫn còn lẫy lừng. Dấu tích các bà đều chép trong sử sách, có thể khảo xét được.
Mang thân đức Khôn, lẽ nào lại không làm được? Chỉ vì chìm đắm trong biển dục, không phát lòng vào đạo, thì làm sao nhảy ra khỏi bến mê để làm người con gái bước lên mây. Tính đàn bà vốn âm nhu, cách nhìn phần nhiều lệch lạc, hẹp hòi, chẳng biết tứ đức (bốn đức của phụ nữ theo lễ giáo xưa: đức hạnh, lời ăn tiếng nói, dung mạo, nữ công), đâu hiểu tam tòng (ba điều phải theo: ở nhà theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng chết theo con)? Lỗi lầm điều ác đáng sửa mà không biết sửa; ruộng phúc (việc lành gieo ra để gặt phúc) nên vun mà chưa vun. Buông theo dục vọng vô tình, đánh mất cái chân thật của bản tính, tự làm hại mình, tự bỏ mình, càng lúc càng sa xuống.
Đâu biết rằng đời người như mây nổi, cõi trần vốn là biển nghiệp chướng; thay vì đem thân vào vòng luân hồi, sao bằng quay đầu lại để lên bờ bên kia (bờ giác ngộ, giải thoát). Bồng Lai (núi tiên) quả có đường, chỉ ở ngay trước mắt; Ngọc Kinh (kinh đô của trời) há lại không có thang, chỉ cần tâm tự ngộ. Phật tức là tâm, tâm tức là Phật; tiên làm được thì ta cũng có thể thành tiên. Ngọc hống, kim diên (hống là thủy ngân, diên là chì; đây là hai vị "thuốc" ví cho âm và dương trong thân người) thật là chiếc bè báu đưa người qua bể khổ; đan kinh và kinh Phật quả là chiếc thang trời để vào đạo.
Chỉ vì thiên cơ không được tiết lộ dễ dàng, lời lẽ trong sách phần nhiều lộ đuôi giấu đầu (nói không trọn vẹn), nên dù đã đọc hết sách quý, vẫn phải tham học với thầy, tìm hỏi bạn đạo. Nghe được một khẩu quyết (lời bí truyền miệng) mới biết một khẩu quyết, tiến được một chặng lại còn một chặng nữa. Nếu quả thật thoát được duyên trần, bái được minh sư (thầy sáng suốt, thật có đạo) để cầu tâm pháp (phép tu truyền từ lòng thầy sang lòng trò), thì có khó gì mà không bước vào cửa ngọc, yết kiến Kim Mẫu và đứng vào hàng tiên. Người ta phải lập chí, ai nấy hãy tự gắng sức!
Mười hai điều răn khi mới vào cửa đạo
Một, răn vọng niệm (ý nghĩ bậy bạ, viển vông) liên tiếp nảy sinh.
Hai, răn buông thả dục vọng, tham dâm.
Ba, răn cứng rắn hung bạo, tàn nhẫn khắc nghiệt.
Bốn, răn phiền não, giận dữ.
Năm, răn lo nghĩ, kinh sợ.
Sáu, răn mắt hay nhìn bậy.
Bảy, răn tai hay nghe bậy.
Tám, răn nói nhiều, ngông cuồng.
Chín, răn keo kiệt, tiếc của.
Mười, răn sát sinh, hại mạng.
Mười một, răn không tiết chế đồ tanh, đồ mặn (thịt cá và các thứ rau cay nồng).
Mười hai, răn coi thường đạo, khinh thầy.
Những điều đàn bà cần răn tuy không chỉ có mười hai điều, nhưng răn được mười hai điều này thì đã cách việc thành tiên không xa.
Một, răn vọng niệm liên tiếp nảy sinh
Điều tâm phát ra gọi là niệm (ý nghĩ). Ý nghĩ ngay thẳng thì việc làm không gì không ngay thẳng; ý nghĩ sai lệch thì việc làm không gì không sai lệch. Bởi tâm là thiên quân (vị vua trời, ý là chủ tể của cả thân người), còn ý nghĩ là kẻ sai khiến. Vua trời được yên ổn thì trăm bộ phận trong thân đều nghe lệnh.
Vọng niệm là mọi ý nghĩ ngông cuồng, không chính đáng. Người xưa nói: "Ý nghĩ của sự không ý nghĩ mới là chính niệm, tức là chân ý (ý thức chân thật, tập trung, không tạp nhạp)." Chút chân ý này lại không thể thiếu; có chút chân ý này mới luyện được diên, cầu được hống, ngưng thần, dưỡng thai. Đan kinh nói: "Đi, đứng, nằm, ngồi, không rời cái này." "Cái này" chính là chân ý.
Đâu giống những vọng niệm không chính đáng kia, muôn đầu nghìn mối, không sao tả xiết: lúc đầu thì từ đâu không đến, rồi gặp cảnh mà sinh ảo tưởng; một ý nghĩ chưa dứt, ý nghĩ khác đã nối theo; từ cái này dẫn sang cái kia, chạm cảnh là tâm nổi lên. Nghĩ đến chỗ đắc ý thì không khỏi tự mừng, tự mãn; nghĩ đến chỗ thất ý thì không xiết tự oán, tự buồn. Suốt cả ngày không lúc nào yên nghỉ, đến đêm đi ngủ thì thần cũng không còn giữ được.
Ý nghĩ phát ra đã sai bậy thì việc làm không gì không sai bậy; người sai bậy như thế sao đủ để bàn chuyện đạo tiên! Dù chưa làm thành việc mà chỉ vô cớ tưởng bậy, thì mắt thần linh sáng như chớp, chỗ chỉ chỗ nhìn nghiêm ngặt biết bao! Huống hồ vòng sinh tử luân hồi của con người, không gì không do một ý nghĩ tạo ra; chỗ tình cảm hướng về chính là nơi thọ sinh (đầu thai). Ôi! Một ý nghĩ luân hồi gieo ra sinh tử vô biên, người ta có thể không thận trọng với điều mình nghĩ sao?
Còn bậc chí nhân (người đạt đạo đến chỗ cao nhất) thì biết rằng những vọng niệm không gốc rễ, không căn cứ này làm mất bản tính của ta, chết đi thì sa vào lục đạo (sáu nẻo luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục). Cho nên họ chuyên tâm xét kỹ, siêng năng tỉnh giác: ý nghĩ này từ đâu mà khởi? Từ đâu mà diệt? Trước khi khởi thì thế nào? Sau khi khởi thì thế nào? Một ý nghĩ vừa khởi lên là cầm kiếm trí tuệ chém ngay, cốt nhổ tận gốc, không để nó ngấm ngầm nảy nở, lén lút lớn lên ở chỗ kín đáo khó thấy.
Cốt sao cho tính này trống rỗng, lặng yên, muôn ý nghĩ đều tắt, chỉ còn một điểm linh tính, thong dong tự tại, sống động hoạt bát. Được như thế thì lòng ham muốn riêng tư sạch hết, lẽ trời lưu hành, đạo tiên không còn xa. Cho nên người mới vào cửa đạo trước hết phải giữ gìn cẩn thận ở cửa ải này, không được lơ là, mới đáng là người nữ cương liệt quả quyết, là pháp khí (người có căn cơ, xứng đáng nhận pháp) trong đạo.
Hai, răn buông thả dục vọng, tham dâm
Cái mà người ta khó phá nhất là cửa ải sắc dục. Vì sao con người có sự sinh ra? Vì cái gốc dâm dục chưa nhổ, thấy việc dâm thì tính liền đi vào thân thể của nam nữ mà đầu thai làm người. Vì sao con người có thân? Vì cha mẹ giao hợp mới thành ra thân này. Con người từ việc dâm mà ra, nên thói nhiễm ấy sâu nhất, gốc rễ không dễ nhổ.
Vả lại, cái mà con người nương vào để sống hoàn toàn là chút tinh khí này. Tham dâm thì tinh bị tổn thương; tinh tổn thương thì dương quan (cửa ải giữ tinh) không vững, trăm bệnh cùng phát. Người xưa nói: "Uống trăm viên thuốc không bằng một đêm ngủ một mình", là để quý tiếc tinh khí này. Giữ được mấy phần tinh khí là thêm được mấy năm tuổi thọ. Nền móng đã thành chỗ "vô lậu" (không còn rò rỉ tinh), dương quan một khi đóng chặt thì sống lâu.
Huống chi tính tình đàn bà dễ buông thả; một khi ham việc dâm thì lửa dục đốt thân, tình khó tự kìm, không có chồng để thỏa lòng thì ắt có việc làm mất liêm sỉ. Dù chưa đến nỗi thất thân, nhưng lòng dâm vừa động thì lửa bức khắp người, tinh khí đã không còn giữ ở trong.
Xưa kia Vi Thập Nhất Nương học đạo, thầy của bà hóa thành một người đàn ông vạm vỡ, trăm cách trêu ghẹo, thậm chí ép buộc làm nhục, mà lòng bà không đổi, bấy giờ mới được truyền thuật tiên. Cho nên người chưa nhổ gốc dâm phần nhiều mất duyên tiên. Dù có may mắn được nghe pháp, nhưng đạo này lại là việc làm ngay giữa sắc tướng (hình tướng, thân xác), nên cũng không làm nổi (?). Dù có làm, thì cái thai kết thành cũng chỉ là thai dâm; một sớm xuất thần, ắt thấy cảnh giao hợp mà đầu thai, công trước bỏ hết.
