Hồi thứ bốn mươi bảy: Dân chúng làm loạn ở pháp đường (nơi quan xử án), Võ Tam Tư năn nỉ quan tuần phủ
Lại nói, Mã Vinh (thủ hạ của Địch công) đang định vén rèm kiệu thì mấy người khiêng kiệu nghe lời ấy, vội quát: “Mày là đứa không biết lượng sức! Hoàng thân quốc thích (họ hàng của vua và hoàng hậu) mà bọn mày dám đụng bừa (?) hay sao? Đừng có động tay! Mày giả làm người của phủ viện (nha môn của quan tuần phủ; quan tuần phủ là quan lớn coi việc cai trị, giữ trị an và xét án một vùng), bọn tao sẽ đánh cho mày một trận dở sống dở chết trước đã.”
Mã Vinh nào thèm để ý, thấy họ ra ngăn cản, liền lớn tiếng gọi: “Mọi người mau tới đây! Trong kiệu này rõ ràng là Hoài Nghĩa!” Lúc ấy Kiều Thái, Đào Can cùng lính lệ của phủ viện (?) đều xúm vây lại. Địch công cũng bước lên quát: “Hai đứa bọn bay do ai sai khiến? Người ngồi trong kiệu rốt cuộc là ai? Tiếng tăm của bản viện (ta, quan tuần phủ tự xưng), bọn bay cũng phải biết chứ? Hãy khai thật ra!”
Bốn người thấy chính Địch đại nhân đến, sợ hồn bay phách lạc, cũng chẳng đáp lời, vội quay người bỏ chạy. Nhưng lính sai dịch cùng bọn Đào Can đã xông lên, mỗi người túm lấy một tên. Mã Vinh vén rèm kiệu ra xem, quả đúng là Hoài Nghĩa, liền sai người khiêng nguyên chiếc kiệu ấy về nha môn. Địch công lập tức về tới viên môn (cổng ngoài nha môn của quan lớn), thăng đường (lên công đường ngồi xử án) để tra hỏi.
Lúc ấy Vương Dục Thư đã dẫn rất đông dân chúng tới nha môn làm ầm ĩ, nói: “Hoài Nghĩa làm càn trái phép như thế, dân đen chúng tôi bị hại không chịu nổi. Nếu hôm nay không chém đầu hắn, chúng tôi liều chết ở đây, xem quan tuần phủ xử trí ra sao. Bằng không, chúng tôi sẽ kéo tới Ngọ Môn (cổng chính phía nam hoàng cung, nơi có thể kêu oan thẳng lên vua).”
Đang lúc ồn ào chưa dứt, bỗng thấy Địch công trở về, nhiều người túm mấy phu kiệu, khiêng theo một cỗ kiệu. Địch công ngồi xuống đại đường, sai người giải bọn phu kiệu lên trước. Đào Can dạ một tiếng, đã bắt bốn người quỳ trước án. Địch công quát: “Bốn đứa bay to gan thật, dám tới nha môn Hình bộ (bộ coi việc hình pháp, xét xử tội phạm trong triều) cướp khâm phạm (phạm nhân do chính vua chỉ định xét xử)! Tả hữu, trước hãy đánh thật nặng mỗi đứa một trăm roi, rồi chém đầu bêu cho mọi người xem.”
Bọn phu kiệu nghe vậy, đứa nào cũng hồn bay lên trời, vội vàng dập đầu không ngớt ở dưới, nói: “Việc này không phải ý của chúng con. Nếu đại nhân chém đầu bêu chúng con, nhà chúng con ai cũng có già có trẻ, thế thì họ phải chết đói mất. Ấy đều là Võ hoàng thân ở Hình bộ sai chúng con khiêng Hoài Nghĩa ra, đưa vào trong cung. Nếu giữa đường có ai hỏi thì cứ nói là phu nhân của ngài, vì thế chúng con mới dám làm vậy. Nay đại nhân mà xử chết chúng con, chẳng phải là oan uổng lắm sao!”
