Thiên 2 — Nội Công Kinh

 NỘI CÔNG KINH (Kinh về nội công, tức phép luyện khí và sức lực từ bên trong thân thể trong võ thuật)

 Phép nội công truyền lại có mạch lạc (hệ thống các đường kinh mạch, tức những đường khí lưu thông trong thân thể theo y học cổ truyền) rất chuẩn xác. Điều cốt yếu thứ nhất của nội công là phải biết mạch lạc trước. Nếu mạch lạc không đúng mà gượng ép luyện thì không có ích, lại còn có hại.

 Đằng trước là mạch Nhâm, đằng sau là mạch Đốc, khí chạy cuồn cuộn.

 Mạch Nhâm (đường kinh mạch chạy dọc chính giữa mặt trước thân) bắt đầu từ huyệt Thừa Tương (chỗ lõm giữa cằm, ngay dưới môi dưới). Mạch này chạy thẳng xuống theo đường chính giữa ngực và bụng, đến chỗ xương nhô ở tiền âm (bộ phận sinh dục, tức xương mu) thì dừng. Mạch Đốc (đường kinh mạch chạy dọc chính giữa sống lưng) bắt đầu từ chỗ tận cùng của xương sống. Mạch này chạy thẳng lên, men theo hai bên cột sống lưng, qua Nê Hoàn (vùng đỉnh đầu, theo Đạo gia là nơi chứa tinh thần), xuống Ấn Đường (điểm giữa hai lông mày), đến Nhân Trung (rãnh giữa mũi và môi trên) thì dừng. Nói khí chạy cuồn cuộn trước sau theo hai mạch này là vì luyện lâu thì khí đến rất dồi dào.

 Hai huyệt Tỉnh và Trì phát kình (sức lực có rèn luyện, phát ra gọn và mạnh, khác với sức vụng) một cách tuần tự.

 Tỉnh là huyệt Kiên Tỉnh, nằm chính giữa đầu vai. Trì là huyệt Khúc Trì, nằm chính giữa đầu khuỷu tay. Bên trái và bên phải mỗi bên có một huyệt. Đó là những huyệt mà toàn thân phát sức ra ngoài. Khi luyện công không được quá mạnh bạo, phải làm thong thả. "Tuần tự" nghĩa là đi vào dần dần.

 Biến hóa nghìn muôn cách nhưng không rời cái gốc. Có được chỗ sâu xa huyền diệu rồi mới than rằng nó không có bờ bến.

 Gốc ở đây là chân khí (khí gốc chân thật của cơ thể, khí sinh mệnh bẩm sinh) tự nhiên. Câu này nói chung về chỗ huyền diệu của nội công: đầu mối nghìn muôn, khó mà tìm cho hết, nhưng ý chính tóm lại không rời chân khí tự nhiên. Người học lúc đầu có khi tưởng rằng chẳng có gì huyền diệu (?). Luyện lâu rồi, trong lòng có chỗ ngộ ra, sau đó mới than rằng chỗ huyền diệu ấy là vô cùng.

 Quy vĩ đưa khí lên, Đan điền luyện thần.

 Quy vĩ (nghĩa đen là "đuôi rùa") là chỗ tận cùng của xương cùng, tức xương cụt. Dùng sức cuộn nó lật lên phía trên thì chân khí tự nhiên bốc lên. Đan điền (vùng bụng dưới, nơi tích tụ khí theo phép luyện khí) nằm dưới rốn một thốn hai phân (thốn là đơn vị đo theo thân người, khoảng bề ngang đốt giữa ngón tay; phân là một phần mười thốn). Khi luyện huyệt Đan điền thì tồn tưởng (giữ ý nghĩ, hình dung trong đầu) rằng chân khí và nguyên thần (tinh thần gốc, bẩm sinh) cất giữ ở chỗ ấy, thế là thần được luyện. Đó đều là then máy của sự biến hóa thần diệu, chỉ có thể dùng ý để lĩnh hội, dùng tâm tưởng để ngộ ra, chứ không thể lần theo dấu vết hình thể mà tìm.

 Khí xuống Khí hải, ánh sáng tụ ở Thiên tâm.

 Chính giữa bụng dưới là Khí hải (nghĩa là "biển của khí", vùng chứa khí ở dưới rốn). Chính giữa trán là huyệt Thiên tâm. Câu này nói rằng khi chân khí đã xuống thì tự nhiên ánh sáng uy nghi đầy mặt. Đó thật là bằng chứng của câu "bên trong có thật thì bên ngoài hiện ra".