Tiên nữ trên trời nhiều người bị đày xuống cõi trần, không ai không vì duyên tình chưa dứt; há có thể không răn sao? Cách răn, cốt yếu chỉ ở chỗ không nghĩ, không nhìn. Không nghĩ thì ngăn được tình từ khi chưa nảy; không nhìn thì dứt được ý nghĩ ngay lúc gặp cảnh. Văn Xương Đế Quân (vị thần chủ về văn chương, học vấn) dạy: "Chưa thấy thì không được nghĩ tới, đang thấy thì không được rối loạn, thấy rồi thì không được nhớ lại." Thật là lời răn sắc dục rất hay.
Nhưng há chỉ có không nghĩ, không loạn, không nhớ là đủ? Cốt phải nhổ sạch gốc tình, nhìn ra rằng sắc tức là không, không tức là sắc (sắc: mọi hình tướng có thể thấy; không: bản chất trống rỗng, không có thực thể bền vững), đối cảnh mà quên tình, ở giữa dục mà không có dục, mới có thể cùng bàn đạo tiên. Nếu ôm lòng dâm dục mà mong đạo chân tiên bậc trên, lại có thể thành công, thì tôi chưa từng nghe.
Khảo thêm: Vi Thập Nhất Nương là một cô gái nghèo ở Trường An đời Tống. Bà lấy con trai nhà họ Đặng cùng làng. Chồng bà ưa làm du hiệp, bà khuyên can nhiều lần đến nỗi vợ chồng bất hòa. Khoảng năm Chính Hòa, chồng đi tòng quân ở thành biên giới, lâu không có tin về. Người anh chồng không tốt, thường dùng lời lẽ trêu ghẹo, Vi nghiêm mặt cự tuyệt.
Nhân nhớ đến đạo cô họ Triệu từ nhỏ đã thương mình, lại có đạo thuật có thể truyền, bà bèn đến nương nhờ. Đạo cô vui vẻ dắt bà vào am, dạy cho pháp thuật. Chiều tối, đạo cô xuống núi, để Vi ngủ một mình, dặn: "Chớ uống rượu và chớ phạm dâm sắc." Vi nghĩ mãi: trong núi làm gì có hai thứ ấy?
Hơn một canh, có một người đàn ông trèo tường vào. Vi vội dậy hỏi, hắn không đáp. Hắn đến gần ôm lấy, bà cự không theo; hắn càng đòi gấp, Vi rút kiếm định đánh, hắn cũng rút kiếm đâm lại, đường kiếm rất tinh và nhanh. Vi biết mình không địch nổi, bèn bỏ kiếm van xin: "Thiếp số phận mỏng manh, đã lâu dứt lòng trần, sao nỡ làm loạn thiếp? Vả lại thầy đã có lời răn rõ ràng, thiếp thề không dám phạm." Hắn kề kiếm vào cổ ép theo, Vi đưa cổ ra chịu chết. Người ấy thu kiếm lại, cười nói: "Biết lòng con không đổi rồi." Nhìn kỹ thì chính là đạo cô. Từ đó đạo cô truyền hết thuật cho bà.
Ba, răn cứng rắn hung bạo, tàn nhẫn khắc nghiệt
Cứng rắn là đức tốt. Người không có cứng rắn thì yếu mềm, nhút nhát, không phấn chấn, trăm việc không thành một; chữ "cứng" này không thể thiếu. Nhưng cứng mà không có lễ thì sa vào hung bạo ngang ngược: tự làm theo ý mình, không biết nhường nhịn, không màng phải trái, không đếm xỉa lời người; vô lễ với cha mẹ chồng, bất hòa với chị em dâu, không kính chồng, hà hiếp con cháu, khắt khe với tôi tớ; đó gọi là đàn bà hung hãn. Cho nên cứng mà tiếp theo là bạo, thì phần nhiều tàn nhẫn bất nhân, khắc bạc ít ơn.
Người ta phải có lòng nhân từ, rồi sau mới có được tấm lòng rộng lượng coi người như anh em ruột, coi vật như bạn bè. Thánh Mẫu Nguyên Quân coi thiên hạ là một nhà, coi cả Trung Quốc như một người; mọi loài vật trên trời dưới đất, không loài nào không được bà che chở, thương yêu như con đỏ; có bao giờ bà khởi lên chút lòng ghét bỏ mà sa vào tàn nhẫn khắc nghiệt đâu?
Quán Âm Đại Sĩ được gọi là "từ hàng" (con thuyền từ bi đưa chúng sinh qua bể khổ), vì lòng nhân từ đã thành bản tính, cứu khắp chúng sinh, là người mẹ hiền giữa những kiếp nạn lớn; cho nên thần khí của ngài cũng trải qua kiếp nạn lớn mà không mục nát. Nếu cứng rắn hung bạo thì mất đức âm nhu thuận của Khôn; tàn nhẫn khắc nghiệt lại không có cái lượng dày dặn, rộng sinh của Khôn. Người như thế, trời chọn làm gì? Đất giữ lại có ích gì? Chẳng thà chết sớm cho xong, còn mong gì sống lâu.
Chỉ có cách răn: người tính hung bạo thì nuôi bằng sự ôn hòa thong thả, hiền hòa như gió xuân làm người dễ chịu, với mọi vật đều không trái nghịch. Người tàn nhẫn khắc nghiệt thì đổi bằng lòng từ bi ban ơn, như mưa đúng mùa thấm khắp muôn vật, không ai không được ơn. Bên ngoài biểu hiện như thế, thì cái tính ở bên trong không gì không sáng suốt linh diệu, tự tại, sống động, chứa đầy sức sống vô cùng. Thế thì ai dám bảo Quán Âm thuyền từ lại không để trống tòa mà chờ ngươi?
Bốn, răn phiền não, giận dữ
Phiền não là gặp việc nhọc nhằn rồi sinh lòng bực bội, oán hận. Người ta sống một đời ai mà không có việc phải làm; phải làm từ từ, không tính công tính tội, không từ cay đắng, không ngại nhọc nhằn, thì việc mới thành. Nếu vì nhọc nhằn mà sinh bực bội, thì việc gì trong thiên hạ có thể thành được?
Đến việc dưỡng tính thì càng phải chịu được phiền. Bởi tâm này đã buông chạy ra ngoài từ lâu, một sớm muốn nắm giữ lại thì nó như rồng sống, hổ sống: muốn chế phục nó thì nó chưa chịu phục ngay, muốn hàng nó thì nó chưa chịu hàng ngay. Phải thong thả hàm dưỡng, không gò không bó, "chớ quên, chớ giúp" (đừng quên việc tu mà cũng đừng gắng ép cho mau), để nó tự nhiên. Hôm nay dưỡng một phần thì được một phần, ngày mai dưỡng một phần lại được một phần, dưỡng đến mười phần tự có lúc viên minh (tròn đầy, sáng suốt). Nếu vì khó được thuần mà sinh phiền não, thì tính sao có thể viên minh?
Giận dữ là việc gì không như ý mình thì hờn giận, oán trách. Thử nghĩ xem, việc trong thiên hạ đâu thể đều như ý mình? Chưa chắc nổi giận thì việc liền như ý, sao không nghĩ cho kỹ? Chỉ nên yên lòng với cảnh ngộ của mình mà thôi. Huống chi người lòng giận dữ nặng thì lòng ắt độc, chết đi phần nhiều đầu thai vào bụng rắn độc. Hạ Lạp (?) vì giận dữ mà hóa thành rắn, Hy hậu (hoàng hậu họ Hy của Lương Vũ Đế) vì giận dữ mà biến thành con mãng xà, đó là bằng chứng rõ ràng. Có khi giận dữ do phiền não mà khởi, có khi phiền não do giận dữ mà sinh; cả hai đều là gánh nặng cho tâm, phải răn ngay.
Năm, răn lo nghĩ, kinh sợ
Nghĩ ngợi làm hại tỳ, lo nghĩ thì khí uất kết không duỗi ra được; sợ hãi làm hại thận, kinh sợ thì thần tán loạn không giữ được (theo Đông y: tỳ là tạng chủ về tiêu hóa, thận là tạng chủ về tinh và sức sống gốc). Việc chưa đến thì lo nghĩ không thôi, việc sắp đến thì kinh sợ không ngớt; đó là đầu mối che lấp bản tính, cũng là thứ làm hao tinh tổn thần. Không răn thì phần nhiều thành bệnh nội thương (bệnh do tổn hại từ bên trong).
Cách răn chỉ có giữ lòng vững vàng, trống lặng, tâm không vương vật gì. Nỗi lo đến thì xét lẽ; theo lẽ mà không gạt đi được thì để mặc tự nhiên, lo thì có ích gì? Vả lại người ta sinh lòng kinh sợ là vì sợ họa đến thân mình. Ngày thường ngẩng lên không thẹn với trời, cúi xuống không hổ với người; ta không làm thiệt ai thì người ắt không hại ta, có gì mà sợ? Dù tai họa bất ngờ ập đến, thì sống chết có số, cũng thuận mà nhận thôi.
Thánh nhân thấy núi Thái Sơn sụp trước mặt mà không kinh, dao cưa kề cổ mà không sợ, vì thần đã định. Xưa Uyển Khâu tiên sinh đem sắc, thanh, hương, vị, xúc (năm thứ cảm nhận: hình sắc, âm thanh, mùi hương, mùi vị, cảm giác chạm), cùng mừng, giận, lo, nghĩ, buồn, sợ, kinh ra thử Thanh Điểu Công; vì còn hai thứ chưa xóa hết dấu vết nên Thanh Điểu Công chỉ thành địa tiên (bậc tiên thấp, sống lâu ở cõi trần mà chưa lên trời). Người học không gắng sức ở chỗ này thì cũng chỉ là phàm phu thôi, sao mong thành tựu?
