Kinh Kim Cang Tam Muội (kim cang: kim cương, ví sự vững chắc không gì phá nổi; tam muội: trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ) – Phẩm Như Lai Tạng (tánh Phật vốn sẵn có trong mỗi chúng sinh, như kho báu bị che giấu), thứ bảy
Bấy giờ trưởng giả (người giàu có, có đức, được dân chúng kính trọng) Phạm Hạnh từ chỗ bản tế (cội nguồn chân thật) đứng dậy, bạch Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) rằng: "Bạch Tôn giả (bậc đáng tôn kính, ở đây chỉ Phật), nghĩa sinh thì không diệt, nghĩa diệt thì không sinh; nghĩa như như thế tức là bồ-đề (giác ngộ) của Phật. Tánh bồ-đề thì không phân biệt; trí không phân biệt thì phân biệt vô cùng; tướng vô cùng chỉ do phân biệt diệt. Tướng nghĩa như thế không thể nghĩ bàn; trong chỗ không thể nghĩ bàn mới không có phân biệt. Bạch Tôn giả, tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), số lượng vô lượng vô biên; tướng pháp vô biên mà tánh nghĩa chân thật duy nhất chỉ trụ nơi một tánh, việc ấy là thế nào?"
Phật nói: "Này trưởng giả, không thể nghĩ bàn. Ta nói các pháp là vì người mê, để dùng phương tiện (cách khéo léo) dẫn dắt; tất cả tướng pháp đều là trí của một nghĩa chân thật. Vì sao? Ví như một khu chợ mở bốn cổng lớn, bốn cổng ấy đều dẫn về một khu chợ, như dân chúng tùy ý mà vào; các mùi vị của pháp cũng như thế." Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Pháp nếu như vậy, con trụ nơi một vị thì lẽ ra thâu nhiếp được tất cả các vị?" Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Vì sao? Nghĩa chân thật một vị như một biển lớn, tất cả các dòng sông không dòng nào không chảy vào. Này trưởng giả, mùi vị của tất cả các pháp giống như các dòng sông kia, tên gọi tuy khác mà nước không khác. Nếu trụ nơi biển lớn thì bao gồm các dòng sông; trụ nơi một vị thì thâu nhiếp các vị."
Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Các pháp đều một vị, sao đạo ba thừa (ba cỗ xe: Thanh văn – người nghe pháp mà tu, Duyên giác – người tự ngộ lý nhân duyên, Bồ-tát – người cầu thành Phật và cứu độ chúng sinh) lại có trí khác nhau?" Phật nói: "Này trưởng giả, ví như các sông Giang, Hà, Hoài và biển, vì lớn nhỏ khác nhau, sâu cạn khác nhau, tên gọi khác nhau; nước ở trong sông Giang (Trường Giang) gọi là nước sông Giang, nước ở trong sông Hoài gọi là nước sông Hoài, nước ở trong sông Hà (Hoàng Hà) gọi là nước sông Hà, đều vào trong biển thì chỉ gọi là nước biển. Pháp cũng như thế, đều ở trong chân như (bản thể chân thật, như như không đổi của muôn pháp) thì chỉ gọi là Phật đạo. Này trưởng giả, trụ nơi một Phật đạo thì thông suốt ba hạnh."
Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Thế nào là ba hạnh?" Phật nói: "Một là hạnh theo sự việc mà nắm lấy; hai là hạnh theo thức mà nắm lấy; ba là hạnh theo như mà nắm lấy. Này trưởng giả, ba hạnh như thế thâu gồm các cửa; tất cả pháp môn (cửa vào đạo) không cửa nào không vào từ đây. Người vào hạnh này không sinh tướng không; vào như thế có thể gọi là vào Như Lai tạng. Người vào Như Lai tạng là vào mà không vào."
Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Không thể nghĩ bàn! Vào Như Lai tạng như mầm lúa thành hạt, không có chỗ vào. Sức lợi ích của gốc rễ vốn có, lợi ích thành thì được gốc, được gốc là thật tế (chân lý tột cùng); trí ấy có bao nhiêu?" Phật nói: "Trí ấy vô cùng. Nói tóm lại thì trí ấy có bốn. Bốn là gì? Một là trí quyết định, tức là theo như. Hai là trí không quyết định, tức là dùng phương tiện phá bệnh. Ba là trí Niết-bàn (cảnh giới dứt hết phiền não và sinh tử, vắng lặng an vui), tức là trừ bỏ chỗ giác chợt lóe như tia chớp (?). Bốn là trí rốt ráo, tức là vào chỗ thật, đầy đủ Phật đạo. Này trưởng giả, bốn việc lớn ấy là điều chư Phật quá khứ đã nói, là cây cầu lớn, là bến đò lớn. Nếu giáo hóa chúng sinh thì nên dùng trí này.
Này trưởng giả, dùng cái dụng lớn này lại có ba việc lớn: một là đối với ba tam muội, trong và ngoài không lấn át nhau; hai là đối với đại, nghĩa và khoa, theo đạo mà trạch diệt (dùng trí tuệ lựa chọn mà diệt trừ phiền não); ba là đối với như, tuệ và định, cùng dùng lòng bi mà làm lợi ích. Ba việc như thế thành tựu bồ-đề. Không làm những việc ấy thì không thể chảy vào biển bốn trí kia, bị các đại ma (những kẻ phá hoại việc tu đạo) thừa dịp quấy phá. Này trưởng giả, các ông trong đại chúng, cho đến khi thành Phật, phải thường tu tập, chớ để mất dù trong chốc lát."
Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Thế nào là ba tam muội?" Phật nói: "Ba tam muội là: không tam muội (định quán các pháp đều không), vô tướng tam muội (định quán các pháp không có tướng), vô tác tam muội (định không còn mong cầu, tạo tác). Ba tam muội là như thế." Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Thế nào là đối với đại, nghĩa và khoa?" Phật nói: "Đại là bốn đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió); nghĩa là ấm, giới, nhập (năm ấm – năm nhóm hợp thành con người; mười tám giới – các yếu tố của sự nhận biết; mười hai nhập – sáu giác quan và sáu cảnh); khoa là bản thức (thức gốc, tức thức a-lại-da tàng chứa mọi hạt giống nghiệp). Đó gọi là đại, nghĩa và khoa."
Trưởng giả Phạm Hạnh nói: "Không thể nghĩ bàn! Việc của trí như thế lợi mình lợi người, vượt khỏi địa vị tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới – toàn bộ thế giới sinh tử), không trụ nơi Niết-bàn, vào đạo Bồ-tát. Tướng pháp như thế là pháp sinh diệt, vì có phân biệt; nếu lìa phân biệt thì pháp lẽ ra không diệt." Bấy giờ Như Lai (một danh hiệu của Phật) muốn nói rõ nghĩa này nên đọc kệ (thể thơ trong kinh Phật) rằng:
Pháp từ phân biệt sinh, Lại từ phân biệt diệt;
Diệt các pháp phân biệt, Pháp ấy chẳng sinh diệt.
Bấy giờ trưởng giả Phạm Hạnh nghe nói bài kệ này, lòng rất vui mừng, muốn nói rõ nghĩa ấy nên đọc kệ rằng:
Các pháp vốn tịch diệt (vắng lặng, dứt hết sinh diệt), Tịch diệt cũng không sinh;
Những pháp sinh diệt này, Pháp ấy chẳng phải vô sinh.
Kia thì không cùng với đây, Vì có (chấp) đứt đoạn và thường còn;
Đây thì lìa cả hai, Cũng không trụ nơi một.
Nếu nói pháp có một, Tướng ấy như vòng lông (thứ hư ảo mà người mắt bệnh thấy),
Như nước giữa sóng nắng làm người mê lầm, Vì các thứ hư vọng.
