Thiên 30 — Hồi 30: Ra pháp trường xử ba phạm nhân, vào Sơn Đông hai bề tôi bàn việc

 Hồi thứ ba mươi: Ra pháp trường, ba phạm nhân chịu hình; Vào Sơn Đông, hai bề tôi bàn việc nước

 Lại nói, Diêm Lập Bản đem tài năng của Địch Nhân Kiệt cùng tất cả các vụ án ông đã xử, viết thành bản tấu dâng lên triều đình. Hôm ấy Võ hậu nương nương lâm triều (ra ngồi ở triều đình nghe và quyết việc nước). Viên quan lo việc trình tấu dâng bản tấu gốc của Tuần phủ (quan đứng đầu cai quản cả một tỉnh) Sơn Đông là Diêm Lập Bản lên. Võ hậu mở ra xem xong, bèn phán:

 “Địch Nhân Kiệt là người Thái Nguyên, đất Sơn Tây. Thời Cao Tông tại vị, người này từng đỗ khoa Minh kinh (khoa thi chọn người thông hiểu kinh sách Nho gia). Người này vốn là bề tôi tài giỏi (?) của tiên hoàng, lẽ ra phải được trọng dụng từ lâu. Nay đã được Diêm Lập Bản dâng tấu tiến cử, cho thăng làm Tham quân (chức quan giúp việc trong châu, bàn bạc việc quân và các việc chính sự) ở Biện Châu. Hai vụ án Thiệu Lễ Hoài và Tất Chu thị, mỗi vụ theo tội mà xử: một kẻ chém đầu, một kẻ lăng trì (hình phạt nặng nhất thời xưa: xẻo thịt từng miếng cho đến chết). Chờ vụ án kết thúc thì lập tức lên đường nhận chức mới đúng hạn.”

 Thánh chỉ ban xuống, chưa đầy một tháng, đã được Tuần phủ Sơn Đông chuyển lệnh xuống đến Xương Bình. Địch công nhận được tin, liền bày hương án ngay ở đại đường, hướng về phía cung vua mà tạ ơn.

 Hôm sau, ông gọi đủ nha dịch trong cả huyện đến, cho đóng một thứ đồ vật kỳ lạ, gọi là “mộc lư” (lừa gỗ). Đây là thứ do Địch công nghĩ ra đầu tiên, có một không hai. Về sau nhiều quan lại hễ gặp những vụ vợ mưu giết chồng đều thường dùng loại hình cụ này, để răn đe đàn bà con gái trong dân chúng.

 Bạn hỏi Địch công đóng thứ đồ ấy là có ý gì? Là vì việc Tất Chu thị hại chết Tất Thuận vốn là chuyện hết sức kín đáo, hết sức bí mật; ngoài gian phu Từ Đức Thái và dâm phụ Tất Chu thị ra thì không một ai biết. Thế mà lưới trời lồng lộng, thưa mà khó lọt (kẻ làm ác dù giấu kỹ đến đâu cũng không thoát), từ chỗ tưởng như không có gì mà vẫn tra ra được sự thật. Đủ thấy đàn ông, đàn bà trên đời đều không được nảy sinh ý nghĩ xằng bậy. Địch công muốn răn đe người đời, sợ dân trong cả thành không ai cũng biết; dù có nghe người khác kể lại thì cũng không bằng tận mắt trông thấy mới tin là thật. Vì vậy ông nghĩ ra chủ ý này, đóng cái lừa gỗ ấy.

 Hình dạng nó cao hơn ba thước (thước: đơn vị đo chiều dài thời xưa, khoảng một phần ba mét), thấp lùn giống như cái ghế băng, bốn chân chĩa xuống đất, dưới chân có bốn bánh xe để lăn trên đường. Phía trên là một thanh gỗ ngang dài hơn bốn thước, rộng sáu tấc (tấc: một phần mười thước). Giữa mặt gỗ làm một cái yên lừa bằng gỗ liễu, trên đó gắn một cái chày gỗ đầu tròn, có thể nhô lên thụt xuống; hễ bánh xe lăn đi thì cái chày ấy liền động đậy theo. Hai đầu trước sau làm thành đầu lừa và đuôi lừa. Nha dịch nhận kiểu mẫu, làm suốt đêm cho xong.