Sáu, răn mắt hay nhìn bậy
Mắt là đầu sỏ của lục tặc (sáu tên giặc: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; là sáu cửa để ngoại vật xâm nhập làm loạn tâm). Mắt thấy sắc thì tâm bị sắc lôi kéo, hồn theo mắt mà rò ra ngoài; chỗ bị tổn là gan. Bởi hồn của người ban đêm ẩn ở gan, ban ngày ở nơi mắt (theo Đông y, gan tàng hồn và khai khiếu ra mắt). Nhìn bậy thì hồn rò qua mắt, đêm hay mộng mị.
Thánh nhân không mộng, vì biết thu ánh mắt soi vào trong, không để hồn ngày ngày rong ruổi bên ngoài, cũng không để tâm bị sắc dẫn dắt. Cho nên muốn thu tâm, trước phải thu mắt. Phép làm: thường đem ánh mắt soi ngược vào trong huyền quan nhất khiếu (khiếu huyền diệu duy nhất: điểm then chốt trong thân nơi thần khí giao hợp để luyện đan, không cố định ở một chỗ cụ thể trên thân xác), khiến tính này sáng suốt linh diệu không mờ, để nuôi cái thần vững lặng không lay động. Tự nhiên mắt không nhìn bậy, tâm không động bậy, hồn không chạy ra ngoài, thần không rong ruổi bên ngoài, và khí tiên thiên (khí gốc có từ trước khi sinh ra) trở về trong thân.
Bảy, răn tai hay nghe bậy
Thận khai khiếu ra tai (theo Đông y, thận thông ra ngoài qua tai). Nghe bậy thì tâm theo âm thanh mà động, tinh theo tai mà rò ra; chỗ bị tổn là thận. Thận là "nước chân nhất tiên thiên" (nguồn nước gốc thuần nhất có từ trước khi sinh), có thể tưới nhuần dinh và vệ của toàn thân (dinh khí và vệ khí: theo Đông y, dinh khí nuôi dưỡng bên trong, vệ khí bảo vệ bên ngoài). Thận bị tổn thì da thịt tiều tụy, tinh thoát ra, tai điếc. Người ta nếu thường thu tai lắng nghe vào bên trong, không những khiến tâm không bị âm thanh lay động, mà tâm còn được nuôi dưỡng, tinh cũng thường ngưng giữ ở thận; như thế cách việc thành tiên không xa.
Tám, răn nói nhiều, ngông cuồng
Lời nói dễ chuốc lỗi lầm. Nam Dung (học trò Khổng Tử) đọc đi đọc lại ba lần bài thơ "Bạch khuê" (bài thơ nói: vết trên ngọc trắng còn mài được, lời nói lỡ ra thì không sửa được), được thánh nhân khen, vì ông biết cẩn trọng lời nói. Nói nhiều thì không đủ để nuôi lòng nhân trong tâm ta; cho nên khi Tư Mã Ngưu hỏi về nhân, thánh nhân bảo ông phải nói năng dè dặt, chậm rãi, ấy là kìm giữ bên ngoài để nuôi dưỡng bên trong.
Vả lại lời nói là tiếng của tâm, mà tâm tàng thần (theo Đông y, tâm là nơi chứa thần); nói nhiều thì thần bị tổn. Giữ miệng kín như bình thì thần tự thường trú ở tâm, tính không vì lời nói mà rối loạn, và trong lúc giao tiếp qua lại cũng không lỡ lời với người.
Chín, răn keo kiệt, tiếc của
Tiền của để dùng giúp đời, thiên hạ không ai không cần tiền của, chỉ cốt đừng bị nó làm mê. Nếu một mực keo kiệt, một đồng không bỏ ra, thì dù chất vàng cao bằng núi, có mua được để thần Vô Thường (quỷ sứ bắt hồn, tức là cái chết; nguyên văn ghi "ngũ thường", có lẽ là "vô thường") khỏi đến chăng (?)? Thay vì tích của làm giàu cho riêng mình mà làm kẻ giữ của cho một nhà, sao bằng đem của ra bố thí để tích phúc, kết duyên tiên trong đạo.
Xưa nay các bậc tiên chân không ai không nhờ gieo rộng ruộng phúc mà thành. Người xưa nói: "Nếu còn tiếc của lại quý báu vật, thì nghìn vạn thần tiên chẳng chịu đến." Bởi bậc chí nhân coi giàu sang như mây nổi, coi vàng ngọc như phân đất, một hạt bụi không nhiễm, một vật không luyến; đến thân này còn chẳng phải của ta, huống chi là của cải ngoài thân? Cho nên người vào đạo càng phải phá vỡ cửa ải này, chớ để bị nó lừa.
Mười, răn sát sinh, hại mạng
Trời đất lấy lòng hiếu sinh (thương yêu sự sống) làm lòng mình, thánh nhân lấy việc thương vật làm tấm lòng. Trời đất sinh ra mà ta lại giết đi, thì phạm nặng đến hòa khí của trời đất; thánh nhân thương yêu mà ta lại làm hại, thì trái hẳn với lòng nhân của thánh nhân. Huống chi người và vật cùng có tính mệnh này; ham sống sợ chết, người và vật cùng một tình. Mình có sự sống thì chỉ sợ bị tổn thương, lẽ nào vật có sự sống mà lại không sợ chết? Suy lòng mình ra lòng vật, ắt có điều không nỡ giết hại.
Người xưa nói: "Ngươi muốn kéo dài sự sống thì phải phóng sinh." Ta đã muốn học đạo để cầu sống lâu, thì nên suy lòng mình ra mà quý tiếc mạng vật. Dù nói mạng vật nằm trong tay người, nhưng ưa giết hại sinh mạng thì phần nhiều chịu báo ứng thảm khốc. Cứu đàn kiến mà đỗ trạng nguyên, thả chim sẻ mà được báo đền ngọc minh châu; xưa nay, nhờ phóng sinh mà được phúc thì nhiều lắm. Người ta há có thể không đem lòng từ đối với muôn vật, để nuôi lòng nhân hiếu sinh của mình sao?
Mười một, răn không tiết chế đồ tanh, đồ mặn
Đồ tanh mặn tuy là thứ nuôi người, nhưng người ăn chay giữ giới, kiêng các mùi vị ấy, chưa từng nghe bị hại gì; đủ thấy việc dưỡng sinh không hoàn toàn ở máu thịt. Đời thượng cổ người ta mặc cỏ, ăn cây, dân phần nhiều sống lâu; từ khi có lửa nấu nướng, thịnh việc ăn máu thịt, dân lại chết yểu, vì sao vậy? Bởi đồ béo ngọt là thứ làm động hỏa (làm nóng bức, kích động trong người), ăn quá nhiều thì dễ buông thả tình dục, hao tổn tinh; không bằng ngũ cốc được khí trung hòa của trời đất, là vị trong sạch nhất, dưỡng sinh tốt nhất. Huống chi ăn thịt loài vật để bồi bổ thịt mình, lòng cũng có chỗ không nỡ.
Nhà Phật dứt đồ tanh mặn, vì không ham miệng bụng để khỏi tăng thêm nghiệp giết hại. Nam Nhạc phu nhân (nữ tiên Ngụy Hoa Tồn) răn Dương Hy (một đạo sĩ được bà truyền đạo) rằng: "Người tu đạo không nên thấy máu thịt; thấy rồi mới tránh thì không bằng đừng thấy. Vật đã chết thì mang thi khí (khí của xác chết), đụng vào rất hại đạo; cho nên người vào đạo quý ở chỗ tiết chế đồ tanh mặn."
Mười hai, răn coi thường đạo, khinh thầy
Giữa trời đất, quý trọng nhất không gì bằng đạo lớn kim đan. Đạo này có thể giúp người thoát khỏi lồng phàm tục, có thể dứt sinh tử, có thể siêu độ chín đời tổ tiên; người xưa muôn kiếp mới gặp một lần, há phải việc nhỏ tầm thường? Quý như Hán Văn Đế mà còn hạ mình trước Hà Thượng Công; giàu như Mã Đan Dương mà còn khiêm tâm theo Vương Trùng Dương (người sáng lập phái Toàn Chân của Đạo giáo); võ như Hán Chung Ly (Chung Ly Quyền, một trong Bát Tiên) mà còn cúi đầu trước Vương Huyền Phủ; văn như Bão Phác Tử (Cát Hồng, nhà luyện đan đời Tấn) mà còn quỳ gối trước Đặng Tư Viễn (?), huống chi những người kém hơn?
Cho nên người cầu đạo không được cậy giàu sang của mình, không được khoe thế lực của mình, không được ỷ học vấn, thông minh của mình; ắt phải khiêm tâm thành khẩn mà cầu. Như Ngũ Xung Hư (đạo sĩ đời Minh) phải quét dọn, làm việc nặng nhọc, tha thiết hỏi han suốt hai mươi năm mới được đạo; mà người truyền đạo cũng không dễ dãi. Bão Phác Tử nói: "Nhận khẩu quyết chân nhất đều có văn thề, uống máu con vật lông trắng, nhận vào ngày vượng tướng (ngày khí vận đang thịnh theo ngũ hành), lấy bạc trắng, lụa trắng làm lễ giao ước, khắc khế ước bằng vàng rồi chia đôi; nói bừa truyền bậy thì thần không phù hộ."
