# Hồi thứ hai: Địa giáp họ Hồ vu cáo người lương thiện, lại tự hại mình; Đô đầu họ Hồng mượn chuyện trò mà biết rõ sự tình
Hồi thứ hai: Địa giáp (người lo việc tuần phòng, giữ trật tự ở một làng hay một khu phố, giúp việc cho quan huyện) Hồ vu cáo người lương thiện, lại tự hại mình; Đô đầu (người đứng đầu toán sai dịch, lính bắt người ở nha huyện) Hồng mượn chuyện trò mà biết rõ sự tình.
Lại nói Địch Nhân Kiệt giao Hồ Đức cùng Khổng Vạn Đức cho sai dịch dẫn theo, chuẩn bị đi khám nghiệm. Ông lui khỏi công đường, sai người gọi ngỗ tác (người làm nghề khám nghiệm tử thi ở nha môn thời xưa). Ông cho gõ mõ báo ba hồi (hiệu lệnh quan sắp khởi hành), mặc áo quan màu đen, rồi dẫn sai dịch cùng người làm chứng đi thẳng về Lục Lý Đôn.
Dân dọc đường nghe tin có án mạng, ai cũng biết Địch Công là vị quan thanh liêm, ắt sẽ rửa oan, gỡ chuyện sai trái cho người bị hàm oan. Họ kéo nhau từng đoàn từng lũ, theo sau kiệu ông đến xem. Đến quá trưa thì đã tới thị trấn. Ở đó đã có Triệu Tam, người giúp việc của Hồ Đức, cùng hương đổng (người được dân làng cử ra trông coi việc chung của làng) của thị trấn là Quách Lễ Văn dọn sẵn công quán (nhà dành cho quan nghỉ lại khi đi công cán) và ra đón.
Địch Công hỏi qua mấy câu xã giao, rồi xuống kiệu nói: "Bản huyện (cách quan huyện tự xưng) hãy đến nhà họ Khổng khám xét hiện trường một lượt, sau đó mới ra chỗ khám nghiệm mà khám tử thi." Nói rồi ông đến trước cửa quán trọ. Quả thấy hai xác người nằm dưới đất, đúng là chết vì vết dao.
Ông liền gọi Hồ Đức đến hỏi: "Hai xác này vốn nằm ở chỗ này sao?" Thấy Địch Công hỏi ngay câu ấy, Hồ Đức vội thưa: "Bẩm quan lớn, ơn quan lớn soi xét. Ấy là Khổng Vạn Đức cố ý hại người, nên đem xác người bị giết vứt ra đầu thị trấn để sau này chối tội. Kẻ tiểu nhân không thể để liên lụy người vô tội, nên đã khiêng xác về lại trước cửa nhà hắn. Xin quan lớn xét cho rõ."
Địch Công không đợi hắn nói hết, liền quát: "Đồ chó má! Bản huyện chưa hỏi ai là hung thủ. Ngươi đã là người làm việc nhà quan, sao lại biết luật mà vẫn phạm luật? Ngươi có biết tự ý dời xác thì mắc tội gì không? Cứ cho là Khổng Vạn Đức cố ý hại người, đã vứt xác ra đầu thị trấn, thì ngươi phải báo lên huyện trước, nói rõ đầu đuôi. Đợi bản huyện khám nghiệm xong, ngươi mới được xin lệnh niêm phong. Cớ sao ngươi coi thường phép nước, dám dời hai xác ấy đến đây? Việc này rõ là ngươi có ý tống tiền. Nếu không thì ngươi đã cùng hắn bàn mưu giết người, rồi vì chia tiền không đều nên ra tố cáo trước. Bản huyện hãy đánh ngươi một trận thật nặng, rồi sẽ dùng cực hình tra hỏi."
Ông liền sai sai dịch đánh thật nặng hai trăm gậy. Hồ Đức kêu la ầm trời, da toác thịt bong. Dân trong thị trấn ai cũng biết rõ Khổng Vạn Đức bị oan, bị Hồ Đức vu hại, nhưng vì đây là án mạng nên không dám dính vào. Nay thấy Địch Công xử như vậy, mọi người đều khâm phục, nói: "Quả là danh tiếng không sai, thật là một vị quan thanh liêm sáng suốt!"
Đánh Hồ Đức xong, hắn vẫn khăng khăng không đổi lời. Địch Công cũng không ép quá, dẫn mọi người vào trong nhà họ Khổng, hỏi Khổng Vạn Đức: "Nhà ngươi tuy có mười mấy gian, nhưng khách hôm qua ở gian nào, ngươi hãy nói rõ."
Khổng Vạn Đức thưa: "Chỉ ba gian dãy sau là chỗ vợ chồng tiểu nhân cùng con gái ở. Hai gian phía đông là nhà bếp. Năm gian này xưa nay không cho khách ở. Chỉ dãy trước và dãy giữa là cho khách trọ. Hôm qua hai người khách kia đến, tiểu nhân thấy họ là khách buôn tơ lụa, ắt có mang tiền bạc, ở dãy trước không được chắc chắn lắm, nên mời họ vào ở dãy giữa."
