Chung Lữ truyền đạo tập (tập sách ghi lời Chung Ly Quyền truyền đạo cho Lữ Động Tân)
Bàn về nội quan (phép dùng tâm ý nhìn vào bên trong thân mình), thiên thứ mười sáu
Lữ hỏi: "Cái lẽ gọi là nội quan, thầy có thể cho con được nghe chăng?"
Chung đáp: "Các phép nội quan, tọa vong (ngồi lặng yên, quên cả thân mình lẫn mọi việc bên ngoài) và tồn tưởng (dùng ý tưởng tượng và giữ một hình ảnh nhất định trong tâm): các bậc hiền thánh đời trước đời sau, có người dùng, có người không dám dùng. Người ta dùng vì lo tâm như vượn chuyền cành, ý như ngựa phi (tâm ý chạy nhảy lung tung, không yên), không có chỗ dừng. Lại sợ vì ngoại vật mà mất chí, nên mới từ chỗ không có gì mà dựng lên hình ảnh, khiến tai không nghe, mắt không thấy, tâm không cuồng, ý không loạn. Vậy thì tồn tưởng sự vật, rồi nội quan, tọa vong, là những thứ không thể thiếu.
Ngặt nỗi bọn ít học, kém hiểu biết, không biết lúc giao hội (thời điểm khí âm và khí dương trong thân gặp nhau), lại không hiểu phép hành trì (cách thực hành và giữ gìn việc tu luyện), chỉ mong nhờ tồn tưởng mà thành công. Họ muốn trong ý mà thành đan (khối tinh khí kết tụ trong thân do tu luyện mà thành, coi như "thuốc tiên"), trong tưởng tượng mà lấy được dược (chất liệu để luyện đan, tức tinh và khí trong thân). Mũi hít miệng nuốt, mong đem mặt trời mặt trăng có hình, trời đất tự nhiên vận hành, giữ lại trong bụng; như thế có thể gọi là trò trẻ con. Cho nên các bậc thông suốt, người tài lạ, có lúc gạt bỏ hẳn tọa vong và tồn tưởng, bảo rằng: trong mộng được của thì sao đem ra dùng được? Vẽ cái bánh trên đất thì sao no bụng được? Rỗng trong cái rỗng, như hoa trong gương, trăng dưới nước, rốt cuộc khó nên việc.
Tuy vậy vẫn có chỗ đáng dùng. Bởi vì dễ dao động là tấm lòng, khó chế ngự là cái ý. Gặp ngày tốt giờ lành thì có thể hái lấy dược được. Dù đã biết đến chốn thanh tịnh, ngặt nỗi lòng bị công việc sai khiến, chí theo tình cảm mà đổi dời. Thời gian nhanh như ánh chớp, một tấc bóng mặt trời cũng đáng tiếc; sai một mảy may thì cách xa như trời với đất, chồng năm chất tháng mà chẳng thấy kết quả — lỗi ấy là ở tâm loạn và ý cuồng.
Người khéo nhìn, khi chí dồn vào vẻ đẹp của bức tranh, thì không thấy cả núi Thái, núi Hoa (hai ngọn núi lớn nổi tiếng). Người khéo nghe, khi chí dồn vào tiếng thật của đàn sáo, thì không nghe cả sấm sét. Công dụng của tai mắt còn nhỏ mà còn được như vậy; huống hồ một tấm lòng tung hoành khắp sáu cõi (trên, dưới và bốn phương), không gì không bao trùm, thì lúc gặp thời mà dùng phép, lẽ nào lại không dùng tồn tưởng và nội quan để đạt tới sao?"
Lữ hỏi: "Cái gọi là tồn tưởng, nội quan, đại khái ra sao?"