 Đến ngày thứ ba, Địch công dậy từ sáng sớm, thay áo lễ màu đen, khoác tấm áo choàng đỏ thắm, gọi đủ nha dịch cùng đao phủ đến chầu chực ở đại đường. Rồi cho đánh ba hồi mõ (mõ gỗ dùng để báo hiệu quan ra công đường), lên ngồi công đường. Ông ký xong thẻ lệnh nhà ngục (thẻ cho phép lấy phạm nhân ra khỏi ngục), những người lo việc trói phạm nhân vào ngục trước, giải Thiệu Lễ Hoài ra, ngay trước công đường xác nhận đúng là bản thân hắn, ban cho rượu thịt trước khi chém, trói xong xuôi, cắm cờ ghi tội sau lưng, rồi sai người vây quanh canh giữ bốn phía.

 Liền đó lại giải Từ Đức Thái từ trong ngục ra. Thương thay, hắn vốn là con nhà dòng dõi, hôm trước bị tra khảo trên công đường đã đau đớn vô cùng. Hôm nay đang ngồi trong ngục, chợt thấy hai tên sai dịch, một người cầm thẻ lệnh, một người bước tới vỗ vai hắn nói: “Chúc mừng anh, ngày vui của anh đến rồi!” Vừa nói vừa vung hai tay, xé phăng chiếc áo đỏ, rồi túm lấy bím tóc lôi ra khỏi ngục. Đến lúc này Từ Đức Thái biết là mình sắp đầu lìa khỏi xác. Nghĩ lại cha mẹ ở nhà không ai phụng dưỡng, chỉ vì mình nhất thời nổi ý xằng bậy mà đến hôm nay phải chịu hình theo phép nước, trong lòng chua xót, có hối thì cũng đã muộn, không kìm được mà khóc rống lên. Đến công đường, Địch công cũng sai trói lại, cắm thẻ ghi hai chữ “phạm giảo” (phạm nhân bị xử thắt cổ), cho người canh giữ.

 Sau đó mới ký thẻ lấy nữ phạm, đến ngục đàn bà giải Tất Chu thị ra, trói hai tay ra sau lưng, cắm cờ ghi tội. Hai người dắt cái lừa gỗ tới, ngay trước cửa công đường khiêng ả đặt ngồi lên, sửa yên cương cho chắc, trói chặt hai chân vào ghế, rồi hạ chày gỗ xuống. Lúc này Chu thị đã hồn vía lên mây, sợ đến như người chết, gương mặt trắng như tuyết biến thành cái đầu lâu xám ngoét, mặc cho người ta muốn làm gì thì làm.

 Địch công thấy ả đã lên lừa gỗ, trước hết sai hai người cầm dây kéo đi phía trước, hai bên có hai người kèm trái kèm phải. Sau đó sai binh lính của quan Thủ bị (võ quan chỉ huy đạo quân giữ thành) thuộc doanh Thành thủ cùng đội lính của nha môn huyện xếp hàng ngũ chỉnh tề đi trước mở đường, theo sau là đám nha dịch cầm chiêng thủng trống rách vừa đi vừa gõ. Đợi đoàn người ấy đi rồi, Địch công mới sai giải Thiệu Lễ Hoài đi trước, giữa là Từ Đức Thái, cuối cùng là cái lừa gỗ, do hai người dắt ra khỏi nha môn. Địch công ngồi trong kiệu áp giải các phạm nhân, đao phủ giơ đại đao đứng hàng trước kiệu, phía sau là nhiều võ quan cưỡi ngựa tiến bước.

