Hồi thứ sáu: Lão phu mộ ăn nói hỗn hào; Quan huyện hiền lên công đường tra án
Lại nói, Địch công (tức Địch Nhân Kiệt, quan huyện Xương Bình) thấy ông lão đi tới thì nói: "Ông thật quá vô lễ. Tôi tuy là người giang hồ, chẳng có tiếng tăm gì, cũng đâu đến nỗi hồ đồ mà tới chỗ này bán thuốc. Chỉ vì có duyên cớ nên mới tới hỏi ông. Tôi xem khu mộ này, vận đất rất tốt, chẳng quá mười năm, con cháu ắt sẽ phát đạt lớn. Vì thế muốn hỏi ông có biết chủ mảnh đất này là ai, đất này có chịu bán hay không?"
Ông lão nghe xong, cười nhạt một tiếng rồi quay người bỏ đi. Hồng Lượng bước theo một bước, túm lấy ông ta, giận dữ nói: "Vì ông đã có tuổi nên tôi không muốn gây gổ với ông. Nếu là mười năm trước thì tôi đã đánh cho ông một trận nên thân, xem ông còn dám làm ngơ người khác nữa không. Ông có phải người câm đâu, thầy tôi hỏi ông như thế, sao không trả lời?"
Người kia bị túm chặt, không thoát ra được, đành nói với Hồng Lượng: "Không phải tôi không muốn nói chuyện với ông ấy, nhưng ăn nói cũng phải có căn cứ chứ. Ông ấy bảo khu mộ này con cháu phát đạt, mà nhà này hiện nay đã tuyệt tự (không còn con cháu nối dõi) rồi. Từ khi chôn ở đây, bọn phu mộ chúng tôi chưa từng thấy nhà ấy có ai tới viếng mộ, đến cả con gái cũng hóa câm. Phong thủy (thuật xem thế đất, hướng đất để đoán phúc họa cho người sống và con cháu) của ngôi mộ này còn có gì tốt nữa? Chẳng phải là nói bừa hay sao?"
Hồng Lượng cố ý nói: "Chẳng lẽ ông nhận nhầm? Tôi tuy không phải dân ở đây, nhưng chỗ này tôi cũng thường lui tới. Nhà có người hóa câm kia họ Tất, còn nhà chôn ngôi mộ này, chẳng lẽ cũng họ Tất sao?" Ông lão cười nói: "May mà ông còn bảo là biết. Ông ta không họ Tất, chẳng lẽ ông đổi họ hộ ông ta à? Lão ngoài ruộng còn có việc, không rảnh ngồi tán chuyện với ông. Ông không tin thì tới Lục Lý Đôn mà hỏi, sẽ biết ngay." Nói xong, gạt tay Hồng Lượng ra rồi vội vã bỏ đi.
Địch công đợi ông ta đi xa rồi mới nói: "Đây chắc chắn là bị giết oan rồi, không thế sao lại ứng nghiệm lạ lùng đến vậy. Ta với ngươi hãy về thành rồi tính tiếp." Lúc ấy Hồng Lượng đi trước dẫn đường, ra khỏi mấy con đường nhỏ, đi thẳng ra đường lớn. Tới lúc xế chiều thì trong bụng đã thấy đói, hai người chọn một quán cơm ăn một bữa no nê, rồi lại đi tiếp. Khoảng lúc lên đèn thì đã vào tới trong thành Xương Bình.
Hai thầy trò về tới huyện nha, vào thư phòng ngồi. Lúc ấy bọn sai dịch thấy quan mình hai hôm nay không thăng đường (lên công đường xử án), đã nghi hoặc không yên, bảo nhau: "Hay là vì vụ án mạng chưa phá được nên ở trong buồn bực? Không thì chắc lại đi vi hành dò xét rồi." Người này một câu, người kia một câu, đang bàn tán riêng với nhau thì Địch công đã vào trong nha, trước hết hỏi Kiều Thái, Mã Vinh đã về chưa.