Xung Hư Tử nói: "Từ xưa các bậc tiên chân trao nhận đạo chân, ắt phải thanh tịnh lập lễ trai tiếu (lễ chay cúng tế của Đạo giáo), theo đúng khoa điều mà đủ lễ vật làm tin, chích máu thề với trời, tâu lên Thượng Đế, xin mệnh trước các vị Tam Thai, Bắc Đẩu, Nam Thần, Tam Quan, Tứ Thánh, Ngũ Đế, Tư Mệnh (các vị thần sao và thần cai quản trong Đạo giáo), được ưng thuận rồi mới được truyền. Hễ truyền cho một người thì khắp các thần thánh trong trời đất không vị nào không được báo biết. Nếu có kẻ xấu bừa bãi đút tiền và dối trá, lén lút trao nhận riêng với nhau, thì thầy trò cùng chịu tra khảo, đánh phạt; há không thận trọng sao! Người truyền đã không dễ dãi, thì người được truyền sao có thể khinh nhờn?"
Bão Phác Tử nói: "Ơn của minh sư thật lớn hơn trời đất, nặng hơn cha mẹ, có thể không tôn sùng sao?" Xem những lời ấy đủ thấy: người cầu đạo khi đã gặp thầy thật thì phải tôn sùng, cung kính, siêng năng cầu học, tha thiết hỏi han, lâu dài không lười, mới được nghe trọn tâm pháp, và lên trời mới có đường.
NỮ KIM ĐAN — QUYỂN HẠ: KHẨU QUYẾT
Thu tâm
Đạo lý kim đan sâu kín nhất,
Công phu từng bước phải chú tâm tìm.
Nếu hỏi lúc mới vào cửa bắt tay làm gì,
Thì quét sạch vọng niệm để thu tâm.
Đạo lớn kim đan là chí thánh, chí thần, chí huyền, chí diệu (thánh thiêng nhất, thần diệu nhất, sâu kín nhất, kỳ diệu nhất), có trong có ngoài, có đầu có cuối. Những chi tiết nhỏ trong đó phải biết rõ ràng mới làm tới nơi được. Nếu không chú tâm mà làm, thì biết trong mà không biết ngoài, cuối cùng rơi vào chỗ không vong (trống rỗng, chẳng được kết quả gì); biết đầu mà không biết cuối, chỉ thành quả nhỏ.
Khi bắt tay vào dụng công, việc đầu tiên là thu lại cái tâm đã buông chạy. Mạnh Tử nói: "Đạo học vấn không gì khác, chỉ là tìm lại cái tâm đã buông chạy mà thôi." Nếu tâm này ngày ngày buông ra ngoài, như ngựa hoang, như vượn núi, không lúc nào yên, ngày ngày dây dưa với tình riêng, thì chân tính ngày ngày bị vật dục che lấp. Bỉnh di (thiên tính tốt đẹp bẩm sinh) đã bị trái nghịch thì dạ khí (khí trong lành sinh ra lúc đêm yên, theo Mạnh Tử giúp lương tâm hồi phục) không còn; muốn kết thành thai tiên (cái "thai" tinh thần kết thành nhờ luyện đan, về sau thành thân tiên), chẳng phải khó lắm sao?
Cho nên vào cửa đạo, trước hết phải buông bỏ muôn duyên, một sợi tơ không vướng, một hạt bụi không nhiễm, đặt tâm vào "làng chẳng có gì" (cõi hư không, chữ trong sách Trang Tử). Trong trong lặng lặng, trống trống vắng vắng, lâu ngày thuần thục thì tâm tự chết; tâm (phàm) chết thì thần sống. Dù chưa thành tiên mà đi, thì cũng cách tiên không xa.
Dưỡng tính
Một viên ngọc mâu-ni (ngọc như ý trong kinh Phật, ví chân tính) trong như thủy tinh,
Nào ngờ bụi bặm che mất tinh hoa.
Chỉ cần ngồi yên xoay ánh sáng soi vào trong,
Thì lại như vầng trăng sáng giữa trời đêm như cũ.
Chân tính vốn tự sáng suốt linh diệu, chỉ vì bị khí chất bẩm sinh và vật dục trói buộc, che lấp, nên có lúc mờ tối; nhưng cái sáng của bản thể ấy chưa từng tắt. Nếu siêng năng lau chùi, ra sức hàm dưỡng, thì lại như vầng trăng giữa trời soi sáng muôn nước như xưa.
Cách hàm dưỡng: mỗi ngày ngồi tĩnh, trước buông bỏ muôn duyên, rồi hồi quang phản chiếu (xoay ánh sáng của mắt và tâm soi ngược vào bên trong), giống như cảnh trăng lên giữa trời, gió lướt trên mặt nước: thong thả nhẹ nhàng, sống động hoạt bát, như có như không, chớ quên chớ giúp. Việc đến, vật đến, tuy vẫn vững lặng không động, nhưng lại rõ ràng thường biết; nếu không biết thì sa vào cái lỗi như gỗ đá!
Lúc phản chiếu phải luôn an ổn thư thái, tự tại; nếu không tự tại là chưa đúng phép, không được soi tiếp, e thành khí uất. Người xưa nói: "Lúc đầu vừa phải buông lại vừa phải thu, về sau thuần thục rồi thì không buông cũng không thu." Thu buông vừa phải, điều dưỡng lâu ngày, chợt thấy như lửa đá lóe, như ánh chớp lòe; đó là cảnh tượng chân tính mới hiện ra. Từ đó dụng công, tự có lúc viên minh.
Nhưng công phu phản chiếu không được dùng lâu. Người xưa nói: "Chưa được đại dược (thuốc lớn: khí tiên thiên đã thu được, ngưng lại) thì không được soi lâu, e sẽ xuất âm thần (cái thần còn thuộc âm, chưa thuần, xuất ra) mà lạc vào ma đạo." Cho nên trong mười hai thời (một ngày đêm chia làm mười hai giờ cổ, mỗi giờ bằng hai tiếng đồng hồ) chỉ lấy một thời để phản chiếu, các thời còn lại thì thong dong tự tại; nhưng công phu thì không được gián đoạn.
Đến lúc thuần thục, tự có tuệ quang (ánh sáng trí tuệ) tự nhiên phát hiện, soi sáng chín châu, trí tuệ chạm tới cả việc chưa đến. Khi ấy lại phải biết mà quên cái biết của mình, quên đến chỗ không còn gì để quên, tự đạt đến hóa cảnh (cảnh giới tự nhiên biến hóa, cao nhất).
Dưỡng khí
Dù đã giữ được niệm ở sơ thiền (bậc thiền định thứ nhất),
Hơi thở đến chỗ xung hòa mới thấy trời.
Phương cách dưỡng khí chẳng có mẹo gì khác:
Cùng đi, cùng ngồi, đêm cùng ngủ.
Phật nói: "Sơ thiền là niệm trụ (ý nghĩ dừng lại), tâm không còn sinh diệt; nhị thiền (bậc thiền định thứ hai) là tức trụ (hơi thở dừng lại), hơi thở không còn ra vào." Hơi thở không ra vào thì hơi thở dừng lại, và khí được nuôi dưỡng.
Hơi thở này không phải là hơi thở bằng miệng mũi. Bởi lúc người mới thành hình, theo hơi thở của mẹ mà thành thai; đến khi phá bọc mà ra đời, hơi thở này ẩn vào trong huyệt tổ khiếu (khiếu gốc, nơi nguyên khí ẩn tàng trong thân), tuy vẫn thông với hơi thở miệng mũi. Người thường thì hơi thở do miệng mũi ra vào, không vào được tổ khiếu để về gốc; chân nhân thì hơi thở nào cũng về gốc. Cho nên Trang Tử nói: "Người thường thở bằng cổ họng, chân nhân thở bằng gót chân", chính là ý ấy.
Muốn tìm hơi thở của chân nhân, phải điều hòa hơi thở hậu thiên (hơi thở thông thường sau khi sinh ra) để tìm đến chân tức (hơi thở chân thật, sâu kín bên trong). Chân tức về gốc ở tổ khiếu thì khí liền ẩn tàng ở tổ khiếu. Cho nên hơi thở điều hòa thì khí hòa, hơi thở dừng thì khí không tán. Người tiên xưa nói "khí về biển nguyên thì thọ vô cùng" chính là thế.
Nhưng hơi thở phải điều đến lúc xung hòa (trạng thái rỗng lặng, điều hòa vừa phải, không thái quá không bất cập) thì mới có thể thái dược (hái thuốc: thu lấy khí tiên thiên vừa sinh để luyện đan), mới có thể dưỡng thai. Nên nói: "Xung hòa mới thấy trời." Lưu Trường Sinh (một trong bảy chân nhân phái Toàn Chân) nói: "Xung hòa kết khảm ly" (Khảm và Ly là hai quẻ, tượng nước và lửa, ở đây chỉ tinh và thần, hay thận và tâm, cho chúng giao kết với nhau). Lại nói: "Xung hòa dưỡng thần khí."
Thế nào là xung hòa? Ngũ tử (Ngũ Xung Hư) nói: "Không lệch không nghiêng, không nhanh không chậm, chẳng phải có chẳng phải không." Làm thế nào mới được xung hòa? Ngũ tử lại nói: "Vợ chồng sóng vai, âm dương hợp làm một; ngày thì cùng đi, không trước không sau, đêm thì cùng ở, không sát không rời." Hiểu thấu như vậy mới là tam muội (cảnh giới định sâu, chỗ tinh yếu) của xung hòa.
Tóm lại, lời Ngũ tử chẳng qua ví việc tâm và hơi thở nương nhau, sớm tối không rời. Chung Ly nói: "Người mà khiến tâm và hơi thở mãi nương nhau, thì đổi hết hình hài, ngọc dịch (nước bọt quý sinh ra trong khi luyện, được coi là tinh túy) tuôn chảy." Cho nên tâm và hơi thở nương nhau, điều hòa đến chỗ xung hòa, thì việc dưỡng khí đã xong.
Ngưng thần
Thần là chồng, hơi thở là vợ,
Chớ để đi hai ngả, cách nhau như mây với bùn.