Địch công nói: “Nói bậy! Võ hoàng thân là đại thần của triều đình, vâng chỉ vua lo xử vụ án này, chưa hề tra hỏi, cớ sao lại đưa hắn vào cung? Rõ ràng là bọn bay làm điều trái phép!” Đám dân chúng nghe lời ấy, ai nấy đồng thanh nói: “Trên đời lại có thứ quan tồi như thế, chỉ một mực che chở vì nể mặt nhau, chẳng đoái hoài gì tới dân! Chúng ta đằng nào cũng sống không nổi, chi bằng kéo tới Hình bộ, lôi Võ Thừa Nghiệp ra đánh chết, liều chịu tội chết.” Nói rồi cả đám ồn ào kéo đi, tới nha môn Hình bộ.
Lúc ấy Võ Thừa Nghiệp vừa sai người đưa Hoài Nghĩa vào cung, định khóc lóc kể lể với Võ Tắc Thiên, bàn một kế hay để dập êm việc này. Đi đã khá lâu mà mãi chẳng thấy người cũ quay về. Bỗng nghe ngoài cửa ầm ầm như nước sôi trong vạc, tiếng người vô số, ùn ùn kéo tới như ong vỡ tổ. Đang lấy làm lạ, sai người ra dò hỏi, thì bên ngoài đã có người vào báo: “Hiện có rất đông dân chúng chen chật cả đại đường, nói đại nhân thả Hoài Nghĩa đi, giữa đường bị dân chặn lại, ép Địch đại nhân đem về. Họ nói đại nhân vì tình riêng mà bán phép nước, không trị tội Hoài Nghĩa, nên họ định ùa cả vào tới cửa nhà trong để nói lý với đại nhân.”
Võ Thừa Nghiệp nghe xong, kinh hãi nói: “Ta đưa Hoài Nghĩa vào cung, chính là muốn cho hắn trốn tránh, xin Võ hậu ra chỉ tha cho, thì dù Địch Nhân Kiệt có làm gắt đến đâu cũng chẳng sao. Ai ngờ lại bị đám dân biết được, nay hắn bị đem về nha phủ viện chịu khổ, ngày mai lão Địch ắt sẽ có một phen dây dưa với ta, thế này biết làm sao đây?”
Đang nói thì bỗng nghe một tràng la ó, cửa noãn các (?) (gian phòng ấm phía trong) đã bị chen đổ. Chỉ nghe dân chúng hô: “Hắn là quan Hình bộ, lẽ ra phải giải oan cho dân, cớ sao lại lén thả Hoài Nghĩa? Hắn đã dám vì tình riêng thì chúng ta cũng dám đánh hắn! Đằng nào cũng sống không nổi, đánh ra tai họa thì cùng lắm là giết sạch dân chúng ta, để cho thằng sư làm vua.” Nói rồi đã có bốn năm chục người xông vào, thấy Võ Thừa Nghiệp thì đồng thanh hô bắt lấy.
Thừa Nghiệp thấy đã chọc giận cả đám đông, không dám ra ngăn, đang định lẻn lối bên chạy trốn thì đã bị một người túm được. Tiếp đó năm sáu người xông lên, người đấm một quả, kẻ đá một cú, chẳng mấy chốc đánh Võ Thừa Nghiệp sưng bầm cả mặt mũi. Thừa Nghiệp sợ mất mạng, chỉ biết nằm dưới đất van: “Thưa các vị bà con, ta nhất định sẽ xử nghiêm Hoài Nghĩa, các vị thấy thế nào? Xin đừng đánh nữa!”
Trong đám có mấy người đứng ra dàn xếp, nói: “Các anh hãy tạm dừng tay, để tôi nói với hắn.” Mọi người đều nói: “Còn nói gì với hắn nữa? Hắn chẳng đoái gì đến dân, dân cần thứ quan chó này làm gì!” Võ Thừa Nghiệp vội nói: “Vị bà con này muốn nói điều gì, Võ Thừa Nghiệp này xin nghe theo hết thảy, được chăng?”
