Phẩm Tâm Ý, thứ mười một (phẩm: chương trong kinh; tâm ý: cái tâm và ý nghĩ của con người).
Gồm mười hai chương (ở đây là mười hai bài kệ, tức bài thơ ngắn dạy đạo). Phẩm Tâm Ý nói rằng ý và tinh thần tuy trống rỗng, không có hình dạng, nhưng tạo ra việc làm thì không bao giờ cạn.
Ý xui khiến ta như con chó chạy rông, khó canh giữ, khó ngăn cấm. Lấy trí tuệ (sự hiểu biết sáng suốt thấy rõ lẽ thật theo nhà Phật) uốn nắn tận gốc của nó,
thì sự sáng suốt mới lớn lao. Ý nhẹ nổi, nóng vội, khó nắm giữ, chỉ biết chạy theo ham muốn.
Chế ngự được ý là điều tốt lành; tự mình điều phục (rèn luyện, thuần hóa cho tâm ngay ngắn, yên lặng) thì được yên ổn. Ý rất nhỏ nhiệm, khó thấy,
cứ theo ham muốn mà đi. Người có trí tuệ thường tự canh giữ; giữ được thì yên ổn.
Ý một mình đi xa, ẩn náu, không có hình dạng. Bớt đi những ý nghĩ lăng xăng thì gần với Đạo (con đường giải thoát mà Phật dạy),
dây trói của Ma (ma vương, kẻ gây chướng ngại, trói buộc con người trong dục vọng và sống chết) mới được cởi. Tâm không lúc nào dừng nghỉ thì cũng chẳng biết đến Pháp (lời dạy, chân lý của Phật),
mê muội trong việc đời, không có chánh trí (hiểu biết đúng đắn theo lẽ thật). Ý nghĩ không có chỗ dừng,
không dứt, không bờ bến. Phúc đức ngăn được điều ác; người tỉnh ngộ mới là bậc hiền.
Phật nói về tâm pháp (mọi trạng thái, hoạt động của tâm): tuy nhỏ nhiệm nhưng không phải là thật. Hãy tỉnh táo nhận ra cái ý buông lung,
đừng chạy theo cái tâm phóng túng. Thấy được Pháp là yên ổn nhất, điều mong cầu sẽ được thành.
Dùng trí tuệ canh giữ cái ý nhỏ nhiệm, cắt đứt nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ hợp lại sinh ra sự việc) của khổ đau. Có thân này chẳng được bao lâu,
rồi ai cũng trở về với đất. Hình hài tan hoại, thần thức (phần tâm linh, ý thức của con người) rời đi; thân chỉ là chỗ ở nhờ, còn tham luyến gì?
Tâm sắp đặt, dựng nên mọi chốn (?), qua lại không có đầu mối. Ý nghĩ phần nhiều tà vạy, lệch lạc,
tự chuốc lấy điều ác. Đó là do ý tự tạo ra, không phải cha mẹ làm.
Hãy gắng sức hướng về điều chân chính, làm phúc rồi chớ quay lui. Thu giấu sáu căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý) như con rùa rụt đầu, chân vào mai,
phòng giữ ý như giữ thành trì. Lấy trí tuệ mà đánh với Ma; thắng được thì không còn tai họa.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video