Phẩm Phẫn Nộ (phẩm: một chương trong kinh Phật; phẫn nộ: giận dữ), thứ hai mươi lăm.
Phẩm này gồm hai mươi sáu chương (tức hai mươi sáu bài kệ, là những bài thơ ngắn tóm ý giáo lý). Phẩm Phẫn Nộ nói về cái hại của sân nhuế (lòng giận dữ, căm ghét, một trong ba thứ độc làm khổ con người theo đạo Phật). Phẩm này cũng chỉ ra rằng người rộng lượng, hiền từ, mềm mỏng thì được trời giúp, được người thương.
Người giận dữ không thấy được Pháp (giáo lý chân thật do Phật dạy), người giận dữ không biết được Đạo (con đường tu dẫn đến giải thoát).
Ai trừ bỏ được giận dữ thì phúc lành và niềm vui luôn theo bên mình.
Người tham đắm dục lạc không thấy được Pháp, người có tâm ngu si (mê muội, không hiểu lẽ thật) cũng vậy.
Ai trừ được dục lạc, bỏ được ngu si thì phúc ấy cao quý bậc nhất.
Đang giận mà tự kìm được mình, như ghìm lại cỗ xe đang lao nhanh, người ấy mới là người đánh xe giỏi.
Bỏ chỗ tối để vào chỗ sáng. Lấy nhẫn nhục (chịu đựng, không đáp trả điều trái ý) thắng cơn giận, lấy điều thiện thắng điều không thiện.
Người thắng được lòng tham tiếc thì bố thí được. Lấy lòng chí thành thắng sự lừa dối. Không lừa dối, không giận dữ,
lòng không đòi hỏi nhiều: ai giữ được ba điều ấy thì khi chết được sinh lên cõi trời.
Luôn tự giữ gìn thân mình, có lòng từ (thương yêu, mong mọi loài được vui), không giết hại: như thế thì được sinh lên cõi trời.
Đến nơi ấy thì không còn lo buồn. Tâm luôn tỉnh thức, sáng suốt, ham mến điều hay và chăm chỉ học hỏi,
khi lậu tận (dứt sạch mọi phiền não, ví như dứt hết chỗ rò rỉ làm tâm hư hỏng) thì tâm được giải thoát, có thể đạt tới Nê-hoàn (tức Niết-bàn, cảnh giới đã tắt hết khổ đau và phiền não). Người đời chê bai, gièm pha nhau,
từ xưa đến nay vẫn thế: đã chê người nói nhiều, lại chê người ít nói, nhẫn nhịn,
cũng chê cả người vừa phải, ôn hòa. Trên đời không ai là không bị chê. Người còn bị lòng ham muốn chi phối thì không phải bậc thánh,
không giữ được sự công bằng: lúc chê lúc khen, chỉ vì lợi và danh.
Người được bậc sáng suốt khen ngợi, đó mới thật là người hiền. Người có trí tuệ giữ giới (những điều răn phải giữ của người tu),
không có gì để người khác chê trách, trong sạch như bậc A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh); chớ đem lời vu khống mà gièm pha người như thế.
Người như thế được mọi người ca ngợi, được Phạm Thiên và Đế Thích (các vị vua trời) khen ngợi. Hãy luôn giữ gìn, cẩn trọng nơi thân
để ngăn cơn giận; trừ bỏ những việc làm xấu của thân, siêng năng tu dưỡng đức hạnh.
Hãy luôn giữ gìn, cẩn trọng lời nói để ngăn cơn giận; trừ bỏ những lời độc ác của miệng,
chăm đọc tụng và học tập lời Pháp. Hãy luôn giữ gìn, cẩn trọng nơi tâm để ngăn cơn giận;
trừ bỏ những ý nghĩ xấu trong tâm, suy ngẫm và nghĩ nhớ về Đạo. Tiết chế thân, cẩn trọng lời,
giữ gìn và thu nhiếp (gom giữ, không để buông lung) tâm mình; bỏ giận để tu theo Đạo, vì nhẫn nhục là sức mạnh lớn nhất.
Bỏ giận, lìa kiêu mạn (tính tự cao, coi thường người), tránh mọi sự ràng buộc của tình yêu thương luyến ái, không bám víu vào danh sắc (tâm và thân, tức mọi thứ thuộc tinh thần và vật chất),
thì đạt cảnh vô vi (cảnh giới không còn tạo tác, tức Niết-bàn) và dứt hết khổ. Giận vừa nổi lên thì gỡ bỏ ngay, lòng dục vừa sinh ra thì tự ngăn lại,
bỏ sự không sáng suốt, sống mạnh mẽ (?): như thế đều được yên ổn. Dứt được giận thì ngủ yên,
diệt được giận thì hết lo buồn (?). Giận là gốc của độc hại. Bậc phạm chí (người tu hạnh trong sạch, vốn chỉ tu sĩ Bà-la-môn, ở đây chỉ người tu chân chính) có tâm mềm mỏng,
nói lời lành nên được khen ngợi; dứt được giận thì không gặp tai họa. Những người cùng chí hướng gần gũi nhau,
nếu giả vờ làm điều ác thì về sau chia lìa, còn sót lại oán giận; lửa giận tự thiêu đốt, làm khổ chính mình.
Kẻ không biết hổ thẹn, không giữ giới mà hay giận, bị cơn giận lôi kéo,
thì cứ mải mê lo toan không biết chán (?). Kẻ có sức mạnh thì hay gần đao binh, kẻ không có sức thì phải mềm mỏng.
Nhẫn nhịn là trên hết, nên luôn nhẫn nhịn kẻ yếu hèn, kẻ mà cả đám đông đều coi thường.
Người có sức mạnh mà nhẫn nhịn được, sự nhẫn ấy là trên hết; nên luôn nhẫn nhịn kẻ yếu hèn.
Giữa ta và người kia có ba điều đáng sợ lớn (?). Nếu biết người kia gây chuyện,
thì nên dập tắt cơn giận ngay trong lòng mình. Như vậy là làm điều phải cho cả hai bên, ta trở thành tấm gương dạy cho người kia.
Nếu biết người kia gây chuyện, thì nên dập tắt cơn giận ngay trong lòng mình. Người trí thắng được kẻ ngu (?).
Trước lời thô lỗ, nói năng độc ác, ai muốn luôn là người thắng thì nên im lặng không đáp lời.
Kẻ làm điều ác, giận người thì bị người giận lại; nếu bị giận mà không đáp trả bằng giận,
thì thắng được kẻ kia, còn kẻ gây sự sẽ thua.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video