Người kia lại ngăn mọi người, rồi nói: “Ông đã là đại thần của triều đình, thì việc gian phòng bí mật ở chùa Bạch Mã hôm qua, cùng việc người đàn bà họ Lý đập đầu chết, đều do chính anh ông tận mắt trông thấy. Ông cũng đâu phải lòng lang dạ sói, cớ sao vì một thằng sư mà bẻ cong phép nước như vậy? Hôm nay ông muốn sống thì chỉ có cách mời Địch đại nhân tới đây cùng nhau xét xử, kết hắn tội chết, phá sạch mọi gian phòng bí mật ở chùa Bạch Mã, thì chúng tôi sẽ giải tán ngay. Nếu không như thế, chúng tôi đằng nào cũng không thoát tội chết vì đánh nhục đại thần, thì ông cũng đừng hòng sống!”
Võ Thừa Nghiệp thấy đám đông hung hăng, không dám cãi, vội nói: “Ta xin làm theo lời các vị, lập tức đi mời Địch đại nhân.” Liền sai người cầm thiếp tới nha môn tuần phủ. Mặt khác lại sai người đi báo tin cho các nha môn, để họ dẫn quân tới đuổi đám người này, kẻ cầm đầu thì xử tội chết. Đám gia nhân nhận lệnh đi ra, chia nhau mỗi người một ngả.
Trước hết nói về Địch công: thấy dân chúng đã kéo tới Hình bộ, ông liền bãi đường, vẫn giao Hoài Nghĩa cho tuần bổ (viên quan lo canh gác, truyền báo trong nha) trông giữ, lấy khẩu cung (lời khai) của bốn phu kiệu rồi giao lính sai dịch dẫn đi, còn mình thì ngồi đợi trong thư phòng. Được một lúc, bỗng thấy tuần bổ dẫn vào một người. Người ấy tới thư phòng, lấy ra một tấm thiếp, nói với Địch công: “Võ đại nhân ở Hình bộ đặc biệt sai sai quan (viên quan được phái đi làm việc) này tới mời đại nhân mau đến ngay. Hiện dân chúng đang làm loạn công đường, nguy cấp vô cùng, nếu đại nhân không tới nữa thì sẽ có đại họa!”
Địch công cố ý nói: “Đó là do Võ hoàng thân tự mình không cẩn thận, chọc giận đám đông, ta nay đã vì ông ấy mà bị liên lụy rồi. Từ khi thánh thượng giao Hoài Nghĩa cho ông ấy xét xử, việc này đã không còn dính dáng gì tới ta. Bỗng dân chúng kéo tới viên môn làm ầm, nói Võ hoàng thân vì tình riêng mà bẻ cong phép nước, thả Hoài Nghĩa ra, ép ta đi bắt về, ta đành phải đi cùng họ. Ta vẫn nghĩ quyết không có chuyện ấy, ai ngờ đi tới nửa đường, dân chúng đã giật tung kiệu, lôi Hoài Nghĩa ra. Khi ấy ai nấy nhìn nhau ngơ ngác, ta đành phải đem người về, hỏi qua loa một lượt; ai ngờ bọn phu kiệu khai rõ sự thật, rằng chính Võ hoàng thân đã thả hắn, vì thế mới chọc giận đám đông, kéo tới nha môn Hình bộ.
Nay lại tới mời bản viện, bản viện làm sao có thể đi? Ta lại không có chỉ vua cho hội thẩm (cùng nhau xét xử), nếu hoàng thân không trị nổi dân chúng, rồi quay lại nói bản viện cố ý nắm quyền, làm việc vượt phận người khác, thì đó là tội khi quân (lừa dối vua), ta sao gánh nổi?”