 Chuyện này khiến trong thành ngoài thành, bất kể già trẻ đàn bà, đều chen chúc chật kín phố phường, tranh nhau xem. Ai nấy đều căm ghét Chu thị, nói: “Con mụ dâm ác này cũng có ngày hôm nay! Xấu mặt như thế này, ta đoán lúc lôi ra khỏi ngục ả đã sợ chết khiếp rồi. Thế mà hôm mưu hại chồng sao lại nỡ lòng ra tay! Đến lúc này rốt cuộc cũng chẳng được gì, lại phải chịu tội lăng trì nặng nề. Xem cái mặt không còn chút sắc người kia, như kẻ chết rồi; nếu còn hơi thở thì bị cái lừa gỗ này lôi đi xóc nảy, cái chày gỗ thúc liên hồi, chẳng phải phân nước tiểu tuôn ra hết sao.”

 Một người đứng bên nghe họ nói vậy, không nhịn được cười ha hả, bảo: “Các người nói hay thật, hôm nay ả đúng là ‘sướng’ chết đi được. Nhưng có biết đâu lúc này dù ả muốn tiểu tiện đại tiện thì cũng chẳng ra được nữa. Bằng không, hai người đi bên cạnh chẳng phải bị dính bẩn sao?”

 Hai người đang cười nói thì phía sau có một ông già lên tiếng: “Họ đã hối không kịp rồi, các người còn mang ra đùa cợt. Người xưa nói rất đúng: ‘Trời gây tai họa còn tránh được; tự mình gây tội thì không thoát được.’ Con người ấy cũng là tự tìm đường chết. Phải biết rằng người sống trên đời, bất kể giàu sang hay nghèo hèn, đều không được phạm pháp. Nếu họ biết an phận giữ mình, cùng Tất Thuận nhẫn nại chịu khó làm lụng, tuy nhất thời nghèo túng nhưng vợ chồng một vợ một chồng cùng nhau sống đến bạc đầu, biết đâu lại chẳng đổi nghèo thành giàu? Ả lại cứ nảy ra cái ý nghĩ xằng bậy ấy, chẳng những hại Tất Thuận mà còn hại cả Từ Đức Thái; không chỉ hại Từ Đức Thái mà rốt cuộc còn hại chính mình. Thế mới gọi là điều ác rốt cuộc cũng có báo ứng, chỉ khác là đến sớm hay đến muộn mà thôi. Các người chỉ nên lấy ả làm gương răn mình, chứ không nên mang ả ra cười cợt.”

 Mọi người đang bàn tán ở đó thì đã thấy ba phạm nhân đi qua. Trong đám đông có không ít kẻ hiếu kỳ hăng hái theo sau, muốn xem ba phạm nhân lúc chịu hình, chen lấn nhau đông nghịt, kéo mãi ra tận ngoài cửa tây thành.

 Đến giữa pháp trường, binh lính bày hàng khắp bốn phía, chính giữa đặt hai cái án xử việc: phía trên là tri huyện Địch công, phía dưới là quan Thủ bị doanh Thành thủ. Địch công xuống kiệu vào ngồi. Chỉ thấy đao phủ đẩy Thiệu Lễ Hoài ngã xuống đất trước, cho quỳ ngay ngắn hướng về hai ụ đất, phía trước một người nắm tóc kéo căng, bên cạnh đao phủ cầm đại đao. Chỉ nghe viên Âm dương sinh (người trong nha môn chuyên xem giờ, xem ngày) bước đến trước án báo đã đến giờ Ngọ (khoảng từ 11 giờ trưa đến 1 giờ chiều); bốn phía súng nổ một tiếng, đầu người đã rơi xuống đất. Đao phủ liền đạp một chân cho xác đổ xuống, xách đầu lên, đến trước án Địch công xin quan huyện khám đầu. Địch công lấy bút son chấm một cái, rồi người ta ném cái đầu ấy văng ra thật xa.

