Thiên 23 — Hồi 23: Dò tìm hung thủ nghe tiếng mà báo tin, thấy rắn độc tha người vô tội

 Hồi thứ hai mươi ba: Dò tìm kẻ hung ác, nghe tiếng động liền về báo tin; thấy rắn độc, tha cho người vô tội

 Lại nói, Địch Công hỏi Hồng Lượng: mấy hôm nay Hà Khải dò la người họ Từ kia, đã có manh mối gì chưa. Hồng Lượng đáp: "Hà Khải đã dò xét xong cả rồi, toàn là dân lương thiện ở địa phương. Trong vùng tuy có mười sáu nhà họ Từ, nhưng quá nửa đã rời trấn đi nơi khác. Số còn lại, nếu không phải người già mở cửa hàng buôn bán trong trấn thì cũng là trẻ con, chẳng dính dáng gì đến vụ án này, cho nên chưa trình lên ngài."

Địch Công hỏi: "Theo ý hai người, bây giờ nên làm thế nào?" Hồng Lượng thưa: "Tiểu nhân tuy có nghe thấy tiếng động, nhưng không thấy chỗ ra vào ở đâu, nên không dám liều nhảy xuống. Nay xin bẩm với quan lớn, muốn đến nhà hàng xóm bên cạnh mà tra xét (?). Vì bức tường sau nhà họ Tất là tường chung với nhà bên cạnh, có khi trong bức tường ấy có điều gì khuất tất. Nhà này tiểu nhân đã dò hỏi rõ ràng: tuy ở chốn thôn quê nhưng là nhà có tiếng trong vùng, chủ nhà tên là Thang Đắc Trung. Cha ông ta từng làm quan huyện ở huyện Vạn Tái, tỉnh Giang Tây; còn bản thân ông ta là một cử tử thi trượt (người đã đỗ cử nhân, đi thi hội ở kinh đô nhưng không đỗ), hiện ở nhà dạy học. Tiểu nhân thấy ông ta thuộc hàng thân sĩ (tầng lớp có học vị, có địa vị ở địa phương), nên không dám tự tiện đến đó."

Địch Công nghe xong thầm nghĩ: "Chuyện này chưa chắc đã sai, nhưng bức tường thì làm sao là lối ra vào được?" Lúc ấy ông không nói gì, nghĩ một lúc rồi lại hỏi: "Ngươi nói bức tường ấy là tường chung, vậy nó nằm sau giường của cô ta, hay ở hai bên?" Hồng Lượng đáp: "Lúc ấy tiểu nhân dỡ mái nhà nhìn kỹ, hai bên đều trống không, chỉ có phía sau giường là dựa vào bức tường ấy, nhưng vì màn giường che phủ nên không nhìn rõ. Ngoài chỗ ấy ra thì không còn kẽ hở nào khác để truy xét."

Địch Công đập bàn nói: "Việc này xong rồi! Ngươi hãy cầm danh thiếp của ta, ngay tối nay đến trấn Hoàng Hoa, sáng mai cùng Hà Khải đến nhà họ Thang, nói rằng ta có việc công ở địa phương, mời Thang cử nhân đến bàn bạc. Xem ông ta có dáng vẻ, lời lẽ thế nào rồi về bẩm lại. Sáng mai bản huyện sẽ cùng nha dịch đến nhà họ Hoa làm án." Hồng Lượng vâng một tiếng lui xuống, nhận danh thiếp rồi quay đi, không cần nói thêm.

 Sáng sớm hôm sau, Địch Công mặc áo xanh, đội mũ nhỏ (ăn mặc thường dân, không mặc quan phục), dẫn hai nha dịch trực ngày cùng Mã Vinh, Kiều Thái, đi thẳng đến nhà Hoa Quốc Tường, vào tận trước sảnh. Lúc ấy Hoa Quốc Tường đang sai người quét dọn trong sảnh, thấy quan huyện Địch Công đã vào bên trong, đành nhún nhường mời ngồi, rồi sai người đi lấy mũ áo của mình ra mặc.

Địch Công cười nói: "Bản huyện còn chẳng câu nệ lễ nghi, ngài việc gì phải nhọc công. Chuyện của con dâu ngài, hôm nay chắc sẽ rõ ràng. Xin hãy gọi người đàn bà làm việc nấu nước pha trà ra đây, bản huyện có điều cần hỏi." Hoa Quốc Tường không hiểu ý gì, thấy ông đến từ sớm tinh mơ, không tiện ngăn cản, đành gọi người hầu gái nấu trà ra.