 Đã rõ mạch lạc thì phải xem đến cách thức.

 Cách thức là khuôn phép nhất định khi mới vào học. Câu này nối lời trên mà nói: đã rõ mạch lạc thì sau đó phải biết tư thế chuẩn nhất định của toàn thân. Không biết cách thức thì lời bàn về mạch lạc cũng chỉ là nói suông.

 Đầu ngay mà dựng lên, vai bằng mà thuận, ngực ưỡn ra mà khép lại.

 Đầu ngay để làm mạnh thần thái của cả gương mặt. Vai thuận để thế của hai cánh tay (?) được linh hoạt. Ngực ưỡn ra để đủ uy thế của toàn thân. Đó là cách thức của phần trên. Tuy vậy, muốn đầu ngay thì phải nâng gáy lên. Muốn vai thuận thì bốn phía phải bằng phẳng ngay ngắn, không được hơi nghiêng lệch. Ngực tuy ưỡn ra nhưng phải có ý thu lại. Đó là chỗ then chốt thật sự trong tư thế, không thể không biết.

 Chân chắc mà vững, gối cong mà duỗi;

 Háng sâu mà giấu, sườn mở mà căng.

 Bước tuy có cao có thấp, nhưng bàn chân phải hết sức chắc chắn, vững vàng, không được lay động. Công dụng của đầu gối là ngoài cong trong thẳng, nghĩa là thế tuy cong nhưng phải dùng ý mà duỗi ra. Bộ phận sinh dục hết sức co rút về phía sau thì tự nhiên được giấu sâu. Các kẽ xương sườn hai bên đều phải hết sức mở căng, cho hợp với thế ưỡn sườn.

 Khí điều hòa mà đều, kình lỏng mà chặt.

 Khi luyện công, hơi thở như kéo sợi tơ, ra vào bằng mũi thì mới không làm tổn thương tạng khí (khí của các cơ quan nội tạng). Vì thế khí nhất định phải đều. Điều hòa ở đây là điều hòa hơi thở ra vào. Kình phải lỏng trước rồi mới dùng được cái chặt. Chỉ khi lỏng đến tột cùng mới chặt được đến tột cùng. Cho nên phải lấy cái lỏng để dùng cái chặt, chứ không phải lấy cái chặt để sai khiến cái lỏng.

 Hít vào trước, thở ra sau, một ra một vào. Nâng lên trước, hạ xuống sau, một lên một nằm yên. Bên trong có Đan điền, là nơi khí quay về nương náu.

 Câu này nối lời trên "khí điều hòa mà đều" để làm rõ phép dùng khí. Hít vào, thở ra, đừng để có tiếng nghe thấy được; đó là phép điều hòa khí. Nâng lên là tồn tưởng chân khí bốc lên đến đỉnh đầu. Hạ xuống là sau khi đưa khí lên thì chân khí rơi xuống. Nằm yên là chân khí giấu sâu bên trong: trong ý hình dung chân khí dần thu lại, dần nhỏ đi, rơi xuống Đan điền, như rồng ngủ đông, như hổ nằm phục, ẩn nấp không động.

 Dưới thì thu Cốc đạo, trên thì nâng Ngọc lâu. Hoặc đứng hoặc ngồi, hít khí vào cổ họng, dùng ý đưa xuống, khí dần chìm đến tận đáy.

 Câu này nối lời trên, nói về phép đưa khí xuống. Cốc đạo là hậu môn; thu nó lại là vì sợ khí thoát ra. Ngọc lâu là chỗ xương nhô sau tai; nâng nó lên thì khí đi xuống tự nhiên không bị cản trở. Không kể ngồi hay đứng khi dùng khí, khí đều phải vào từ cổ họng thì mới được đường đi thật của khí, để vào phổi, vào tim, vào gan, vào thận. Khí tuy đã vào Đan điền, nhưng khi dùng ý vẫn phải tồn tưởng cái thế chân khí chìm đến tận đáy thì mới hay.

 Đi lên có đường đi lên: các xương sườn cùng nâng lên. Đi xuống có chỗ đi xuống: huyệt Du khẩu là đường của khí.