Có người nhà thưa ngay: "Tối hôm kia hai người đã về một chuyến, vì đại gia không có trong nha nên sáng sớm hôm sau lại đi làm việc. Nhưng người họ Khâu kia vẫn chưa dò ra, không biết thế nào." Địch công gật đầu, liền truyền gọi sai dịch trực ngày vào hỏi chuyện. Lúc ấy Hồng Lượng ra gọi, chừng uống xong nửa chén trà thì người sai dịch đã bước vào, chào hỏi Địch công rồi đứng hầu.
Địch công nói: "Bản huyện có chu thiêm (thẻ lệnh viết bằng mực son của quan, giao cho sai dịch làm bằng để đi gọi người, bắt người) ở đây. Sáng mai trời vừa sáng, mau tới hai nơi là trấn Hoàng Hoa và Cao Gia Oa, gọi cả người phu mộ lẫn địa giáp (người được quan giao trông coi trị an, báo việc ở một vùng như trấn, phường) về đây, để phiên xử buổi sáng hỏi chuyện."
Người sai dịch nhận thẻ son, về tới ban phòng (phòng trực của sai dịch), nói với mọi người: "Bọn ta yên ổn được hai hôm, không nghe có chuyện gì mới, giờ cái việc chẳng đâu vào đâu này lại mọc ra. Không biết ông lớn lại nghe được chuyện gì mà bỗng sai ta đi trấn Hoàng Hoa. Các anh có biết địa giáp ở đó là ai không?"
Mọi người nói: "Hôm nay Hà Khải còn ở trong thành, sao anh lại quên mất? Năm ngoái lúc hắn thượng mão (đến nha điểm danh, ghi tên nhận chức), còn mời cả bọn ta về trấn hắn uống rượu, sao anh mau quên thế? Sáng mai đi sớm thì chắc gặp được hắn. Ông quan này làm chậm là không được đâu. Thanh liêm thì thật là thanh liêm hết mức, địa phương có được ông quan tốt này, chỉ khổ cho bọn ta phải gánh bao nhiêu là vất vả, suốt ngày ngồi đây mà chẳng kiếm được một đồng." Người sai dịch ấy nghe nói là Hà Khải, hôm đó về nhà nghỉ một đêm, hôm sau mới canh năm (khoảng 3 đến 5 giờ sáng) đã vội vàng dậy.
Tới trấn Hoàng Hoa, anh ta vào nhà Hà Khải trước, giao lại công văn, bảo người giúp việc của Hà Khải tới Cao Gia Oa gọi người phu mộ, còn mình thì ở lại trong trấn. Ăn cơm trưa xong thì người kia đã dẫn người phu mộ tới, ba người cùng nhau về huyện.
Người sai dịch bẩm báo đã tới xong, Địch công liền lên ngồi công đường, trước hết cho dẫn Hà Khải lên hỏi: "Ngươi là địa giáp trấn Hoàng Hoa phải không? Năm nào điểm danh nhận chức, năm nào về phường nhận việc? Từ trước tới nay trong vùng có những vụ án gì, sao lại lười biếng bỏ bê việc công, không đến bẩm báo?"
Hà Khải thấy Địch công vừa mở miệng đã nói ra mấy câu như vậy, biết ông lại dò ra chuyện gì đó, vội vàng thưa: "Tiểu nhân điểm danh nhận chức vào tháng Ba năm ngoái, mồng một tháng Tư về phường nhận việc, xưa nay đều cẩn thận làm việc công, không dám để lỡ việc. Từ khi ông lớn tới nhậm chức, quan thanh liêm, dân yên ổn, trong trấn thật không có vụ án nào để báo. Tiểu nhân được ơn cho nhận chức, đâu dám lười biếng, xin ông lớn rộng lượng."
Địch công nói: "Đã là tháng Tư về phường nhận việc, vì sao tháng Năm năm ngoái xảy ra vụ án mạng mưu sát mà ngươi chẳng hề hay biết?" Hà Khải nghe câu này như bị dội một chậu nước lạnh lên người, tim đập thình thịch, vội nói: "Tiểu nhân ở phường, ngày đêm đi tuần, thật không có vụ án ấy. Nếu có vụ án ấy thì ông lớn ở ngay gần bên, đâu dám giấu án không báo?"
