Nội Công Chân Kinh, bản thật trọn bộ: Lời tựa trước và Lời tựa sau
Quyển một: Nội Công Kinh (sách kinh về nội công)
Quyển hai: Nạp Quái Kinh (sách kinh về việc thu nạp các quẻ; quẻ là các hình vạch tượng trưng trong Kinh Dịch)
Quyển ba: Thần Vận Kinh (gồm: Chú giải về Đại lực, tức sức lớn; Hợp chiến bát môn, tức tám cửa đánh áp sát)
Quyển bốn: Địa Long Kinh (gồm: Tán môn chính cục, tức bố cục chính của lối đánh rời; Tán môn biến cục, tức bố cục biến hóa của lối đánh rời; Lời bình tổng quát; Lời bình lặt vặt; Mười hai cách thức; Tám bí quyết giành thắng)
Lời tựa trước
Bốn bộ kinh nội công (nội công: công phu luyện bên trong như khí, kình, gân cốt, làm gốc cho võ thuật) là do ông tổ của tôi là Tổng Hiến công mua được khi làm quan ở Giang Tây. (Tổng hiến: tên gọi khác của chức Tả Đô ngự sử, đứng đầu Đô sát viện, cơ quan giám sát quan lại thời Minh – Thanh; "công" là tiếng tôn xưng.) Sau khi ông mất, đến nay đã hơn trăm năm, không ai biết sách này dùng vào việc gì.
Năm Giáp Tý, tôi tình cờ tìm được sách trên lầu chứa sách. Mở ra đọc thấy mù mịt, gần như nản lòng. Sau đó tôi dốc hết tâm sức nghiền ngẫm mấy năm, mới biết sách này là gốc của các tông phái võ nghệ, là chân truyền (lối dạy đúng đắn, chính gốc) của công phu. Cho nên khi nội công đã thành thì dùng theo phép nào cũng thành chiêu hay. Đó là điều gọi là "nương vào nó càng sâu thì khi lấy ra dùng, bên trái bên phải đều gặp được nguồn" (ý từ sách Mạnh Tử: học đến chỗ thấm nhuần thì dùng vào đâu cũng chạm tới gốc, tùy ý ứng dụng).
Nhưng chân truyền nội công không thể cầu nhanh, phải tốn bao năm tháng mới thành. Người không cầu nhanh thì theo Nội Công Kinh là bậc trên (?). Có người tư chất chậm chạp, nóng vội mà không hiểu chỗ diệu của kình (?). Có người nhà nghèo túng, không thể ngày ngày luyện công. Những người ấy mới vào cửa đã muốn đọc kinh để ngộ đạo, há chẳng phải đứng trước biển cả mà đành bỏ cuộc sao (ý: thấy việc quá lớn, tự biết bất lực)?
Nay tôi lấy những phần nội công biểu hiện ra bên ngoài, gom thành mấy thiên: Đại lực toàn cục (toàn bộ thế về sức lớn); Nội công hợp chiến (nội công trong lối đánh áp sát); Nội công tán môn (nội công trong lối đánh rời); Phản bối thuận nghịch (các thế quay lưng, xuôi và ngược); cùng phần tổng hợp các quan khiếu (chỗ then chốt) của Nội Công Kinh. Nhờ vậy, người vừa vào cửa cũng có thể hiểu được đạo lý trong kinh.
Còn về gian giá (khung thế, cách bày dáng người khi đứng thế) và chiêu số, tôi cũng có nêu một hai điều. Nhưng nếu không biết Nội Công Kinh thì về lý ngang dọc, các đốt xương, thuận nghịch khống chế lẫn nhau, người ta thường làm trái ngược hẳn.
Than ôi! Bốn bộ kinh nội công đã bị chôn vùi trên đời mấy trăm năm. Dấu tích của người xưa đã mất đi không truyền lại, người học đạo này về sau há chẳng uổng công vô ích sao? Mùa thu năm Nhâm Ngọ (?), tôi bàn ý này với bạn là Cảnh Phòng ở Châu Sơn, sau đó truyền lại ở thư phòng Lan Hương, nhân đó thảo ra lời tựa này. Vương Nam Khê ở Lang Nha viết lời tựa.
