Kinh Pháp Cú (bộ kinh gom những bài kệ ngắn ghi lời Phật dạy), quyển thượng
Phẩm Vô thường (chương nói về lẽ mọi vật không bền, không mãi như cũ), thứ nhất
Phẩm này gồm hai mươi mốt chương. Phẩm Vô thường nhằm thức tỉnh những người bị dục vọng làm mê muội, rối loạn. Vinh hoa và mạng sống đều khó giữ được lâu; chỉ có đạo (con đường tu tập theo lời Phật dạy để thoát khổ) mới là chân thật.
Hãy tỉnh khỏi giấc ngủ say, nên vui vẻ mà suy ngẫm, hãy nghe điều ta nói,
là những lời Phật được ghi chép lại: mọi hành (mọi sự vật, hiện tượng do nhân duyên hợp lại mà sinh ra) đều vô thường, đó gọi là pháp (quy luật) thịnh rồi suy.
Hễ có sinh ra thì ắt phải chết; dứt hẳn vòng sinh diệt ấy mới là niềm vui thật. Ví như người thợ gốm
nhào đất sét nặn thành đồ dùng, rốt cuộc món nào cũng phải vỡ; mạng người cũng như vậy.
Như dòng sông chảy xiết, đã trôi đi thì không quay lại; mạng người cũng thế,
người đã khuất thì không trở về. Ví như người cầm gậy chăn trâu, lùa trâu đi ăn cỏ,
cái già và cái chết cũng vậy, cứ lùa mạng sống của con người trôi đi; trăm nghìn người như thế, chẳng riêng một ai.
Đàn ông đàn bà thuộc dòng họ sang quý, dù tích góp của cải nhiều đến đâu, cũng không ai không suy tàn, mất mát.
Người đang sống thì ngày đêm mạng sống tự hao mòn dần, tuổi thọ cạn hết
như nước trong vũng nhỏ (?) khô dần. Cái gì tưởng là bền lâu rồi cũng đều hết, cái gì ở trên cao rồi cũng rơi xuống.
Có gặp gỡ thì có chia lìa, có sinh ra thì có chết đi. Chúng sinh làm hại lẫn nhau
đến nỗi mất cả mạng sống; theo những việc mình đã làm mà sa vào cảnh giới tương ứng, tự mình nhận lấy tai họa hay phúc lành.
Về già thì gặp đau khổ, chết đi thì tâm thức lìa bỏ thân. Ham vui với gia đình chẳng khác gì bị trói trong ngục,
lòng tham đời không dứt được; thoắt một cái tuổi già đã đến, dung mạo biến đổi thành lụ khụ, lẩm cẩm.
Lúc trẻ thì mọi sự đều như ý, về già thì bị người coi rẻ, chà đạp. Dù sống đến trăm tuổi
rồi cũng chết mà qua đi; bị cái già đè nặng, bệnh tật thoắt cái (?) đã đưa đến lúc cuối đời.
Ngày hôm nay đã qua, mạng sống cũng theo đó mà giảm bớt, như cá sống trong chỗ nước cạn,
có gì đáng vui đâu? Già thì dung mạo tàn tạ, bệnh tật làm thân tự hư hoại,
hình hài rã rời, mục nát; mạng sống chấm dứt là lẽ tự nhiên. Cái thân này có ích gì?
Nó luôn rỉ ra những thứ hôi thối, bị bệnh tật hành hạ, lại mang nỗi lo già và chết.
Buông thả theo ham muốn thì điều trái đạo lý càng thêm nhiều; không thấy, không nghe ra sự đổi thay,
không biết tuổi thọ là vô thường. Chẳng có con cái để nương cậy, cũng chẳng có cha anh;
khi bị cái chết dồn đến, không có người thân nào để dựa vào. Ngày đêm lười biếng, trễ nải,
già rồi mà vẫn không thôi dâm dục, có của cải mà không bố thí, không chịu nghe theo lời Phật dạy:
mắc bốn điều tệ hại này là tự mình làm hại, tự mình lừa dối mình.
Dù lên giữa không trung, dù xuống giữa biển cả, dù trốn vào trong núi đá,
cũng không có nơi chốn nào để thoát được mà khỏi phải chết.
Người đời cứ nghĩ: "Việc này là việc của ta, việc này ta phải làm, ta phải làm cho được thế này";
con người bị những điều ấy làm cho xao động, rối loạn (?), giẫm lên nỗi lo già và chết.
Ai biết rõ điều này thì có thể tự làm cho mình trong sạch, và như thế sẽ thấy sự sinh ra (đời sau) đã chấm dứt.
Vị tỳ-kheo (người xuất gia theo Phật) chán bỏ đạo binh của ma (những thứ như dục vọng, phiền não ngăn trở việc tu), sẽ vượt qua được biển sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi lặp lại không dứt) mà đến bờ giải thoát.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video