Hai bên kết đôi trở về chỗ gốc,
Liền cùng nhau bước lên thang trăng.
Thần là lửa, hơi thở là gió. Luyện đan hoàn toàn nhờ gió để quạt lửa, nhờ lửa để luyện tinh. Gió và lửa cùng dùng, thần và hơi thở nương nhau, hai bên không rời như vợ chồng. Cho nên phải ngưng thần vào khí huyệt (huyệt chứa khí, nơi khí gốc tụ lại), thần ôm lấy khí, ý buộc lấy hơi thở, không sát không rời, chớ quên chớ giúp, như thế mới là đôi lứa thật, giao hợp thật (ý chỉ sự giao hòa giữa thần và khí).
Chu Nguyên Dục (nhà chú giải đan kinh) nói: "Muốn tìm hạt giống chân thật tiên thiên, phải từ hỗn độn mà lập nền gốc." Hỗn độn tức là chỗ quy căn phục mệnh (trở về gốc, khôi phục sinh mệnh nguyên sơ). Tổ Hải Thiềm (Lưu Hải Thiềm, vị tiên đời Ngũ Đại) nói: "Tiên hiền đã bày tỏ rõ ý chỉ của đài luyện đan: mấy độ quạ thiêng đậu trên cành quế" (quạ thiêng là con quạ vàng trong mặt trời, cành quế là cây quế trong mặt trăng; ví thần đi vào trong khí).
Tổ Tinh Dương (Hứa Tốn) nói: "Nói toạc với người cái gia phong nhà ta: mặt trời dời vào trong vầng trăng sáng." Đều không ngoài việc ví ý chỉ ngưng thần vào khí huyệt.
Tổ Tam Phong (Trương Tam Phong) nói: "Phàm ngồi tĩnh, phải đem thần ôm lấy khí, ý buộc lấy hơi thở, để cho uyển chuyển thong thả trong đan điền (vùng bụng dưới rốn, nơi chủ yếu để luyện đan), tụ lại mà không tán. Thì khí giữ bên trong và khí từ ngoài vào giao kết ở đan điền, ngày càng đầy, tháng càng thịnh, đạt tới tứ chi, chảy khắp trăm mạch, xông mở song quan Giáp Tích (cửa ải ở giữa lưng, hai bên cột sống), lên Nê Hoàn (vùng đỉnh đầu, não), vào Giáng Cung (vùng tim), xuống Trùng Lâu (khí quản ở cổ họng), thần và khí giữ lấy nhau, mỗi hơi thở đều nương nhau, thì đường hà xa thông (hà xa: "xe chở nước", con đường vận khí đi ngược theo cột sống lên đầu rồi xuống phía trước thân)."
Công phu đến đây thì hiệu quả trúc cơ (xây nền: giai đoạn đầu, bồi bổ tinh khí cho đầy đủ, làm nền cho việc luyện đan) đã được một nửa. Xem đó thì biết công phu ngưng thần, dù là cương nhân (người dương cứng, tức đàn ông) hay nhu nhân (người âm mềm, tức đàn bà), đều không thể thiếu.
Ba chỗ mệnh
Người nữ vốn có ba chỗ mệnh,
Ánh tía, ánh trắng, ánh vàng, không giống đàn ông.
Lúc trẻ ở trên, lúc suy ở giữa, tu thành thì ở dưới;
Cửa ải then chốt trên đường này phải hiểu cho sâu.
Mệnh của nữ có ba: tía, trắng, vàng. Ánh vàng là đan điền, chỗ sinh ra đan. Ánh trắng là thai nguyên, chỗ kết thai. Ánh tía là huyết quang, tức biển sinh ra huyết (huyết hải). Chỗ ở trên là dương huyệt, chỗ ở giữa là hoàng phòng (buồng vàng), chỗ ở dưới là đan điền.
Lúc còn trẻ, thiên quý (chất tinh sinh dục do trời phú, ở nữ là nguồn sinh ra kinh nguyệt) đủ số một cân, khí chân nguyên ở đan điền đầy đủ, bốc lên huyết nguyên mà sinh huyết; dương đến cực thì biến thành âm, hóa thành kinh nguyệt đục mà chảy ra ngoài thành hình; nên nói lúc trẻ thì theo ở trên. Đến khi suy, thiên quý hao hết, khí không bốc lên sinh huyết được nữa, lưng khô huyết cạn, thì không còn kinh nguyệt; nên nói lúc suy thì theo ở giữa.
Nếu muốn tu thành thân Càn (thân thuần dương như đàn ông), phải từ hạ điền (đan điền dưới) vận lên dương huyệt, dùng lửa thần hun nấu, khiến kinh nguyệt biến thành vàng, vàng biến thành trắng, trắng hóa thành không, thì hình tự ẩn đi; nên nói tu thành thì theo ở dưới. Chỗ này khác với đàn ông; không hiểu cửa ải then chốt này thì đan không thành.
Khí huyệt
Khí huyệt không gì khác, chính là nhũ phòng (vùng vú),
Chớ đem chỗ dưới rốn ra mà đoán bừa.
Người nếu không biết chỗ âm sinh ra,
Thì sao khiến được con rồng độc tự nằm yên ẩn mình?
Khí huyệt tức là huyết nguyên, tức là nhũ phòng, nằm ở chính giữa, một tấc ba phân, chứ không phải hai bầu vú. Mệnh của đàn ông ở đan điền, nên lấy hạ điền làm khí huyệt; mệnh của đàn bà ở nhũ phòng, nên lấy nhũ phòng làm khí huyệt. Dương đến cực thì biến thành âm, từ khí huyệt hóa thành âm huyết mà chảy ra ngoài thành hình. Cho nên muốn trảm xích long (chém rồng đỏ: phép tu khiến kinh nguyệt dứt hẳn) thì phải dụng công từ chỗ âm sinh ra; hành trì lâu ngày thì hình tự ẩn. Nếu lấy khí huyệt ở chính giữa, một tấc ba phân dưới rốn của đàn ông mà chỉ cho đàn bà thì sai.
Biết thời
Mỗi khi đến lúc hoa nở đối trăng,
Con dê đực đang muốn húc vào rào giậu.
Khuyên người: tin tới thì chớ chậm trễ,
Đừng đợi rồng đỏ ra khỏi bờ nước.
(Hoa nở, dê húc rào, rồng đỏ ra bờ nước đều ví kỳ kinh nguyệt sắp đến hay đã đến.)
Sách "Tiên thiên huyền vi" nói: "Khi người nữ chưa sinh, lúc cha mẹ giao hợp tinh huyết, tinh của cha đến trước, huyết của mẹ theo sau, huyết bọc lấy tinh mà thành hình con gái. Lúc người nữ thụ sinh, trước được một lạng khí diên (khí chì, khí gốc) của mẹ, trước hết sinh ra quả thận phải, kéo một sợi tơ lên trên mà sinh hai mắt, kéo một sợi tơ xuống dưới mà sinh kim đan.
Từ đó về sau, mười hai ngày sinh một thù quý thủy (thù: đơn vị cân rất nhỏ, hai mươi bốn thù bằng một lạng; quý thủy: chất nước tinh sinh dục, nguồn của kinh nguyệt), một trăm tám mươi ngày sinh một lạng quý thủy; từ đó về sau mười lăm ngày sinh một thù, một năm sinh một lạng; đến mười bốn tuổi sinh được mười bốn lạng quý thủy, ở trong huyết hải cùng với một lạng mang theo từ trong thai, gộp lại đủ số một cân, là ba trăm tám mươi tư thù, hợp với ba trăm tám mươi tư độ của chu thiên (vòng trời), một năm được ba trăm tám mươi tư ngày, ba trăm tám mươi tư hào (vạch) trong các quẻ Dịch, ấy là số của trời đất. Âm đến cực thì dương sinh, quý thủy hết thì diên hiện ra; đến hai lần bảy (mười bốn tuổi) thì thiên quý giáng xuống (bắt đầu có kinh nguyệt).
Mười bốn tuổi thiên quý giáng xuống, sau đó cứ hai mươi sáu tháng lẻ bảy ngày rưỡi thì hao mất một lạng quý thủy, đến bốn mươi chín tuổi thì hao hết. Người nữ từ mười bốn tuổi hành kinh, mỗi tháng một lần, vận hành không ngừng, cùng nhịp với ngày hối, ngày sóc của mặt trăng (ngày cuối tháng và ngày đầu tháng âm lịch), không sai thời tiết; nếu sai thời khắc thì sinh bệnh. Cho nên tháng tháng hoa nở, đúng thời hành kinh. Sở dĩ có kinh nguyệt này là vì dương biến thành âm. Dương đã biến thành âm thì không thể vận lên được; nếu vận bừa làm bậy thì giết người không ít. Phải dụng công lúc tin tới, trước khi dê đực húc rào."
Sách "Thượng dược linh kính — Tam mệnh thiên" nói: "Nguyệt tín (tin của tháng) không phải lấy lúc kinh đến làm nguyệt tín." Chữ "tín" (tin) giống như người ở ngoài chưa về nhà mà tin báo đã đến trước. Ngày tin tới thì người ấy tự biết: hoặc lưng chân đau nhức, đầu mắt khó chịu, không muốn ăn uống; đó là tin đến sắp thành huyết, nhưng lúc ấy vẫn còn là khí. Phải chuyên tâm hành công trước đó hai ngày rưỡi. Nếu kinh đã hành thì âm tinh của rồng đỏ không thể nắm giữ, vận bừa làm bậy giết người không ít; phải đợi sau kỳ kinh hai ngày rưỡi, lấy lụa trắng thử, thấy màu vàng kim là lúc kinh đã dứt, rồi theo công phu nói trên vận lên mà chém. Tất cả những lời ấy chính là chỉ rõ người tu phải biết thời mà hành công.
