Thiên 5 — Kinh về các núi ở vùng giữa

 ● TRUNG SƠN KINH (Kinh về các núi ở vùng giữa)

 Trung Sơn Kinh, dãy núi Bạc Sơn: ngọn đầu tiên gọi là núi Cam Tảo. Sông Cộng bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây, đổ vào sông Hà (tức Hoàng Hà). Trên núi có nhiều cây nữu (?) (một loại cây gỗ cứng). Dưới chân núi có một loài cỏ: gốc giống cây quỳ (một loại rau lá to), lá giống lá cây mơ (?), hoa vàng, quả có vỏ như quả đậu, tên là Thác, dùng chữa được chứng mắt mờ (?). Có một loài thú, hình dạng như chuột … (?) mà trán có hoa văn, tên là Nan (?); ăn thịt nó thì khỏi bệnh bướu cổ.

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm (đơn vị đo đường thời cổ, mỗi dặm chừng bốn, năm trăm mét) là núi Lịch Nhi. Trên núi có nhiều … (?), nhiều cây lệ (?). Cây này thân vuông, lá tròn, hoa vàng có lông, quả giống quả xoan (?); ăn vào thì không hay quên.

 Lại đi về phía đông mười lăm dặm là núi Cừ Trư. Trên núi có nhiều trúc. Sông Cừ Trư bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Hà. Trong sông có nhiều cá Hào, hình dạng như cá tầm, mỏ đỏ, đuôi có vây đỏ (?); dùng chữa được bệnh nấm da trắng (lác trắng).

 Lại đi về phía đông ba mươi lăm dặm là núi Thông Lung. Trong núi có nhiều khe lớn, nhiều đất sét trắng, cùng đất sét đen, xanh, vàng (loại đất mịn dùng quét tường, tô vẽ).

 Lại đi về phía đông mười lăm dặm là núi Oa (?). Trên núi có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều sắt.

 Lại đi về phía đông bảy mươi dặm là núi Thoát Hỗ. Có một loài cỏ, hình dạng như lá cây quỳ mà hoa đỏ, quả có vỏ như quả đậu, quả giống quả cọ, tên là Thực Chử. Cỏ này dùng chữa được chứng thử (chứng lo buồn uất ức; có thuyết nói là bệnh tràng nhạc); ăn vào thì không bị bóng đè (không gặp mộng dữ).

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Kim Tinh. Núi có nhiều Thiên Anh, hình dạng như long cốt (xương hóa thạch của động vật cổ, dùng làm thuốc), dùng chữa được mụn nhọt.

 Lại đi về phía đông bảy mươi dặm là núi Thái Uy. Trong núi có một khe gọi là khe Kiêu, trong khe có nhiều sắt.

 Lại đi về phía đông mười lăm dặm là núi … Cốc (?). Trong núi có nhiều đồng đỏ.

 Lại đi về phía đông một trăm hai mươi dặm là núi Ngô Lâm. Trong núi có nhiều cỏ … (?).

 Lại đi về phía bắc ba mươi dặm là núi Ngưu Thủ. Có một loài cỏ tên là Quỷ Thảo, lá như lá cây quỳ, thân đỏ, bông như bông lúa; ăn vào thì không lo buồn. Sông Lao bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây, đổ vào sông … (?). Trong sông có nhiều cá bay, hình dạng như cá diếc; ăn vào thì khỏi bệnh trĩ.

 Lại đi về phía bắc bốn mươi dặm là núi Hoắc. Cây cối trên núi phần nhiều là cây dó (cây chử, vỏ dùng làm giấy). Có một loài thú, hình dạng như mèo rừng, đuôi trắng, có bờm, tên là Phỉ Phỉ (?); nuôi nó thì hết lo buồn.

 Lại đi về phía bắc năm mươi hai dặm là núi Hợp Cốc. Núi có nhiều cây chiêm cức (?) (một loại cây có gai).

 Lại đi về phía bắc ba mươi lăm dặm là núi Âm. Núi có nhiều đá mài, đá có vân. Sông Thiểu bắt nguồn từ đây. Trong núi có nhiều cây Điêu Đường, lá như lá cây du nhưng vuông, quả như hạt đậu đỏ; ăn vào thì khỏi điếc.

 Lại đi về phía đông bắc bốn trăm dặm là núi Cổ Đặng. Núi có nhiều đồng đỏ. Có một loài cỏ tên là Vinh Thảo, lá như lá liễu, gốc như quả trứng gà; ăn vào (?) thì khỏi bệnh phong (theo y học cổ là bệnh do "gió độc" gây ra, như tê liệt, co giật).

 Tóm lại, dãy núi Bạc Sơn, từ núi Cam Tảo đến núi Cổ Đặng, cả thảy mười lăm núi, dài sáu nghìn sáu trăm bảy mươi dặm. Núi Lịch Nhi là trủng (núi chủ, núi đứng đầu được tế lễ trọng thể hơn các núi khác). Lễ tế ở đây: lễ vật bằng gia súc (con vật có lông) dùng đủ bộ thái lao (bộ lễ vật lớn nhất, gồm đủ bò, dê, lợn), treo ngọc lành (ngọc màu đẹp dùng trong tế lễ). Mười ba núi còn lại thì lễ vật gia súc dùng một con dê; treo ngọc tế thì dùng tang phong, chôn lễ vật xuống đất và không dùng gạo tế (gạo tinh dâng thần). Tang phong là bài vị thần làm bằng gỗ dâu: dưới vuông, trên nhọn, ở giữa đục lỗ rồi gắn kim loại vào.

 Thiên thứ hai của Trung Sơn Kinh, dãy núi Chú (?): ngọn đầu tiên là núi Quân Chư. Trên núi có nhiều cây dâu. Thú phần nhiều là con lư (loài thú giống dê lớn, móng như lừa, có sừng) và nai lớn; chim thì có nhiều … (?).

 Lại đi về phía tây nam hai trăm dặm là núi Phát Thị. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đá mài. Sông Tức Ngư bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây, đổ vào sông Y.

 Lại đi về phía tây ba trăm dặm là núi Hào. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc nhưng không có cây cỏ.

 Lại đi về phía tây ba trăm dặm là núi Tiên. Núi có nhiều kim loại và ngọc, không có cây cỏ. Sông Tiên bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Y. Trong sông có nhiều Minh Xà (rắn kêu), hình dạng như rắn mà có bốn cánh, tiếng kêu như tiếng khánh (nhạc cụ bằng đá, treo lên mà gõ). Hễ nó xuất hiện thì vùng ấy hạn hán lớn.

 Lại đi về phía tây ba trăm dặm là núi Dương. Núi nhiều đá, không có cây cỏ. Sông Dương bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Y. Trong sông có nhiều Hóa Xà, hình dạng mặt người, thân chó sói, có cánh chim mà bò như rắn, tiếng kêu như tiếng người quát gọi. Hễ nó xuất hiện thì vùng ấy bị lụt lớn.

 Lại đi về phía tây hai trăm dặm là núi Côn Ngô. Trên núi có nhiều đồng đỏ. Có một loài thú, hình dạng như lợn mà có sừng, tiếng kêu như tiếng gào khóc, tên là Lung Trì (?); ăn thịt nó thì không bị bóng đè.

 Lại đi về phía tây một trăm hai mươi dặm là núi Lệ. Sông Lệ bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Y. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều hùng hoàng xanh (hùng hoàng là khoáng vật màu vàng cam chứa thạch tín, dùng làm thuốc và chất màu). Có một loài cây, hình dạng như cây đường lê mà lá đỏ (?), tên là Mang Thảo, dùng để duốc cá (làm cá say chết).

 Lại đi về phía tây một trăm năm mươi dặm là núi Mạn Cừ. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều trúc tên (loại trúc nhỏ dùng làm thân mũi tên). Sông Y bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Lạc. Có một loài thú tên là Mã Phúc, hình dạng mặt người mình hổ, tiếng kêu như trẻ sơ sinh; loài này ăn thịt người.

 Tóm lại, dãy núi Tế (?), từ núi Quân Chư đến núi Mạn Cừ, cả thảy chín núi, dài một nghìn sáu trăm bảy mươi dặm. Thần ở các núi này đều mặt người mình chim. Lễ tế dùng gia súc và một viên ngọc lành; ngọc thì ném xuống, không dùng gạo tế.

