Thiên 14 — Thiên 14: Bàn về luyện hình

 Chung Lữ truyền đạo tập (tập ghi những lời truyền dạy về Đạo giữa Chung Ly Quyền và Lữ Động Tân, hai vị tiên nổi tiếng của Đạo giáo)

 Bàn về luyện hình (rèn luyện thân xác theo phép tu tiên), thiên thứ mười bốn

 Lữ (tức Lữ Động Tân, người học) hỏi: "Về hoàn đan (theo đan đạo, tức phép tu luyện bên trong cơ thể: đưa tinh khí đã luyện quay trở về đan điền để kết thành viên "thuốc tiên" bên trong người) thì con đã biết rồi. Còn cái lẽ gọi là luyện hình, con có thể được nghe chăng?"

 Chung (tức Chung Ly Quyền, người thầy) đáp: "Con người khi sống thì hình (thân xác) và thần (phần tinh thần, ý thức làm chủ sự sống) làm trong ngoài cho nhau. Thần là chủ của hình; hình là nhà ở của thần. Tinh (chất tinh túy gốc nuôi sự sống trong thân) ở trong hình sinh ra khí (năng lượng sống vận hành khắp cơ thể), khí lại sinh ra thần. Trong dịch (các chất lỏng của cơ thể) sinh ra khí, trong khí sinh ra dịch; đó là quan hệ mẹ – con trong thân hình (cái sinh ra là mẹ, cái được sinh là con). Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy (đây là vòng tương sinh của ngũ hành: năm yếu tố Nước, Gỗ, Lửa, Đất, Kim loại, nối nhau sinh ra nhau, dùng để giải thích mọi biến hóa trong trời đất và trong thân người). Khí truyền theo lối mẹ – con, còn dịch vận hành theo lối vợ – chồng (tức theo lối phối hợp, chế ước lẫn nhau như âm với dương); đó là âm dương trong thân hình.

 Thủy hóa thành dịch, dịch hóa thành huyết (máu), huyết hóa thành tân (các chất nước trong cơ thể như nước bọt, nước nhờn), ấy là do âm có được dương mà sinh ra. Nếu âm dương không hòa hợp thì nước mũi, nước mắt, nước dãi, mồ hôi chảy tràn ra lung tung, và âm mất đi sự sinh sôi. Khí hóa thành tinh, tinh hóa thành châu (hạt ngọc, chỉ tinh đã kết tụ lại), châu hóa thành hống (thủy ngân; trong đan đạo là hình ảnh ví chất âm tinh khiết trong người), hống hóa thành sa (chu sa, đá son đỏ; trong đan đạo là hình ảnh ví chất dương đã kết thành), ấy là do dương có được âm mà thành tựu. Nếu âm dương không hòa hợp thì sinh ra bệnh tật, già yếu, chết chóc, khổ sở, và dương không thể thành tựu.

 Âm không có dương thì không sinh, dương không có âm thì không thành. Người theo Đạo tu dương chứ không tu âm, luyện chính mình chứ không luyện ngoại vật (tức không luyện thuốc bằng khoáng vật bên ngoài). Lúc thân mình mới bắt đầu nhận khí, đó là chân khí (khí thật, khí gốc của sự sống) của cha và mẹ hai bên cân bằng (?), rồi tinh của cha và huyết của mẹ thành bào thai, gửi hình chất trong cung thuần âm của người mẹ (tức tử cung). Trong âm sinh ra âm, nhờ hình mà tạo ra hình. Khi thai đã đủ, khí đã đầy, thì tấm thân sáu thước đường đường kia đều thuộc về âm, chỉ có một chút nguyên dương (dương khí gốc bẩm sinh) mà thôi. Nếu muốn sống lâu không chết, thì luyện hình để ở lại trên đời, tồn tại mãi qua hết kiếp này đến kiếp khác (kiếp: một khoảng thời gian cực dài theo quan niệm tôn giáo). Nếu muốn vượt khỏi phàm tục mà vào bậc thánh, thì luyện hình hóa thành khí để có được thân ngoài thân (tức một thân thần linh xuất ra khỏi thân xác thường)."

