Chung Lữ truyền đạo tập (Tập ghi lời Chung Ly Quyền truyền đạo cho Lữ Động Tân; "Chung" là Chung Ly Quyền, "Lữ" là Lữ Động Tân, hai vị tiên nổi tiếng của Đạo giáo)
Bàn về Đại đạo, thiên thứ hai
Lữ hỏi: "Cái gọi là Đại đạo (con đường lớn, cái lẽ gốc sinh ra và chi phối muôn vật trời đất) là gì?"
Chung đáp: "Đại đạo không có hình, không có tên, không thể hỏi, cũng không thể đáp. Nó lớn đến mức không có gì nằm ngoài nó, nhỏ đến mức không có gì nằm trong nó. Không ai có thể biết được nó, không ai có thể làm theo được nó!"
Lữ hỏi: "Những bậc thông suốt (?) từ xưa đến nay, ban đầu thì học đạo, kế đến có đạo, kế đến đắc đạo (thực sự nắm được đạo), kế đến thành đạo. Rồi từ cõi trần họ vào Bồng đảo (đảo Bồng Lai, đảo tiên ngoài biển), lên động thiên (những cõi trời ẩn trong hang động các núi danh tiếng, nơi tiên ở), lên dương thiên (cõi trời thuần dương, cõi cao hơn của bậc tiên), rồi lên Tam Thanh (ba cõi trời cao nhất của Đạo giáo: Ngọc Thanh, Thượng Thanh, Thái Thanh). Đó đều là những người đã thành đạo. Thế mà hôm nay thầy lại chỉ nói đạo không thể biết, không thể làm theo. Vậy về đạo, phải chăng thầy có điều riêng giấu đi?"
Chung đáp: "Về đạo, tôi vốn không giấu điều gì. Chỉ vì những người theo đạo khắp thiên hạ chỉ có cái tiếng là ưa đạo. Cho họ được nghe Đại đạo thì họ không có lòng tin; dẫu có lòng tin thì lại không có ý chí chịu khổ. Sáng làm chiều đã đổi, ngồi thì làm, đứng dậy đã quên. Lúc đầu lo lắng siêng năng, về sau thì lười nhác bỏ bê. Vì thế tôi mới nói Đại đạo khó biết, khó làm."
Lữ hỏi: "Lẽ Đại đạo khó biết, khó làm là thế nào?"
Chung đáp: "Vì những phép nhỏ bàng môn (cửa ngách, tức các lối tu lệch ra ngoài chính đạo) dễ thấy công hiệu, nên người đời ham muốn đua nhau theo rất đông (?). Họ truyền dạy cho nhau, đến chết vẫn không tỉnh ngộ, rồi thành phong tục, làm hư hỏng Đại đạo.
Có người trai giới (ăn chay, kiêng cữ để giữ thân tâm trong sạch), có người hưu lương (nhịn ăn ngũ cốc), có người thái khí (hút lấy khí trời đất vào người), có người thấu yết (súc miệng rồi nuốt nước bọt), có người bỏ vợ, có người kiêng các vị ngon, có người thiền định (ngồi lặng, giữ tâm yên một chỗ), có người không nói, có người tồn tưởng (tập trung ý nghĩ, hình dung thần linh hay cảnh tượng trong thân), có người thái âm (lấy âm khí của nữ giới bồi bổ cho mình), có người phục khí (nuốt khí vào bụng), có người giữ thanh tịnh, có người dứt bặt tâm niệm, có người cắt đứt mọi vướng bận, có người khai đỉnh (tập mở huyệt trên đỉnh đầu), có người súc quy (rụt dương vật như rùa rụt đầu, một phép giữ tinh), có người ẩn tích không giao tiếp với ai, có người chuyên xem đọc kinh sách, có người thiêu luyện (nung nấu khoáng chất làm thuốc tiên để uống), có người định tức (giữ hơi thở lặng yên), có người đạo dẫn (co duỗi thân thể để dẫn khí lưu thông), có người thổ nạp (thở ra khí cũ, hít vào khí mới), có người thái bổ (lấy tinh khí của người khác để bồi bổ cho mình), có người bố thí, có người cúng dường, có người cứu giúp kẻ khốn khó, có người vào núi ở ẩn, có người thức tính (tìm nhận ra bản tính của mình), có người ngồi im không động, có người thụ trì (nhận lấy và giữ gìn kinh sách, giới luật)… Các phép nhỏ bàng môn không sao kể hết được.