 Thiên thứ ba của Trung Sơn Kinh, dãy núi Phụ (?): ngọn đầu tiên là núi Ngao Ngạn. Sườn nam có nhiều ngọc thố phù (?) (một loại ngọc đẹp), sườn bắc có nhiều đất son đỏ và vàng. Thần Huân Trì ở đây. Núi này thường sinh ra ngọc đẹp. Nhìn về phía bắc thấy rừng ven sông Hà, trông như cỏ thiến, như cây cử (?). Có một loài thú, hình dạng như hươu trắng mà có bốn sừng, tên là Phu Chư. Hễ nó xuất hiện thì vùng ấy bị lụt lớn.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Thanh Yêu, thật là kinh đô bí mật của Thiên Đế. Nhìn về phía bắc thấy khúc quanh sông Hà, nơi ấy có nhiều chim Giá (?). Nhìn về phía nam thấy bãi Đơn (?), là nơi cha vua Vũ (tức ông Cổn) hóa thân; trong đó có nhiều ốc và trai hến. Thần Vũ La cai quản núi này. Thần có mặt người, mình có vằn như báo, eo nhỏ, răng trắng, tai xỏ khuyên kim loại, tiếng kêu như tiếng ngọc va vào nhau. Núi này hợp với phụ nữ. Sông Chẩn bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Ở đó có một loài chim tên là Yểu (?), hình dạng như vịt trời, mình xanh, mắt đỏ son, đuôi đỏ; ăn thịt nó thì dễ sinh con. Có một loài cỏ, hình dạng như … (?), thân vuông, hoa vàng, quả đỏ, gốc như cây cảo bản (một loại cây thuốc có rễ thơm), tên là Tuân Thảo; ăn vào thì da dẻ người đẹp ra.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Quỷ. Trên núi có táo ngon, sườn bắc có ngọc thố phù. Sông Chính Hồi bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Trong sông có nhiều cá bay, hình dạng như lợn con, có vằn đỏ; ăn vào thì không sợ sấm, và tránh được binh đao.

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Nghi Tô. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều cây Mạn Cư. Sông Dung Dung bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Ở đó có nhiều sò vàng.

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Hòa. Trên núi không có cây cỏ mà có nhiều ngọc dao, ngọc bích (các loại ngọc đẹp màu xanh); thật là nơi chín dòng nước của sông Hà hội tụ. Núi này có năm khúc quanh, chín dòng sông bắt nguồn từ đây, hợp lại rồi chảy về phía bắc đổ vào sông Hà; trong đó có nhiều ngọc xanh thẫm. Thần lành Thái Phùng cai quản núi này. Thần hình dạng như người mà có đuôi hổ, ưa ở sườn nam núi, ra vào đều có ánh sáng. Thần Thái Phùng làm rung động được khí của trời đất.

 Tóm lại, dãy núi … (?), từ núi Ngao Ngạn đến núi Hòa, cả thảy năm núi, dài bốn trăm bốn mươi dặm. Lễ tế: các thần Thái Phùng, Huân Trì, Vũ La đều dùng một con dê đực mổ phanh làm đôi, ngọc tế dùng ngọc lành. Hai vị thần còn lại dùng một con gà trống chôn xuống. Gạo tế dùng gạo nếp (?).

 Thiên thứ tư của Trung Sơn Kinh, dãy núi Li: ngọn đầu tiên là núi Lộc Đề. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều kim loại. Sông Cam bắt nguồn từ dưới chân núi rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều đá linh (?) (một loại đá mềm).

 Đi về phía tây năm mươi dặm là núi Phù Trư. Trên núi có nhiều đá nhu (?) (loại đá đẹp nhưng kém ngọc). Có một loài thú, hình dạng như con lửng mà có mắt người, tên là Ngân (?). Sông Quắc bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều đá nhu.

 Lại đi về phía tây một trăm hai mươi dặm là núi Li. Sườn nam có nhiều ngọc, sườn bắc có nhiều … (?). Có một loài thú, hình dạng như bò, mình xanh thẫm, tiếng kêu như trẻ sơ sinh, ăn thịt người, tên là Tê Cừ. Sông Dung Dung bắt nguồn (?)…

 Lại đi về phía tây một trăm hai mươi dặm là núi … (?). Sườn nam có nhiều ngọc, sườn bắc có nhiều … (?). Có một loài thú, hình dạng như bò, mình xanh thẫm, tiếng kêu như trẻ sơ sinh, ăn thịt người, tên là Tê Cừ. Sông Dung Dung bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Y. Có một loài thú tên là Hiệt (?), hình dạng như chó dữ mà có vảy, lông như bờm lợn.

 Lại đi về phía tây hai trăm dặm là núi Cơ Vĩ. Núi có nhiều cây dó, nhiều đá đồ (?); trên núi có nhiều ngọc thố phù.

 Lại đi về phía tây hai trăm dặm là núi Cơ Vĩ (?). Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều đồng. Sông Thao Điêu bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Lạc. Trong vùng có nhiều dê rừng lớn. Có một loài cây, hình dạng như cây xú xuân (cây lá có mùi hôi), lá như lá ngô đồng, quả có vỏ như quả đậu, tên là Bạt, dùng để duốc cá.

 Lại đi về phía tây hai trăm dặm là núi Bạch Biên. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều hùng hoàng xanh.

 Lại đi về phía tây hai trăm dặm là núi Hùng Nhĩ. Trên núi có nhiều cây sơn, dưới chân núi có nhiều cây cọ. Sông Phù Hào bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều pha lê, nhiều cá người (loài cá có chân, tiếng kêu như trẻ con; có thuyết là cá cóc lớn). Có một loài cỏ, hình dạng như cây tía tô mà hoa đỏ, tên là Đình Trữ (?), dùng để duốc cá.

 Lại đi về phía tây ba trăm dặm là núi Mẫu. Trên núi có nhiều đá vân, dưới chân núi có nhiều trúc tên và trúc mi (?). Thú phần nhiều là bò rừng lớn và dê rừng lớn; chim phần nhiều là chim tệ đỏ (một loại gà lôi lông đỏ).

 Lại đi về phía tây ba trăm năm mươi dặm là núi … Cử (?). Sông Lạc bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông bắc, đổ vào sông Huyền Hộ. Trong sông có nhiều … (?). Hai núi này nằm ở vùng sông Lạc (?).

 Tóm lại, dãy núi Li, từ núi Lộc Đề đến núi Huyền Hộ, cả thảy chín núi, dài một nghìn sáu trăm bảy mươi dặm. Thần ở các núi này đều mặt người mình thú. Lễ tế: lễ vật gia súc dùng một con gà trắng, cầu khấn mà không dùng gạo tế; lấy vải lụa nhiều màu bọc con gà.

 Thiên thứ năm của Trung Sơn Kinh, dãy núi Bạc: ngọn đầu tiên là núi Cẩu Sàng (?). Núi không có cây cỏ, có nhiều đá lạ.

 Đi về phía đông ba trăm dặm là núi Thủ. Sườn bắc có nhiều cây dó, cây sồi; cỏ phần nhiều là cây truật (một loại cây thuốc) và cây nguyên hoa; sườn nam có nhiều ngọc thố phù; cây phần nhiều là cây hòe. Ở sườn bắc có một khe gọi là khe Cơ, có nhiều chim Đại (?), hình dạng như … (?); ăn thịt nó thì khỏi bệnh thấp (bệnh do ẩm thấp, như phù nề, nặng mình) (?).

 Lại đi về phía đông ba trăm dặm là núi Huyện … (?). Núi không có cây cỏ, có nhiều đá vân.

 Lại đi về phía đông ba trăm dặm là núi Thông Lung. Núi không có cây cỏ, có nhiều đá … (?). Đi về phía đông bắc năm trăm dặm là núi Điều Cốc. Cây phần nhiều là cây hòe, cây ngô đồng; cỏ phần nhiều là thược dược và môn đông (một loại cây thuốc có củ).

 Lại đi về phía bắc mười dặm là núi Siêu. Sườn bắc có nhiều ngọc xanh thẫm, sườn nam có một cái giếng, mùa đông có nước mà mùa hè thì cạn.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Thành Hầu. Trên núi có nhiều cây xuân (?), cỏ thì có nhiều … (?).

 Lại đi về phía đông năm trăm dặm là núi Triều Ca. Trong khe có nhiều đất sét màu tốt.

 Lại đi về phía đông năm trăm dặm là núi Ngỗi. Trong khe có nhiều kim loại và thiếc.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Lịch. Cây phần nhiều là cây hòe, sườn nam có nhiều ngọc.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Thi. Núi có nhiều ngọc xanh thẫm, thú thì có nhiều … (?). Sông Thi bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều ngọc đẹp.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Lương Dư. Trên núi có nhiều cây dó, cây sồi, không có đá. Sông Dư bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà; sông Nhũ bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía đông nam, đổ vào sông Lạc.

 Lại đi về phía đông nam mười dặm là núi Cổ Vĩ. Núi có nhiều đá mài, đồng đỏ. Sông Long Dư bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông nam, đổ vào sông Lạc.