Chém rồng
Dương sắp hóa âm mà ra ngọc câu (rãnh ngọc, chỉ đường ra của kinh nguyệt),
Mau cưỡi bánh xe lửa, chớ dừng lại.
Gió Tốn (gió của hơi thở; Tốn là quẻ tượng gió) thổi lên phủ Hồng Nguyên,
Chém đứt kinh đỏ, mãi không chảy nữa.
Dương sắp hóa âm, tức là lúc tin đã tới mà kinh chưa hành; phải vội vàng cổ động gió Tốn, cưỡi bánh xe lửa, từ đan điền vận lên phủ Hồng Nguyên mà chém.
Phép "Thái âm luyện hình" nói: "Lúc mới bắt tay, nhắm mắt giữ thần, nghỉ ngơi buông xả một hồi lâu, khiến tâm tĩnh, hơi thở điều hòa, rồi ngưng thần vào khí huyệt, đem hai tay đan chéo nâng vú, nhẹ nhàng xoa ba trăm sáu mươi lần, hút khí từ hạ đan điền lên nhè nhẹ hai mươi bốn hơi; vẫn dùng tay nâng vú, phản chiếu, điều hòa hơi thở. Lâu dần tự nhiên chân tức qua lại, một mở một đóng, nuôi thành ngân ngạc (cái vỏ, cái gốc bao giữ thần khí), thần khí đầy đủ, chân dương tự thịnh, kinh nguyệt tự dứt, vú teo lại như đàn ông; đó gọi là trảm xích long."
Hành trì lâu ngày như thế, về sau không cần nâng vú hút khí nữa, chỉ ngưng thần vào khí huyệt, hồi quang phản chiếu; đó gọi là lập cửa huyền tẫn (cửa của "con mái huyền diệu", tức gốc sinh hóa trong thân, theo Đạo Đức Kinh). Chân tức thong thả liên tục, rỗng đến tột cùng, lặng đến hết mức, dương khí hun nấu, hà xa quay ngược, muôn đóa mây tía chầu về ngọc vũ (cung ngọc, chỉ đỉnh đầu), nghìn dòng trăm mạch đều quy về Nê Hoàn. Công phu chém rồng đỏ có hiệu nghiệm như thế, cho nên nữ tu luyện lấy việc chém rồng đỏ làm cốt yếu.
Hình ẩn
Giết người không gì hơn con yêu tinh này,
Đủ số bảy lần bảy (bốn mươi chín tuổi) thì mệnh liền nghiêng đổ.
Luyện đến khi thái âm (âm cực độ, tức kinh huyết) ẩn hình rồi,
Hãy sắp đặt tử phủ (phủ tía, cung tiên) mà mừng trường sinh.
Hứa tổ nói: "Đàn ông tu thành thì không rò rỉ tinh, đàn bà tu thành thì không rò rỉ kinh." Bởi kinh nguyệt của đàn bà là khởi đầu để sinh ra người; nếu đưa kinh trở về thành khí (?), thì vú teo lại như đàn ông, kinh tự không rò rỉ. Còn đàn ông thì luyện tinh hóa khí, dương vật co lại như trẻ con, tinh tự không rò rỉ. Không rò rỉ rồi thì mệnh mới kéo dài được. Nếu không chém con yêu tinh này, đến bảy bảy bốn mươi chín tuổi huyết khô kinh hết, không còn sinh cơ (sức sống); sinh cơ dứt thì mệnh nghiêng đổ.
Sách "Thượng dược linh kính — Tam mệnh thiên" nói: "Đàn bà lấy huyết làm thận, ấy là một khiếu trống. Qua bốn mươi chín tuổi thì lưng khô huyết cạn, không còn sinh cơ. Nuôi dưỡng lâu ngày lại sinh ra huyết nguyên, như gái còn trinh. Đó lại là cái diệu từ không sinh ra có. Thấy có rồi thì một lần chém là hóa, và mệnh được sống." Làm sao nuôi dưỡng cho huyết nguyên sinh lại? Cũng chẳng qua là thu tâm, dưỡng tính, dưỡng khí, ngưng thần mà thôi.
Bất Nhị Nguyên Quân (Tôn Bất Nhị, nữ tổ sư phái Toàn Chân) nói: "Vốn là khởi đầu vô vi, nào ngờ rơi vào hậu thiên; một tiếng khóc vừa ra khỏi miệng, ba tấc hơi thở đã nắm quyền. Huống chi bị bụi trần nhọc nhằn quấy nhiễu, sao chịu nổi bệnh tật quấn thân. Con béo có thể bồi bổ mẹ, chớ bảo không xoay chuyển lại được." Ngoài ra còn có công phu bồi bổ khác, chưa dám tiết lộ dễ dàng; tức là điều Tôn Bất Nhị gọi là: "Trói hổ đưa về chân huyệt, dắt rồng chém đi để bồi đan."
Nữ tu đến lúc kinh không còn rò rỉ, thì công phu tính mệnh về sau với đàn ông phần lớn giống nhau, chỉ khác chút ít; chỉ lo không có người chỉ khẩu quyết, phá vỡ cái diệu sâu kín ấy mà thôi!
Cầu đan
Luyện hình hóa khí là công phu trúc cơ,
Việc thiên tiên bậc thượng phẩm thì khác.
Nếu hỏi chỗ chính xác của kim đan:
Mặt trời đến chiếu mặt trăng, soi cõi hồng mông (cõi hỗn mang nguyên sơ trước khi có trời đất).
Mặt trời đến chiếu mặt trăng thì mới phát sáng muôn đời; hiểu được lẽ này thì đan đạo không xa.
Luyện kỷ
Rồng sống hổ sống giao tranh trong buồng sen (ví nơi luyện đan),
Sợ nhất là vượn tâm ngựa ý (tâm ý chạy nhảy không yên) nổi điên.
Luyện kỷ chưa đến lúc thuần thục,
Thì sao có thể giương buồm vượt biển.
Lữ tổ (Lữ Động Tân, một trong Bát Tiên) trong bài từ "Bộ thiềm cung" nói: "Luyện canh giáp phải có rồng hổ sống" (canh thuộc kim, phương tây; giáp thuộc mộc, phương đông; ở đây ví hai khí âm dương, tức hổ và rồng). Phải biết rằng rồng hổ không phải vật ngoài thân thì mới là "sống". Khi hành đạo, xua hổ sống đến với rồng sống; sợ nhất là vượn tâm nổi điên, ngựa ý ra oai, không biết thuần phục, thì sao vượt được biển, lấy được kinh về? Cho nên phải luyện kỷ thuần thục, khiến thần trọn vẹn, khí thịnh đầy, thất tình (bảy thứ tình: mừng, giận, buồn, sợ, yêu, ghét, muốn) không động, ngũ tặc (năm tên giặc, tức năm giác quan) không loạn, lục căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đại định, sắc và tướng đều quên, mới có thể vào buồng sen mà cầu đan.
Sách "Thiên tiên chính lý" (sách của Ngũ Xung Hư) nói: "Luyện kỷ: chịu khổ làm việc đáng làm gọi là luyện; làm cho thuần thục việc đáng làm gọi là luyện; cấm dứt việc không nên làm gọi là luyện; tinh tiến, gắng chí, cầu cho kỳ được gọi là luyện; cắt đứt tham ái, không chừa chút yêu luyến nào gọi là luyện; cấm hẳn thói cũ, hoàn toàn không nhiễm gọi là luyện. Kỷ (mình) tức là chân tính của ta lúc tĩnh, chân ý của ta lúc động, là tên khác của nguyên thần (cái thần gốc, tinh thần chân thật bẩm sinh)."
Người xưa nói: "Chưa luyện hoàn đan, trước hãy luyện tính; chưa tu đại dược, hãy tu tâm." Đó là đạo luyện kỷ.
Thuận và nghịch
Đi thuận thì sinh ra người, đi nghịch thì thành tiên;
Khôn trên Càn dưới thành quẻ Thái, ấy là lẽ chân thật.
Tới lò chớ lấy làm lạ vì đan khó kết,
Đến lúc kéo ngược xe dê thì tự thấy trời.
Bất Nhị Nguyên Quân nói: "Để mắt đến lúc nhân uân (khí trời đất giao hòa, đầm ấm), lưu tâm đến đường thuận nghịch."
Bài "Vô căn thụ" (Cây không rễ, bài ca của Trương Tam Phong) nói: "Thuận là phàm, nghịch là tiên, chỉ ở khoảng giữa mà đảo ngược lại đảo ngược." Đan đạo dùng đường nghịch; cho nên tượng của quẻ Thái là Khôn ở trên, Càn ở dưới, mới có trời đất giao hòa mà muôn vật hanh thông. Không biết kéo ngược xe dê (chặng đầu của hà xa, đưa khí ngược lên qua xương cụt), thì bầy âm ngăn tắc, sao bỏ được âm đục để thấy thiên tâm (lòng trời, chỗ chân tâm)? Cho nên tu tiên không kể nam hay nữ, chỉ cần biết thuận nghịch ở trong đó mà thôi.
Đan sinh
Mơ màng mờ mịt, tình như si dại,
Lúc êm hòa chính là lúc thuốc sinh ra.
Đan điền có tin, cơ duyên đã đến,
Mau sửa soạn công phu lửa để hái linh chi ngọc.