Lời tựa sau
Đạo nào tự mình nắm được tinh túy của trời đất, chỗ sâu kín của âm dương, ắt không bị mai một trong lặng lẽ; đó không phải chuyện ngẫu nhiên. Trời ắt sinh ra người phi thường để hiểu nó. Hiểu rồi ắt viết thành sách. Nếu không lưu hành mấy trăm năm trước thì ắt lưu hành mấy trăm năm sau. Trời ắt sinh ra một người có được sách. Nếu người ấy không biết quý (?), thì ắt sinh ra một người cất giữ sách. Nếu người giữ sách không thể thực hành, thì ắt sinh ra người dốc sức thực hành, không sợ gian khó, quyết tâm giảng giải rõ dấu tích thật của người xưa để chờ đời sau. Lại e sức một người có chỗ không làm hết, nên trời lại sinh thêm người khác để giúp đỡ. Há phải ngẫu nhiên đâu!
Ôi! Những người ấy, hoặc chờ nhau đến mấy trăm năm sau, hoặc gặp nhau trong vòng mấy trăm năm; trong đó những lần lìa nhau rồi hợp lại cũng lạ lùng thay.
Bạn tôi là Nam Khê tử ("tử" là tiếng tôn xưng), có ông tổ là quan Tổng hiến đầu đời Thanh, làm Đốc phủ Giang Tây (quan đứng đầu cai quản tỉnh). Có lần ông đậu thuyền ở Thanh Giang, thấy thuyền của một người buôn bị lật. Người ấy vớt hàng dưới đáy nước, được một chiếc hộp đá, trong có hai cuốn sách. Ông muốn xem. Người buôn dâng lên cho ông xem: một cuốn tên là Kiếm Đan, một cuốn tên là Nội Công. Sách Nội Công có đúng bốn thiên: một là Nội Công Kinh, hai là Nạp Quái Kinh, ba là Thần Vận Kinh, bốn là Địa Long Kinh. Phía sau có ghi: "Chép ngày mười lăm tháng ba năm Trinh Quán thứ hai" (Trinh Quán là niên hiệu của Đường Thái Tông; năm thứ hai là năm 628). Ông bỏ giá cao mua lại.
Than ôi! Sách này soạn từ thời xa xưa, nằm dưới đáy nước, đựng trong hộp đá, có thể nói đã chìm khuất theo năm tháng. Bị chôn vùi mấy trăm năm mà một sớm lại được truyền ra đời, há chẳng phải vì đạo này không thể mai một, nên trời đặc biệt sinh ra người buôn để tìm được nó, và sinh ra Tổng Hiến công để cất giữ nó sao?
Ông có được sách, lật xem hồi lâu, thấy lý lẽ huyền diệu, thật lòng rất ưa thích. Nhưng ông chỉ cất giữ, vì đang gánh mệnh lệnh nặng nề của triều đình, đang muốn dốc hết sức vì việc nước, không rảnh để nghiên cứu. Ông mất, sách trở thành vật truyền đời trong nhà. Con cháu của ông phần nhiều coi trọng văn chương và đỗ đạt làm quan. Những người không đọc sách thì lại để tâm vào việc nhà và kế sinh nhai, chẳng ai bàn tới sách này. Thỉnh thoảng có người lật xem thì thấy mù mịt, bèn cho là vật vô dụng. Thậm chí có cả con cháu họ Vương không biết nhà mình có cất cuốn sách này.
Chỉ có bạn tôi là Nam Khê, sinh ra đã thông minh sáng dạ, tuy đọc sách nhưng không đỗ đạt (?), chỉ để lòng thưởng thức thơ văn, chẳng có chút toan tính tích góp nào của người đời. Một hôm ông chợt tìm thấy sách này, thấy có dấu ấn của ông tổ, bèn than: "Ông là bậc sáng suốt như thần, hẳn không bỏ giá cao để mua vật vô dụng, điều đó đã rõ! Sách này ắt có ý nghĩa sâu xa, chỉ là không ai hiểu được mà thôi."
