Thiên 35 — Phẩm Phạm Chí

 Phẩm Phạm chí (người tu hành thanh tịnh; vốn là tên gọi người thuộc giai cấp tu sĩ Bà-la-môn ở Ấn Độ, trong phẩm này Phật dùng để chỉ người thật sự trong sạch, đã dứt điều ác), thứ ba mươi lăm.

 Phẩm này có bốn mươi chương. Phẩm Phạm chí nói về người có lời nói và việc làm trong sạch, học đạo lý không chút vết nhơ, đáng được gọi là đạo sĩ (người tu đạo).

 Cắt ngang dòng nước mà sang bờ, không còn ham muốn, trong sạch như bậc Phạm (cõi trời thanh tịnh), biết rằng nghiệp (những việc làm tạo ra quả báo) đã dứt hết,

 ấy gọi là Phạm chí. Nhờ pháp không hai (không phân biệt đối đãi), trong sạch mà vượt qua vực sâu,

 mọi mối trói buộc của ham muốn đều được cởi, ấy gọi là Phạm chí. Đến bờ kia mà không thấy có bờ kia,

 bờ này bờ kia đều đã trống không, lìa bỏ tham lam dâm dục, ấy gọi là Phạm chí.

 Suy nghĩ không nhơ bẩn, việc làm không còn lậu (phiền não rỉ chảy ra theo các giác quan), không khởi lòng mong cầu thêm điều gì,

 ấy gọi là Phạm chí. Mặt trời chiếu sáng ban ngày, mặt trăng chiếu sáng ban đêm,

 áo giáp binh khí làm rạng rỡ quân đội, thiền (sự định tâm, lắng lòng quán xét) làm rạng rỡ người tu đạo; Phật ra đời

 chiếu sáng mọi chốn tối tăm.

 Không phải cạo tóc là thành sa-môn (người xuất gia tu hành), không phải tự xưng tốt lành là thành Phạm chí;

 ai bỏ được mọi điều ác, người ấy mới là người tu đạo.

 Ra khỏi điều ác là Phạm chí, bước vào đường chân chính là sa-môn,

 bỏ hết những việc làm nhơ bẩn của mình, như thế mới thật là người rời nhà đi tu.

 Dù ở giữa chốn ái luyến mà lòng không vướng mắc, đã buông bỏ, đã ngay chính,

 ấy là diệt được mọi khổ. Thân, miệng và ý trong sạch, không lỗi lầm,

 bỏ được ba hạnh (việc làm ác của thân, lời nói ác của miệng, ý nghĩ ác của tâm), ấy gọi là Phạm chí. Nếu lòng hiểu thấu

 giáo pháp Phật đã dạy, quán xét tâm mình mà tự quy y (về nương tựa nơi Phật pháp), thì trong sạch hơn cả việc dùng nước tắm gội (?).

 Không phải bện tóc búi tóc mà gọi là Phạm chí; thật lòng làm theo pháp,

 trong sạch thì mới là người hiền. Chải chuốt tóc mà không có trí tuệ, mặc áo cỏ thì được ích gì?

 Bên trong chưa lìa được sự bám chấp, bỏ bề ngoài thì có ích gì? Dù mặc áo tồi tàn,

 nhưng tự mình vâng làm theo pháp, ở nơi vắng vẻ mà suy ngẫm, ấy gọi là Phạm chí.

 Phật không dạy người ta tự khen mình, tự đề cao mình; đúng sự thật, không dối trá,

 mới là Phạm chí. Dứt hết những gì đáng ham muốn, không để dâm dục làm loạn chí,

 buông bỏ mọi loại dục, ấy gọi là Phạm chí. Cắt đứt dòng sông sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi không ngừng),

 nhẫn chịu được mà vượt qua, tự giác ngộ ra khỏi hào sâu, ấy gọi là Phạm chí.

 Bị mắng, bị đánh, lặng lẽ chịu mà không giận, có sức nhẫn nhục (chịu đựng điều trái ý mà không oán giận),

 ấy gọi là Phạm chí. Nếu bị xâm phạm, lừa dối, chỉ nghĩ đến việc giữ giới (những điều răn Phật dạy),

 giữ thân ngay ngắn, tự điều phục mình, ấy gọi là Phạm chí. Lòng bỏ hết pháp ác

 như rắn lột da, không bị dục làm nhơ, ấy gọi là Phạm chí.