Đến như hái tinh hoa của mặt trời, mặt trăng và khí của trời đất, để lòng nghĩ ý tưởng, mong kết thành đan sa (thuốc tiên; ở đây chỉ viên "thuốc" luyện thành bên trong thân); hoặc co gập thân mình, làm nhọc hình hài, mong được siêu thoát. Hít vào nhiều, thở ra ít thì dùng để chữa bệnh được, chứ lại coi đó là thai tức (lối thở như thai nhi trong bụng mẹ, hơi thở cực nhẹ, gần như không còn) thật sự. Dứt niệm, quên lời thì dùng để nuôi tính được, chứ lại cho đó là Thái nhất ngậm chân khí (?) (tức chỗ khí nguyên sơ chân thật được giữ lại trong thân). Kim thương bất đảo (dương vật cứng mãi không mềm, tức giữ tinh không cho xuất ra) và Hoàng Hà nghịch lưu (cho tinh chảy ngược lên đầu, như sông Hoàng Hà chảy ngược) chỉ là phép bậc thấp để nuôi mạng. Thân như cây khô, lòng như tro nguội chỉ là thuật nhỏ để gom thần.
Thế mà những người theo đạo xưa nay khổ công dồn lòng, thường gửi trọn tâm ý vào đó. Lấy việc nuốt nước bọt làm thuốc, thì sao có được tạo hóa (sức sinh hóa như của trời đất)? Gom khí lại làm đan, thì sao giữ lại được? Chỉ gan là Long, phổi là Hổ (Long và Hổ là hai thứ âm dương trong thân phải giao hợp với nhau để thành đan), thì sao giao hợp được? Coi Khảm là chì, Ly là thủy ngân (Khảm và Ly là hai quẻ trong Bát quái, Khảm tượng nước, Ly tượng lửa; chì và thủy ngân là hai thứ dược liệu tượng trưng trong thân), thì sao trừu thiêm (rút bớt và thêm vào, tức điều chỉnh liều lượng thuốc và lửa trong lúc luyện) được? Bốn mùa tưới tẩm, mong mọc hoàng nha (mầm vàng, dấu hiệu đầu tiên đan bắt đầu thành). Giữ một ý không cho tan, muốn cầu đại dược (thuốc lớn, tức kim đan). Sai năm lầm tháng, bỏ ngày rối giờ. Không biết gốc rễ của ngũ hành (năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, chi phối sự sinh khắc của muôn vật), thì sao biết được tạo hóa của tam tài (ba ngôi lớn: trời, đất, người)? Chỉ tìm cành hái lá, làm mê hoặc người đời sau.
Khiến cho Đại đạo ngày một xa, ngày một thưa, các tà thuyết cùng nổi lên rồi thành phong tục, mất hẳn bản ý của các bậc thầy xưa. Ấy thật là do lối học nghe ngoài đường rồi nói giữa đường, học bằng miệng bằng tai. Rồi lại đem khẩu quyết (lời dạy bí truyền) trao cho bọn không hiểu biết, lần lượt dạy nhau làm khuôn mẫu, cứ thế nối nhau xuống suối vàng (chết đi), khiến người ta phải lạnh lòng. Không phải tôi không muốn bày tỏ Đại đạo, chỉ vì người đời nghiệp nặng phúc mỏng, không tin thiên cơ (bí mật của trời), trọng của cải mà coi nhẹ mạng sống, đành cam làm ma quỷ."
Lữ hỏi: "Các phép nhỏ bàng môn thì con đã biết rồi, còn về Đại đạo, con có thể được nghe chăng?"
Chung đáp: "Đạo vốn không thể hỏi, hỏi rồi vốn cũng không thể đáp. Đến khi chân nguyên (khí gốc chân thật thuở ban đầu) vừa phân chia, thì thái phác (trạng thái mộc mạc nguyên sơ, chưa có gì phân tách) đã tan. Đạo sinh ra một, một sinh ra hai, hai sinh ra ba. Một là thể (bản thể, cái gốc), hai là dụng (cái tác dụng của bản thể), ba là tạo hóa. Thể và dụng không ra ngoài âm dương; tạo hóa đều nhờ giao cấu (sự giao hòa của âm và dương). Trên, giữa, dưới bày thành tam tài; trời, đất, người cùng chung một đạo. Đạo sinh ra hai khí (âm và dương), hai khí sinh ra tam tài, tam tài sinh ra ngũ hành, ngũ hành sinh ra muôn vật. Trong muôn vật, linh thiêng nhất, quý báu nhất là con người. Chỉ có con người mới có thể xét cho cùng lẽ của muôn vật, hiểu cho trọn bản tính của chính mình. Xét cùng lẽ, hiểu trọn tính để đạt đến mệnh, giữ trọn mệnh, bảo toàn sự sống để hợp với đạo, thì sẽ bền vững ngang trời đất và cùng được lâu dài như trời đất."
Lữ hỏi: "Trời dài đất lâu, trải suốt nghìn đời không cùng. Người thọ lắm là trăm tuổi, đến bảy mươi đã hiếm. Sao đạo lại riêng ở nơi trời đất mà xa con người?"
Chung đáp: "Đạo không xa người, chỉ là người tự xa đạo mà thôi. Sở dĩ xa đạo là vì nuôi mạng mà không biết phép. Sở dĩ không biết phép là vì khi hạ công (bắt tay vào luyện tập) không biết đúng thời. Sở dĩ không biết đúng thời là vì không thấu hiểu cơ (then máy, quy luật vận hành) của trời đất."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video