Chung đáp: "Như khi dương thăng (khí dương trong thân bốc lên), thì phần nhiều tưởng là người nam, là rồng, là lửa, là trời, là mây, là hạc, là mặt trời, là ngựa, là khói, là ráng, là xe, là cỗ xe ngựa, là hoa, là khí. Những thứ như thế đều là nội quan tồn tưởng, làm như vậy để ứng với hình tượng của dương thăng. Như khi âm giáng (khí âm trong thân lắng xuống), thì phần nhiều tưởng là người nữ, là hổ, là nước, là đất, là mưa, là rùa, là mặt trăng, là trâu, là suối, là bùn, là thuyền, là lá. Những thứ như thế đều là nội quan tồn tưởng, làm như vậy để ứng với hình tượng của âm giáng.
Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ (rồng xanh, hổ trắng, chim sẻ đỏ, rùa đen — bốn linh vật tượng trưng cho bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc; trong thuật luyện đan dùng để chỉ các khí và tạng phủ ứng với bốn phương trong thân), đã có những tên ấy thì phải có hình tượng ấy. Ngũ Nhạc (năm ngọn núi lớn), Cửu Châu (chín châu, tức toàn cõi đất nước thời xưa), Tứ Hải (bốn biển), Tam Đảo (ba hòn đảo tiên ngoài biển), Kim Nam, Ngọc Nữ (đồng nam, đồng nữ hầu hạ tiên), Hà Xa (nghĩa đen là "xe sông", chỉ sự vận chuyển tinh khí trong thân, theo đường xương sống đi lên đầu), Trùng Lâu (nghĩa đen là "lầu nhiều tầng", chỉ cổ họng, khí quản có nhiều đốt) — gọi tên, so loại, không thể kể hết; đều là từ chỗ không có gì mà dựng hình ảnh để định thần thức (tinh thần và sự nhận biết).
Chưa bắt được cá thì chưa thể bỏ cái rọ, chưa bắt được thỏ thì chưa thể không có cái bẫy (chưa đạt mục đích thì chưa thể vứt bỏ phương tiện). Xe sau sắp chạy ắt phải theo vết xe trước; đồ lớn đã làm xong ắt thành khuôn cho đồ sau. Vậy thì phép nội quan, khi hành trì không thể thiếu được. Nhưng cũng không thể bám giữ mãi mãi, cũng không thể dứt bỏ trong chốc lát; cả hai đều không được.
Nếu dứt hết ý nghĩ, không còn tưởng gì, ấy là chân niệm (ý niệm chân thật); chân niệm ấy là chân không (trạng thái trống lặng thật sự của tâm). Cảnh giới chân không ấy là bước dần dần để hướng về cõi chân thật, biến hóa dời đổi mà ra khỏi con đường tối tăm, đi tới siêu thoát. Còn lúc mới đặt nền móng, bắt đầu tu, mong sớm ngày tiến bộ, thì có thể dùng tồn tưởng. Huống chi khi đã "theo đạo thì mỗi ngày một bớt đi" (lời Lão Tử) để vào cõi hi di (cõi lặng lẽ, không nghe, không thấy, chỉ cảnh giới huyền diệu của Đạo), thì phép tắc tự giảm bớt dần, hoàn toàn nằm ở việc quán chiếu vào trong (?)."
Lữ hỏi: "Nếu lấy long hổ giao cấu (rồng tượng cho dương, hổ tượng cho âm, cùng giao hợp — tức sự hòa hợp khí âm dương trong thân) để phối hợp âm dương, thì phép tưởng ấy ra sao?"
Chung đáp: "Ban đầu lấy sự giao hợp để phối âm dương mà định Khảm Ly (tên hai quẻ trong Kinh Dịch: Khảm là nước, ứng với thận; Ly là lửa, ứng với tim). Phép tưởng là: Cửu Hoàng chân nhân dẫn một em bé trai áo đỏ đi lên, Cửu Hoàng chân mẫu dẫn một em bé gái áo đen đi xuống, gặp nhau trước Hoàng Ốc (nhà vàng, chỉ vùng chính giữa thân, nơi hội tụ). Có một bà lão áo vàng đón dẫn, làm như lễ vợ chồng ở đời, hết mực vui vẻ. Rồi bé gái đi xuống, bé trai đi lên, như cảnh chia lìa ở đời. Xong rồi, bà lão áo vàng ôm một vật, hình như quả quýt đỏ, ném xuống vào nhà vàng, lấy đồ bằng vàng đựng giữ lại.