Địch Công thấy đó là một cô hầu mười tám, mười chín tuổi, bước lên phía trước quỳ xuống dập đầu. Địch Công nói: "Chỗ này không phải công đường, cần gì phải thế. Ngươi tên gì, xưa nay chuyên việc nấu bếp đun nước phải không?" Cô hầu thưa: "Tiểu nữ tên là Thái Cô, xưa nay hầu hạ phu nhân, chỉ vì gần đây nhà cưới thiếu phu nhân (cô dâu mới) nên mới được giao chuyên lo việc trà nước."

Địch Công hỏi: "Hôm ấy, buổi chiều Cao Trần thị rót trà, ngươi có ở trong bếp không?" Thái Cô thưa: "Lúc ấy tiểu nữ đang ở đó đun nước. Về sau, đến lúc lên đèn, tiểu nữ về nhà trên vì có việc, bà vú Cao đến pha trà thì tiểu nữ không thấy. Đến khi tiểu nữ xong việc quay lại chỗ đun trà, thì nước trong lò đã đổ hết xuống đất. Sau đó tiểu nữ vào hỏi chuyện, mới biết lúc bà vú Cao pha trà thì trong lò đã hết nước sôi. Bà nhấc lò xuống, đặt ở dưới mái hiên, rồi thêm than, nhóm lửa đun một ấm nước sôi, chỉ dùng một nửa. Nửa kia bà định mang ra sân pha thêm nước lạnh, không ngờ vấp chân trái ngã một cái, làm nước đổ hết xuống đất. Sau đó tiểu nữ đun nước khác, bà mới đi. Đó là đầu đuôi chuyện pha trà hôm ấy; còn những việc khác, tiểu nữ hoàn toàn không biết."

Địch Công nghe xong, lập tức sai Mã Vinh về nha môn, giải ngay Cao Trần thị đến. Địch Công vừa thấy bà, liền quát lớn: "Con mụ khốn kia, sao lại xảo trá như vậy! Hôm trước khai trước công đường rằng chiều hôm ấy pha trà dùng nước sôi có sẵn. Nay Thái Cô khai rằng chính ngươi đem lò dời ra dưới mái hiên, đun nước lạnh cho sôi, chỉ rót một nửa, nửa kia lại đổ mất ở trước hiên. Rõ ràng lời khai của ngươi không đúng sự thật, ngươi còn gì để chối cãi?"

Cao Trần thị bị vạch tội như vậy, sợ hãi dập đầu không ngớt, chỉ nói: "Xin quan lớn mở lòng thương, già này vì sợ hãi trước công đường, nhất thời rối trí nên khai bừa, lại sợ quan lớn còn hỏi thêm chuyện khác (?). Thật ra già này không có điều gì khuất tất cả."

Địch Công giận nói: "Ngươi chỉ cốt xảo trá cho qua lúc ấy, có biết nỗi oan của cô chủ ngươi đã vì ngươi mà bị dây dưa bao nhiêu ngày rồi không! Nếu không có bản huyện sáng suốt, chẳng phải lại làm oan cho Hồ Tác Tân sao? Giá sớm khai thật như thế này thì đâu đến nỗi bản huyện phải hao tâm tổn trí mà vẫn nghĩ không ra nguyên do. Bây giờ tạm hoãn việc vả miệng ngươi, đợi vụ án sáng tỏ rồi nhất định sẽ trị tội."

Nói rồi ông đứng dậy bảo Hoa Quốc Tường: "Bản huyện xin cùng ngài xuống bếp một chuyến, để còn sai người làm việc." Hoa Quốc Tường đến lúc này cũng đành đi theo.

 Địch Công vào bên trong, thấy ba gian nhà chính quay về hướng đông là chỗ đặt nồi bếp; hai dãy nam bắc tổng cộng có bốn gian nhà ngang. Địch Công hỏi Thái Cô: "Hôm ấy các ngươi đun trà ở gian nhà ngang phía bắc này phải không?" Thái Cô thưa: "Chính là gian này, cái lò đất hiện vẫn còn ở trong đó."

Địch Công bước vào, quả đúng như vậy. Chỉ thấy nhà bếp cũ nát, tróc lở hết cả, ngói và gỗ phần lớn đã mục. Ông bèn hỏi Cao Trần thị: "Tối hôm ấy ngươi dời lò ra chỗ mái hiên nào?" Cao Trần thị chỉ về phía trước: "Ngay trên phiến đá xanh này."

Địch Công theo chỗ bà chỉ, chăm chú nhìn lên mái hiên, chỉ thấy rui nhà đã sụp mất nửa đoạn, ngói ở hiên đều vỡ nát. Ông bèn nói với Cao Trần thị: "Ngươi khai trước không thật, đáng lẽ phải vả hai bên má, nhưng nghĩ ngươi già cả lú lẫn, nay phạt ngươi đun nước sôi ở đúng chỗ cũ trọn một ngày, để bản huyện ngồi đây uống trà."