 Câu này nói về đường đi lên xuống của chân khí. Khi lên, khí đi lên từ các kẽ xương sườn hai bên, cho nên phải hết sức mở căng và nâng lên phía trên, thì tự nhiên được chỗ then chốt. Khi xuống, khí phải vào từ huyệt Du khẩu ở sống lưng, xuyên tới trước ngực, mới được đường đi thật của khí. Huyệt Du khẩu là đốt thứ bảy khi đếm các đốt xương sống từ trên xuống.

 Đã rõ các chỗ then chốt của khí, lại giải thích bí quyết về kình. Có tám chữ: Thông, Thấu, Xuyên, Thiếp, Tùng, Hãn (?), Hợp, Kiên. Thông là kình thuận suốt; Thấu là kình truyền tiếp đi;

 Câu này nối lời trên "kình lỏng mà chặt", nói về phép luyện khí. Thông và Thấu là nói từ chỗ này đến chỗ kia qua lại không bị vướng, làm theo ý "mềm mại".

 Xuyên là kình nối liền; Thiếp là kình đan kết với nhau.

 Xuyên và Thiếp là nói sự nối kết ngang dọc: kết theo chiều ngang là Thiếp, nối theo chiều dọc là Xuyên. Hai kình này thuộc dương (mặt cứng, mạnh, hướng ra), là duỗi gân, rút sức, mang ý cứng chắc, đông kết lại.

 Tùng là kình tản ra; Hãn (?) là kình tụ lại.

 Tùng là mềm đến tột độ, nhũn đến cùng cực, mang ý nuôi dưỡng tinh lực, tích chứa sức mạnh. Hãn (?) là cứng đến tột độ, mạnh đến cùng cực, nghĩa là khí huyết kết tụ thu lại. Tùng như sợi dây buộc, Hãn như nước đóng băng. Hai cái có lẽ qua lại giúp đỡ nhau, vì mềm có thể giúp cứng, cứng có thể giúp mềm.

 Hợp là kình thành một khối; Kiên là năng lực của kình.

 Hợp là các khớp xương toàn thân hợp lại làm một. Kiên là nói cả ngang lẫn dọc; kình này so với hai kình Xuyên và Thiếp còn tiến thêm một tầng.

 Ấn vai để luyện bước, ép hông để làm chắc gối;

 Làm tròn háng để làm chắc hông, nâng ngực để hạ eo.

 Đây là chỗ then chốt thật của phần dưới. Ai cũng luyện bước, nhưng không biết then chốt của việc luyện bước nằm ở chỗ ấn vai. Ấn vai là thu kình ở huyệt Kiên Tỉnh cho chìm xuống tận huyệt Dũng Tuyền ở lòng bàn chân. Ai cũng biết làm chắc gối, nhưng không biết then chốt của việc làm chắc gối nằm ở chỗ ép hông, tức là hết sức ép chặt hai mông. Ai cũng biết làm chắc hông, nhưng không biết then chốt của việc làm chắc hông nằm ở chỗ làm tròn háng, tức là hết sức căng háng ra hai bên ngang. Ai cũng biết hạ eo, nhưng không biết then chốt của việc hạ eo nằm ở chỗ nâng ngực, tức là dùng sức nâng ngực lên.

 Nâng cằm để đầu ngay, áp cánh tay (?) để xoay chỗ xương Đẩu, lỏng vai để phát kình.

 Dùng sức nâng xương cằm lên thì cổ tự nhiên thẳng ngay. Hai xương cánh tay (?) hết sức áp sát vào. Trong ý, kình đi ra từ phía dưới cánh tay trên, đến huyệt Lục phủ (theo xoa bóp cổ truyền là dải ở mặt trong cẳng tay, phía ngón út) thì xoay ra ngoài, đến xương Đẩu (có lẽ là xương mỏm khuỷu tay) (?) rồi quay về. Lúc phát kình, dùng ý thật mềm mà nới lỏng huyệt Kiên Tỉnh thì tự nhiên không bị cản trở.

 Gập Thiên trụ để đưa khí xuống, nhìn Hợp cốc để giữ thế cửa.

 Huyệt Thiên trụ ở chỗ xương nhô phía sau gáy; khi đưa khí lên xuống, hết sức áp nó lại thì tự được chỗ then chốt. Huyệt Hợp cốc, tục gọi là Hổ khẩu (chỗ giữa ngón cái và ngón trỏ). Khi gặp địch, giơ tay lên ngang tai, chăm chú nhìn vào chỗ ấy. Đó là phép của Huyền môn (cửa ngõ huyền diệu, tức phép bí truyền).