 Biết rằng sinh ra là khổ, từ đó dứt ý vọng động, đặt xuống được gánh nặng,

 ấy gọi là Phạm chí. Hiểu trí tuệ sâu xa mầu nhiệm, phân biệt được đâu là đạo, đâu không phải đạo,

 tự thân thực hành nghĩa lý cao nhất, ấy gọi là Phạm chí. Bỏ đời sống ở nhà,

 không còn nỗi lo của người có nhà (?), cầu ít, ham muốn ít, ấy gọi là Phạm chí.

 Buông tha sự sống cho muôn loài, không có lòng giết hại, không quấy nhiễu làm phiền ai,

 ấy gọi là Phạm chí. Tránh tranh giành, không tranh giành, bị xúc phạm mà không giận,

 điều ác đến thì lấy điều thiện mà đối đãi, ấy gọi là Phạm chí. Bỏ dâm dục, giận dữ, si mê,

 kiêu ngạo và mọi điều ác, như rắn lột da, ấy gọi là Phạm chí.

 Cắt đứt việc đời, miệng không nói lời thô, xét rõ chân thật tám con đường (Bát chánh đạo: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng),

 ấy gọi là Phạm chí. Đối với các điều xấu ở đời, dù dài hay ngắn, lớn hay nhỏ,

 không lấy cũng không bỏ, ấy gọi là Phạm chí. Đời này làm việc trong sạch,

 đời sau không nhơ bẩn, không còn nhiễm thói quen cũng không còn gì phải bỏ, ấy gọi là Phạm chí.

 Bỏ thân, không nương tựa, không tụng theo những lối tu khác, thực hành cam lồ diệt (Niết-bàn: sự dứt sạch phiền não, ví như nước ngọt cõi trời làm hết khổ),

 ấy gọi là Phạm chí. Đối với tội và phúc, cả hai thứ việc làm đều đã dứt hẳn,

 không lo buồn, không bụi bặm, ấy gọi là Phạm chí. Lòng vui vẻ, không nhơ bẩn,

 như trăng tròn đầy, lời chê bai đã dứt, ấy gọi là Phạm chí.

 Thấy kẻ si mê qua lại trong sinh tử, rơi xuống hào sâu chịu khổ, mình thì muốn một mình vượt sang bờ,

 không ưa nghe lời người khác, chỉ dứt bỏ mà không khởi lên điều gì, ấy gọi là Phạm chí.

 Đã cắt đứt ân ái, rời nhà, không còn ham muốn, ái luyến và hữu (sự còn tiếp tục tồn tại, tái sinh) đã hết,

 ấy gọi là Phạm chí. Lìa chốn loài người tụ họp, không rơi vào chốn tụ họp của cõi trời,

 mọi chốn tụ họp đều không quay về, ấy gọi là Phạm chí. Bỏ điều ưa thích và điều không ưa thích,

 đã nguội tắt, không còn âm ỉ (?), mạnh mẽ vượt khỏi mọi cõi đời, ấy gọi là Phạm chí.

 Sự sinh ra đã chấm dứt, chết đi không còn chỗ phải đến, giác ngộ yên ổn, không cần nương tựa,

 ấy gọi là Phạm chí. Đã vượt qua năm đường (năm cõi tái sinh: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời), không ai biết người ấy rơi về đâu,

 tập khí (thói quen phiền não tích lũy lâu đời) hết sạch không còn sót, ấy gọi là Phạm chí. Đối với quá khứ, đối với tương lai,

 và cả hiện tại đều không có gì cả, không nắm giữ, không buông bỏ, ấy gọi là Phạm chí.

 Hùng mạnh nhất, dũng mãnh nhất, tự mình giải thoát và vượt qua được, ý giác ngộ không lay động,

 ấy gọi là Phạm chí. Tự biết túc mạng (các kiếp sống đời trước), những nơi mình đã từng trải qua,

 đạt được điều cốt yếu là sự sinh đã dứt, trí tuệ sáng suốt thông đạt đạo lý sâu xa, sáng suốt như vậy mà biết im lặng (?),

 ấy gọi là Phạm chí.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video