Thiên 31 — Phẩm Ví Dụ Con Voi

 Phẩm Ví Dụ Con Voi, thứ ba mươi mốt (phẩm: một chương trong kinh Phật).

 Phẩm này gồm mười tám chương (chương: mỗi đoạn kệ, tức một bài thơ ngắn chứa lời dạy). Phẩm Ví Dụ Con Voi dạy người ta giữ thân ngay thẳng, làm điều lành, để được phúc báo (quả phúc đền đáp lại việc lành) tốt đẹp và mau chóng.

 Ta như con voi ra trận, không sợ trúng tên; ta thường lấy lòng thành thật, đáng tin

 để cứu giúp những người không giữ giới (giới: những điều răn Phật đặt ra để giữ gìn thân, lời nói và ý nghĩ). Ví như con voi đã được dạy cho thuần thục, ngay ngắn, thì có thể dùng làm xe cho vua cưỡi.

 Người đã tự rèn được mình mới là người đáng tôn kính, mới được người khác tin cậy. Dù là con vật thường được thuần dưỡng,

 như con ngựa mới tập chạy kia, hay cả con voi giỏi nhất, cũng không bằng tự mình rèn luyện mình.

 Chúng không thể chở người tới nơi mà người ta chưa từng đến được; chỉ người tự rèn luyện mình

 mới đến được nơi của người đã thuần phục chính mình (tức Niết-bàn: cõi giải thoát, hết mọi khổ đau).

 Như con voi tên Tài Thủ, hung dữ hại người, khó mà chế ngự;

 dù bị trói buộc, không cho ăn, nó vẫn hung hăng đòi chạy rông.

 Kẻ chìm đắm trong việc ác luôn tự trói mình bằng lòng tham.

 Như con voi ấy không biết thế nào là đủ, nên kẻ ấy hết lần này đến lần khác phải vào bào thai (tức phải sinh ra mãi trong luân hồi: vòng sống chết nối nhau không dứt).

 Ai vốn có ý muốn sống trong sạch, và thường làm những điều đem lại an ổn,

 thì hãy buông bỏ hết, hàng phục các "kết" (những phiền não trói buộc tâm như tham, giận, si mê), như người dùng móc sắt chế ngự voi cho thuần.

 Vui với Đạo, không buông thả, luôn biết tự giữ gìn tâm mình,

 như thế là tự kéo thân mình ra khỏi khổ, như con voi thoát lên khỏi hố bùn.

 Nếu gặp được bạn hiền tài, cùng nhau đi, cùng làm việc lành một cách mạnh mẽ,

 thì có thể hàng phục mọi điều đã nghe biết (?), đi tới cùng mà không lạc mất chí hướng.

 Nếu không gặp được bạn hiền tài, mà người cùng đi lại làm điều ác hung tợn,

 thì hãy như vị vua dứt bỏ đất nước, thành ấp, làng xóm rộng lớn mà ra đi, thà sống một mình chứ không làm điều ác.

 Thà một mình làm điều lành, chứ không kết bạn với kẻ ngu.

 Sống một mình mà không làm ác, như con voi biết cảnh giác mà tự giữ mình.

 Sống mà có ích là an vui; có bạn bè hiền hòa là an vui;

 hết đời mà có phúc là an vui; không phạm các điều ác là an vui.

 Trong nhà có mẹ là vui; có cha cũng là vui;

 đời có sa-môn (người xuất gia tu hành) là vui; thiên hạ có Đạo là vui.

 Giữ giới đến lúc già là an ổn; có lòng tin chân chính, làm điều chính đáng là tốt lành;

 trí tuệ là thứ làm thân an ổn nhất; không phạm điều ác là an ổn nhất.

 Như con ngựa đã thuần, hiền dịu, muốn đi đâu cũng được; người tu cần có lòng tin, giữ giới, tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu không lười biếng),

 cần có đủ định (tâm chuyên chú, lắng yên, không tán loạn) và Pháp (lời Phật dạy); thành tựu minh hạnh (trí sáng suốt cùng đức hạnh); nhẫn nhịn, hòa nhã, tâm ý vững yên.

 Như thế là dứt sạch mọi khổ, muốn đi đâu cũng được, từ đó tiến tới chỗ an định.

 Như con ngựa đã được rèn cho thuần, người ấy dứt hết giận hờn, đạt tới vô lậu (không còn phiền não rỉ rót vào tâm, tức đã giải thoát), thế là được hưởng niềm vui của cõi trời.

 Không tự buông thả, từ đó luôn tỉnh thức; như đem ngựa gầy yếu so với ngựa hay (?),

 người ấy bỏ điều ác mà trở thành người hiền.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video