Địch công nói: "Lúc này bản huyện cũng chưa truy tội. Nhưng Tất Thuận trong trấn chết như thế nào? Ngươi đã là địa giáp, không lẽ không biết chuyện ấy, mau khai thật ra!"
Hà Khải thấy ông hỏi tới chuyện này, biết bên trong ắt có duyên cớ, lúc ấy thưa: "Tiểu nhân tuy làm việc ở trấn, nhưng có việc nên hỏi, cũng có việc không nên hỏi. Trong trấn có tới mấy nghìn hộ, không ngày nào không có việc cưới xin, ma chay. Tất Thuận chết cũng là chuyện thường. Người nhà ông ta đã không báo án, hàng xóm (?) cũng không đứng đơn kiện. Tiểu nhân chỉ biết ông ta chết sau Tết Đoan Ngọ (mồng năm tháng Năm âm lịch) năm ngoái. Còn chết như thế nào thì tiểu nhân thật không biết, không dám nói bừa."
Địch công quát: "Cái đồ đầu chó nhà ngươi cãi cũng rành rọt lắm! Bản huyện nay đã biết rõ cả rồi mà ngươi còn lấp liếm như vậy, ngày thường bỏ bê việc công thế nào thì cũng đủ thấy." Nói xong, lại sai dẫn người phu mộ lên.
Ông lão kia nghe quan huyện gọi mình thì đã sợ như chết rồi, run lẩy bẩy quỳ trước án thư nói: "Tiểu nhân là phu mộ ở Cao Gia Oa, xin chào ông lớn." Địch công thấy dáng vẻ ông lão như vậy, nhớ lại lúc hôm qua ông ta bỏ chạy, trong bụng rất buồn cười. Lúc ấy hỏi: "Ngươi tên gì, làm phu mộ được mấy năm rồi?"
Người ấy nói: "Lão họ Đào, tên là Đào Đại Hỷ…" Câu chưa nói hết, sai dịch hai bên đã quát: "Lão đầu chó nhà ngươi to gan thật, trước mặt ông lớn mà dám xưng 'lão'! Đánh cho ngươi hai trăm trượng (gậy dùng để đánh phạt), xem ngươi còn già hay không!" Người phu mộ thấy sai dịch quát tháo thì sợ đến mặt cắt không còn giọt máu, vội đổi giọng: "Tiểu nhân đáng chết! Tiểu nhân làm phu mộ đã ba mươi năm. Hôm nay ông lớn có điều gì sai bảo?"
Địch công nói: "Ngươi ngẩng đầu lên, chỗ này có phải là Quỷ Môn Quan (cửa ải dẫn xuống âm phủ theo tín ngưỡng dân gian) không? Ngươi nhìn xem, có nhận ra bản huyện không?" Đào Đại Hỷ vừa nghe câu này đã sợ cứng cả lưỡi, trong bụng nghĩ: "Câu ấy hôm qua mình nói với ông thầy lang, chẳng lẽ nói thế là phạm pháp? Ông lớn này không giống người khác." Mắt thấy cái mông sắp phải ăn đòn mất mặt, cuống cả lên hồi lâu mới nói được: "Đại gia ở trên, tiểu nhân không dám ngẩng đầu. Hôm qua tiểu nhân lỗ mãng, buột miệng nói đùa với ông thầy lang bán thuốc, xin đại gia tha thứ cho một lần."
Địch công nói: "Ngươi đã biết tội thì tạm không truy cứu. Ngươi cứ nhìn thử xem, bản huyện với người kia thế nào?"
Ông lão ngẩng đầu nhìn, hồn vía đã bay lên chín tầng mây, vội vàng dập đầu ở dưới nói: "Tiểu nhân đáng chết, tiểu nhân không biết là ông lớn. Lần sau dù với ai, tiểu nhân cũng không dám như vậy nữa." Bọn sai dịch thấy thế mới biết Địch công lại đi dò xét vụ án.