Đan này bẩm thụ từ cha mẹ, ẩn trong khí huyệt; lúc trẻ khỏe, nó có cái cơ hướng ra ngoài, đẩy cửa mà biến hóa. Lấy cái cơ biến hóa ấy đưa ngược vào hoàng trung (chỗ chính giữa trong thân), nên gọi là "đan". Nhưng lúc đan sinh có cảnh tượng có thể thấy được. "Đạo Đức Kinh" nói: "Mập mờ phảng phất, trong đó có vật; sâu xa tối tăm, trong đó có tinh." Nê Hoàn (Trần Nê Hoàn, tức Trần Nam, tổ sư phái Nam tông) nói: "Lúc tinh và thần hợp kín, khí trở về, xương thịt êm hòa đều không hay biết." Doãn chân nhân nói: "Chốc lát thấy ngứa ở lỗ chân lông, tay chân mềm như bông, lòng thấy mơ màng, đó là cảnh tượng đan sinh."
Lại có tin để nghe. Thiệu Tử (Thiệu Ung, nhà triết học đời Tống) nói: "Chợt nửa đêm một tiếng sấm, nghìn cửa muôn nhà lần lượt mở." Hỗn Nhiên Tử nói: "Thời đến thì khí hóa, cơ động thì tiếng vang; đó là lúc tin đến." Lúc tin đến chính là hoạt tý thời (giờ Tý sống: thời điểm dương khí trong thân bắt đầu sinh, không cố định theo giờ đồng hồ). Vừa nghe tin này phải vội chuẩn bị, công phu lửa chớ sai thời khắc; nếu để vuột qua ngay trước mặt, thì sao hái được linh chi trong khoảnh khắc ấy?
Hái thuốc
Chợt thấy một hạt đan tiên thiên,
Ánh sáng rực rỡ như viên vàng.
Gió Tốn không quạt ống bễ,
Thì dù muốn qua ải cũng khó.
Một hạt kim đan tròn trịa, sáng rực, chói lọi như viên vàng. Nếu không thổi gió Tốn, quạt thác dược (ống bễ của thợ rèn; ví sự co giãn, đóng mở theo hơi thở), thì làm sao qua được Vĩ Lư (vùng xương cụt), lên song quan Giáp Tích, lên Nê Hoàn, rồi vào đan điền? Sách "Nhập dược kính" nói: "Khởi gió Tốn, vận lửa Khôn." Tiêu Tử Hư nói: "Ống bễ càn khôn quạt có số."
Gió Tốn ví khí hô hấp. Ống bễ là tiêu tức (sự vơi đầy, lên xuống qua lại). Có khí hô hấp mới cổ động được sự lên xuống này, khiến thuốc lên xuống qua lại, thành một chu thiên (một vòng vận khí khắp thân, như trời quay trọn một vòng). Liễu Hoa Dương (đạo sĩ đời Thanh, cùng phái với Ngũ Xung Hư) nói: "Đạo kim đan là từ lúc dương sinh, ngưng thần vào khí huyệt, quạt gió Tốn của ống bễ, mỗi hơi thở đều thổi vào trong lò, như tay người thợ rèn kéo bễ vậy." Gió sinh thì lửa bùng, lửa bùng thì tinh hóa, tinh hóa thì khí sinh; hái khí vừa sinh ấy, cho lên xuống qua lại, gọi là "chu thiên".
Đưa lên nguyên cung
Mặt trời mọc từ Phù Tang (cây thần nơi mặt trời mọc) phía đông biển lớn,
Bánh xe lửa bay qua, chớ lơi công phu.
Xe hươu chở lên tới đỉnh Côn Lôn (ví đỉnh đầu),
Mộc hống tự về trong thần thất (nhà của thần).
Mặt trời đỏ ở Phù Tang từ tây sang đông là đúng lúc thuốc sinh (?), như mặt trời đỏ rực rỡ từ phương đông đi đến phương tây. Lúc ấy phải vội cưỡi bánh xe lửa bay qua sóng cả biển lớn, từ Vĩ Lư lên song quan Giáp Tích. Thuần Dương Tử (Lữ Động Tân) nói: "Sau giờ Tý trước giờ Ngọ, định hơi thở mà ngồi; qua song quan Giáp Tích, vượt lên Côn Lôn." Lại nói: "Mời người sau Tý trước Ngọ xem, một mạch bến trời ở đầu sống lưng." Tiêu Tử Hư nói: "Mấy lần cười chỉ đường núi Côn, Giáp Tích rõ ràng có đường thông."
Nhưng đi đường nghịch, bên trái không có xe hươu thì không đẩy được (?). Kéo xe hươu chính là chân ý. Có chút chân ý ấy mới vượt được hiểm trở, qua được song quan, lên được Côn Lôn, xuống được Thước Kiều (cầu chim khách: chỗ đầu lưỡi chạm vòm họng, nối mạch sau lưng với mạch trước ngực), khiến hống sống vào thần thất trong kim đỉnh, mãi làm của báu của thân.
Hợp đan
Chàng trai Cấn mới về ổ hỗn độn,
Vợ chồng từ đây kết duyên tơ.
Sáu cửa đóng chặt, siêng thêm lửa,
Cảnh xuân trong màn phải thật thái hòa.
"Chàng trai Cấn" ví thuốc từ cung Cấn mà đến (Cấn là quẻ ứng với phương đông bắc, tượng con trai út). "Ổ hỗn độn" là tổ khí huyệt. Thuốc của chàng trai Cấn từ đông bắc đi vào tổ khí huyệt, phối hợp với chân diên (chì thật, ví dương khí chân thật), như vợ chồng kết tơ duyên.
Nhưng lúc mới về thì chưa ngưng kết với nhau; phải đóng chặt sáu cửa (sáu giác quan), điều hòa hơi thở liên miên không dứt, lửa thần hun nấu, khiến hợp làm một. Lửa dùng để hợp đan phải là văn hỏa (lửa nhỏ, nhẹ nhàng) ấm ấm, không giống lúc hái thuốc dùng vũ hỏa (lửa mạnh) để nấu luyện. Cho nên phải thái hòa êm thấm thì mới vừa bắt tay đã thành mùa xuân.
Hỏa hầu (lửa và thời độ: phép điều tiết mạnh nhẹ, nhanh chậm và đúng thời điểm của công phu luyện đan, chủ yếu qua hơi thở và ý niệm)
Sách ghi về lửa dù để lại sáu trăm thiên,
Vẫn chưa đem thời độ thật viết lên giấy loan.
Rõ nhất không gì bằng lời Xung Hư:
Hô hấp phân minh là thành tiên.
Tử Hiền (Tiết Tử Hiền, đạo sĩ đời Tống) nói: "Thánh nhân truyền thuốc mà không truyền lửa, xưa nay hỏa hầu ít người biết." Đan kinh muôn quyển cũng không viết ra trong sách. Riêng Xung Hư nói: "Hỏa hầu ai bảo không thể truyền? Theo cơ mà lặng lẽ vận vào chỗ huyền diệu; xem khắp nghìn nghìn bậc thánh xưa, hô hấp phân minh là thành tiên."
Đủ thấy chỗ cốt yếu của hỏa hầu phải tìm trong chân tức. Bởi hơi thở từ tâm mà khởi; tâm tĩnh thì hơi thở điều, mỗi hơi thở đều về gốc, đó là mẹ của kim đan. Nhưng hỏa hầu không chỉ có một, người xưa chia ra trong và ngoài. Ngoại hỏa hầu là có tác động, có làm, thuộc việc trúc cơ; nội hỏa hầu là khi đã được đan, để mặc tự nhiên, thuộc việc vô vi (không cố ý làm). Tóm lại không rời hai chữ hô hấp. Không điều hòa hô hấp của ngoại hỏa hầu thì không vận hành được đan này; không điều hòa hô hấp của nội hỏa hầu thì không ôn dưỡng được đan này.
Cho nên Liễu Hoa Dương nói: "Lửa hô hấp có thể hóa tinh cốc từ đồ ăn uống mà giúp nguyên tinh (tinh gốc); lửa thần có thể hóa nguyên tinh mà giúp nguyên khí (khí gốc); lửa nguyên khí có thể hóa hô hấp mà giúp nguyên thần; lửa nguyên thần lại có thể hóa hình mà trở về hư không, giúp cho đạo. Thành lúc đầu, thành lúc cuối, đều nhờ sức lửa mà lên làm tiên Đại La (cõi trời cao nhất của Đạo giáo). Lại phải biết lửa và hầu vốn không rời nhau, lửa ắt ứng với hầu, hầu đến thì lửa cũng đến." Cho nên hai chữ hỏa hầu có từng điều, từng bước; không qua thầy truyền thì rốt cuộc khó thấu suốt trong lòng, phải tu đức, thề với trời mà cầu thầy truyền.
Ôn dưỡng
Đã thấy tuyết trắng gieo vào cát xanh,
Lạnh ấm điều hòa, chớ để sai lệch.
Ba mươi sáu cung ý xuân đầy đủ,
Tự nhiên có đường thả bè tiên.
Tuyết trắng gieo vào cát (chu sa), tức là đã được kim diên (chì vàng); khi phối hợp với mộc hống (thủy ngân gỗ) thì phải điều hòa lạnh ấm để ôn dưỡng cát xanh. "Ôn" là không để cho nóng. Lạnh thì nước lạnh mà đan không kết; nóng thì lửa khô mà đan dễ chảy tan. Cho nên phải ôn dưỡng, thong thả nuôi nấng, để mặc nó tự hóa: như trời nuôi vật, mưa nắng đúng thời; như mẹ mang con, ngủ dậy có chừng mực; như rồng nuôi ngọc, nằm im không động; như gà ấp trứng, hơi ấm không dứt.