 Lại đi về phía đông bắc hai mươi dặm là núi Thăng. Cây phần nhiều là cây dó, cây sồi, cây táo gai; cỏ phần nhiều là củ mài và cỏ huệ (?), nhiều cỏ khấu thoát (một loại cây thông thảo, lõi dùng làm thuốc). Sông Hoàng Toan bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Trong sông có nhiều đá tuyền (đá đẹp như ngọc).

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Dương Hư. Núi có nhiều kim loại, nằm kề sông Huyền Hộ.

 Tóm lại, dãy núi Bạc, từ núi Cẩu Lâm đến núi Dương Hư, cả thảy mười sáu núi, dài hai nghìn chín trăm tám mươi hai dặm. Núi Thăng là trủng. Lễ tế ở đây dùng bộ thái lao, ngọc tế dùng ngọc lành. Núi Thủ là nơi thần linh ngự (?). Lễ tế ở đây dùng gạo nếp (?), bộ thái lao bằng vật tế lông đen, rượu ngọt ủ bằng mầm lúa; múa khiên, bày trống; ngọc tế dùng một ngọc bích (ngọc tròn dẹt, có lỗ ở giữa). Sông Thi là nơi thông hợp với trời (?), tế bằng vật tế béo tốt: dùng một con chó đen đặt ở trên, một con gà mái đặt ở dưới, cắt tiết một con dê cái để dâng máu. Ngọc tế dùng ngọc lành, trang sức bằng nhiều màu, rồi mời thần về hưởng.

 Thiên thứ sáu của Trung Sơn Kinh, dãy núi Cảo Đê: ngọn đầu tiên là núi Bình Phùng. Nhìn về phía nam thấy sông Y, sông Lạc; nhìn về phía đông thấy núi Cốc Thành. Núi không có cây cỏ, không có nước, nhiều cát đá. Có một vị thần, hình dạng như người mà có hai đầu, tên là Kiêu Trùng, là thần của các loài sâu bọ có nọc châm; núi này thật là nhà của ong mật. Lễ tế thần dùng một con gà trống, cầu xin trừ tai họa rồi thả đi, không giết.

 Đi về phía tây mười dặm là núi Cảo Đê. Núi không có cây cỏ, có nhiều kim loại và ngọc.

 Lại đi về phía tây mười dặm là núi Khôi (?). Sườn bắc có nhiều ngọc thố phù. Phía tây núi có một khe tên là khe Trật, cây phần nhiều là cây liễu, cây dó. Trong khe có một loài chim, hình dạng như gà rừng mà đuôi dài, đỏ như lửa, mỏ xanh, tên là Linh Yêu (?), tiếng kêu như gọi tên chính nó; ăn thịt nó thì không bị bóng đè. Sông Giao Thương bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía nam, vào sông Lạc; sông Du Tùy bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Cốc.

 Lại đi về phía tây ba mươi dặm là núi Chiêm Chư. Sườn nam có nhiều kim loại, sườn bắc có nhiều đá vân. Sông Tạ bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông nam, đổ vào sông Lạc; sông Thiểu bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Cốc.

 Lại đi về phía tây ba mươi dặm là núi Lâu Thỉ. Núi không có cây cỏ, có nhiều kim loại và ngọc. Sông Chiêm bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Lạc; sông Pha bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Cốc. Trong sông có nhiều đá tím, đá vân.

 Lại đi về phía tây bốn mươi dặm là núi Bạch Thạch. Sông Huệ bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Lạc; trong sông có nhiều pha lê. Sông Giản bắt nguồn từ sườn bắc, chảy về phía tây bắc, đổ vào sông Cốc; trong sông có nhiều đá mi (?) (đá dùng để kẻ lông mày) và đất son lô (?).

 Lại đi về phía tây năm mươi dặm là núi Cốc. Trên núi có nhiều cây dó, dưới chân núi có nhiều cây dâu. Sông Sảng bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây bắc, đổ vào sông Cốc. Trong sông có nhiều ngọc bích màu xanh lục.

 Lại đi về phía tây bảy mươi hai dặm là núi Mật. Sườn nam (?) có nhiều ngọc, sườn bắc có nhiều sắt. Sông Hào bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều rùa Tuyền, hình dạng đầu chim, đuôi ba ba, tiếng kêu như tiếng bổ gỗ. Núi không có cây cỏ.

 Lại đi về phía tây một trăm dặm là núi Trường Thạch. Núi không có cây cỏ, có nhiều kim loại và ngọc. Phía tây núi có một khe tên là khe Cộng, có nhiều trúc. Sông Cộng bắt nguồn từ đây, chảy về phía tây nam, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều đá kêu (đá gõ vào phát ra tiếng vang).

 Lại đi về phía tây một trăm bốn mươi dặm là núi Phó. Núi không có cây cỏ, có nhiều ngọc dao, ngọc bích. Sông Yếm Nhiễm bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Lạc; trong sông có nhiều cá người. Phía tây núi có một khu rừng tên là Phiền Trủng (?). Sông Cốc bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Lạc; trong sông có nhiều ngọc nhân (?).

 Lại đi về phía tây năm mươi dặm là núi Thác. Cây phần nhiều là cây xú xuân, nhiều cây … (?). Sườn nam có nhiều kim loại và ngọc, sườn bắc có nhiều sắt, nhiều cây ngải. Sông Thác bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Trong sông có nhiều cá Tu Tích, hình dạng như con nhái mà mỏ trắng, tiếng kêu như chim cú; ăn vào thì khỏi bệnh nấm da trắng.

 Lại đi về phía tây chín mươi dặm là núi Thường … (?). Núi không có cây cỏ, có nhiều đất sét màu. Sông Tiều bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông bắc, đổ vào sông Hà; trong sông có nhiều ngọc xanh thẫm. Sông … (?) bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà.

 Lại đi về phía tây chín mươi dặm là núi Khoa Phụ. Cây phần nhiều là cây cọ và cây gỗ nam, nhiều trúc tên; thú phần nhiều là bò rừng lớn và dê rừng lớn; chim phần nhiều là chim tệ. Sườn nam có nhiều ngọc, sườn bắc có nhiều sắt. Phía bắc núi có một khu rừng tên là Đào Lâm (Rừng Đào), vuông vức ba trăm dặm, trong rừng có nhiều ngựa. Sông Hồ bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà; trong sông có nhiều ngọc nhân (?).

 Lại đi về phía tây chín mươi dặm là núi Dương Hoa. Sườn nam có nhiều kim loại và ngọc, sườn bắc có nhiều hùng hoàng xanh. Cỏ phần nhiều là củ mài, nhiều cây Khổ Tân, hình dạng như cây thu (?), quả như quả dưa, vị chua ngọt; ăn vào thì khỏi bệnh sốt rét. Sông Dương bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía tây nam, đổ vào sông Lạc; trong sông có nhiều cá người. Sông Môn bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông bắc, đổ vào sông Hà; trong sông có nhiều đá đen (?) (loại đá dùng làm đầu mũi tên). Sông Tích Cô (?) bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Môn; trên đó có nhiều đồng (?). Sông Môn chảy đến sông Hà (?), qua bảy trăm chín mươi dặm thì đổ vào sông … (?). Tóm lại, dãy núi Cảo Đê, từ núi Bình Phùng đến núi Dương Hoa, cả thảy mười bốn núi, dài bảy trăm chín mươi dặm. Trong dãy có một ngọn nhạc (núi lớn được tôn làm chủ một vùng), tế vào tháng sáu, theo đúng phép tế các núi nhạc khác, thì thiên hạ yên ổn.

 Thiên thứ bảy của Trung Sơn Kinh, dãy núi Khổ: ngọn đầu tiên là núi Hưu Dữ (?). Trên núi có một loại đá tên là "Quân cờ của Đế Đài", năm màu và có vân, hình dạng như trứng chim cút. Đá của Đế Đài (tên một vị thần) là thứ dùng để cầu khấn trăm thần; mang theo người thì không mắc bệnh cổ (bệnh do trùng độc hoặc tà độc gây ra). Có một loài cỏ, hình dạng như cỏ thi (loại cỏ dùng để bói), lá đỏ, mọc thành bụi từ gốc, tên là Túc Điều, dùng làm được cán tên (?).

 Đi về phía đông ba trăm dặm là núi Cổ Chung, là nơi Đế Đài mở tiệc rượu đãi trăm thần. Có một loài cỏ, thân vuông, hoa vàng, lá tròn mọc thành ba tầng (?), tên là Yên Toan, dùng để giải độc (?). Trên núi có nhiều đá mài, dưới chân núi có nhiều đá mài.

 Lại đi về phía đông hai trăm dặm là núi Cô Dao (?). Con gái của Thiên Đế chết ở đây, tên là Nữ Thi, hóa thành cỏ Dao (?). Lá cỏ mọc chồng lên nhau, hoa vàng, quả như quả tơ hồng (?); ăn vào thì được người khác yêu mến.