 Lữ nói: "Hình tượng là âm; đã là âm thì có thân thể. Lấy cái có biến thành cái không, khiến hình hóa thành khí mà vượt khỏi thân phàm, để vào bậc thánh, đó là phép luyện bậc cao nhất. Nhờ hình mà giữ khí, lấy khí nuôi hình, thì nhỏ là yên vui, kéo dài tuổi thọ, lớn là còn được ở lại trên đời. Người đã già thì trở lại trẻ như trẻ con; người chưa già thì giữ nguyên dung nhan mà sống lâu. Lấy ba trăm sáu mươi năm làm một tuế, hai vạn sáu nghìn tuế làm một kiếp, ba vạn sáu nghìn kiếp làm một hạo kiếp (kiếp lớn mênh mông). Qua những kiếp lớn mênh mông ấy, không biết năm tháng đã bao nhiêu, mà vẫn lâu dài cùng trời đất; sự nghiệm chứng của việc luyện hình là như vậy. Thế nhưng cái lẽ luyện hình và cái then máy của tạo hóa mà có được hiệu nghiệm như thế, con có thể được nghe chăng?"

 Chung đáp: "Con người thành hình, ba trăm ngày thì thai đầy đủ. Sau khi sinh ra, năm nghìn ngày thì khí đầy đủ. Năm thước năm tấc là thân gốc, để ứng với con số sinh thành của ngũ hành. Có người thân hình lớn nhỏ không đều nhau, thì lấy tấc của chính người ấy mà định thước, dài ngắn đều hợp lẽ. Phía trên tim là cửu thiên (chín tầng trời), phía dưới tim là cửu địa (chín tầng đất). Từ thận đến tim là tám tấc bốn phân. Từ tim đến vòng thứ nhất của trùng lâu (lầu nhiều tầng, chỉ khí quản ở cổ, gồm mười hai vòng sụn) là tám tấc bốn phân. Từ vòng thứ nhất của trùng lâu đến đỉnh đầu là tám tấc bốn phân. Từ thận đến đỉnh đầu, tất cả là hai thước năm tấc hai phân.

 Nguyên khí (khí gốc bẩm sinh) trong một ngày một đêm vận hành đầy đủ ba trăm hai mươi độ (lượt). Mỗi độ là hai thước năm tấc hai phân, tính ra được tám mươi mốt trượng (một trượng bằng mười thước). Nguyên khí ứng với con số chín lần chín thuần dương (?) (chín là số dương lớn nhất, chín nhân chín là tám mươi mốt); khoảng cách giữa tim và thận hợp với khoảng xa cách giữa trời và đất. Từ thận đến đỉnh đầu, cộng lại là hai thước năm tấc, lại ứng với con số năm lần năm thuần dương của ngũ hành. Vì vậy nguyên khí theo hơi thở ra mà ra. Khi đã ra thì vinh khí và vệ khí (vinh khí: khí nuôi dưỡng chạy trong mạch; vệ khí: khí bảo vệ chạy ngoài mạch, ở da thịt) đều thông suốt, tiếp nhận chính khí (khí đúng đắn, trong lành) của trời đất. Ứng đáp thuận theo tiết độ, khi hợp khi tách, dài ngắn không cùng. Theo hơi hít vào mà vào; khi đã vào thì kinh lạc (các đường dẫn khí huyết trong thân, đường dọc gọi là kinh, đường ngang gọi là lạc) đều mở thông.

 Một lần thở ra một lần hít vào, chân khí của tam tài (ba ngôi: trời, đất, người) qua lại trước thập nhị lâu (lầu mười hai tầng, tức khí quản). Một lần qua một lần lại gọi là một tức (một hơi thở trọn vẹn). Trong một ngày đêm, con người có một vạn ba nghìn năm trăm tức. Chia ra mà nói: có một vạn ba nghìn năm trăm lần thở ra, cái thở ra là nguyên khí của chính mình từ bên trong đi ra; có một vạn ba nghìn năm trăm lần hít vào, cái hít vào là chính khí của trời đất từ bên ngoài đi vào. Nếu gốc rễ bền chắc, nguyên khí không hao tổn, thì trong khoảng thở ra hít vào có thể đoạt lấy chính khí của trời đất. Lấy khí luyện khí, tỏa đầy tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành thân người; ở đây chỉ toàn thân). Phần trong làm vinh khí, phần đục làm vệ khí, thảy đều lưu thông. Đường dọc là kinh, đường ngang là lạc, đều được thư thái thông suốt. Lạnh nóng không làm hại được, lao khổ không đáng lo, thân nhẹ xương chắc, khí sảng khoái thần trong sáng, giữ mãi tuổi thọ không cùng, làm người không bao giờ già.