Nói rồi ông ta dẫn Địch Công đến dãy giữa, chỉ vào gian phía trên. Địch Công cùng mọi người vào xem kỹ. Quả thấy trên bàn còn thức ăn thừa và vết rượu chưa dọn, trước giường còn đặt hai cái bô đi tiểu ban đêm. Xem hết một lượt vẫn không thấy dấu vết gì.
Sợ lời khai không thật, ông hỏi: "Ngươi mở quán trọ ở đây đã mấy chục năm, khách qua lại hẳn thường trọ ở đây. Lẽ nào hôm qua chỉ có hai người ấy, ngoài ra không còn khách nào khác?" Khổng Vạn Đức thưa: "Ngoài ra còn ba người khách nữa. Một người là khách buôn da lông đi Sơn Tây. Hai người kia là chủ tớ, từ Hà Nam đến đây, hiện vì bị bệnh nên vẫn còn nằm ở dãy trước."
Địch Công cho gọi người khách buôn da lông đến hỏi trước. Người ấy khai: "Tôi họ Cao tên Thanh Nguyên, làm nghề này nhiều năm, năm nào cũng trọ ở đây. Hai người khách hôm qua quả là ra đi lúc trời sắp sáng. Đêm qua không nghe tiếng kêu la nào. Còn vì sao họ chết thì chúng tôi thật không biết."
Ông lại cho gọi người đầy tớ đến, người ấy cũng khai như vậy, lại nói chủ mình bị bệnh, cả đêm không ngủ yên, nếu xảy ra chuyện gì khác thì lẽ nào không nghe động tĩnh gì.
Địch Công nghe mọi người cùng một lời, đều nói không phải Khổng Vạn Đức giết, trong lòng càng thêm nghi. Ông đành vào trong lần nữa, xem kỹ khắp nơi một lượt, vẫn không có một chút dấu vết nào. Ông nghĩ thầm: "Án này rõ là chết ở bên ngoài. Nếu chết trong nhà này, thì dù ba người kia có giúp nhau chối cãi, cũng đâu thể không có chút dấu vết nào?"
Còn đang phân vân chưa quyết, ông đành bước ra. Đến đầu thị trấn, quả thấy ở chỗ bị giết ban đầu máu tươi lênh láng, loang ra khắp nơi. Hai bên quanh đó không có nhà ai ở. Ông đành cho gọi những người dân ở gần nhất trong thị trấn đến tra hỏi. Ai cũng nói không biết đầu đuôi. Chỉ vì sáng sớm thấy người qua đường đến báo, biết có án này, nên họ gọi địa giáp đến. Địa giáp dò hỏi kỹ mới biết đó là khách trọ trong quán nhà họ Khổng.
Địch Công nghĩ bụng: "Chẳng lẽ chính tên địa giáp này làm? Lúc này trời đã tối, e cũng không khám nghiệm được. Ta hãy dò xét kỹ một đêm xem thế nào, sáng mai khám nghiệm xong sẽ bàn tiếp."
Nghĩ xong, ông nói với vị hương đổng: "Xưa nay bản huyện có án là hỏi ngay, hỏi xong là xử ngay, cho nên hôm nay vừa nhận tin báo là đến khám xét liền. Nhưng án mạng này hệ trọng, không khám nghiệm lúc ban ngày thì không chu đáo được. Bản huyện hãy tạm ở lại đây một đêm, ngày mai sẽ khám nghiệm."
Ông dặn sai dịch canh giữ cẩn thận, rồi về công quán, bàn chuyện một hồi với hương đổng Quách Lễ Văn. Sau đó ông bảo mọi người lui ra, rồi gọi Hồng Lượng đến nói: "Án này nhất định không phải do Khổng Vạn Đức làm. Bản huyện chỉ sợ tên Hồ Đức này gây ra chuyện, rồi lại tự ra tố cáo để vu hại người khác. Ngươi hãy đi dò hỏi kỹ một phen, rồi mau về báo lại."
Hồng Lượng nhận lệnh đi ra, tìm Triệu Tam, người giúp việc của địa giáp, cùng mấy sai dịch đang trực, nói: "Ta theo quan lớn đến đây lo vụ án này. Ở đây chẳng có nhà khổ chủ (gia đình người bị hại), cũng chẳng có sự chủ (người đứng ra kiện cáo trong vụ án). Rõ ràng ông lão họ Khổng bị oan. Chúng ta tuy là người ăn cơm cửa quan, cũng không thể vô cớ quấy nhiễu người lương thiện. Đến giờ này bụng đã đói meo, Hồ Đức là địa giáp ở đây, lẽ nào đến một chén rượu cũng không lo sẵn?"
"Chúng ta cũng không phải ăn không của ai. Quan lớn thanh liêm chính trực, ai mà chẳng biết. Mai về nha, thế nào cũng phát tiền công và tiền ăn, lúc ấy chúng ta sẽ trả lại. Chẳng lẽ bây giờ lại để chúng ta chịu đói thật sao?"