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Khổ. Có một loài thú (?) tên là Hoàng Cức, hoa vàng mà không kết quả, tên là Vô Điều (?); ăn vào thì không sinh nở. Có một loài cỏ, lá tròn, không có thân, hoa đỏ mà không kết quả, tên là Vô Điều; ăn vào thì không bị bướu cổ.

 Lại đi về phía đông hai mươi bảy dặm là núi Đổ. Thần Thiên Ngu ở đây; núi này thường có gió mưa kỳ lạ. Trên núi có một loài cây tên là Thiên Biên, thân vuông, hình như cây quỳ; ăn vào thì không … (?).

 Lại đi về phía đông năm mươi hai dặm là núi Phóng Cao. Sông Minh bắt nguồn từ đây, chảy về phía nam, đổ vào sông Y; trong sông có nhiều ngọc xanh thẫm. Có một loài cây (?), lá như con ong, đuôi chẻ nhánh, lưỡi mọc ngược, hay kêu, tên là Văn Văn.

 Lại đi về phía đông năm mươi bảy dặm là núi Đại Khổ (?). Núi có nhiều ngọc thố phù, nhiều ngọc mi (?). Có một loài cỏ, hình dạng như cây du, thân vuông, gai xanh, tên là Ngưu Thương; rễ có vân xanh; ăn vào thì không (?) bị chứng quyết (chứng ngất xỉu, tay chân lạnh giá), lại tránh được binh đao. Sông Cuồng bắt nguồn từ sườn nam, chảy về phía tây nam, đổ vào sông Y. Trong sông có nhiều rùa ba chân; ăn vào thì không mắc bệnh nặng, lại chữa được chứng sưng.

 Lại đi về phía đông bảy mươi dặm là núi Bán Thạch. Trên núi có một loài cỏ, vừa mọc đã trổ bông, cao hơn một trượng (đơn vị đo dài thời cổ, khoảng hơn hai mét), lá đỏ, hoa đỏ, có hoa mà không kết quả, tên là Gia Vinh; ăn vào thì không sợ sấm sét. Sông Lai Nhu (?) bắt nguồn từ sườn nam, chảy về phía tây, đổ vào sông Y. Trong sông có nhiều cá Luân, có vằn đen, hình dạng như cá diếc; ăn vào thì không buồn ngủ. Sông Hợp bắt nguồn từ sườn bắc rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều cá Đằng (?), hình dạng như cá quế, sống trong các hang ngầm thông nhau dưới nước (?), có vằn xanh, đuôi đỏ; ăn vào thì không bị nhọt, lại chữa được lỗ rò.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Thiếu Thất. Trăm loài cây cỏ mọc thành từng đám tròn (?). (Có một loài cây (?)) cành tỏa ra năm ngả, hoa vàng, quả đen; ăn vào thì không hay giận. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều sắt. Sông Hưu bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Lạc. Trong sông có nhiều cá Đế (?), hình dạng như con khỉ … (?) mà có cựa dài, chân trắng, ngón chân đối nhau; ăn vào thì không mắc bệnh cổ, lại tránh được binh đao.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Thái Thất. Trên núi có một loài cây, lá giống lá lê mà có vân đỏ, tên là Hữu Mộc; ăn vào thì không ghen tuông. Có một loài cỏ, hình dạng như cây truật, hoa trắng, quả đen, bóng như quả nho dại (?), tên là cỏ … (?); ăn vào thì không mê muội (?). Trên núi có nhiều đá đẹp.

 Lại đi về phía bắc ba mươi dặm là núi Giảng. Trên núi có nhiều ngọc, nhiều cây chá (một loại dâu có gai), nhiều cây bách. Có một loài cây tên là Đế Ốc, lá giống lá hoa tiêu, gai mọc ngược, quả đỏ, dùng để trừ điều dữ.

 Lại đi về phía bắc ba mươi dặm là núi Anh Lương. Trên núi có nhiều ngọc xanh thẫm, núi tựa trên đá đen (?). Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Phù Hý. Có một loài cây, lá như lá xú xuân, quả đỏ, tên là Kháng Mộc; ăn vào thì không mắc bệnh cổ. Sông Tỵ bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà. Phía đông núi có một khe, nhân đó gọi là khe Rắn; trên đó có nhiều cây tế tân (một loại cây thuốc rễ cay).

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Thiếu Hình. Có một loài cỏ tên là Cương Thảo, lá giống lá cây quỳ, thân đỏ, hoa trắng, quả như quả nho dại; ăn vào thì không ngu đần. Sông Khí Nạn bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía bắc, đổ vào sông Dịch.

 Lại đi về phía đông nam mười dặm là núi Thái. Có một loài cỏ tên là Lê, lá giống … (?) mà hoa đỏ, dùng chữa được nhọt độc. Sông Chủ (?) bắt nguồn từ sườn nam rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Dịch.

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Mạt. Trên núi có nhiều đồng đỏ. Sông Mạt bắt nguồn từ đây, chảy về phía bắc, đổ vào sông Dịch.

 Lại đi về phía đông hai mươi lăm dặm là núi Dịch. Trên núi có nhiều bạc, nhiều sắt. Sông Dịch bắt nguồn từ đây, chảy về phía bắc, đổ vào sông Hà.

 Lại đi về phía đông ba mươi lăm dặm là núi Mẫn. Trên núi có một loài cây, hình dạng như cây kinh (một loại cây bụi, cành dùng đan lát), hoa trắng, quả đỏ, tên là Kế Bách; ăn vào thì không sợ lạnh. Sườn nam có nhiều ngọc thố phù.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Đại Quỷ. Sườn bắc có nhiều sắt, ngọc đẹp, đất sét xanh. Có một loài cỏ, hình dạng như cỏ thi mà có lông, hoa xanh, không kết quả, tên là Lang (?); ăn vào thì không chết yểu, lại chữa được bệnh đau bụng.

 Tóm lại, dãy núi Khổ, từ núi Hưu Dư đến núi Đại Quỷ, cả thảy mười chín núi, dài một nghìn một trăm tám mươi bốn dặm. Mười sáu vị thần trong đó đều mình lợn mặt người. Lễ tế: lễ vật gia súc dâng một con dê; ngọc tế dùng một viên ngọc tảo (ngọc có vân màu sặc sỡ) chôn xuống. Các núi Khổ, Thiếu Thất, Thái Thất đều là trủng; lễ tế ở đây dùng đủ bộ thái lao, ngọc tế dùng ngọc lành. Thần ở các núi này đều mặt người, ba đầu. Thần các núi còn lại đều mình lợn mặt người.

 Thiên thứ tám của Trung Sơn Kinh, dãy núi Kinh: ngọn đầu tiên là núi Cảnh. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, cây phần nhiều là cây trữ (một loại sồi) và cây đàn. Sông Thư bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Giang (tức Trường Giang). Trong sông có nhiều chu sa hạt nhỏ như hạt kê, nhiều cá có vằn.

 Đi về phía đông bắc một trăm dặm là núi Kinh. Sườn bắc có nhiều sắt, sườn nam có nhiều đồng đỏ. Trong núi có nhiều bò lông dài (giống bò Tây Tạng), nhiều báo, hổ. Cây phần nhiều là thông, bách; cỏ phần nhiều là trúc; nhiều quýt, bưởi. Sông Chương bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông nam, đổ vào sông Thư. Trong sông có nhiều vàng, nhiều cá giao (loài cá da nhám, như cá nhám, cá mập). Thú phần nhiều là con lư và nai lớn.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm năm mươi dặm là núi Kiêu. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều đất son xanh (?) (khoáng chất màu xanh dùng làm chất vẽ). Cây phần nhiều là thông, bách, nhiều trúc đào chi và trúc câu đoan (các loại trúc). Thần Đà Vi (?) ở đây, hình dạng mặt người, sừng dê, móng hổ, thường dạo chơi ở vực sâu sông Thư, sông Chương, ra vào đều có ánh sáng.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm hai mươi dặm là núi Nữ Kỷ. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều vàng. Thú phần nhiều là báo, hổ, nhiều con lư, nai lớn, hoẵng; chim phần nhiều là gà lôi trắng (?), nhiều chim trĩ, nhiều chim trấm (loài chim có lông độc, ngâm rượu thành thuốc độc).

 Lại đi về phía đông bắc hai trăm dặm là núi Nghi Chư. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đất son xanh. Sông Nguy bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía nam, đổ vào sông Chương. Trong sông có nhiều ngọc trắng.

 Lại đi về phía đông bắc ba trăm năm mươi dặm là núi Luân. Cây phần nhiều là cây tử và cây gỗ nam, nhiều trúc đào chi, nhiều cây tra (một loại cây quả giống lê), cây dẻ, quýt, bưởi. Thú phần nhiều là con lư, con chủ (loài nai lớn, đuôi dùng làm phất trần) và linh dương (?).