 Còn nếu gốc rễ không bền, tinh cạn khí yếu, thì ở trên nguyên khí (?) đã tiết ra ngoài, ở dưới thì bản cung (nơi gốc chứa khí, tức vùng thận, đan điền) không được bổ sung. Khí trời đất hít vào lại ào ạt đi ra, tám mươi mốt trượng nguyên khí cứ hao tổn theo số chín lần chín. Khí không còn là của mình, trái lại bị trời đất lấy mất, thì làm sao đoạt được chính khí của trời đất? Dồn mãi thành âm thịnh dương suy, khí yếu thì sinh bệnh, khí hết thì chết, rơi vào luân hồi (vòng sống chết tái sinh không dứt)."

 Lữ hỏi: "Làm sao cho nguyên khí không thất thoát, để luyện hình chất mà có thể đoạt chính khí của trời đất, rồi lưu lại tồn tại mãi qua những kiếp lớn?"

 Chung đáp: "Muốn đánh trận thắng thì cốt ở binh mạnh. Muốn dân yên thì cốt ở nước giàu. Cái gọi là binh, chính là nguyên khí. Binh ấy ở bên trong thì tiêu trừ phần âm của hình chất; binh ấy ở bên ngoài thì đoạt lấy khí của trời đất. Cái gọi là nước, chính là bản thân mình. Phần có hình tượng của thân thì đầy đủ mà thường có dư; phần không hình của thân thì bền chắc mà không thiếu thốn. Muôn cửa thường mở mà không lo mất một thứ gì; một con ngựa đi lầm (?) mà lại được rất nhiều. Khi trước khi sau, đó là cách luyện chất mà đốt thân (tức dùng lửa luyện để tiêu phần âm của thân xác); khi lên khi xuống, đó là cách nuôi dương mà tiêu âm. Đốt càn khôn (Càn là trời, Khôn là đất; ở đây chỉ đầu và bụng, hai cực dương và âm trong thân) tự có giờ giấc, nung khí và dịch há lại không có ngày giờ định sẵn? Lấy ngọc dịch (chất dịch quý như ngọc, trong đan đạo chỉ nước bọt và dịch tinh túy được luyện từ dưới đưa lên) mà luyện hình, nhờ giáp long (rồng Giáp, tức dương khí thuộc hành Mộc ở can) để bay lên, thì tuyết trắng (?) phủ đầy làn da trần tục. Lấy kim dịch (chất dịch quý như vàng, tức tinh khí đã luyện đến độ cao, thuộc hành Kim ở phổi) mà luyện hình, theo lôi xa (xe sấm, chỉ sức vận chuyển mạnh mẽ của khí) mà giáng xuống, thì ánh sáng vàng đầy khắp phòng ngủ."

 Lữ hỏi: "Lẽ luyện hình con cũng đã biết sơ qua rồi. Kim dịch, ngọc dịch là gì?"

 Chung đáp: "Lấy kim dịch (nguyên văn chép nhầm là "nay dịch") mà luyện hình thì xương cốt có sắc vàng và thân tỏa ra ánh sáng vàng, từng đóa hoa vàng tự hiện ra giữa không trung; đó là lúc ngũ khí triều nguyên (khí của năm tạng đều quy tụ về gốc), tam dương tụ đỉnh (ba phần dương khí tụ lên đỉnh đầu), lúc sắp vượt khỏi thân phàm, cũng là ngày kim đan (viên thuốc tiên luyện thành bên trong thân) đại thành. Nếu lấy ngọc dịch mà luyện hình thì da thịt ánh lên vẻ mịn màng như kem sữa, thân hình như cây ngọc, hoa quỳnh, rong ngọc. Thân phàm được thay đổi, ánh sáng rực rỡ chiếu vào người khác, cưỡi gió bay lượn tự do, ấy là hình sắp hóa thành khí vậy.

