Thiên 3 — Phẩm Học Rộng Nghe Nhiều

 Phẩm thứ ba: Đa văn (nghe nhiều, tức là chịu khó nghe giảng và học rộng giáo lý của Phật)

 Phẩm này gồm mười chín chương. Phẩm Đa văn khuyên người ta lắng nghe và học hỏi. Ai tích lũy dần những điều đã nghe sẽ thành bậc thánh (người tu hành đã dứt phiền não, chứng được đạo quả), và tự mình đạt tới chánh giác (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn như Phật).

 Người nghe nhiều thì giữ vững được lòng mình, vì lấy việc vâng theo Pháp (lời Phật dạy, chân lý của đạo Phật) làm tường rào che chắn.

 Lại thêm tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu tập không lười), thì khó có gì vượt qua hay phá hỏng được. Từ đó giới (những điều răn phải giữ trong đạo Phật) và tuệ (trí tuệ sáng suốt thấy rõ sự thật) được thành tựu.

 Nghe nhiều khiến chí hướng sáng tỏ, chí đã sáng thì trí tuệ càng tăng.

 Có trí thì hiểu rộng ý nghĩa, thấy được ý nghĩa thì làm theo Pháp mà được yên ổn.

 Nghe nhiều trừ được lo buồn, lại biết lấy định (thiền định: giữ tâm lắng yên, chuyên chú vào một điểm) làm niềm vui.

 Người ấy khéo giảng Pháp cam lộ (ví giáo pháp như thứ nước ngọt nhiệm mầu của cõi trời, uống vào thì thoát khỏi chết), và tự mình đạt tới Nê-hoàn (tức Niết-bàn: cảnh giới đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử).

 Nhờ nghe mà biết pháp luật (giáo pháp và giới luật, khuôn phép của đạo), gỡ được mối ngờ vực và thấy được điều chân chính.

 Nhờ nghe mà bỏ được những điều trái Pháp, rồi bước đến chốn không còn cái chết (tức Niết-bàn).

 Người ấy có thể làm thầy, chỉ rõ con đường đạo, gỡ ngờ vực cho người học được sáng tỏ.

 Lại còn dựng nên cái gốc trong sạch, giữ gìn được pháp tạng (kho tàng giáo pháp của Phật).

 Nắm giữ được thì hiểu được nghĩa, đã hiểu thì nghĩa không bị sai sót, hở hổng (?).

 Người tiếp nhận Pháp và nương tựa vào Pháp, nhờ đó mau được yên ổn.

 Nếu chỉ nghe được chút ít mà đã tự cao, kiêu ngạo với người,

 thì chẳng khác người mù cầm đuốc, soi cho kẻ khác mà chính mình không thấy gì.

 Phàm ai muốn cầu tước vị, của cải, sự tôn quý và phúc được sinh lên cõi trời,

 cầu tài ăn nói, trí khôn và sự mạnh mẽ ở đời, thì việc nghe học là đứng đầu.

 Bậc đế vương mời đón và kính lễ người học rộng, các vị trời trên cõi trời cũng thế.

 Nghe học là kho báu bậc nhất, giàu có nhất, sức mạnh lớn nhất.

 Người trí cũng chịu cúi mình trước người học rộng, kẻ ưa đạo cũng vui lòng theo họ.

 Bậc vua chúa hết lòng phụng sự họ, dù là Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi) hay Phạm Thiên (vị trời đứng đầu cõi Sắc giới) cũng vậy.

 Bậc tiên nhân (người tu luyện có phép lạ, sống ẩn trong núi rừng) còn thường kính trọng người học rộng, huống gì người sang trọng giàu có.

 Vì thế trí tuệ là thứ đáng quý, đáng kính lễ, không gì hơn được.

 Người ta thờ mặt trời là vì ánh sáng, thờ cha là vì công ơn,

 thờ vua là vì sức mạnh quyền thế. Còn vì muốn được nghe học mà người ta phụng sự người tu đạo.

 Vì mạng sống mà người ta phải nhờ thầy thuốc, muốn thắng thì phải nương kẻ mạnh.

 Pháp nằm ở nơi trí tuệ, ai làm việc phúc thì đời đời được sáng sủa.

 Muốn xét một người bạn thì xem lúc cùng bàn tính việc, muốn biết bạn đồng hành thì xem lúc nguy cấp.

 Muốn biết vợ thì xem lúc vui vầy chốn phòng the, muốn biết trí một người thì xem lời người ấy nói.

 Nghe học đem lại lợi ích ngay đời này cho vợ con, anh em và bạn bè,

 lại còn đem đến phúc cho đời sau. Tích lũy điều nghe học sẽ thành trí tuệ của bậc thánh.

 Nó làm tan được lo âu và giận hờn, lại trừ được điều chẳng lành và cảnh sa sút.

 Ai muốn được yên ổn, tốt lành thì nên phụng sự người học rộng.

 Vết thương do dao chém không gì đau bằng lo âu, mũi tên bắn không gì độc bằng sự ngu si.

 Những thứ ấy dù người khỏe mạnh cũng không nhổ ra được, chỉ nhờ nghe học nhiều mới trừ đi được.

 Người mù nhờ đó mà có mắt, người ở trong tối nhờ đó mà có đuốc.

 Nó còn dẫn dắt người đời, như người sáng mắt dắt người không có mắt.

 Vì thế nên bỏ ngu si, lìa thói kiêu căng và thú vui của cảnh giàu sang,

 chuyên tâm học hỏi và phụng sự người học rộng. Như thế gọi là tích chứa công đức (điều lành, việc tốt tích lại, đem đến phúc báo về sau).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video