Hoa Quốc Tường thấy Địch Công xem một hồi mà cũng chẳng nói ra được lẽ gì, nay bỗng dưng lại bắt Cao Trần thị đun trà, thật chẳng phải cách xét án, bất giác ngấm ngầm tức giận, bèn nói với Địch Công: "Phụ đài (cách tôn xưng quan huyện, coi như cha mẹ của dân) đến đây khám xét, lẽ ra chúng tôi phải kính cẩn bày trà bánh. Nếu chờ con mụ già này đun nước thì e là chậm quá. Mụ đã khai không thật thì nên giải về nghiêm trị, để sự việc sáng tỏ. Nếu làm càn thế này, chẳng phải hóa thành trò đùa sao?"

Địch Công cười nhạt nói: "Theo ngài thì có vẻ như đùa cợt, nhưng phải biết rằng bản huyện chính đang muốn từ chỗ này mà tìm ra manh mối vụ án. Việc này đã có bản huyện làm chủ, xin ngài chớ nói nhiều." Rồi ông sai người mang hai bộ bàn ghế đến, ngồi ngay trong bếp, nói chuyện phiếm với đám đầu bếp và người làm. Chốc chốc lại giục Cao Trần thị thêm lửa, lúc thì quạt lò, lúc thì rót trà, cứ bày ra mãi không thôi. Đến khi nước sôi, pha trà mang tới thì ông lại không uống, cứ như vậy chừng mười mấy lần.

 Cao Trần thị đang nhóm lửa thì bỗng từ mái hiên rơi xuống mấy hạt đất vụn, trúng vào cổ bà, bà vội lấy tay phủi đi. Địch Công đã thấy từ trước, liền gọi: "Ngươi lại đây!" Cao Trần thị thấy ông gọi, đành bước tới trước mặt ông. Địch Công nói: "Ngươi cứ đứng đây chờ một chút, con vật độc hại cô chủ ngươi sắp lộ ra ngay bây giờ."

Cao Trần thị không dám hé răng. Hoa Quốc Tường càng không tin, đứng dậy bỏ về nhà trên. Địch Công cũng không ngăn, ngồi trên ghế, hai mắt nhìn chằm chằm vào mái hiên. Lại qua chừng một chén trà, quả nhiên thấy ở chỗ đất rơi lộ ra một vệt ánh đỏ, lấp lánh nơi mái hiên, lúc hiện lúc ẩn, chẳng biết là vật gì.

Địch Công trong lòng đã mừng lắm, vội hỏi Mã Vinh: "Các ngươi thấy gì không?" Mã Vinh đáp: "Thấy thì thấy rồi, hay là nhân lúc này lôi nó ra luôn?" Địch Công vội nói: "Chớ động tay. Đã có vật này, hãy mời chủ nhà đến cùng xem, xem rốt cuộc con vật độc ấy đã nhỏ độc xuống như thế nào, thì ông ta mới tâm phục. Xưa nay bản huyện xử án không chịu làm oan cho ai. Nếu không truy xét đến tận gốc, sao xứng là cha mẹ của dân?"

Lúc ấy Thái Cô thấy vậy, vội chạy lên nhà trên báo cho Hoa Quốc Tường biết. Mọi người bên trong nghe tin, thật là chuyện không ngờ, ai nấy đều kinh ngạc, khâm phục Địch Công sáng suốt như thần. Địch Công cũng sai người nhà họ Hoa đi mời Hoa Quốc Tường ra xem, Hoa Quốc Tường cũng liền ra xem. Địch Công nói: "Vụ án này có lẽ sắp sáng tỏ rồi, xin ngài ngồi một lát, xem vật này rốt cuộc ra sao."

 Hoa Quốc Tường ngẩng đầu nhìn kỹ, chỉ thấy một luồng hơi nóng từ trong lò bốc thẳng lên trên, vệt ánh đỏ kia bị khói hun, ngọ nguậy như muốn bò ra. Bỗng nó thò ra một cái đầu rắn, ngó nghiêng bốn phía, trong miệng chảy dãi đặc, nhỏ thẳng xuống lò. Con rắn thấy có người ở đó, lập tức lại rụt vào trong. Lúc ấy mọi người đều nín thở chăm chú nhìn, sợ đến không dám mở miệng.