 Lại đi về phía đông bắc hai trăm dặm là núi Lục Hội (?). Trên núi có nhiều ngọc thố phù, dưới chân núi có nhiều đất sét màu; cây phần nhiều là cây nữu.

 Lại đi về phía đông một trăm ba mươi dặm là núi Quang. Trên núi có nhiều ngọc bích, dưới chân núi có nhiều cây cối (?). Thần Kế Mông ở đây, hình dạng mình người đầu rồng, thường dạo chơi ở vực sâu sông Chương, ra vào ắt có gió lốc mưa to.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm năm mươi dặm là núi Kỳ. Sườn nam có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều đá mân trắng (loại đá đẹp gần như ngọc). Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đất son xanh; cây trong rừng phần nhiều là xú xuân. Thần Thiệp Đà (?) ở đây, hình dạng mình người, mặt vuông, ba chân.

 Lại đi về phía đông một trăm ba mươi dặm là núi Đồng. Trên núi có nhiều vàng, bạc, sắt. Cây phần nhiều là sồi, tra, dẻ, quýt, bưởi; thú phần nhiều là con chước (?) (loài thú giống báo).

 Lại đi về phía đông bắc một trăm dặm là núi Mỹ. Thú phần nhiều là bò rừng, nhiều con lư, con chủ, nhiều lợn rừng và hươu. Trên núi có nhiều kim loại, dưới chân núi có nhiều đất son xanh.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm dặm là núi Đại Nghiêu. Cây phần nhiều là thông, bách, nhiều cây tử, cây dâu, nhiều cây cơ (?); cỏ phần nhiều là trúc; thú phần nhiều là báo, hổ, hươu và linh dương (?).

 Lại đi về phía đông bắc ba trăm dặm là núi Linh. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đất son xanh; cây phần nhiều là đào, mận, mơ, hạnh.

 Lại đi về phía đông bắc bảy mươi dặm là núi Long. Trên núi có nhiều cây tầm gửi (cây sống bám trên cây khác); có nhiều ngọc bích (?); dưới chân núi có nhiều thiếc đỏ; cỏ phần nhiều là trúc đào chi và trúc câu đoan.

 Lại đi về phía đông nam năm mươi dặm là núi Hành. Trên núi có nhiều cây tầm gửi và cây sồi, nhiều đất sét vàng, đất sét trắng.

 Lại đi về phía đông nam bảy mươi dặm là núi Thạch. Trên núi có nhiều kim loại, dưới chân núi có nhiều đất son xanh, nhiều cây tầm gửi.

 Lại đi về phía nam một trăm hai mươi dặm là núi Nhược. Trên núi có nhiều ngọc thố phù, nhiều đất son đỏ, nhiều đá … (?), nhiều cây tầm gửi, nhiều cây chá.

 Lại đi về phía đông nam một trăm hai mươi dặm là núi Trệ. Núi có nhiều đá đẹp, nhiều cây chá.

 Lại đi về phía đông nam một trăm năm mươi dặm là núi Ngọc. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều ngọc bích và sắt; cây phần nhiều là cây bách.

 Lại đi về phía đông nam bảy mươi dặm là núi Quán. Cây phần nhiều là cây đàn, nhiều đá … (?), nhiều thiếc trắng. Sông Uất bắt nguồn từ trên núi, rồi chảy ngầm xuống chân núi; trong sông có nhiều đá mài.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm năm mươi dặm là núi Nhân Cử. Cây phần nhiều là sồi; sườn nam có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều đất son đỏ.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Sư Mỗi. Sườn nam có nhiều đá mài, sườn bắc có nhiều đất son xanh. Cây phần nhiều là bách, nhiều cây đàn, nhiều cây chá; cỏ phần nhiều là trúc.

 Lại đi về phía đông nam hai trăm dặm là núi Cầm Cổ. Cây phần nhiều là sồi, hoa tiêu, chá. Trên núi có nhiều đá mân trắng, dưới chân núi có nhiều đá rửa (?) (đá dùng để kỳ cọ). Thú phần nhiều là lợn rừng, hươu, nhiều tê giác trắng; chim phần nhiều là chim trấm.

 Tóm lại, dãy núi Kinh, từ núi Cảnh đến núi Cầm Cổ, cả thảy hai mươi ba núi, dài hai nghìn tám trăm chín mươi dặm. Thần ở các núi này đều mình chim mặt người. Lễ tế: dùng một con gà trống, cầu khấn xong thì chôn xuống, dùng một ngọc khuê có vân (ngọc khuê: tấm ngọc dài, đầu nhọn), gạo tế dùng gạo nếp (?). Núi Kiêu là trủng; lễ tế ở đây dâng rượu và bộ thiếu lao (bộ lễ vật gồm dê và lợn), cầu khấn xong thì chôn xuống, ngọc tế dùng một ngọc bích.

 Thiên thứ chín của Trung Sơn Kinh, dãy núi Mân: ngọn đầu tiên là núi Nữ Kỷ. Trên núi có nhiều đá niết (loại đá đen dùng để nhuộm đen; có thuyết là than đá). Cây phần nhiều là cây nữu; cỏ phần nhiều là cúc và truật. Sông Lạc bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Giang. Trong sông có nhiều hùng hoàng; thú phần nhiều là hổ, báo.

 Lại đi về phía đông bắc ba trăm dặm là núi Mân. Sông Giang bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông bắc, đổ ra biển. Trong sông có nhiều rùa tốt, nhiều cá sấu nước ngọt. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đá mân trắng. Cây phần nhiều là mơ, đường lê; thú phần nhiều là tê giác, voi, nhiều bò quỳ (giống bò rừng rất lớn); chim phần nhiều là chim hàn (gà lôi lông trắng) và chim tệ.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm bốn mươi dặm là núi Lai. Sông Giang bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Giang. Sườn nam có nhiều vàng, sườn bắc có nhiều nai lớn và con chủ. Cây phần nhiều là cây đàn, cây chá; cỏ phần nhiều là kiệu, hẹ (?), nhiều cây bạch chỉ (?) và cỏ khấu thoát (?).

 Lại đi về phía đông một trăm năm mươi dặm là núi Cư. Sông Giang bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Đại Giang. Trong sông có nhiều rắn lạ, nhiều cá chí (?). Cây phần nhiều là cây du (?), cây nữu, nhiều cây mơ, cây tử. Thú phần nhiều là bò quỳ, linh dương (?), … (?), tê giác, hủy (loài tê giác một sừng, to lớn). Có một loài chim, hình dạng như … (?) mà mình đỏ đầu trắng, tên là Thiết Chi, dùng để phòng được hỏa hoạn.

 Lại đi về phía đông ba trăm dặm là núi Cao Lương. Trên núi có nhiều đất sét màu, dưới chân núi có nhiều đá mài; cây phần nhiều là trúc đào chi và trúc câu đoan. Có một loài cỏ, hình dạng như cây quỳ, hoa đỏ, quả có vỏ như quả đậu, đài hoa trắng, dùng cho ngựa ăn thì ngựa chạy nhanh.

 Lại đi về phía đông bốn trăm dặm là núi Xà. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều đất sét màu. Cây phần nhiều là … (?), nhiều cây dự chương (cây long não); cỏ phần nhiều là cỏ Gia Vinh và tế tân. Có một loài thú, hình dạng như cáo, đuôi trắng, tai dài, tên là Tha Lang (?). Hễ nó xuất hiện thì trong nước có chiến tranh.

 Lại đi về phía đông năm trăm dặm là núi Cách. Sườn nam có nhiều kim loại, sườn bắc có nhiều đá mân trắng. Sông Bồ Hoăng bắt nguồn từ đây rồi chảy về phía đông, đổ vào sông Giang; trong sông có nhiều ngọc trắng. Thú phần nhiều là tê giác, voi, gấu, gấu nâu lớn, nhiều vượn và khỉ đuôi dài.

 Lại đi về phía đông bắc ba trăm dặm là núi Ngung Dương. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đất son xanh. Cây phần nhiều là cây tử, cây dâu; cỏ phần nhiều là cỏ tử (cỏ tím, rễ dùng nhuộm). Sông Từ bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Giang; trong sông có nhiều chu sa hạt nhỏ.

 Lại đi về phía đông hai trăm năm mươi dặm là núi Kỳ. Trên núi có nhiều bạc, dưới chân núi có nhiều sắt. Cây phần nhiều là mơ, tử, nhiều cây nữu, cây du (?). Sông Giảm (?) bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Giang.

 Lại đi về phía đông ba trăm dặm là núi Câu Nhĩ. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều vàng. Cây phần nhiều là sồi lịch, chá; cỏ phần nhiều là thược dược.