 Kình ngang và kình dọc phải phân biệt rõ ràng. Lấy ngang để giúp dọc, lấy dọc để dùng ngang.

 Nói về cả thân: từ đỉnh vai chỗ huyệt Kiên Tỉnh đến lòng bàn chân là kình dọc, từ xương cánh tay (?) đến đầu ngón tay là kình ngang. Nói về một cánh tay: từ nách đến huyệt Vân Môn ở hai vai (hõm dưới xương đòn, phía ngoài ngực) là kình dọc, từ huyệt Lục phủ xoay đến xương Đẩu là kình ngang. Nói về một chân: từ hông phía trong đến lòng bàn chân là kình dọc, từ gối đến mông là kình ngang. Tóm lại, trong ngang có dọc, trong dọc có ngang. Khi gặp địch thì lấy ngang để khắc chế dọc, lấy dọc để khắc chế ngang.

 Năm luồng khí chầu về nguồn (nguồn ở đây là Đan điền, gốc của khí), hết vòng lại bắt đầu. Đầu mút của tứ chi thu nạp khí rất huyền diệu.

 Đây là nói tổng quát con đường xuyên suốt của nội công. Hít tinh khí của trời đất nạp vào Đan điền, rồi vận chân khí trong Đan điền từ hai nách lên đỉnh đầu. Khi đưa khí lên thì tự có chân khí từ huyệt Du khẩu xuống Đan điền; đó là một luồng khí chầu về nguồn. Vận chân khí trong Đan điền từ phía trong háng xuống đến lòng bàn chân (?). Khi đưa khí xuống thì liền có chân khí khởi lên từ lòng bàn chân, theo phía ngoài háng lên Đan điền; bên trái và bên phải cộng lại là hai luồng khí chầu về nguồn. Vận chân khí trong Đan điền theo phía dưới cánh tay (?) rồi trở về Đan điền; bên trái và bên phải cộng lại là hai luồng khí chầu về nguồn nữa. Tổng cộng là năm luồng khí chầu về nguồn. Một lên một xuống, một hạ một khởi, một ra một vào, cùng chạy mà không trái nhau, lưu chuyển không ngừng, không lúc nào dừng. Luyện lâu thì chỗ huyền diệu rất nhiều. Đây là phép tột cùng của việc luyện thần, là con đường huyền diệu để trở về cái gốc ban đầu.

 Trời đất giao hòa, thủy thăng hỏa giáng (theo Đạo gia và y học cổ truyền: khí âm thuộc hành Thủy ở thận đi lên, khí dương thuộc hành Hỏa ở tim đi xuống, hai bên giao nhau thì thân thể điều hòa). Đầu và chân, trên và dưới, giao tiếp với nhau thần diệu.

 Câu này nối lời trên, nói rằng công phu chầu về nguồn luyện lâu cho tinh thục thì chân thủy (nước thật, tức khí âm gốc) tự nhiên đi lên, hỏa (khí dương) tự nhiên đi xuống. Thần và khí trên dưới được luyện cho hòa làm một khối, như trời đất giao hòa (giống quẻ Thái trong Kinh Dịch: khí trời đi xuống, khí đất đi lên, muôn vật thông suốt). Khi ấy có cảnh biến hóa thần diệu không lường được (?).

 Lúc tĩnh thì tỏa ánh sáng rực rỡ, lúc động thì bay vút lên.

 Câu này nối lời trên. Phần trên nói về chỗ then chốt của công phu ở bên trong; đoạn này nói về bằng chứng công phu hiện ra ở hình thể. Chân khí đầy đủ ở bên trong thì khí sắc hiện ra bên ngoài. Tuy ẩn kín, không động, mà ánh sáng tinh thần đầy mặt, tinh hoa tỏa chiếu ra xa, khiến người ta không dám nhìn thẳng; đó là chỗ huyền diệu của lúc tĩnh. Khí bốc lên ở hình thể, hình thể theo khí. Lấy ý dẫn dắt thần, lấy thần dẫn dắt khí, lấy khí dẫn dắt hình thể. Cho nên thần và khí đi đến đâu thì hình thể không thể làm vướng víu, như rồng cưỡi mây, như chim bay giữa không trung, chợt đến chợt đi; đó là chỗ huyền diệu của công phu.

 (Hết Nội Công Kinh; Nạp Quái Kinh sẽ tiếp theo.)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video