Trước giờ Tý thì tiến hỏa (tăng lửa), sau giờ Ngọ thì thoái phù (lui lửa) (hai giai đoạn dương tăng và âm giảm trong một vòng chu thiên); các lúc khác thì điều hòa hơi thở liên miên, như có như không, dẹp bỏ vọng niệm, như ngây như câm. Người xưa nói: "Hái thuốc chỉ một thời, hợp hống phải mười tháng." Lại nói: "Mười tháng thai trọn, bước vào nền thánh." Nếu không khéo ôn dưỡng thì làm sao thai được tròn đủ?
Ba mươi sáu cung là ba trăm sáu mươi vòng chu thiên (?). Mỗi vòng chu thiên thì nghỉ một lần; chu thiên có lộ trình, ôn dưỡng có số định, phải nuôi cho đủ mới thành thánh thai (cái thai thiêng, tức thể tinh thần thuần dương được luyện thành). Các chi tiết, độ số trong đó chưa dám viết lên thẻ tre, lụa vải, vì sợ tiết lộ thiên cơ. Ôi! Bè tiên chẳng xa, lên trời có đường, chỉ lo người ta không tu đức, thề với trời, khiêm tâm thành khẩn cầu đạo mà thôi.
Thai tức (hơi thở bào thai: hơi thở cực kỳ nhẹ, kín, như thai nhi trong bụng mẹ, không dùng miệng mũi)
Công phu đến đây chớ thô sơ lơ là,
Thần và hơi thở liên miên hợp với thái hư (khoảng không bao la của vũ trụ).
Hỏi nuôi thai giống như thế nào?
Phảng phất như lúc cha mẹ chưa sinh ra mình.
Sau khi đan kết, thần nương vào khí mà ngưng, khí nương vào thần mà dừng, giống như người mang thai, nên gọi là "thai"; không phải thật có bào thai, mà là thần và hơi thở dừng ở chỗ này. Bởi thai là cái phủ chứa thần, hơi thở là nguồn để hóa thai. Thai nhờ hơi thở mà sinh, hơi thở nhờ thai mà dừng; thai không có hơi thở thì không thành, hơi thở không có thần thì không có chủ; thần và hơi thở nương nhau mới là thai tức thật.
Công phu đến đây chớ thô sơ lơ là, phải quên tướng, quên hình, thân như cùng một thể với thái hư, mà chân tức qua lại liên miên không dứt, như có như không, như quên như còn; như cá trong ao mùa xuân, như trăm loài sâu bọ nằm im ngủ đông; thở ra đến tận gốc, hít vào đến tận cuống, suốt ngày mờ mịt như lúc còn ở trong bụng mẹ chưa sinh ra. Bất Nhị Nguyên Quân nói: "Mỗi hơi thở đều trở về lúc ban đầu của Càn", chính là thế. Đến khi hơi thở dừng, mạch ngừng thì thần định; thần định rồi mới có thể xuất định (ra khỏi trạng thái định), và thánh thai mới trọn vẹn.
Độ số
Hái thuốc, đốt đan có trước có sau,
Khảm, Ly, Cấn, Tốn đảo ngược lại.
Công xong đủ số chu thiên chín lần chín,
Lo gì không thành tiên ngoài vòng vật chất.
Nhu nhân hành đạo khác với cương nhân, mà thành công lại dễ hơn cương nhân. Cương nhân phục khí (chế phục, thu giữ khí) phải ba năm, nhu nhân một năm đã có thể phục được, vì đan ở ngay trong thân. Nhưng khí tuy dễ phục, mà mạch đỏ (tức kinh nguyệt) lại rất hại đạo. Nếu quả là bậc trượng phu trong giới nữ, chém được mạch đỏ, thì kinh không rò rỉ mà nền đã đắp xong.
Sau khi trúc cơ thì dùng công phu luyện tinh hóa khí, lấy hai hào dương bên ngoài của quẻ Ly để tiêu hai hào âm bên ngoài của quẻ Khảm, biến thành thể Càn (hào: các vạch tạo thành quẻ, vạch liền là dương, vạch đứt là âm). Nhưng công Khảm Ly tuy đủ, thể Càn tuy thành, mà khí chưa hóa, thần chưa linh. Lại phải dùng công phu luyện khí hóa thần, lấy một hào dương trên của quẻ Cấn để hóa một hào âm dưới của quẻ Tốn, nấu chảy hết khí âm bên ngoài để thành cái thần thuần dương. Đến khi vận hành trọn số chu thiên, chín lần chín, thần trở lại thuần dương, lại phải dùng công phu luyện thần hoàn hư (luyện thần trở về hư không), mới thành thần tiên ngoài vòng vật chất.
Thoát thai
Độ số bảy mươi sáu cung đã tròn,
Dương thần (cái thần thuần dương đã luyện thành) chợt lên thượng điền dạo chơi.
Một tiếng sét vang, cửa trời gầm lên,
Trên đỉnh đầu tranh nhau xem hơi trắng bay lên.
Công phu chu thiên đến bảy mươi sáu độ thì thánh thai đã trọn, dương thần từ trung điền (đan điền giữa, vùng ngực) dời lên thượng điền (đan điền trên, vùng đầu), phá đỉnh đầu mà ra; đó gọi là thoát thai. Chung Ly nói: "Sấm động cửa trời, quỷ thần kinh hãi, lật tung vũ trụ, bay lên mây trắng." Sách "Kim đan chân truyền" nói: "Đỉnh đầu chợt sấm vang, trong lòng ôm đứa trẻ thơ."
Thần sở dĩ thoát thai mà ra được là vì thần đã định. Xung Hư nói: "Thần lúc đầu không định được, phải nương vào hai khí mà định; khí định thì thần theo đó mà định. Khí định rồi thì không còn khí, thần rời chỗ nương mà đứng riêng, mới có thể rời định, bỏ thân mà xuất định. Nếu chưa đến đại định, thần còn phải nương tựa, không rời khí được, thì sao rời được thân hình? Cho nên tâm và hơi thở nương nhau, thần định rồi mới có thể xuất định."
Cảnh tượng lúc xuất định mỗi người mỗi khác: có người ra giữa mưa hoa trời rơi rụng, có người ra trong tháp báu bảy tầng, có người ra với cảnh ngoài thân lại có thân. Có người ra giữa gió mây sấm sét, như Mã Đan Dương chân nhân; có người ra giữa gió thơm khí lành, như Bất Nhị Nguyên Quân. Tóm lại, thần xuất ra là do một ý niệm trong lúc định tĩnh, nên biến hóa hiện tượng cũng do một ý niệm, dù nghìn trăm ức vạn thân cũng do một ý niệm. Không thể vì cách xuất ra khác nhau mà ngờ rằng có chỗ khác. Nói "hơi trắng bay lên" chỉ là nêu một trường hợp làm chứng mà thôi.
Bú mớm
Đứa trẻ mới sinh, khí chưa thuần,
Vẫn phải nuốt mộc hống để khôi phục nguyên chân.
Đứng chờ xem nuôi bú trải ba năm,
Biến hóa thông linh, quả thật là thần.
Người xưa nói: "Đứa trẻ mới sinh chưa thành người, phải nhờ ơn mẹ Khôn nuôi dưỡng." Bú mớm ba năm mới có thể biến hóa thông linh, cho nên vẫn phải nuốt mộc hống để khôi phục nguyên chân. Không phải thật cần ba năm, chỉ là ba vòng chu thiên mà thôi.
Diện bích (ngồi quay mặt vào vách)
Việc đan tuy xong vẫn còn công phu,
Lắng tâm ngồi tĩnh trong hang động.
Quên hình nhập định đủ chín năm,
Phá được hư không mới thật là "không".
Công phu diện bích là việc vô vi. Bất Nhị Nguyên Quân nói: "Muôn việc đều xong cả, lặng ngồi trong khám nhỏ; nhẹ mình cưỡi khí tía, tĩnh tính tắm đầm trong; khí hòa âm dương làm một, thần cùng trời đất thành ba; công xong vào chầu cửa ngọc, cất tiếng hú dài ra khỏi khói núi."
Cho nên công bú mớm đã đủ thì phải chọn núi danh tiếng, hang động, lắng tâm ngồi tĩnh, quay mặt vào vách mà điều luyện thần; ra thì lấy thái hư làm cảnh giới siêu thoát, vào thì lấy thượng điền làm chỗ nương nghỉ; quên hình nhập định để luyện chân không, luyện đến chỗ không còn gì để "không" nữa, phá được hư không thì thần mới trở về hư. Đó là lý do Đạt Ma (tổ sư Thiền tông) phải ngồi quay mặt vào vách chín năm.
Bay lên trời
Luyện đến chân không, đạo càng cao,
Chiếu son ban xuống, bước lên mây xanh.
Từ nay ở mãi trong vườn Dao Trì,
Theo các linh phi (phi tần nhà trời) đi chầu buổi sớm.
Bất Nhị Nguyên Quân nói: "Giờ lành vừa ra khỏi hang, gang tấc đã lên Thần Tiêu (một tầng trời cao)." Lại nói: "Một sớm tiên phàm cách biệt, nhẹ nhàng vượt sóng biển." Đã trở về hư thì ngày lên trời có hẹn: thiên thư ban chiếu, mây hạc đến đón, tới Dao Trì được ban tiệc, chầu Kim Mẫu mà nhận sắc lệnh. Lầu quỳnh cửa ngọc là nhà ta, Tương phi, Dao Cơ (nữ thần) là bạn ta, còn vui gì bằng?
Chỉ lo trong vũ trụ không có người nữ quyết liệt, nên không thể làm bạn với Ma Cô (nữ tiên trường thọ). Nếu quả là bậc trượng phu trong giới nữ, tu đức, thề với trời, khiêm tâm thành khẩn cầu đạo, được thực hành đạo này, thì còn dễ thành hơn đàn ông. Người ta hãy lập chí mà tự gắng sức!
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video