Triệu Tam nghe Hồng Lượng lên tiếng, vội đến chào hỏi: "Đô đầu Hồng chớ giận. Ấy là địa giáp của chúng tôi bận bịu vì vụ án, quên gọi người chuẩn bị. Đô đầu và các vị đã đói, kẻ tiểu nhân xin mời một chén. Ngay trên quán rượu ở phố đông thị trấn này, ăn tạm một bữa vậy."
Nói rồi hắn cử riêng hai người canh giữ xác chết, còn mình cùng mọi người đến quán rượu. Mấy tiểu nhị (người hầu bàn) thấy là sai dịch trên huyện, biết họ đến vì án mạng, vội chạy ra hỏi han đủ điều, bày lên rất nhiều rượu thịt.
Hồng Lượng nói: "Chúng ta không giống bọn sai dịch tầm thường, gặp một vụ án là ăn uống thả cửa, tiêu tiền của người trong vụ án, rồi còn tống tiền thêm ít bạc mới chịu đi. Ngươi hãy bưng lên vài món cơm canh thường ngày, uống vài chén rượu là được. Tổng cộng bao nhiêu tiền cơm, sau này sẽ trả ngươi một lượt." Nói rồi mọi người ngồi xuống.
Hồng Lượng biết rõ Hồ Đức sau khi bị đánh đã bị Kiều Thái và Mã Vinh giải giữ ở nhà họ Khổng. Bấy giờ anh ta nói với Triệu Tam: "Đầu lĩnh nhà ngươi cũng sơ suất quá. Sao đêm qua cả đêm không ở nhà, hôm nay về biết có vụ án này, liền nhắm vào bao nhiêu bạc của ông lão họ Khổng. Người ta không chịu, liền bày ra kế độc, dời xác đến trước cửa nhà người ta. Như thế chẳng phải lòng dạ quá ác sao?"
"Rốt cuộc đêm qua hắn đi đâu? Chỗ ấy ở ngay trước mắt, sao đến cả ngươi đi tuần đêm cũng không tuần tới? Nay quan lớn đã đánh hắn hai trăm gậy, mai còn bắt hắn phải giao nộp hung thủ. Ngươi xem, thế chẳng phải là tự chuốc khổ vào thân sao?"
Triệu Tam nói: "Đô đầu không biết chuyện bên trong. Vì các vị huynh trưởng trong nha không phải người ngoài, nên tôi mới dám nói ra. Địa giáp của chúng tôi có thù với ông lão họ Khổng. Cứ đến dịp lễ tết, ông ta chỉ chịu cho mấy đồng tiền. Ngày thường muốn vay ông ta một đồng, ông ta cũng không cho."
"Đêm qua Hồ Đức đang đánh bạc ở nhà Lý Tiểu Lục, thua nợ cả đống. Đến lúc trời sáng, đang lúc không gỡ ra được, bỗng cả thị trấn ồn lên, nói có án mạng. Hắn dò biết là người từ nhà họ Khổng đi ra, nên nảy ra ý ấy, muốn trả thù. Hắn vốn biết việc này không phải Vạn Đức làm, chỉ muốn tống tiền ông ta, ai ngờ chính mình lại bị mắng phạt một trận. Thế chẳng phải là hại người không thành, lại hại chính mình sao?"
"Nhưng vụ án này cũng lạ thật. Rõ ràng chuyện xảy ra lúc trời sáng. Tôi đánh xong lượt mõ canh chính (lượt mõ báo canh theo giờ quy định khi đi tuần đêm) mới từ chỗ ấy trở về, ngủ một giấc chưa tỉnh thì đã xảy ra chuyện này. Ông lão họ Khổng tuy là người keo kiệt, nhưng tôi thấy việc này ông ta quyết không dám làm."
Hồng Lượng nghe những lời ấy cũng chỉ ậm ừ cho qua. Anh ta nghĩ, theo lời hắn thì việc này cũng không phải Hồ Đức làm, chẳng qua hắn chỉ muốn tống tiền vài lạng bạc. Nay không được như ý, lại bị đánh nặng hai trăm gậy, cũng coi như đền tội rồi. Nhưng không biết hung thủ là ai, việc này thật không dễ lo.
Anh ta liền ăn uống vội vàng như hổ đói, ăn xong rượu cơm, tính rõ tiền nong, dặn quán ngày mai đến công quán lấy tiền. Rồi anh từ biệt mọi người, đến trước mặt Địch Công, kể lại những lời vừa nghe.
Địch Công nói: "Án này thật kỳ lạ. Nếu không phải Vạn Đức làm, thì ắt hai người này đã để lộ tiền bạc ở nơi khác, bị kẻ gian trông thấy, bám theo đến đây. Sáng nay đợi lúc họ lên đường, kẻ gian ra tay bất ngờ, họ trở tay không kịp nên mất mạng. Nếu không thì sao cả hai đều bị giết ở đầu thị trấn? Bản huyện đã là cha mẹ của dân, nhất định phải rửa oan cho người chết, thì mới trên không thẹn với vua, dưới không thẹn với dân. Hãy đợi mai khám nghiệm xong xem thế nào, rồi sẽ xét định."
Bấy giờ Hồng Lượng lui ra, chỉ chờ sáng mai khám nghiệm. Chưa biết việc sau ra sao, xin xem hồi sau sẽ rõ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video