Thiên 37 — Phẩm Sống Chết

 Phẩm Sinh tử, thứ ba mươi bảy

 Gồm mười tám chương. Phẩm Sinh tử nói về hồn linh của con người: khi chết đi thì thần thức (cái biết, phần tinh thần của con người, thứ nối tiếp từ đời này sang đời khác) vẫn còn, theo những việc mình đã làm mà chuyển sang đời sống khác.

 Mạng người như quả chờ chín, luôn sợ có lúc rụng rơi.

 Đã sinh ra thì đều có khổ, ai có thể đạt tới chỗ không chết?

 Từ thuở đầu ham vui ân ái, buông theo dâm dục mà sa vào chốn bọt nước, bóng hình (những thứ hư ảo, chóng tan).

 Đã nhận lấy thân hình thì mạng sống như tia chớp, ngày đêm trôi mãi khó dừng.

 Thân này là vật phải chết, còn tinh thần là pháp (một thứ hiện hữu) không có hình tướng.

 Dù có chết rồi lại sinh, thì tội và phúc (quả xấu và quả tốt do việc làm gây ra) cũng không mất đi.

 Từ đầu đến cuối chẳng phải chỉ một đời, mà do si mê và tham ái nên kéo dài rất lâu.

 Từ đó mà chịu khổ chịu vui; thân chết nhưng thần thức không mất.

 Thân do tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) hợp thành, gọi là sắc (phần vật chất, có hình tướng); thức cùng tứ ấm (bốn nhóm thuộc về tinh thần: cảm thọ, tri giác, ý chí và hành động của tâm, nhận biết) gọi là danh (phần tinh thần, chỉ có tên gọi mà không có hình).

 Các tình của nó có mười tám loại (thập bát giới: sáu giác quan, sáu đối tượng của giác quan và sáu loại nhận biết tương ứng); những gì nương nhau mà khởi lên có mười hai (thập nhị nhân duyên: mười hai khâu nối tiếp nhau tạo nên vòng sinh tử, bắt đầu từ vô minh và kết thúc ở già chết).

 Thần thức dừng ở tất cả chín chỗ (cửu cư: chín cõi mà chúng sinh nương ở), sinh tử không dứt hẳn.

 Kẻ ngu trong đời không được nghe điều ấy, bị che lấp trong tối tăm, không có thiên nhãn (con mắt nhìn thấu mọi cảnh xa gần và thấy chúng sinh chết ở đây sinh ra ở đâu).

 Tự bôi mình bằng tam cấu (ba thứ nhơ bẩn của tâm: tham lam, giận dữ, si mê), không có mắt nên tâm ý thấy sai lầm.

 Có kẻ cho rằng chết rồi vẫn y như lúc sống, có kẻ lại cho rằng chết là mất hẳn.

 Thần thức tạo nên tam giới (ba cõi: cõi còn ham muốn, cõi chỉ còn hình sắc, cõi không còn hình sắc); việc thiện và bất thiện đưa đến năm chỗ (năm đường tái sinh: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục).

 Các ấm (các nhóm hợp thành con người) vận hành và lặng lẽ đi tới; nơi nó đến giống như tiếng vang đáp lại tiếng gọi.

 Cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, hết thảy đều do túc hạnh (những việc đã làm từ các đời trước).

 Như hạt giống mọc ra theo hình dáng của cây gốc, quả báo tự nhiên đến đúng như ý đã gây.

 Thần thức lấy thân làm tên gọi, như lửa tùy theo vật nó cháy mà có tên.

 Bám vào nến thì gọi là lửa nến, rồi tùy theo than, cỏ, phân, củi mà gọi tên.

 Tâm pháp (các hiện tượng thuộc về tâm) khởi lên thì nó khởi lên, pháp diệt thì nó diệt.

 Thịnh rồi suy như mưa đá, xoay vần mãi mà không tự biết.

 Thần thức chạy khắp năm đường, không có chỗ nào chưa từng trải qua.

 Bỏ thân này lại nhận thân khác, như bánh xe lăn, vòng nào cũng chạm đất.

 Như người sống trong một thân, rồi rời khỏi căn phòng cũ của mình.

 Thần thức lấy hình hài làm túp lều; hình hài hư hoại nhưng thần thức không mất.

 Tinh thần ở trong thân xác, như chim sẻ nấp trong cái bình.

 Bình vỡ thì chim sẻ bay đi; thân hoại thì thần thức ra đi mà sinh vào chỗ khác.

 Bản tính si mê nên có tưởng cho là trong sạch, tưởng cho là thường còn, tưởng cho thân là vui, cùng tưởng nghi hoặc (?).

 Ghét bỏ và mong cầu đều không phải điều cốt yếu cao nhất; Phật nói đó là vô minh (không sáng suốt, không thấy được sự thật).

 Một gốc sinh ra hai nhánh lan dần, thành ba thứ nhơ bẩn, rồi năm thứ (?) càng lan rộng thêm.

 Các biển (biển khổ sinh tử) gồm mười ba việc (?); khi vực sâu cạn khô thì vượt qua được bờ bên kia mà vui mừng (?).

 Khi ba thứ đã đứt lìa, mới biết thân này chẳng đáng giá gì.

 Hơi thở của mạng sống, hơi ấm và thức, rời bỏ thân mà chuyển đi.

 Lúc chết nằm trên mặt đất, như cỏ chẳng biết gì.

 Hãy xem hình trạng nó như thế: chỉ là ảo ảnh, vậy mà kẻ ngu vẫn tham đắm.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video