Viên sai quan thấy Địch công không chịu đi, vội nói: “Việc này là chính Võ đại nhân sai tới mời, hiện có danh thiếp ở đây, lẽ nào lại làm liên lụy đại nhân? Kính xin đại nhân đi cho một chuyến, bằng không dân chúng làm ra họa lớn, cả kinh thành đều bị vạ lây.” Địch công nói: “Bản viện chưa có chỉ vua, quyết không thể đi. Sao ngươi không tới chỗ Võ Tam Tư báo tin, mời ông ấy đến dàn xếp? Bằng không thì ta giao Hoài Nghĩa cho ngươi đem về, xem dân chúng nói sao.”
Viên sai quan ấy đâu dám nhận đem Hoài Nghĩa về, như thế chẳng phải bị dân đánh chết sao, đành lui ra, chạy như bay về nha. Đã thấy quan viên khắp kinh thành dẫn rất nhiều quan binh, chen chúc ở cửa; hắn liền rẽ đám đông chen vào trong. Chỉ thấy dân chúng hô to: “Võ Thừa Nghiệp, đồ đầu chó, còn điều quân tới dọa chúng ta!” Nói rồi nhiều người xông lên, nhấc bổng Võ Thừa Nghiệp lên, nói vọng ra ngoài: “Bọn các người mà bước vào cửa này, thì chúng ta đem hắn ra khai đao trước (giết trước) cho các người xem!”
Các quan viên thấy vậy, còn ai dám động tay, vội nói: “Các người hãy tạm đặt ông ấy xuống, chúng ta cho binh lính lui đi là được.” Võ Thừa Nghiệp đã sợ đến vãi cả phân lẫn nước tiểu, miệng không ngớt kêu: “Các vị đại thần không cần vào, hãy đợi Địch đại nhân tới xử trí.”
Đang lúc rối loạn cả đống, viên sai quan ấy đành nói: “Địch đại nhân không chịu tới, nói việc này không liên quan đến mình, lại chưa có chỉ vua, không thể làm vượt phận người khác, hiện đã vì đại nhân mà bị liên lụy rồi. Ông nói vì dân chúng làm ầm ở viên môn nên mới vậy, và định đưa Hoài Nghĩa tới đây, vẫn để đại nhân xét xử.”
Võ Thừa Nghiệp chưa kịp mở miệng, đã thấy nhiều người trong đám dân nói: “Quan tuần phủ lại che chở như vậy sao? Nếu ông ta đưa tới thì trị tội luôn cả ông ta.” Nói rồi lại náo loạn không thôi. Võ Thừa Nghiệp vội kêu: “Ấy là ông ta không chịu tới, chẳng phải lỗi của hạ quan. Các vị bà con có giết chết hạ quan cũng chẳng được lợi gì, sao không tới nha môn tuần phủ mà nói lý với Hoài Nghĩa?”
Mọi người chửi: “Thằng gian tặc mày chỉ quen đùn đẩy! Địch đại nhân không tới là vì sợ mày tâu dối lên triều đình. Giờ đây bao nhiêu quan viên ở cả đây, sao không sai họ cùng đi mời, lại đem đám lính này tới dọa chúng ta làm gì? Nếu còn không đi, chúng ta dứt khoát chẳng sợ phép vua nữa!” Nói rồi hai người dốc ngược Võ Thừa Nghiệp lên, đầu chúc xuống, chân chổng lên, quăng qua quăng lại như vung chùy lưu tinh (một thứ binh khí gồm quả nặng buộc vào dây dài, vung quay tròn), quăng cho Võ Thừa Nghiệp đầu choáng mắt hoa, kêu như lợn bị chọc tiết, cứ thế la hét loạn xạ.
Các quan thấy vậy, thật là tiến thoái lưỡng nan: muốn xông lên ngăn thì lại sợ mất mạng; nếu không lên thì Võ Thừa Nghiệp cứ kêu la. Vừa lúc ấy Võ Tam Tư đã tới, đành lớn tiếng gọi: “Ta cùng các vị đại nhân đi mời ngay, các người chớ động tay.” Mọi người nói: “Hạn cho ông ba khắc (một khắc khoảng mười lăm phút), không tới thì quăng tiếp.” Nói xong, “huỵch” một tiếng, ném Thừa Nghiệp xuống đất.