Người nam ấy là Càn tìm ở Khôn (Càn là quẻ thuần dương, Khôn là quẻ thuần âm; Càn sang Khôn lấy về), khí dương trở lại chỗ cũ, dương cõng âm mà về quê gốc. Người nữ ấy là Khôn tìm ở Càn, khí âm trở lại chỗ cũ, âm ôm dương mà hội về quê gốc. Đó gọi là Khảm Ly giao nhau, là phép tưởng phối hợp âm dương.
Còn như giữa lửa cháy rừng rực (?) thấy một chấm đen bay lên, giữa sóng cuồn cuộn thấy một con rồng đỏ đi xuống. Hai con thú gặp nhau, giao chiến trước lầu gác. Cửa son mở toang, giữa khói lửa bừng bừng có vị vua chỉ trỏ. Lửa lớn đốt trời, mà phía trên có sóng cao muôn trượng; lửa bốc lên rồi lại rơi xuống, khói lửa đầy khắp trời đất. Rồng và hổ, một con cuộn, một con quấn, cùng vào trong một đồ đựng bằng vàng, rồi xuống vào trong nhà vàng, như đặt trong lồng trong tủ. Đó là phép tưởng long hổ giao cấu mà biến thành hoàng nha (mầm vàng — mầm đan đầu tiên kết tụ trong thân)."
Lữ hỏi: "Phối hợp âm dương, long hổ giao cấu, nội quan, tồn tưởng con đã biết rồi. Còn cái gọi là tiến hỏa (thêm lửa — dùng hơi thở và ý để tăng sức nung luyện trong thân) để nung luyện đan dược thì tưởng ra sao?"
Chung đáp: "Phép tưởng là: có một cái lò như cái đỉnh, như cái vạc, màu vàng hoặc màu đen, hình như bánh xe; bên trái là Thanh Long, bên phải là Bạch Hổ, phía trước là Chu Tước, phía sau là Huyền Vũ. Bên cạnh có hai vị đại thần mặc áo bào tía, khom mình cầm hốt (thẻ bằng ngọc hay ngà quan cầm khi chầu vua) mà đứng. Kế đó có bọn tôi tớ, quan lại, cầm củi nhóm lửa dưới lò. Lại có một vị vua áo đỏ, cưỡi ngựa đỏ, đi trên mây lửa, từ trên không mà đến, giơ roi chỉ trỏ hô hào, chỉ sợ lửa nhỏ ngọn yếu. Lửa rừng rực ngút trời, đâm lên trời như muốn vượt ra. Cửa trời không mở, khói lửa lại dội xuống, vây kín bốn phía. Người vật, lò vạc, nhà vua, đại thần đều ở giữa ngọn lửa đỏ, cùng chỉ trỏ hô nhau, tranh nhau thêm lửa. Nước trong lò không bốc hơi mà như đông đặc lại. Viên ngọc trong nước không chút tối mà như rực rỡ sáng ngời. Đó là phép tưởng tiến hỏa nung đan dược."
Lữ hỏi: "Nội quan tồn tưởng chỉ có ở việc thái dược (hái dược) và tiến hỏa thôi, hay là mỗi phép, mỗi việc đều có?"
Chung đáp: "Mây sấm giáng xuống, khói lửa bốc lên; hoặc trời mưa hoa lạ, gió lành khí tốt nổi lên dưới sân cung điện; hoặc tiên nữ, ngọc nữ cưỡi phượng màu, loan lành từ trời xanh bay đến, trên mâm vàng bưng ngọc lộ, hà tương (sương ngọc, nước ráng — thức uống của tiên), xuống dâng lên nhà vua. Đó là phép tưởng kim dịch hoàn đan (chất dịch quý như "nước vàng" từ trên chảy xuống, trở về kết thành đan) khi đã ký tế (nước và lửa đã giao hòa, lấy theo tên quẻ Ký Tế trong Kinh Dịch).
