Phẩm Phóng dật (buông lung: sống lơ là, không giữ gìn thân tâm, chạy theo dục vọng), thứ mười
Phẩm này có hai mươi chương. Phẩm Phóng dật dùng giới luật (những điều răn cấm Phật chế ra cho người tu) để răn giữ tình ý, ngăn điều tà, xét lại lỗi lầm, lấy đạo (con đường tu tập dẫn tới giải thoát) để khuyên người hiền.
Giữ giới là con đường cam lộ (vốn là thứ nước của cõi trời giúp người uống được bất tử; ở đây ví với Niết-bàn, chỗ không còn sinh tử), buông lung là lối dẫn tới cái chết.
Không tham thì không chết, lạc mất đạo là tự hủy hoại mình.
Người có trí tuệ giữ đạo thì vượt trội, trọn đời không buông lung.
Không tham đem lại niềm vui, từ đó được niềm vui của đạo.
Phải thường nghĩ nhớ đến đạo, tự gắng sức giữ nếp sống ngay chính.
Người mạnh mẽ được độ thế (vượt qua thế gian sinh tử, đạt giải thoát), điều tốt lành không gì hơn thế.
Chánh niệm (sự tỉnh giác, luôn nhớ rõ và để tâm đúng đắn vào việc mình đang làm) thường dấy lên, việc làm trong sạch thì điều ác dễ diệt.
Tự chế ngự bằng pháp (giáo lý, lẽ đúng Phật dạy) thì sống lâu, không phạm lỗi thì tiếng tốt thêm lên.
Ra sức tu hành, không buông lung, tự ràng buộc để điều phục tâm mình.
Trí tuệ có thể tạo nên định (tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ) và minh (sự sáng suốt thấy rõ chân lý), không trở lại vực sâu tăm tối.
Tâm ý người ngu khó mở tỏ, tham lam rối loạn, ưa tranh cãi kiện tụng.
Bậc trí cao thường thận trọng, giữ gìn điều ấy như của báu quý nhất.
Đừng tham, đừng ưa tranh cãi, cũng đừng ham thích dục lạc.
Suy nghĩ cẩn trọng, không buông lung, thì có thể được sự an ổn lớn.
Đối với buông lung mà biết tự ngăn giữ, đẩy lùi được nó thì là người hiền.
Đã lên được lầu cao trí tuệ, rời chỗ nguy hiểm mà tới chỗ an ổn.
Bậc sáng suốt nhìn kẻ ngu, ví như núi cao so với mặt đất.
Ở giữa chốn hỗn loạn mà thân vẫn ngay chính, người ấy là kẻ riêng mình tỉnh ngộ.
Sức mạnh ấy hơn cả sư tử, bỏ điều ác là bậc đại trí.
Ham ngủ nặng nề như núi, bị ngu si tăm tối che lấp.
Nằm yên không nghĩ đến khổ, vì thế mãi phải thọ thai (đầu thai, tái sinh hết đời này sang đời khác trong vòng sinh tử).
Không để lúc nào cũng buông thả theo ý mình, chế ngự được thì lậu (phiền não, những ô nhiễm khiến tâm rỉ chảy ra ngoài theo dục vọng, trói buộc con người vào sinh tử) mới dứt sạch.
Buông thả theo ý mình thì ma (thế lực xấu ác phá hoại người tu, cũng chỉ phiền não trong tâm) được dịp ra tay, như sư tử vồ hươu.
Người không buông thả theo ý mình, ấy mới là tỳ-kheo (người xuất gia tu theo Phật, sống bằng khất thực) giữ giới.
Người ấy suy nghĩ ngay chính trong sạch, phải thường tự giữ gìn tâm mình.
Tỳ-kheo vui trong sự thận trọng, buông lung thì nhiều lo âu và lỗi lầm (?).
Tranh cãi biến từ nhỏ thành lớn, chất chứa điều ác thì rơi vào lửa dữ.
Giữ giới thì phúc đưa tới điều lành, phạm giới thì lòng mang sợ hãi.
Dứt được lậu của tam giới (ba cõi chúng sinh luân hồi: cõi Dục còn tham dục, cõi Sắc còn thân hình vi tế, cõi Vô sắc không còn thân hình), người ấy đã gần Nê-hoàn (tức Niết-bàn, cảnh giới tắt hết phiền não, ra khỏi sinh tử).
Nếu trước kia buông lung, về sau biết tự ngăn giữ, người ấy soi sáng thế gian,
nên nhớ giữ chánh niệm và định. Có lỗi lầm làm điều ác, rồi đem việc thiện bù lấp lại,
người ấy soi sáng thế gian, nên nhớ nghĩ điều thiện. Lúc tuổi trẻ khỏe mạnh bỏ nhà đi tu,
hết lòng tu theo lời Phật dạy, người ấy soi sáng thế gian, như trăng sáng khi mây tan.
Người trước làm điều ác, sau dừng lại không phạm nữa, người ấy soi sáng thế gian,
như trăng sáng khi mây tan. Sống không gây phiền não cho ai, chết đi không buồn rầu,
người ấy thấy đạo, vững mạnh, ở giữa đời không lo âu. Dứt bỏ những pháp đục nhơ đen tối,
chỉ học điều trong sạch trắng ngần, vượt qua vực sâu không trở lại, bỏ chỗ nương bám (?), thực hành sự dừng lặng,
không còn nhiễm đắm dục lạc, dục đã dứt thì không còn lo âu.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video