Ông bèn tỉ mỉ suy đoán. Thấy chỗ nói về quẻ thì giống như chú giải Kinh Dịch. Chỗ nói về kinh mạch khắp thân (theo Đông y, kinh mạch là các đường vận hành khí huyết trong cơ thể) thì giống sách về mạch lạc của thầy thuốc. Chỗ nói về luyện thần khí thì giống đan thư của Đạo gia (sách dạy luyện tinh, khí, thần trong người để sống lâu, thành tiên). Suy đoán đến hai ba năm mà vẫn không nắm được chỗ cốt lõi.
Về sau ông nói chuyện phiếm với một người họ Quản. Người ấy kể rằng thầy mình quyền thuật tinh thông mạnh mẽ, nghề hay tuyệt vời, đều là nhờ Nội Công Kinh. Ông nhân đó hỏi: "Nội Công Kinh vẫn còn sao?" Họ Quản đáp: "Sách này mất đã lâu. Thầy Thiệu của tôi có lẽ học được qua truyền miệng, chẳng qua chỉ hai ba phần mười trong kinh." Nam Khê chợt hiểu ra: đó chính là cuốn sách mà ông tổ có được! Ông lại lấy sách ra đọc, bỗng nhiên tỉnh ngộ được đôi phần, bèn càng ra sức nghiên cứu. Bấy giờ mới biết sách có thể mở mang trí tuệ con người; kế đó còn có thể chữa bệnh, làm khỏe thân; còn gặp địch mà thắng được thì chỉ là công dụng nhỏ của nó. Hai năm sau, ông ra ngoài gặp địch, không lần nào không thắng.
Than ôi! Trăm năm nay sách này bị coi là vật vô dụng. Nếu không có Nam Khê suy xét thì rốt cuộc nó vẫn chỉ là vật vô dụng mà thôi! Người xưa nói: "Đạo truyền cho người tri kỷ (người thật sự hiểu mình)." Quả không sai! Lý lẽ bị chôn vùi hơn trăm năm mà một sớm được phát huy chỗ sâu kín, há chẳng phải vì đạo này không thể mai một, nên trời đặc biệt sinh ra Nam Khê để làm sáng tỏ nó sao?
Nhưng đạo này sâu xa vô cùng. Nam Khê tự cho rằng những gì mình làm được chẳng qua một nửa trong mười phần. Ông tiếc không có người tri kỷ để cùng giảng giải và tìm hiểu cặn kẽ. Muốn giữ kín không truyền thì lại sợ sách quý của người xưa từ đó mà mất đi, thật đáng tiếc. Vì thế công phu mười mấy năm, ông đành ôm khổ trong lòng, không bày ra ngoài, thường buồn bã không vui.
Năm Bính Tý, tôi đến huyện ấy, trở nên rất thân với ông, vì tuổi tác ngang nhau mà chí hướng lại hợp nhau. Tôi coi ông như anh, ông coi tôi như em. Tôi nghe tiếng ông giỏi võ đã lâu, lại đúng sở thích của mình, nên hỏi đi hỏi lại nhiều lần. Nam Khê vì tình bạn sâu đậm, không hề giấu giếm, bèn nói cho tôi nghe đại khái. Mới nghe, tôi cho đó chỉ là thuật quyền cước thô thiển. Sau tôi dạy học ở làng gần đó, sớm tối gặp ông, nghe nói công phu này có hiệu quả làm khỏe thân, chữa bệnh, nên xin được luyện.
Nam Khê nói: "Công phu này không phải một sớm một chiều mà thành, e em không thể bền lòng, chỉ nhọc công vô ích." Tôi cố nài, ông bèn dạy cho tôi một hai điều. Tôi luyện mấy tháng không thấy hiệu quả, ngầm cho là viển vông, toan bỏ. Nam Khê nói: "Anh đã bảo công phu này không phải sớm chiều mà đạt được, em không tin, nay thì thế nào?" Tôi rất xấu hổ, lại luyện thêm mấy tháng, hơi có hiệu quả, mừng lắm, bèn thưa với Nam Khê: "Xin anh dạy thêm." Nam Khê nói: "Không được." Tôi bèn tiếp tục luyện (?). Trong vòng mấy tháng, bỗng được hiệu quả kỳ lạ: chứng nổi hạch tôi thường mắc đến lúc ấy khỏi hẳn, sức lực gấp mấy lần bình thường. Bấy giờ tôi mới biết Nam Khê không dễ dạy cho người khác không phải vì keo kiệt, mà vì coi trọng đạo này.
