Phẩm Ngôn Ngữ (chương về lời nói; "phẩm" là tên gọi một chương trong kinh Phật), thứ tám
Phẩm này gồm mười hai bài kệ (bài thơ ngắn trong kinh Phật). Phẩm Ngôn Ngữ dạy người ta giữ gìn miệng: khi nói năng, bàn bạc thì phải nói cho đúng đạo lý.
Nói lời độc ác, chửi rủa mắng nhiếc,
Kiêu căng lấn lướt, coi khinh người khác,
Hễ làm những việc như thế,
Thì oán ghét sẽ ngày càng sinh sôi.
Nói lời khiêm nhường, lời lẽ ôn hòa,
Kính trọng người khác,
Buông bỏ "kết" (những phiền não trói buộc tâm), nhẫn nhịn trước điều ác,
Thì oán ghét tự nhiên tiêu tan.
Con người sinh ra ở đời,
Như có cây búa nằm sẵn trong miệng,
Dùng để chém chính thân mình,
Ấy là do lời nói độc ác của mình.
Tranh cãi chỉ được chút lợi nhỏ,
Giống như kẻ đánh bạc thua mất của (?).
Từ chỗ tranh cãi với người,
Tâm ý bị kéo dần về điều ác.
Khen ngợi kẻ xấu ác, chê bai người đáng khen,
Cả hai việc ấy đều là ác.
Ưa dùng miệng lưỡi gây gổ đấu đá,
Về sau đều chẳng được yên ổn.
Không theo chính đạo thì rơi vào "ác đạo" (những cõi khổ mà kẻ làm ác phải tái sinh vào),
Tự chuốc thêm khổ ở "địa ngục" (cõi chịu hình phạt khổ sở nhất cho kẻ tạo nhiều tội ác).
Xa lánh kẻ ngu, rèn tâm nhẫn nhịn,
Luôn ghi nhớ "đế" (chân lý, sự thật mà Phật dạy) thì không phạm lỗi.
Theo điều thiện thì được "giải thoát" (thoát khỏi mọi trói buộc và khổ đau),
Làm điều ác thì không thể thoát ra.
Người khéo tự giải thoát là bậc hiền,
Ấy là thoát khỏi điều ác và phiền não.
Tự gỡ bỏ cái ý ôm giữ những điều gây tổn hại (?),
Không nóng nảy thì lời nói được đúng mực.
Nói hợp lẽ phải, nói đúng theo "Pháp" (giáo lý của Phật),
Lời nói như thế mềm mỏng, ngọt ngào.
Vì vậy, người biết ăn nói
Ắt khiến bản thân không gặp tai họa,
Cũng không lấn át mọi người,
Như thế mới là người khéo nói.
Lời nói khiến người nghe vừa ý,
Lại làm cho họ vui mừng,
Không khiến họ nảy sinh ý xấu,
Nói ra thì ai nấy đều chấp nhận.
Lời chân thành như "cam lộ" (thứ nước ngọt mát của cõi trời, ví với lời dạy quý báu giúp người hết khổ),
Đúng theo Pháp mà không có lỗi lầm.
Chân thật, hợp lẽ phải, đúng theo Pháp,
Như thế là đứng gần với "Đạo" (con đường tu tập dẫn đến giác ngộ).
Nói đúng như lời Phật dạy,
Thì đó là điều lành, đạt được "diệt độ" (dứt hết phiền não, ra khỏi vòng sinh tử, tức Niết-bàn).
Có thể đi đến chỗ tận cùng của khổ (?),
Ấy gọi là bậc cao nhất trong việc nói năng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video