Như rồng hổ kéo xe giữa lửa, xông lên ba quan (ba cửa ải dọc xương sống: ở xương cùng, ở giữa lưng và ở sau gáy). Mỗi quan đều có binh lính, quan lại, không biết bao nhiêu mà kể, giáo mác, áo giáp, khiến người sợ hãi. Trước dùng rồng hổ đâm vào thì không mở, sau dùng lửa lớn đốt mới mở ra; lên đến Côn Lôn (chỉ đỉnh đầu) vẫn không dừng, tới Thiên Trì (ao trời, chỉ vùng trong miệng) mới dừng. Hoặc ba con hạc vút lên ba tầng trời; hoặc đôi bướm bay vào tam cung (ba cung, tức ba đan điền: ở đầu, ở ngực và ở bụng dưới); hoặc trong mây năm sắc bưng một em bé áo đỏ qua cửa trời; hoặc xe vàng xe ngọc chở nhà vua vượt khỏi tam giới (ba cõi trong vòng sinh tử). Đó là phép tưởng "trửu hậu phi kim tinh" (bay kim tinh sau khuỷu tay — đưa tinh khí từ sau lưng vượt lên đầu), tức đại hà xa (xe sông lớn).
Còn như sứ giả áo đỏ đi xe tuần hành: từ Ký Châu vào Duyện Châu, từ Duyện Châu vào Thanh Châu, từ Thanh Châu vào Từ Châu, từ Từ Châu vào Dương Châu, từ Dương Châu vào Kinh Châu, từ Kinh Châu vào Lương Châu, từ Lương Châu vào Ung Châu, từ Ung Châu lại về Ký Châu (chín châu thời cổ, ở đây ví với các vùng, các tạng phủ trong thân). Đi xong đông, tây, nam, bắc thì dừng lại ở Dự Châu (châu ở chính giữa), rồi lại tuần hành. Vật thu được là vàng ngọc, việc cần lo liệu là những chỗ ngưng trệ (?). Một viên quan truyền lệnh mà chín châu đều thông suốt hòa thuận. Hết vòng lại bắt đầu, vận hành không thôi. Hoặc đi chơi năm núi lớn, bắt đầu từ núi Hằng (núi ở phương Bắc); hoặc dạo năm hồ, bắt đầu từ cái ao phương Bắc; hoặc bùa lệnh của trời sắc truyền cho Ngũ Đế (năm vị thần đế cai quản năm phương); hoặc mệnh vua chiếu xuống năm vị chư hầu. Đó là phép tưởng hoàn đan (đưa đan trở về chỗ gốc mà kết thành).
Còn như châu ngọc (?) rải ném xuống đất; hoặc mưa móc thấm nhuần muôn vật; hoặc nước triều biển dâng tràn trăm sông; hoặc khí âm sinh ra mà làm nảy nở muôn loài; hoặc lửa bùng lên mà thông suốt trời đất; hoặc khói mù tràn đầy vũ trụ. Đó là phép tưởng luyện hình (luyện thân xác cho thanh nhẹ, biến đổi).
Còn như: hoặc như hạc rời tổ, hoặc như rồng ra hang, hoặc như Ngũ Đế chầu trời, hoặc như mây năm sắc nổi lên, hoặc như cưỡi phượng đỏ vút lên trời xanh, hoặc như trong giấc mơ mà lên đường trời, hoặc như hoa trời rơi lả tả, nhạc tiên rộn rã, ánh vàng vấn vít, vào nơi hoa thắm sum suê trong cung điện — đó đều là phép tưởng triều nguyên (khí của năm tạng cùng quy về một mối, như chư hầu về chầu, hội lên đỉnh đầu). Sau khi triều nguyên thì không tồn tưởng nữa, khi ấy mới gọi là nội quan."
Lữ hỏi: "Lẽ huyền diệu của việc nhìn vào bên trong không giống các phép trước, thầy có thể cho con được nghe chăng?"