 Lại đi về phía đông một trăm năm mươi dặm là núi Phong Vũ. Trên núi có nhiều bạc, dưới chân núi có nhiều đá niết. Cây phần nhiều là … đàn (?), nhiều cây dương. Sông Tuyên Dư bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Giang; trong sông có nhiều rắn. Thú phần nhiều là con lư, nai lớn, nhiều con chủ, báo, hổ; chim phần nhiều là gà lôi trắng.

 Lại đi về phía đông bắc hai trăm dặm là núi Ngọc. Sườn nam có nhiều đồng, sườn bắc có nhiều đồng đỏ. Cây phần nhiều là dự chương, du, nữu; thú phần nhiều là lợn rừng, hươu, linh dương (?); chim phần nhiều là chim trấm.

 Lại đi về phía đông một trăm năm mươi dặm là núi Hùng. Núi có một cái hang, là hang gấu, thường có thần nhân từ đó đi ra. Hang mở vào mùa hè, đóng vào mùa đông; nếu hang này mở vào mùa đông thì ắt có chiến tranh. Trên núi có nhiều ngọc trắng, dưới chân núi có nhiều bạc. Cây trong rừng phần nhiều là xú xuân, liễu; cỏ phần nhiều là khấu thoát.

 Lại đi về phía đông một trăm bốn mươi dặm là núi Quỷ. Sườn nam có nhiều ngọc đẹp, đồng đỏ; sườn bắc có nhiều sắt. Cây phần nhiều (?) là trúc đào chi, cây kinh, cây khởi (?).

 Lại đi về phía đông hai trăm dặm là núi Cát. Trên núi có nhiều đồng đỏ, dưới chân núi có nhiều đá giam (?) (loại đá đẹp kém ngọc). Cây phần nhiều là tra, dẻ, quýt, bưởi, du, nữu; thú phần nhiều là linh dương (?); cỏ phần nhiều là Gia Vinh.

 Lại đi về phía đông một trăm bảy mươi dặm là núi Giả Siêu. Sườn nam có nhiều đất sét vàng, sườn bắc có nhiều đất son đỏ tốt. Cây là tra, dẻ, quýt, bưởi; trong núi có nhiều rồng (?).

 Tóm lại, dãy núi Mân, từ núi Nữ Kỷ đến núi Giả Siêu, cả thảy mười sáu núi, dài ba nghìn năm trăm dặm. Thần ở các núi này đều mình ngựa đầu rồng. Lễ tế: lễ vật gia súc dùng một con gà trống chôn xuống, gạo tế dùng gạo nếp (?). Các núi Văn, Câu Nhĩ, Phong Vũ, Quỷ đều là trủng; lễ tế ở đây dâng rượu, dùng bộ thiếu lao, ngọc tế dùng một ngọc lành. Núi Hùng là tịch (?, có lẽ là núi tôn quý đứng đầu); lễ tế ở đây dâng rượu, dùng bộ thái lao, ngọc tế dùng một ngọc bích. Múa khiên, dùng binh khí để trừ tai họa; khi cầu phúc thì đội mũ miện (mũ lễ có tua rủ) mà múa.

 Thiên thứ mười của Trung Sơn Kinh: ngọn đầu tiên là núi Thủ Dương. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, không có cây cỏ.

 Lại đi về phía tây năm mươi dặm là núi Hổ Vĩ. Cây phần nhiều là hoa tiêu, cây cư (?); nhiều đá phong (?) (một loại đá dùng làm thuốc). Sườn nam có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều sắt.

 Lại đi về phía tây nam năm mươi dặm là núi Phồn Hội. Cây phần nhiều là du, nữu; cỏ phần nhiều là trúc đào chi và trúc câu đoan.

 Lại đi về phía tây nam hai mươi dặm là núi Dũng Thạch. Núi không có cây cỏ, có nhiều bạc, nhiều … (?).

 Lại đi về phía tây hai mươi dặm là núi Phục Châu. Cây phần nhiều là cây đàn, sườn nam có nhiều vàng. Có một loài chim, hình dạng như … (?), một chân, đuôi lợn, tên là Kỳ Chủng (?). Hễ nó xuất hiện thì nước ấy có dịch bệnh lớn.

 Lại đi về phía tây ba mươi dặm là núi Chử. Núi có nhiều cây tầm gửi, nhiều hoa tiêu, cây cư, nhiều cây chá, nhiều đất sét màu.

 Lại đi về phía tây hai mươi dặm là núi Hựu Nguyên. Sườn nam có nhiều đất son xanh, sườn bắc có nhiều sắt; chim phần nhiều là chim sáo.

 Lại đi về phía tây năm mươi dặm là núi Trác. Cây phần nhiều là sồi, nữu; sườn nam có nhiều ngọc thố phù.

 Lại đi về phía tây bảy mươi dặm là núi Bính. Cây phần nhiều là cây tử, cây đàn, nhiều cây nữu.

 Tóm lại, dãy núi Thủ Dương, từ núi Thủ đến núi Bính, cả thảy chín núi, dài hai trăm sáu mươi bảy dặm. Thần ở các núi này đều mình rồng mặt người. Lễ tế: lễ vật gia súc dùng một con gà trống chôn xuống, gạo tế dùng gạo của năm loại ngũ cốc. Núi Đổ là trủng; lễ tế ở đây dùng bộ thiếu lao, dâng lễ (?), ngọc tế dùng một ngọc bích. Núi Quỷ là đế (núi tôn quý bậc nhất); lễ tế ở đây dâng rượu, dùng bộ thái lao, hai thầy cúng cùng múa, ngọc tế dùng một ngọc bích.

 Thiên thứ mười một của Trung Sơn Kinh, dãy núi Kinh: ngọn đầu tiên là núi Dực Vọng. Sông Thoan bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Tế; sông Huống (?) bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Hán. Trong sông có nhiều giao long (loài rồng sống dưới nước). Trên núi có nhiều thông, bách, dưới chân núi có nhiều cây sơn, cây tử; sườn nam có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều đá mân.

 Lại đi về phía đông bắc một trăm năm mươi dặm là núi Triều Ca. Sông Vũ (?) bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Huỳnh; trong sông có nhiều cá người. Trên núi có nhiều cây tử, cây gỗ nam; thú phần nhiều là linh dương (?) và nai lớn. Có một loài cỏ tên là Mãng Thảo, dùng để duốc cá.

 Lại đi về phía đông nam hai trăm dặm là núi Đế … (?). Sườn nam có nhiều ngọc thố phù, sườn bắc có nhiều sắt. Sông Đế … (?) bắt nguồn từ trên núi, rồi chảy ngầm xuống chân núi; trong sông có nhiều Minh Xà.

 Lại đi về phía đông nam năm mươi dặm là núi Thị. Trên núi có nhiều hẹ. Có một cái giếng tên là Thiên Tỉnh (Giếng Trời), mùa hè có nước, mùa đông cạn. Trên núi có nhiều cây dâu, nhiều đất sét màu tốt, kim loại và ngọc.

 Lại đi về phía đông nam hai trăm dặm là núi Tiền. Cây phần nhiều là cây chu (một loại dẻ gai), nhiều cây bách; sườn nam có nhiều kim loại, sườn bắc có nhiều đất son đỏ.

 Lại đi về phía đông nam ba trăm dặm là núi Phong. Có một loài thú, hình dạng như vượn, mắt đỏ, mỏ đỏ, mình vàng, tên là Ung Hòa; hễ nó xuất hiện thì trong nước có cơn hoảng loạn lớn. Thần Canh Phụ ở đây, thường dạo chơi ở vực Thanh Linh, ra vào đều có ánh sáng; hễ thần xuất hiện thì nước ấy suy bại. Núi có chín quả chuông, biết sương xuống thì tự kêu. Trên núi có nhiều kim loại, dưới chân núi có nhiều kim loại, dưới chân núi có nhiều cây sồi, cây nữu.

 Lại đi về phía đông bắc tám trăm dặm là núi Thố Sàng. Sườn nam có nhiều sắt. Cây phần nhiều là củ mài (?); cỏ phần nhiều là cỏ Kê Cốc, gốc như quả trứng gà, vị chua ngọt; ăn vào thì có lợi cho người.

 Lại đi về phía đông sáu mươi dặm là núi Bì. Núi có nhiều đất sét màu, nhiều đất son đỏ; cây phần nhiều là thông, bách.

 Lại đi về phía đông sáu mươi dặm là núi Dao Bích. Cây phần nhiều là cây tử, cây gỗ nam; sườn bắc có nhiều đất son xanh, sườn nam có nhiều bạc. Có một loài chim, hình dạng như chim trĩ, thường ăn con phỉ (một loại bọ hôi), tên là Trấm.