Võ Tam Tư đành dẫn các quan chạy như bay đi. Tới nha môn tuần phủ, chẳng kịp đợi tuần bổ vào báo, đi thẳng tới thư phòng. Địch công thấy mọi người tới, biết là vì chuyện Hoài Nghĩa, không đợi Võ Tam Tư mở lời đã vội nói: “Việc này bảo hạ quan phải làm sao? Cơn giận của đám đông khó mà chọc vào, bao nhiêu dân chúng kéo tới viên môn làm ầm, nếu lỡ kích ra biến lớn, hạ quan sao gánh nổi? Em của ngài là đại thần được giao xét xử, cớ sao lại thả Hoài Nghĩa? Bốn phu kiệu đều khai một lời như nhau, đều nói do đại nhân Hình bộ sai khiến. Chẳng phải hạ quan làm ra vẻ to chuyện, chứ Hoài Nghĩa suýt nữa đã bị dân giết chết. Nay quý hoàng thân tới đây, hạ quan vừa hay được thoát gánh nặng. Dù sao thánh thượng đã giao em ngài xét xử, xin quý hoàng thân đem phạm nhân đi, để sau này dân chúng khỏi lại tới đây làm loạn.”
Võ Tam Tư thấy Địch công dùng lời lẽ chặn hết đường như vậy, vội nói: “Đại nhân là lão thần từ đời tiên hoàng (vị vua đời trước), từ lâu được dân chúng tin phục. Nay em tôi tính mạng chỉ trong chốc lát, kính xin đại nhân đi cho một chuyến, trước hãy định tội danh cho Hoài Nghĩa, để mọi người giải tán. Về sau nếu có tha cho Hoài Nghĩa thì sẽ bàn tiếp. Lúc này xin hãy nể tình cùng làm quan một triều, kẻo gây thành đại họa.”
Địch công vội nói: “Quý hoàng thân chẳng phải muốn hại chết lão phu sao! Em ngài xét xử là vâng chỉ vua mà làm, lão phu tới đó là vượt phận. Nếu thánh thượng bảo ta nhiều chuyện, thì cái tội khi quân, tự ý chuyên quyền ấy còn ra gì nữa? Xin quý hoàng thân lượng thứ, việc này quyết không thể vượt phận.” Võ Tam Tư nói: “Đại nhân đi chuyến này là cứu mạng em tôi, thánh thượng biết được ắt sẽ ban ơn, lẽ nào lại hỏi tội?”
Địch công nói: “Mặc các vị nói gì, lão phu cũng không dám vâng lệnh. Phải biết lòng người khó lường, nay vì việc này ta đã bị liên lụy không ít. Nếu sau này có gian thần tâu bậy một bản, nói ta xúi giục dân chúng làm loạn pháp đường, cướp Hoài Nghĩa về, thì lúc thánh thượng nổi giận, làm sao mà phân trần? Chẳng phải lại tự đưa mạng mình đi sao? Các vị nếu nhất định muốn hạ quan tới, thì xin lập ngay ở đây một tờ bằng đơn (giấy làm bằng chứng), ghi rõ việc Võ Thừa Nghiệp tự ý thả Hoài Nghĩa ra sao, bị dân chúng kéo tới làm ầm pháp đường, cho nên mới tới mời ta, viết thành giấy làm bằng, các vị cùng ký tên lên đó, thì lão phu may ra mới có thể đi. Bằng không, việc chẳng liên quan đến mình, cần gì xen vào.”
Võ Tam Tư biết rõ Địch công cố ý thoái thác, nhưng đành phải theo ông, vội vàng viết xong. Bao nhiêu quan viên vốn đều là bè đảng gian của họ Võ, ai nấy đều ký tên điểm chỉ lên đó. Sau đó Địch công cùng mọi người ngồi kiệu tới Hình bộ.