Chỉ nghe ở trên nói: "Ngươi đã biết ngôi mộ ấy là nhà họ Tất chôn, thì lúc họ tới chôn, tình hình thế nào, có những ai đưa tang, vì sao ngươi biết con gái nhà ấy hóa câm? Khai thật ra."
Ông lão nói: "Tiểu nhân làm phu mộ, hễ có người tới chôn cất đều trả tiểu nhân hai trăm đồng tiền đồng, để tiểu nhân lo việc đắp mộ, vun đất cho họ. Năm ngoái, ba ngày sau Tết Đoan Ngọ, bỗng thấy khiêng một cỗ quan tài tới, hai người đàn bà khóc không ngớt, nói là cậu con nhà họ Tất trong trấn. Hai người đưa tang, một là vợ, một là mẹ đẻ của người chết.
Tiểu nhân vốn định chôn ở trong bãi tha ma chung, vừa tới trước quan tài thì bỗng bên trong kêu 'cục cạch, cục cạch' hai tiếng, tiểu nhân sợ hãi vô cùng. Lúc ấy tiểu nhân nói với bà mẹ: 'Con bà chết không cam lòng, bây giờ vẫn còn động đậy đấy. Hay là các người khâm liệm (tắm rửa, mặc áo cho người chết rồi đặt vào quan tài) sớm quá? Rốt cuộc chết vì bệnh gì?'
Bà mẹ chưa kịp mở miệng thì người vợ đã vừa khóc vừa chửi tiểu nhân một trận, bảo tiểu nhân chiếm giữ đất công không cho chôn. Bà già thấy cô ta nói vậy cũng quay sang cãi nhau với tiểu nhân. Lúc ấy vì họ là hai người đàn bà, tiểu nhân không tiện tranh cãi với họ. Lại sợ người chết này chết không rõ ràng, sau này khi phá án ắt sẽ tới khám nghiệm tử thi, nếu chôn lẫn trong bãi tha ma chung thì chẳng phải liên lụy tới người khác sao? Vì vậy tiểu nhân mới chôn riêng ông ta ở chỗ ấy.
Ai ngờ chôn xuống rồi, đêm nào khuya khoắt cũng có tiếng ma kêu không dứt, làm sao cũng không yên. Hôm qua lúc ông lớn ở đó, không phải tiểu nhân to gan, mà thật vì không dám nán lại chỗ ấy. Đó là những gì tiểu nhân tai nghe mắt thấy. Còn người chết ấy có thật là chết không rõ ràng hay không thì tiểu nhân thật không biết, xin ông lớn rộng lượng."
Địch công nghe xong nói: "Đã như vậy, bản huyện tạm cho ngươi về, ngày mai ra chỗ ấy chờ hầu là được." Nói xong, Đào Đại Hỷ lui xuống. Ông liền truyền lệnh tại công đường: "Hồng Lượng cùng với khoái sai (lính chuyên đi bắt người, đuổi bắt tội phạm), ngay tối nay tới trấn Hoàng Hoa, sáng mai dẫn vợ của Tất Thuận về, để buổi trưa thẩm vấn." Dặn dò xong, ông lui vào hậu đường (phần nhà phía sau công đường, nơi quan ở và làm việc riêng).
Bọn khoái sai ai nấy lắc đầu, lời ra tiếng vào, nói: "Bọn ta ở cái trấn này, mỗi tháng ít nhất cũng qua lại năm sáu lần, chưa từng nghe có chuyện này, sao ông lớn lại thính tai đến thế? Vụ án mạng ở Lục Lý Đôn còn chưa bắt được hung thủ, lại moi ra thêm vụ án này, chẳng phải là tự chuốc phiền não sao! Các anh xem, việc này tự dưng từ đâu rơi xuống, bảo bọn ta biết đòi tiền ai?" Lúc ấy người này một câu, người kia một câu, bàn tán một hồi, rồi đành cùng Hồng Lượng lên đường. Chưa biết sau đó thế nào, xin xem hồi sau sẽ rõ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video