Nếu thấy pháp là không, Pháp ấy đồng với hư không,
Như người mù không mắt điên đảo, Nói pháp như lông rùa (thứ hoàn toàn không có).
Con nay nghe Phật nói, Biết pháp chẳng phải hai kiến chấp,
Cũng không nương trụ ở giữa, Nên từ chỗ không trụ mà nắm lấy.
Pháp Như Lai đã nói, Đều từ nơi không trụ;
Con từ chỗ không trụ, Ở chỗ ấy lạy Như Lai.
Kính lạy tướng Như Lai, Trí bất động ngang hư không,
Không vướng, không chỗ ở, Kính lạy thân không trụ.
Con ở tất cả mọi nơi, Thường thấy các Như Lai,
Chỉ mong các Như Lai, Vì con nói pháp thường còn.
Bấy giờ Như Lai nói rằng: "Các thiện nam tử (người con trai hiền, tiếng Phật gọi người nghe pháp), các ông hãy lắng nghe, ta vì các ông nói pháp thường còn. Thiện nam tử, pháp thường còn chẳng phải pháp thường còn, chẳng phải lời nói cũng chẳng phải văn chữ, chẳng phải chân lý chẳng phải giải thoát, chẳng phải không, chẳng phải cảnh giới, lìa mọi giới hạn của vọng chấp đứt đoạn. Pháp ấy chẳng phải vô thường, lìa mọi kiến chấp thường còn và đứt đoạn; thấy rõ thức là thường, thức ấy thường tịch diệt, tịch diệt cũng tịch diệt. Thiện nam tử, người biết pháp tịch diệt thì không làm cho tâm tịch diệt mà tâm thường tịch diệt. Người được tịch diệt thì tâm thường quán chân thật, biết các danh sắc (phần tinh thần và phần vật chất của con người) chỉ là tâm si mê; tâm si mê phân biệt, phân biệt các pháp, ngoài danh sắc ra không có việc gì khác. Biết pháp như thế thì không chạy theo văn chữ lời nói, tâm tâm đối với nghĩa không phân biệt cái ta; biết cái ta chỉ là tên tạm đặt thì được tịch diệt. Nếu được tịch diệt thì được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn – tức quả vị Phật)." Bấy giờ trưởng giả Phạm Hạnh nghe nói lời này, đọc kệ rằng:
Việc danh, tướng, phân biệt (tên gọi, hình tướng, sự phân biệt), Cùng pháp ấy gọi là ba;
Chân như, chánh trí mầu nhiệm (trí đúng đắn), Thêm vào thành năm (năm pháp).
Con nay biết pháp này, Là chỗ ràng buộc của đứt đoạn và thường còn;
Vào đường sinh diệt, Ấy là đứt đoạn, chẳng phải thường còn.
Như Lai nói pháp không, Xa lìa đứt đoạn và thường còn;
Nhân duyên là không, chẳng sinh (?), Vì không sinh nên không diệt.
Chấp nhân duyên là có, Như hái hoa giữa hư không,
Như tìm con của người đàn bà không thể sinh đẻ, Rốt cuộc không thể được.
Lìa sự chấp lấy các nhân duyên, Cũng không theo cái khác mà diệt,
Và nghĩa lớn của chính mình (?), Nương như nên được thật.
Vì thế pháp chân như, Thường tự tại như như.
Tất cả muôn pháp, Chẳng phải như, đều do thức biến hóa ra (?);
Lìa thức thì pháp tức là không, Nên từ chỗ không mà nói.
Diệt các pháp sinh diệt, Mà trụ nơi Niết-bàn;
Bị lòng đại bi lôi kéo, Nên Niết-bàn tịch diệt cũng không trụ.
Chuyển cái bị chấp và cái hay chấp, Vào nơi Như Lai tạng.
Bấy giờ đại chúng nghe nói nghĩa này, đều được chánh mạng (đời sống chân chánh) (?), vào biển Như Lai tạng của Như Lai.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video