Nhân đó tôi lại lạy hai lạy xin dạy, lại được thêm chút ít, nhưng vẫn rất ít. Rồi tôi biết ông là người không dễ nói nhiều (?), nên cũng thôi không xin nữa. Nam Khê nói: "Chỗ dùng khí của công phu này chỉ có một đường. Nếu lạc vào bàng môn (lối đi lệch, không chính thống) thì hại người không ít."
Tôi tuy nghe nhưng không để tâm. Được dạy rồi luyện, dần dần có chỗ hiểu ra. Chợt nghĩ: các thuật trong trời đất đều do người xưa nghĩ ra, sao riêng ta lại không thể tự chế ra được? Bèn thêm bớt chút ít. Chưa được mấy tháng, bỗng mắc bệnh câu luyến (co rút, co quắp gân cơ), khốn khổ vô cùng. Tôi đem chuyện nói với Nam Khê, ông bảo: "Công phu của đạo này không được tham nhiều, không được quá gấp, không được tự ý thêm bớt. Những gì em thêm bớt phần nhiều trái với đường chính này (?). Nếu không thì em đâu đến nỗi chịu khổ thế này (?)." Tôi sợ hãi không biết trốn đâu, thề hối lỗi. Nam Khê giảng rõ đầu đuôi chỗ sai, mấy tháng sau bệnh co rút khỏi hẳn.
Từ đó, điều gì ông cho là đúng thì tôi ngày đêm tìm theo; điều gì ông cho là sai thì tôi ngày đêm gạt bỏ. Như thế được hai năm, tôi thấy trong lòng hiểu ra được rất nhiều, mà khí trong thân dồi dào mênh mông, khác hẳn ngày trước (?). Tôi tuy không nói ra nhưng trong lòng biết rõ. Vì hiểu nhau sâu sắc nên chúng tôi thường quên cả hình hài (ý: thân thiết đến mức không câu nệ bề ngoài). Nam Khê không coi đó là công của mình, tôi cũng chưa từng nói một lời tâng bốc. Mỗi khi bàn đến chuyện này thì quên cả ăn ngủ. Nam Khê bàn luận sáng rõ, hăng hái như gió nổi, không còn như trước kia hỏi thì chỉ cho chút ít (?).
Như thế lại hai năm, Nam Khê bỗng trao cho tôi hai quyển sách và bảo: "Đây là sách quý không gì hơn được. Anh muốn truyền cho người từ lâu mà chưa gặp được người xứng đáng. Nay xem em không phải hạng người phàm tục, anh muốn đem tặng em. Cuốn thứ nhất là Kiếm thư, đây là đan kinh của nhà tiên (sách dạy luyện đan, luyện tinh khí trong người để thành tiên), không phải người sẵn có tuệ căn (thiên tư sáng suốt có từ trước, theo cách nói nhà Phật là từ kiếp trước) thì không được truyền lại. Cuốn thứ hai là Nội Công Kinh, có thể làm khỏe thân, chữa bệnh, tăng thêm nhiều sức lực. Anh muốn truyền nó khắp trong nước, công bố cho mọi người ưa thích, có được không?"
Tôi mừng rỡ khác thường, sụp xuống đất lạy hai lạy mà nói: "Đây là thuật vạn lạng vàng cũng không đổi được. Người thèm muốn nó há chẳng nhiều sao? Thế mà anh riêng dạy cho em, ấy là tình anh đối với em sâu nặng biết bao (?). Anh nhọc lòng dạy em, em khó đền được ơn lớn; nay anh lại truyền sách quý, lại muốn truyền ra đời, ấy là lòng anh rộng lượng, không vì riêng mình. Có gì mà không được!"