Chung đáp: "Người tu đạo xưa nay không thấu thiên cơ (lẽ bí mật của trời đất), lúc đầu không biết theo đúng phép mà hành trì, lại muốn mau chóng cầu siêu thoát, nên hít vào nhiều thở ra ít để làm thai tức (thở như thai nhi trong bụng mẹ, hơi thở cực nhẹ, gần như ngưng hẳn), lặng lòng nhắm mắt để làm nội quan. Họ chỉ ở trong định (trạng thái tâm lặng yên một chỗ) mà xuất âm thần (phần thần còn thuộc âm, còn mờ đục, thoát ra khỏi thân), nên thành con ma thanh linh, chứ không phải là bậc tiên thuần dương.
Các bậc chân tiên, thượng thánh, đối với việc thái dược, tiến hỏa, rút chì thêm thủy ngân (chì và thủy ngân là hình ảnh ví cho khí âm và khí dương trong thân; bớt bên này, thêm bên kia), hoàn đan, luyện hình, triều nguyên, hợp khí, thì khổ công nói rõ, nói kỹ, nói sâu, chỉ sợ người đời không hiểu; còn đối với nội quan thì chưa để tâm nhiều. Nào biết phép nội quan chính là phép biến đổi âm dương, là lúc đổi phàm thành tiên. Người theo đạo lẽ nào lại được xem nhẹ mà dùng qua loa (?).
Vả lại các việc kể trên, giao hội có ngày giờ, hành trì có phép tắc; phàm ai giữ được khí tiết của đạo, vững lòng tin, theo đúng giờ mà làm phép, không sai mảy may, thì sớm ngày thấy kết quả. Còn nội quan này, một là không có ngày giờ, hai là không có phép tắc. Ở trong căn phòng sâu kín yên lặng, ngày đêm ngồi ngay ngắn chắp tay, nhận biết dương thần (phần thần thuộc dương, trong sáng, là thân tiên thành tựu), xua đuổi âm quỷ. Đạt Ma ngồi quay mặt vào vách chín năm mới vượt lên được nội viện; Thế Tôn (Phật Thích Ca) lặng lòng sáu năm mới ra khỏi lồng phàm tục. Cho nên nội quan là việc khó.
Lúc đầu từ trên xuống dưới, tử hà xa (xe sông màu tía, chỉ dòng tinh khí vận chuyển) chở vào thiên cung (cung trời, chỉ vùng trong đầu). Thiên cung giàu sang, ai mà chẳng ngưỡng mộ thèm muốn? Kẻ qua người lại, phồn hoa xa xỉ, những gì người đời không được thấy đều có đủ cả. Người theo đạo ngày thường thanh tĩnh, giữ nếp sống thanh thoát, vắng lặng đã lâu, nay công phu đến lúc đủ số thì liền được hưởng khoái lạc: lầu đài châu ngọc, gái đàn ca thổi sênh sáo, món ngon vật lạ, cỏ lạ hoa quý, cảnh vật phong quang, nhìn đâu cũng rõ như ban ngày. Người ấy không tỉnh ngộ, tưởng rằng mình thật đã đến thiên cung, không biết đó là nội viện trong thân mình mà nhận làm cảnh thật. Cứ thế dùng dằng, không ra không vào, nên gọi là bị vây trong đường tối, chỉ giữ được hình hài mà ở lại cõi đời, không thể thoát xác thành thần tiên.
Khi chưa đến thiên cung, mới đang ở bước nội quan, thì âm quỷ, ngoại ma nhân ý mà sinh ra hình ảnh, nhân hình ảnh mà sinh ra cảnh, làm thành quân ma. Người theo đạo vì thế mà cuồng loạn, sa vào đường tà; hoặc sa thân vào ngoại đạo (đạo sai lệch, ngoài chính đạo), rốt cuộc không thể thành tiên. Hoặc vì tam thi, thất phách (ba vị thần ác ẩn trong thân và bảy vía thuộc âm) chỉ mong người chết để chúng được sung sướng; còn cửu trùng, lục tặc (?) (chín loài trùng trong thân và sáu giặc — sáu giác quan dẫn dụ lòng ham muốn) thì khổ sở khi người được yên ổn, vì khi ấy chúng không còn chỗ nào để nương náu."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video