 Người theo Đạo tuy biết phép hoàn đan, nhưng công phu luyện hình cũng không phải là nhỏ. Khi ngọc dịch hoàn đan thì mộc dục (tắm gội, trong đan đạo chỉ giai đoạn ngừng lửa, giữ yên để nuôi dưỡng) thai tiên (cái thai tiên, tức mầm thân thần linh đang được nuôi trong người), rồi đưa nó đi lên, dùng hà xa (xe sông, chỉ đường vận chuyển khí từ dưới lên trên theo cột sống) mà chuyên chở khắp tứ đại. Bắt đầu từ can (gan): can nhận được thì ánh sáng đầy mắt, mắt đen láy như chấm sơn. Kế đến tâm (tim): tâm nhận được thì miệng sinh ra linh dịch (nước miếng thiêng), dịch ấy trắng như tuyết. Kế đến tỳ (lá lách, cơ quan chủ việc tiêu hóa theo Đông y): tỳ nhận được thì da thịt mịn như mỡ đông, sẹo vết đều mất hết. Kế đến phế (phổi): phế nhận được thì mũi ngửi thấy hương trời, dung nhan trở lại thời trẻ. Kế đến thận: thận nhận được thì đan trở về phủ gốc của nó. Trong tai thường nghe (nguyên văn chép là "hỏi") tiếng đàn tiếng sáo, bên tóc mai mãi mãi không còn màu bạc trắng. Đó là ngọc dịch luyện hình.

 Còn kim dịch luyện hình thì không thể so với việc ấy. Khi bắt đầu hoàn đan mà chưa hoàn xong, nó gặp quân hỏa (lửa vua, tức hỏa của tim), gọi là ký tế (tên một quẻ trong Kinh Dịch, nước ở trên lửa ở dưới, chỉ sự giao hòa nước – lửa đã thành). Khi đã hoàn đan rồi lại khởi lên, cùng chân âm chân dương đối địch (?), gọi là luyện chất. Thổ vốn khắc Thủy, nếu kim dịch ở nơi Thổ thì khiến Hoàng Đế (vua màu vàng, tượng trưng hành Thổ ở trung tâm, tức tỳ) quay ánh sáng lại để hợp với thái âm (âm lớn, tức Thủy). Hỏa vốn khắc Kim, nếu kim dịch ở nơi Hỏa thì khiến xích tử (đứa con đỏ, tức mầm dương thần) cùng chung một lò, tự sinh ra trong khí tía. Trong nước mà nổi lửa, trong dương mà tiêu âm. Biến hóa kim đan bên trong hoàng đình (sân vàng, tức vùng trung tâm thân người, khoảng giữa bụng), luyện dương thần (thần thuần dương, thân thần linh có thể xuất ra khỏi xác) giữa năm khí.

 Ở can thì khí xanh xông lên, ở phế thì khí trắng tỏa ra, ở tâm thì ánh đỏ hiện ra, ở thận thì khí đen bốc lên, ở tỳ thì sắc vàng nổi dậy. Năm khí chầu về trung nguyên (vùng giữa thân, quanh tim), theo quân hỏa mà vượt vào nội viện (sân trong, chỉ nơi sâu kín bên trong). Phần dương trong âm ở hạ nguyên (vùng dưới thân, tức bụng dưới), dương ấy không còn âm, bay lên tụ ở thần cung (cung của thần, tức vùng đầu não). Phần dương trong dương ở trung nguyên, dương ấy không còn sinh (?), bay lên tụ ở thần cung. Đại dược (thuốc lớn, tức đan đã luyện) ở hoàng đình, âm đã hết thành thuần dương, tụ lại mà bay lên thần cung. Năm loại dịch chầu về hạ nguyên, năm khí chầu (nguyên văn chép là "trước") về trung nguyên, ba dương chầu về thượng nguyên (vùng trên thân, tức đầu).

 Việc chầu về gốc đã xong, công đầy ba nghìn, thì có khi hạc múa trên đỉnh đầu, có khi rồng bay trong thân. Chỉ nghe tiếng nhạc vang lừng trong trẻo, lại thấy hoa tiên rơi lả tả, quanh quẩn nơi tử đình (sân tía, chỉ chốn tiên cung), hương thật ngào ngạt. Công đầy ba nghìn thì không còn là người cõi trần; chỉ trong khoảng một nén hương cháy hết, đã thành khách của Bồng Doanh (Bồng Lai và Doanh Châu, các hòn đảo tiên trong truyền thuyết), ấy gọi là vượt phàm vào thánh, thoát bỏ hình chất mà thăng làm tiên vậy."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video