Nhân đó tôi hỏi kỹ đầu đuôi của sách. Nam Khê kể tường tận, rồi nói: "Sách này có nhiều chỗ khó hiểu. Nay anh muốn cùng em chú giải tỉ mỉ cho rõ, để người đời sau có được mà dùng." Tôi nói: "Bị chôn vùi mấy trăm năm, mà một sớm truyền khắp trong nước, há chẳng phải vì đạo này không thể mai một, nên trời đặc biệt sinh ra một người không sợ gian khổ, quyết tâm giảng giải rõ dấu tích thật của người xưa để truyền cho đời sau sao? Em tuy bất tài, cũng xin dốc hết tấm lòng thành hèn mọn để giúp anh, cùng làm nên việc này." Thế là viết lời tựa. Tông Cảnh Phòng ở Châu Sơn viết lời tựa.
Tổng luận
Thuật quyền cước từ xưa đến nay không dưới vài chục phái: nào Thám Mã, nào Giám Tử, nào La Hán, nào Thái Tổ, nào Phật Gia, nào Vũ Tử. Đủ thứ tên gọi nghe kinh người, khó kể cho hết. Người ta theo thói hủ lậu đời trước: học phái này thì chê phái kia, học phái kia thì chê phái này, cãi cọ rối rít, ngày một tệ hơn. Tóm lại, không có chân truyền nội công thì bị bó buộc trong khuôn khổ một phái (?), dù tốn hết công khổ luyện, rốt cuộc vẫn chỉ là hạ thừa (hạng thấp). Cũng như đọc sách mà chỉ xem tràn lan, ham rộng, không biết thu về chỗ tinh yếu, thì làm sao hiểu được đạo?
Vả lại, vật nào cũng có gốc; nắm được gốc thì ngọn sẽ theo. Đó là điều gọi là "lấy một mà chế ngự muôn, lấy giản đơn mà chế ngự phức tạp". Gần đây người học đạo này quên rằng gốc chỉ là một, lại đuổi theo những chỗ khác nhau ở ngọn, chia phái lập nhà, bịa ra tên gọi, thường tự khoe: "Thuật của ta là đường tắt." Họ không tìm hiểu đạo "lấy một chế ngự muôn, lấy giản chế ngự phức", mờ mịt chẳng hay biết gì, thì có lạ gì khi gặp địch là tan vỡ.
Đạo chính của vũ trụ vốn không có đường tắt, chẳng qua chỉ có gốc ngọn, trước sau mà thôi. Về sau biến hóa khôn lường đều là nhờ trước đó đã theo thứ tự mà tiến dần lên. Làm gì có đường tắt mà nói?
Vậy thì cái gọi là gốc là gì? Thưa: đó là kình (?). [Chú: chữ này là dạng viết khác của chữ "cân" (gân); nhưng xét văn trên dưới, những chỗ dùng chữ này dường như nên hiểu là chữ "kình" thì thỏa đáng hơn (kình: sức lực toàn thân được luyện tập mà phát ra một cách có phương pháp, khác với sức thô của bắp thịt). Hay có lẽ thời ấy chữ này, chữ "cân" và chữ "kình" dùng thay cho nhau? Nhưng ở các đoạn sau cũng có lúc chữ này, chữ "cân", chữ "kình" cùng xuất hiện, xem ra lại có phân biệt. Vì sao như vậy, còn chờ khảo cứu; nay đều in theo nguyên văn.]
Kình thuận thì tiến có thể chế ngự địch, lùi có thể tự giữ mình; qua lại lên xuống không gì không như ý. Kình lỏng lẻo, nhỏ yếu, đi ngược chiều thì tiến không đủ chống địch, lùi không thể tự giữ; phải phòng bị nhiều chỗ hư thực, toàn là nguy cơ. Xét thế thì kình thật là cốt yếu. Nhưng không biết cương lĩnh (đầu mối chủ đạo) của kình, không biết khu cơ (chỗ then chốt) của kình, không biết chỗ quy về của kình, thì dù có kình cũng như chưa có.