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Chi Ly. Sông Tế bắt nguồn từ đây, chảy về phía nam, đổ vào sông Hán. Có một loài chim tên là Anh Chước, hình dạng như chim khách, mắt đỏ, mỏ đỏ, mình trắng, đuôi như cái muôi, tiếng kêu như gọi tên chính nó. Núi có nhiều bò rừng lớn, nhiều dê rừng lớn.

 Lại đi về phía đông bắc năm mươi dặm là núi Trật Điêu (?). Trên núi có nhiều thông, bách, cây cơ (?), cây bách.

 Lại đi về phía tây bắc một trăm dặm là núi Cận Lý. Trên núi có nhiều thông, bách, nhiều cây tử tốt; sườn bắc có nhiều đất son đỏ (?), nhiều kim loại. Thú phần nhiều là báo, hổ. Có một loài chim, hình dạng như chim khách, mình xanh, mỏ trắng, mắt trắng, đuôi trắng, tên là Thanh Canh, dùng để phòng được dịch bệnh; tiếng kêu như gọi tên chính nó.

 Lại đi về phía đông nam ba mươi dặm là núi Y Cô. Trên núi có nhiều cây nữu, nhiều cây tra. Có một loài thú, hình dạng như chó, móng hổ, có vảy giáp, tên là Lân (?), giỏi nhảy vọt (?); ăn thịt nó thì không mắc bệnh phong.

 Lại đi về phía đông nam ba mươi lăm dặm là núi Tức Cốc. Núi có nhiều ngọc đẹp, nhiều báo đen, nhiều con lư, con chủ, nhiều linh dương (?). Sườn bắc có nhiều đá mân, sườn bắc có nhiều đất son xanh.

 Lại đi về phía đông nam bốn mươi dặm là núi Kê. Trên núi có nhiều cây tử tốt, nhiều cây dâu; cỏ phần nhiều là hẹ.

 Lại đi về phía đông nam năm mươi dặm là núi Cao Tiền. Trên núi có một dòng nước rất lạnh và trong, là nước uống của thần Đế Đài; uống vào thì không bị đau tim. Trên núi có kim loại, dưới chân núi có đất son đỏ.

 Lại đi về phía đông nam ba mươi dặm là núi Du Hý. Núi có nhiều cây nữu, cây dó, nhiều ngọc, nhiều đá phong.

 Lại đi về phía đông nam ba mươi lăm dặm là núi Tòng. Trên núi có nhiều thông, bách, dưới chân núi có nhiều trúc. Sông Tòng bắt nguồn từ trên núi, rồi chảy ngầm xuống chân núi. Trong sông có nhiều ba ba ba chân, đuôi chẻ nhánh; ăn vào thì không mắc bệnh cổ, bệnh dịch.

 Lại đi về phía đông nam ba mươi dặm là núi Anh … (?). Trên núi có nhiều thông, bách, dưới chân núi có nhiều cây tử, cây xuân (?).

 Lại đi về phía đông nam ba mươi dặm là núi Tất. Sông Đế Uyển bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông bắc, đổ vào sông Thị; trong sông có nhiều pha lê, nhiều giao long. Trên núi có nhiều ngọc thố phù.

 Lại đi về phía đông nam hai mươi dặm là núi Lạc Mã. Có một loài thú, hình dạng như … (?), đỏ như lửa, tên là Lệ (?). Hễ nó xuất hiện thì nước ấy có dịch bệnh lớn.

 Lại đi về phía đông nam hai mươi lăm dặm là núi Châm (?). Sông Thị bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Nhữ. Trong sông có nhiều cá người, nhiều giao long, nhiều con hiệt (?) (một loài thú sống dưới nước).

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Anh. Dưới chân núi có nhiều đất son xanh, trên núi có nhiều kim loại và ngọc.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Hổ Thủ. Núi có nhiều cây tra, cây trù, cây cư (?).

 Lại đi về phía đông hai mươi dặm là núi Anh Hầu. Trên núi có nhiều đá phong, dưới chân núi có nhiều thiếc đỏ.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Đại Thục. Sông Sát bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông bắc, đổ vào sông Thị; trong sông có nhiều đất sét trắng.

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Ti. Trên núi có nhiều đào, mận, tra, tử, nhiều dây leo lũy (?).

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Ỷ Đế. Trên núi có nhiều ngọc, dưới chân núi có nhiều kim loại. Có một loài thú, hình dạng như chuột phệ (?), tai trắng, mỏ trắng, tên là Thư Như. Hễ nó xuất hiện thì nước ấy có chiến tranh lớn.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Nghê. Sông Nghê bắt nguồn từ trên núi, rồi chảy ngầm xuống chân núi; trong sông có nhiều đất sét màu tốt. Trên núi có nhiều kim loại, dưới chân núi có nhiều đất son xanh.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Nhã. Sông Lễ bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Thị; trong sông có cá lớn. Trên núi có nhiều cây dâu tốt, dưới chân núi có nhiều cây tra, nhiều đồng đỏ.

 Lại đi về phía đông năm mươi lăm dặm là núi Tuyên. Sông Luân bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông nam, đổ vào sông Thị; trong sông có nhiều giao long. Trên núi có một cây dâu, to năm mươi thước (thước: đơn vị đo dài thời cổ, hơn hai mươi phân mỗi thước), cành tỏa ra bốn ngả, lá to hơn một thước, có vân đỏ, hoa vàng, đài hoa xanh, tên là Đế Nữ Chi Tang (Cây dâu của con gái Thiên Đế).

 Lại đi về phía đông bốn mươi lăm dặm là núi Hành. Trên núi có nhiều đất son xanh, nhiều cây dâu; chim phần nhiều là chim sáo.

 Lại đi về phía đông bốn mươi dặm là núi Phong. Trên núi có nhiều đá phong; cây phần nhiều là cây dâu, nhiều cây dương đào, hình dạng như cây đào mà thân vuông, dùng chữa được chứng da sưng căng.

 Lại đi về phía đông bảy mươi dặm là núi Ẩu. Trên núi có nhiều ngọc đẹp, dưới chân núi có nhiều kim loại; cỏ phần nhiều là cỏ Kê Cốc.

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Tiên. Cây phần nhiều là du, nữu, tra; cỏ phần nhiều là môn đông (?); sườn nam có nhiều kim loại, sườn bắc có nhiều sắt. Có một loài thú, hình dạng như chó mô (?) (giống chó to lông dày), mỏ đỏ, mắt đỏ, đuôi trắng; hễ nó xuất hiện thì vùng ấy có hỏa hoạn; tên là Di Tức (?).

 Lại đi về phía đông ba mươi dặm là núi Chương. Sườn nam có nhiều ngọc đẹp. Sông Cao bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Lễ; trong sông có nhiều đá giòn (?).

 Lại đi về phía đông hai mươi lăm dặm là núi Đại Chi. Sườn nam có nhiều kim loại; cây phần nhiều là cây dó, cây sồi; không có cây cỏ.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Âu Ngô. Cây phần nhiều là cây tra.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Thanh Hung. Cây phần nhiều là cây dó; núi có nhiều ngọc, trên núi có nhiều đá phong.

 Lại đi về phía đông năm mươi dặm là núi Đại Quỷ. Sườn nam có nhiều đồng đỏ, sườn bắc có nhiều đá mài.

 Lại đi về phía đông mười dặm là núi Chủng Cữu. Núi không có cây cỏ.

 Lại đi về phía đông bắc bảy mươi dặm là núi Lịch Thạch. Cây phần nhiều là cây kinh, cây khởi; sườn nam có nhiều vàng, sườn bắc có nhiều đá mài. Có một loài thú, hình dạng như mèo rừng mà đầu trắng, móng hổ, tên là Lương Cừ. Hễ nó xuất hiện thì nước ấy có chiến tranh lớn.

 Lại đi về phía đông nam một trăm dặm là núi Cầu. Sông Cầu bắt nguồn từ trên núi, rồi chảy ngầm xuống chân núi; trong sông có đất son đỏ tốt. Cây phần nhiều là cây tra, nhiều trúc mi (?). Sườn nam có nhiều kim loại, sườn bắc có nhiều sắt.

 Lại đi về phía đông hai trăm dặm là núi Sửu Dương. Trên núi có nhiều cây trù, cây cư. Có một loài chim, hình dạng như quạ mà chân đỏ, tên là Chỉ Dư (?), dùng để phòng được hỏa hoạn.

 Lại đi về phía đông ba trăm dặm là núi Áo. Trên núi có nhiều cây bách, cây nữu; sườn nam có nhiều ngọc thố phù. Sông Áo bắt nguồn từ đây, chảy về phía đông, đổ vào sông Thị.

 Lại đi về phía đông ba mươi lăm dặm là núi Phục. Cây phần nhiều là cây tra; trên núi có nhiều đá phong, dưới chân núi có nhiều thiếc đỏ.