Địch Công nói với Hoa Quốc Tường: "Hóa ra con dâu ngài là bị con vật độc này hại. Điều này chính mắt ngài trông thấy, chứ chẳng phải bản huyện bênh vực Hồ Tác Tân. Nhà cửa của ngài đã hư nát, lâu ngày không sửa, đến nỗi sinh ra loài độc vật này, chi bằng nhân dịp này dỡ bỏ đi."

Nói xong, ông bảo những người không phận sự tránh hết ra, sai Mã Vinh cùng nha dịch trực ngày và những người làm việc vặt nhà họ Hoa, mỗi người cầm dụng cụ, ùa vào trong phòng trước, kéo hết rui ở mái hiên xuống. Chỉ nghe phía trên kêu một tiếng, gạch ngói lẫn đất lăn xuống, trong đó có một con rắn hỏa xích luyện (loài rắn mình có các khoanh màu đỏ như lửa) dài hơn hai thước, từ trong đất ngói bò ra, chui vào lối nhỏ ngoài sân định trốn. Mã Vinh đã trông thấy, đang định xông tới bắt thì Kiều Thái tay đã cầm sẵn một cây xiên than, nhắm đúng đầu rắn đánh một cái, con rắn lập tức không bò được nữa, lại thêm một xiên đánh chết luôn. Mọi người còn sợ bên trong vẫn còn rắn con, liền cùng xông lên dỡ sạch gian nhà ấy, không còn sót gì.

Địch Công sai người mang con rắn ra trước sảnh. Lúc ấy bên trong đã được tin, sớm đón Lý Vương thị đến.

 Địch Công ngồi xuống nói với Hoa Quốc Tường: "Vụ án này, ngay từ lần đầu bản huyện đến khám nghiệm, đã biết con dâu ngài không phải bị người đầu độc. Chưa nói Hồ Tác Tân là một thư sinh nho nhã, quyết không đến nỗi làm chuyện trái lễ ấy. Chỉ là trước khi vào phòng, bản huyện ngửi thấy một mùi tanh hôi, lúc ấy đã rất nghi ngờ. Về sau, lúc khám nghiệm, lại có người nói trong bụng xác chết có gì động đậy.

Bản huyện nghĩ: dùng thuốc độc hại người thì chẳng qua là thạch tín, dù có uống vào thì cũng chỉ thất khiếu (bảy lỗ trên mặt: hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng) chảy máu mà thôi, làm sao lại có mùi tanh hôi? Vì thế bản huyện chưa dám vội kết luận. Mấy ngày nay suy nghĩ trăm đường, xét lời khai của Cao Trần thị: bà ta chỉ nói trà do chính mình pha, sau khi pha trà thì Hồ Tác Tân không vào phòng; ngoài lúc bà ra ăn cơm tối thì không rời chỗ; lại không thấy ai khác vào, lẽ nào cô dâu mới tự đầu độc mình?

Hôm nay nghe lời Thái Cô, mới rõ hôm ấy lúc Cao Trần thị đun trà, đặt lò ở dưới mái hiên mà thêm lửa, khói bốc lên trên, dãi rắn nhỏ xuống. Khi ấy Cao Trần thị không hay biết, bèn rót nước sôi vào ấm trà; nửa còn lại thì vừa khéo bị bà đổ mất, nên không hại thêm người khác. Đầu đuôi đã rõ (?), vẫn là do Cao Trần thị tự mình không cẩn thận, khiến con dâu ngài uống nhầm phải chất độc. Lẽ ra phải trị tội bà ta, nhưng việc này xảy ra không phải cố ý, tuổi già lại đáng thương, nên xử nhẹ cho.

Con dâu ngài vô cớ mà chết, cũng là do số trời. Xin ngài mời cao tăng đến tụng kinh sám hối, siêu độ (cầu cho linh hồn người chết được thoát khổ, sớm được siêu sinh) cho vong hồn. Hồ Tác Tân vô tội mà bị oan, đáng được thả ra; nhưng tính hắn quen đùa cợt, thật chẳng phải phẩm cách đứng đắn của giới học trò, nay giao cho thầy học quan (quan coi việc học và học trò trong huyện) răn dạy nghiêm khắc, để làm gương cho lần sau."

Nói xong, ông lại hỏi Lý Vương thị: "Nguyên do con gái bà chết, nay đã rõ ràng. Bản huyện xử kết như vậy, các người có phục không?" Lý Vương thị khóc nói: "Xem ra thì đúng là do uống nhầm chất độc. Ấy đều là con gái tôi số khổ. Quan lớn xét xử như vậy cũng là công bằng, còn có gì để nói nữa?" Địch Công thấy Lý Vương thị đã chịu, lập tức sai mọi người làm thủ tục kết án và ký giấy cam kết.

 Chưa biết việc sau thế nào, xem hồi sau sẽ rõ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video