 Tiếp đó đến trước mặt Từ Đức Thái, cũng bắt quỳ như thế, lấy ra một sợi dây gai mềm, thắt thành một cái vòng tròng vào cổ Từ Đức Thái, trước sau mỗi bên một người, dùng hai chiếc que gỗ nhỏ buộc vào dây rồi cùng xoắn ngược chiều nhau mà siết. Thương thay một người con nhà dòng dõi, lại là bậc văn nhân học trò, chỉ vì lạc vào đường tà mà đến nỗi chịu hình phạt chết thế này. Chỉ thấy siết ba lần, nới ba lần, hắn đã tắt thở, cái lưỡi thè ra dài đến năm sáu tấc, thõng ra ngoài, còn mắt thì lồi hẳn ra, thật khiến người ta khiếp sợ. Đao phủ thấy hắn đã tắt thở mới dừng tay buông ra.

 Lúc này mới có nhiều người đẩy Chu thị xuống đất, trước hết cắt đầu, rồi theo phép lăng trì mà xử. Lúc ấy trên pháp trường tiếng ồn ào vang dậy, người đông như núi như biển, tiếng súng tiếng pháo không ngớt bên tai. Chừng nửa canh giờ (một canh giờ bằng hai tiếng đồng hồ, nửa canh giờ khoảng một tiếng) mới xong việc. Ngoài Thiệu Lễ Hoài ra, những người kia đều có người đến nhận xác. Gia quyến hai nhà đều đã sắm sẵn quan tài, chuẩn bị khâm liệm. Chỉ có cha mẹ Đức Thái cùng thầy Thang Đắc Trung là khóc lóc thảm thiết không thôi.

 Địch công thấy việc thi hành hình phạt đã xong, cùng quan Thủ bị doanh Thành thủ trở về trong thành, đến miếu của quận (?) thắp hương, rồi về nha môn. Vừa lên ngồi công đường, người gác cửa vào báo: “Hiện có viên quan sai của phủ Tuần phủ đến, đang chờ ở đại đường, nói rằng: vâng lệnh quan Tuần phủ, đặc biệt mang thánh chỉ đến, mời đại gia ra đại đường tiếp chỉ.”

 Địch công nghe vậy trong lòng rất lấy làm lạ, không biết vì cớ gì, đành sai người bày hương án, tự mình thay triều phục (áo mũ mặc khi chầu vua), ra đại đường, làm lễ ba lần quỳ chín lần lạy. Viên quan sai đứng một bên, mở một bọc vải vàng, bên trong có một cái hộp da vàng, từ đó kính cẩn lấy ra một đạo thánh chỉ, đặt thờ trước án. Đợi Địch công làm lễ xong, mới mời thánh chỉ ra mở đọc. Thì ra Võ Tắc Thiên nương nương yêu người tài, biết dùng người đúng chỗ, không đợi Địch công đến nhận chức mới ở Tịnh Châu (?), đã thăng làm Tuần phủ Hà Nam, rồi chuyển làm Đồng bình chương sự (chức tể tướng, cùng vua bàn bạc và xử lý chính sự quốc gia). Địch công nhận chỉ, lập tức hướng về phía cung vua tạ ơn, rồi đặt thánh chỉ thờ cẩn thận trên đại đường. Sau đó mời viên quan sai vào thư phòng ngồi, dâng trà xong, cho nghỉ lại một đêm.

 Sáng hôm sau, quan mới đã đến, ông liền bàn giao ấn tín (con dấu của quan cùng dây đeo ấn, tượng trưng cho chức quyền), chọn ngày lên đường. Các thân sĩ (những người có học, có danh vọng ở địa phương) trong cả quận cùng già trẻ trai gái, ai nấy đều níu càng xe, chặn đường giữ lại, nước mắt nước mũi chan hòa. Địch công an ủi một hồi mới ra khỏi thành mà đi.

 Trên đường đi chẳng phải chỉ một ngày, hôm ấy đến Sơn Đông, vào trình báo việc thôi chức cũ. Tuần phủ Diêm Lập Bản thấy ông đến, lập tức sai người mở cửa giữa (cửa chính, chỉ mở khi đón khách tôn quý), ra tận dưới thềm đón. Địch công vội bước lên làm lễ ra mắt. Xong lễ, ông nói với Diêm Lập Bản: “Đại nhân là nha môn cấp trên, sao phải nhọc công ra đón! Đại nhân khiêm nhường đối đãi kẻ dưới như thế, khiến hạ quan họ Địch này thật lấy làm áy náy.”