Thế nào là cương lĩnh của kình? Thưa: là cái đầu. Đầu là nơi hội tụ của các đường dương (theo Đông y, các đường kinh mạch thuộc dương đều hội ở đầu), là cương lĩnh của toàn thân, ví như đồ vật có cán, sự việc có khởi đầu. Cán đã không ngay, khởi đầu đã không chu toàn (?), thì còn mong gì ở phần sau? Cho nên về công dụng của đầu: nên nâng lên trên, không nên dồn đè xuống dưới; nên tươi tỉnh có thần, không nên ủ rũ không có khí lực. Kình của toàn thân tuy không ở đầu, nhưng đầu chưa từng không liên quan đến việc kình được hay mất.
Thế nào là khu cơ của kình? Thưa: là vai và sườn. Vai là gốc của cánh tay, sườn là hang chứa khí; trên nối với tinh thần ở đầu, dưới nối với uy thế của chân, eo và hông; đó là chỗ giao hội lớn của toàn thân. Ví như nhà có cửa, nước có cửa ải; cửa không mở thì không thể qua lại ra vào. Cho nên công dụng của vai có tám điểm cốt yếu: thông (suốt), thấu (xuyên tới), xuyên (luồn qua), thiếp (áp sát), tùng (buông lỏng), hãn (?) (mạnh mẽ), hợp (khép lại), kiên (vững chắc). Công dụng của sườn có hai điểm cốt yếu: mở rộng duỗi dài, và siết chặt bật gom lại. Nắm được bí quyết then chốt này thì chỗ diệu của phần giữa thân đã hiểu quá nửa.
Thế nào là chỗ quy về của kình? Thưa: là bàn chân. Chân là gốc của trăm bộ phận, đỡ cả thân mình ở trên. Ví như muôn vật sinh từ đất và đứng trên đất, suy hay thịnh, hình dáng thế nào đều do đất. Nếu không dày rộng thì làm sao chở được vật? Cho nên chân là chỗ quy về của kình (?). Khi kình phát ra, mỗi lần buông, mỗi lần thả lỏng, đều khởi lên từ huyệt Dũng Tuyền dưới lòng bàn chân (huyệt ở chỗ lõm phía trước giữa lòng bàn chân). Khi kình thu vào, mỗi lần thu, mỗi lần siết, đều lặn về huyệt Dũng Tuyền dưới lòng bàn chân. Đây là bí quyết của phần dưới, là nền móng của công phu. Biết được ba điều này thì có thể nắm được đại khái về kình.
Còn điều gì cốt yếu hơn nữa? Thưa: là khí. Kình sinh ra từ khí, cũng như cây sống nhờ nước. Cây phải có nước thấm mới sống được; kình phải được khí nuôi rồi mới phát ra, đó là lẽ tự nhiên. Muốn nuôi khí thì phải mở các quan khiếu (những cửa ải, huyệt then chốt trên thân mà khí phải đi qua) để khí được thuận. Nếu không thì các quan khiếu trong người đều bị trọc khí hậu thiên làm bế tắc hết (trọc khí hậu thiên: khí đục sinh ra từ ăn uống, sinh hoạt sau khi chào đời, đối lại với khí tiên thiên trong sạch bẩm sinh). Như thế dù muốn nuôi khí cũng đâu được? Phải duỗi gân, kéo giãn sức để khai thông, rồi chân khí (khí gốc thuần chính trong người) mới tự vận hành. Khí vận hành thì có thể nuôi kình, kình lại có thể giúp khí (?). Cho nên lúc mới luyện, khí và kình có công dụng giao nhau, giúp nhau; luyện lâu thì hòa quyện làm một. Người học về sau chuyên tâm thể nghiệm thì ắt thấy lời ta không phải nói bừa.
Còn như khí nổi hay chìm, kình lỏng hay chặt, đầu mở hay khép, tay ngang hay dọc, thân thẳng hay nghiêng, thì nên tìm trong Nội Công Kinh và trong các cục thế của mười thức; không phải công phu một sớm một chiều mà hiểu rõ được.
Vương Nam Khê ở Lang Nha, Sơn Tả (vùng phía đông núi Thái Hành, tức vùng Sơn Đông), chú giải
Tông Cảnh Phòng ở Châu Sơn, Hải Hữu (vùng ven biển, cũng chỉ đất Sơn Đông), tham đính (xem xét, hiệu chỉnh)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video