 Lại đi về phía đông một trăm mười dặm là núi Yểu. Trên núi có nhiều cỏ Gia Vinh, nhiều kim loại và ngọc.

 Lại đi về phía đông ba trăm năm mươi dặm là núi Kỷ. Cây phần nhiều là du, đàn, nữu; cỏ phần nhiều là cỏ thơm. Có một loài thú, hình dạng như lợn, mình vàng, đầu trắng, đuôi trắng, tên là Văn Lân (?). Hễ nó xuất hiện thì thiên hạ có gió lớn.

 Tóm lại, dãy núi Kinh, từ núi Dực Vọng đến núi Kỷ, cả thảy bốn mươi tám núi, dài ba nghìn bảy trăm ba mươi hai dặm. Thần ở các núi này đều mình lợn đầu người. Lễ tế: lễ vật gia súc dùng một con gà trống, cầu khấn xong thì chôn xuống, dùng một … (?), gạo tế dùng gạo tinh của năm loại ngũ cốc. Núi Hòa là đế; lễ tế ở đây dùng đủ bộ thái lao, dâng xong thì chôn, đặt con vật tế lộn ngược (?); dùng một ngọc bích; bò thì không nhất thiết phải dùng (?). Núi Đổ và núi Ngọc là trủng; đều tế theo lối đặt lễ vật lộn ngược (?), lễ vật gia súc dâng bộ thiếu lao, ngọc tế dùng ngọc lành.

 Thiên thứ mười hai của Trung Sơn Kinh, dãy núi Động Đình: ngọn đầu tiên là núi Thiên Ngộ. Núi không có cây cỏ, có nhiều vàng.

 Lại đi về phía đông nam năm mươi dặm là núi Vân. Núi không có cây cỏ. Có trúc quế rất độc, làm người bị thương thì ắt chết. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều ngọc thố phù.

 Lại đi về phía đông nam một trăm ba mươi dặm là núi Quy. Cây phần nhiều là sồi, trù, cư; trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều hùng hoàng xanh, nhiều trúc phù (?) (loại trúc dùng làm gậy chống).

 Lại đi về phía đông bảy mươi dặm là núi Bính. Núi có nhiều trúc khuê (?), nhiều vàng, đồng, sắt, không có cây.

 Lại đi về phía đông nam năm mươi dặm là núi Phong Bá. Trên núi có nhiều kim loại và ngọc, dưới chân núi có nhiều đá … (?), đá vân, nhiều sắt; cây phần nhiều là liễu, nữu, đàn, dó. Phía đông núi có một khu rừng gọi là rừng Mãng Phù, có nhiều cây đẹp, chim muông.

 Lại đi về phía đông một trăm năm mươi dặm là núi Phu Phu. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều hùng hoàng xanh; cây phần nhiều là dâu, dó; cỏ phần nhiều là trúc và cỏ Kê Cổ. Thần Vu Nhi ở đây, hình dạng mình người, tay cầm hai con rắn, thường dạo chơi ở vực sâu sông Giang, ra vào đều có ánh sáng.

 Lại đi về phía đông nam một trăm mười dặm là núi Động Đình. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều bạc, sắt. Cây phần nhiều là tra, lê, quýt, bưởi; cỏ phần nhiều là … (?), mi vu (một loại cỏ thơm), thược dược, khung cùng (một loại cây thuốc có củ thơm). Hai người con gái của Thiên Đế ở đây, thường dạo chơi ở vực sâu sông Giang. Gió của sông Lễ, sông Nguyên giao hội ở vực sâu sông Tiêu, sông Tương; nơi này nằm giữa Cửu Giang (vùng chín dòng sông). Hai vị ra vào ắt có gió lốc mưa to. Ở đây có nhiều thần kỳ lạ, hình dạng như người mà đầu đội rắn.

 Lại đi về phía đông nam một trăm tám mươi dặm là núi Bạo. Cây phần nhiều là cọ, gỗ nam, kinh, khởi, trúc tên, trúc mi (?), trúc khuẩn (?). Trên núi có nhiều vàng, ngọc; dưới chân núi có nhiều đá vân, sắt. Thú phần nhiều là nai lớn, hươu, hoẵng (?), kên kên (?).

 Lại đi về phía đông nam hai trăm dặm là núi Tức Công. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều ngọc thố phù; cây phần nhiều là liễu, nữu, đàn, dâu. Có một loài thú, hình dạng như rùa mà mình trắng đầu đỏ, tên là Nhục (?), dùng để phòng được hỏa hoạn.

 Lại đi về phía đông nam một trăm năm mươi dặm là núi Nghiêu. Sườn bắc có nhiều đất sét vàng, sườn nam có nhiều vàng. Cây phần nhiều là kinh, khởi, liễu, đàn; cỏ phần nhiều là củ mài và cây truật.

 Lại đi về phía đông nam một trăm dặm là núi Giang Phù. Trên núi có nhiều bạc và đá mài, không có cây cỏ; thú phần nhiều là lợn rừng và hươu.

 Lại đi về phía đông hai trăm dặm là núi Chân Lăng. Trên núi có nhiều vàng, dưới chân núi có nhiều ngọc; cây phần nhiều là sồi, liễu, nữu; cỏ phần nhiều là cỏ Vinh.

 Lại đi về phía đông nam một trăm hai mươi dặm là núi Dương Đế. Núi có nhiều đồng tốt; cây phần nhiều là nữu, dó; thú phần nhiều là linh dương (?) và hươu xạ.

 Lại đi về phía nam chín mươi dặm là núi Sài Tang. Trên núi có nhiều bạc, dưới chân núi có nhiều ngọc bích, nhiều đá linh, đất son đỏ; cây phần nhiều là cây khởi; loài bò sát, sâu bọ phần nhiều là rắn lạ, sâu lạ.

 Tóm lại, dãy núi Động Đình, từ núi Thiên Ngộ đến núi Vinh Dư, cả thảy mười lăm (?) núi, dài hai nghìn tám trăm dặm. Thần ở các núi này đều mình chim đầu rồng. Lễ tế: lễ vật gia súc dùng một con gà trống và một con lợn cái, cắt tiết; gạo tế dùng gạo nếp (?). Các núi Phu Phu, Tức Công, Nghiêu, Dương Đế đều là trủng; lễ tế đều bày lễ vật ra rồi chôn, cầu khấn thì dùng rượu, lễ vật gia súc dùng bộ thiếu lao, ngọc tế dùng một ngọc lành. Núi Động Đình và núi Vinh Dư là nơi có thần ngự; lễ tế đều bày lễ vật ra rồi chôn, cầu khấn dùng rượu, tế bằng bộ thái lao, ngọc tế dùng mười lăm tấm ngọc khuê và ngọc bích, trang sức bằng năm màu.

 Trên đây là phần ghi chép về các núi của Trung Sơn Kinh, tổng cộng một trăm chín mươi bảy núi, dài hai vạn một nghìn ba trăm bảy mươi mốt dặm.

 Tổng cộng các núi nổi tiếng trong thiên hạ có năm nghìn ba trăm bảy mươi núi, trải trên mặt đất, tổng cộng sáu vạn bốn nghìn không trăm năm mươi sáu dặm.

 Vua Vũ nói: "Các núi nổi tiếng trong thiên hạ, đã đi qua năm nghìn ba trăm bảy mươi núi, dài sáu vạn bốn nghìn không trăm năm mươi sáu dặm, trải khắp mặt đất. Đó là nói về các núi được ghi trong 'Ngũ Tạng' (năm thiên kinh về núi, ví như năm kho tàng của mặt đất); còn những núi nhỏ khác thì rất nhiều, không đáng ghi chép. Trời đất từ đông sang tây dài hai vạn tám nghìn dặm, từ nam sang bắc dài hai vạn sáu nghìn dặm. Núi sinh ra sông dài tám nghìn dặm, nơi nhận nước sông đổ về dài tám nghìn dặm. Núi có đồng là bốn trăm sáu mươi bảy, núi có sắt là ba nghìn sáu trăm chín mươi. Đây là nơi trời đất chia đất đai, trồng ngũ cốc; là nơi sinh ra giáo mác, nơi làm nên đao kiếm. Người giỏi thì dư dả, người vụng thì thiếu thốn. Bảy mươi hai dòng vua đã làm lễ Phong (lễ tế Trời) trên núi Thái Sơn và lễ Thiện (lễ tế Đất) ở núi Lương Phủ; mọi lẽ được mất của họ đều nằm trong đó. Đó gọi là của cải dùng cho quốc gia."

 Trên đây là "Ngũ Tạng Sơn Kinh" gồm năm thiên, tổng cộng một vạn năm nghìn năm trăm lẻ ba chữ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video