 Diêm Lập Bản đáp: “Các hạ là bậc có tài làm tể tướng, ngày sau xoay chuyển càn khôn (cứu vãn cục diện cả thiên hạ), ắt sẽ đứng trên bọn chúng tôi. Vả lại làm quan thì nói theo phép làm quan: hôm trước ông là thuộc cấp, hôm nay đã là Tuần phủ Hà Nam, đôi bên đã ngang hàng nhau, há để thiếu sót chút lễ nghĩa nào.” Địch công khiêm nhường một hồi, rồi mới vào ngồi, dâng trà. Hàn huyên một lúc, Địch công mới hỏi:

 “Hạ quan từ khi đỗ Minh kinh, được bổ làm quan huyện Xương Bình, chỉ vì chức nhỏ quyền thấp, không dám nói càn. Nay tuy được nhận ơn sâu của nước, gánh trọng trách này, nhưng chẳng biết chính sự triều đình hiện nay ra sao, các quan trong triều ai tà ai chính?”

 Diêm Lập Bản nghe hỏi vậy, không kìm được thở dài một tiếng; thấy xung quanh không có ai, liền rơi lệ nói: “Hiện nay Võ hậu lâm triều, làm ô uế, dâm loạn chốn cung cấm, không sao nói hết. Trung Tông bị phế, đày đi xa tận Phòng Châu; từ ngôi thiên tử tôn quý bị hạ xuống tước vương. Võ Thừa Tự, Võ Tam Tư đều là hạng xuất thân hèn kém, thế mà được bà ta nói gì nghe nấy, kế gì theo nấy, nhúng tay vào việc triều chính. Lại còn bọn Trương Xương Tông, một lũ bè đảng xấu xa như bầy cáo bầy chó, làm điều trái đạo, đau lòng người, ra vào nơi cung cấm; những chuyện xấu xa, những lời nhơ nhuốc ấy, bề tôi như chúng ta không dám nói ra, cũng không dám ngăn cấm.

 Hiện nay những bậc lão thần lão tướng như Lạc Tân Vương, Trương Giản Chi đều là người lòng muốn hết sức trung thành mà không làm gì được. Trơ mắt nhìn giang sơn nhà Đường rơi vào tay người đàn bà này, mấy hôm trước hạ quan nghĩ trước nghĩ sau, chỉ có đại nhân là người có thể đứng vững giữa triều đình, vì thế mới ra sức tiến cử, mong được đồng lòng hợp sức, sửa chỗ hư hỏng, cứu chỗ lệch lạc, giữ được giang sơn thống nhất. Đến lúc ấy chẳng những tiên hoàng cảm kích, mà cả trời cao lẫn trăm họ cũng đều cảm kích.” Nói rồi nước mắt không cầm được, tuôn ra từ khóe mắt.

 Địch công nghe xong nói: “Đại nhân hãy tạm yên lòng. Người xưa có câu: ‘Vua bị nhục thì bề tôi phải liều chết.’ Nay Võ hậu lâm triều, Trung Tông bị đày, đã thăng hạ quan lên chức Bình chương, chính là lúc ta tận trung báo quốc. Chuyến này nếu không trị tội hết bọn Võ Tam Tư, Trương Xương Tông, thì cũng chẳng còn mặt mũi nào nhìn trời đất.” Nói rồi, sắc mặt ông không còn như trước nữa, buồn bực không thôi.

 Ai ngờ Địch công mang ý định ấy, trước khi vào kinh, vừa gặp lúc Trương Xương Tông gây ra một vụ tai họa, ông bèn theo đúng phép nước mà làm, khiến hắn phải chịu một phen bẽ mặt nhục nhã. Chưa biết việc sau thế nào, xin xem hồi sau sẽ rõ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video