Dân chúng đang nói ở đó: “Võ Tam Tư chưa đi mời đâu, chắc cũng trốn biệt rồi, bằng không giờ này đã phải tới. Hắn coi chúng ta là dân làm phản, định dùng quân để khống chế chúng ta, thôi cứ quăng chết thằng này đã rồi tính.” Nói xong cùng hò hét, ùa tới như sóng triều, lập tức lại dốc Võ Thừa Nghiệp đầu chúc xuống, chân chổng lên, vung như chùy lưu tinh.
Địch công vội bước lên, chen vào trong, lớn tiếng nói: “Các người ở đây là muốn giải oan cho Vương Lý thị (người đàn bà họ Lý, vợ nhà họ Vương), hay là muốn nhân dịp này làm loạn?” Mọi người thấy Địch công tới, đồng thanh nói: “Khắp mặt đất này, chẳng ai không phải là bề tôi của vua (?) (lời trong Kinh Thi). Ai mà chẳng có nhà cửa, tính mạng, sao dám làm loạn? Chỉ vì ngày thường bọn gian đảng này hành hạ dân lành, gian dâm đàn bà con gái, dân đã không sống nổi.
Hôm qua con dâu Vương Dục Thư tự vẫn ở chùa Bạch Mã, chính đại nhân cùng Võ Tam Tư khám xét, rõ rành rành, tội không thể chối, sao không hỏi tội hắn, lại giao sang Hình bộ, để thằng quan chó này lén thả đi! Nếu chẳng phải chúng tôi nghe tin kéo tới, thì chẳng phải hắn lại lọt lưới pháp luật sao? Xử trí như thế thì dân làm sao yên ổn? Nay đại nhân đã tới, chỉ xin giải oan cho người đàn bà họ Vương, trị tội Hoài Nghĩa, chúng tôi tình nguyện nhận tội làm loạn công đường. Nếu không như thế, quyết khó mà giải tán.”
Địch công nói: “Bản viện đã tới đây, các người còn lo gì nữa! Lập tức sẽ cùng giải Hoài Nghĩa tới xét. Các người hãy đặt Võ hoàng thân xuống thì mới ra thể thống. Cứ hỗn loạn chen chúc một chỗ thế này, còn gì là trên dưới nữa?” Dân chúng nói: “Ở đây quyết không thể xử! Hoài Nghĩa tới đây, chúng tôi không thể lúc nào cũng canh giữ, nếu đêm đến hắn lại thả đi, thì biết đòi người ở đâu? Nếu muốn xét hỏi, vẫn phải về nha môn tuần phủ mới yên tâm.”
Địch công nghe lời ấy, cố ý nói: “Các người sao lại ngang ngược thế? Võ đại nhân là khâm sai (quan được vua trực tiếp sai làm việc) vâng chỉ vua, lẽ nào lại tới nha môn tuần phủ mà xét hỏi? Nếu lần này còn lén thả nữa, thì các người cứ tìm bản viện mà đòi người là được.” Rồi ông quay sang nói với Võ Thừa Nghiệp: “Quý hoàng thân, hôm nay hạ quan tới đây, ngài phải biết là cần định tội danh cho Hoài Nghĩa, bằng không, hạ quan cũng không gánh nổi.” Võ Thừa Nghiệp lúc này chỉ mong đám đông tản đi, nên điều gì cũng gật đầu ưng hết, nói: “Xin đại nhân làm chủ cho hạ quan, dù thế nào cũng sẽ cùng nhau tâu lên thánh thượng.” Bấy giờ dân chúng nghe ông ta nói chắc như vậy, mới đặt ông ta xuống.
Địch công sai người đi giải Hoài Nghĩa tới. Chẳng biết việc sau thế nào, xem hồi sau sẽ rõ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video