Hồi thứ bảy: Bà lão khổ sở van xin được tha, quan huyện hiền tài lần đầu tra hỏi lấy lời khai
Lại nói Hồng Lượng nhận đường dụ (tờ lệnh quan huyện viết ra tại công đường), cùng các khoái sai (lính nha môn chuyên đi bắt người, truyền lệnh) ngay hôm ấy đi gấp đến trấn Hoàng Hoa. Sáng hôm sau họ tới cửa nhà Tất Thuận, gõ hai tiếng vào cổng lớn. Nghe bên trong có một bà lão đáp: "Ai gõ cửa đấy, sớm thế này đã đến làm ồn. Các người từ đâu tới?" Vừa nói bà vừa ra tới cổng, mở cửa, thấy ba bốn gã đàn ông to lớn đứng chen trong ngõ. Bà vội dang hai tay chặn hai cánh cửa, hỏi: "Các người cũng nên biết, nhà tôi không có đàn ông, hai đời mẹ chồng nàng dâu đều ở góa, đã khổ không kể xiết. Mấy người các anh rốt cuộc vì việc gì mà sáng sớm đã đến đập cửa nhà người ta?"
Hồng Lượng định lên tiếng thì tên sai dịch kia đã nói trước: "Chúng tôi cũng là vâng lệnh trên sai đi, chẳng do mình được. Bằng không thì giờ này đang ngủ ở nhà rồi, vô cớ ai lại lặn lội đường xa đến đây cho khổ. Chỉ vì quan huyện nhà chúng tôi có đường dụ đây, sai chúng tôi cùng vị Hồng đô đầu (người đứng đầu toán lính nha môn) này đến, gọi bà cùng con dâu bà lập tức vào thành, để buổi xử án trưa nay ra trình. Bà đừng đứng chặn ở cửa thế này, đây đâu phải chỗ nói chuyện." Nói rồi hắn đẩy mẹ Tất Thuận một cái, mọi người ùa vào, tới nhà chính ngồi xuống. Thấy cửa buồng phía dưới vẫn chưa mở, Hồng Lượng liền lấy đường dụ ra, nói: "Việc công ở đây, không chậm trễ được. Con dâu bà bây giờ ở đâu, bảo ra đây, cùng đi gặp quan. Nói xong dăm ba câu là chẳng còn liên quan gì đến chúng tôi nữa."
Mẹ Tất Thuận thấy lính nha môn đến, sợ run cả người, nói: "Nhà tôi chưa từng làm điều gian ác, sao lại bắt mẹ chồng nàng dâu chúng tôi lên công đường? Chẳng lẽ có chủ nợ nào kiện nhà tôi, bảo chúng tôi nợ tiền không trả ư? Đáng thương thay, từ khi con trai tôi chết, trong nhà đã khó sống qua ngày, lấy đâu ra tiền trả người ta. Tôi tuy là nhà nghèo hèn, nhưng chưa bao giờ phải ra cửa quan bêu mặt, việc này biết tính sao đây? Xin các ông lính nể tình, làm phúc, thay tôi đến trước mặt quan bẩm trước một tiếng, tôi ở nhà bán bớt đồ đạc, gấp rút thanh toán là xong. Hôm nay xin cho khất hạn, khỏi phải lên công đường." Vừa nói, hai mắt bà đã chảy nước mắt.
Hồng Lượng thấy bà quả thật là người đàn bà hiền lành chất phác, chẳng làm được gì, bèn nói: "Bà cứ yên tâm, không phải có chủ nợ kiện bà đâu, chỉ vì quan lớn muốn gọi con dâu bà đến hỏi chuyện. Bà cứ giao cô ấy ra, may ra chúng tôi nể tình mà không bắt bà đi cùng."
Hồng Lượng chưa nói hết câu, mẹ Tất Thuận đã la lên, khóc mà rằng: "Tôi tưởng các người thật là người huyện sai tới, hóa ra là cáo mượn oai hùm (mượn danh thế người khác để dọa nạt), đến hù dọa dân lành chúng tôi! Ông ấy đã là quan, không ai kiện cáo, sao lại chỉ đòi bắt con dâu tôi? Đủ thấy các người không phải người tử tế, thấy con dâu tôi ở góa, hai mẹ con tôi không người không thế, nên nghĩ ra cái mưu xấu xa này, lừa nó đi, không cưỡng hiếp thì cũng bán làm gái lầu xanh. Đừng có nằm mơ! Các người đã như thế, thì bà nội mày đây liều cái mạng già này với mày, rồi lôi mày vào thành, xem ông quan huyện của mày có hỏi han gì không!" Vừa nói bà vừa khóc, vừa xông tới túm lấy Hồng Lượng.
Hai tên sai dịch bên cạnh không nhịn được, đẩy mẹ Tất Thuận ngồi xuống, quát: "Mụ già này thật không biết điều! Đây là Hồng đô đầu đặc biệt nương tay, để bà khỏi phải ra mặt nơi công chúng, nên mới bảo chỉ dẫn con dâu bà đi thôi. Bà hiểu lầm ý tốt, lại cho chúng tôi là giả. Chuyện thiên hạ có thể giả được, chứ đường dụ do chính tay quan viết đây, chẳng lẽ cũng giả sao? Ta thấy bà cũng hồ đồ quá, chẳng trách bị con dâu lừa gạt. Nếu không gặp được vị quan thanh liêm sáng suốt như trời xanh này, e rằng chết đến nơi bà vẫn chưa biết."
Mọi người đang giằng co ồn ào ở đó thì cánh cửa buồng phía dưới kêu một tiếng, nàng dâu đã bước ra, nói vọng ra ngoài: "Mẹ hãy đứng dậy, để con có lời hỏi họ. Một là các người không được quấy nhiễu, hai là chẳng có ai đứng đơn kiện, mẹ chồng nàng dâu chúng tôi ở trong nhà này, không làm việc gì phạm pháp. Người xưa nói hay lắm: dao thép tuy sắc, không chém người vô tội. Ông ấy tuy là quan địa phương, cũng phải nói cho có tình có lý. Nhà vua thấy có người đàn bà giữ tiết thờ chồng, còn lập đền thờ để nêu gương khen thưởng, sai quan phủ mùa xuân mùa thu đến cúng tế quét dọn. Chưa từng có lẽ nào hai đời ở góa (?) mà quan địa phương lại sai lính đến quấy nhiễu. Ông ấy muốn bắt tôi cũng chẳng khó, chỉ cần nói rõ đầu đuôi, hai mẹ con tôi phạm luật gì, lúc ấy tôi cũng chẳng sợ lên công đường mà biện bạch cho rõ ràng. Còn nếu bắt người kiểu này, thì đừng nói mẹ chồng nàng dâu tôi không chịu theo. Dù có đi, đến lúc ấy e chẳng ai mời nổi tôi về đâu (?), lúc đó đừng bảo tôi đắc tội với quan trên."
Đám sai dịch và khoái thủ nghe lời nàng nói sắc như dao cắt, miệng lưỡi lanh lợi, nói mãi không dứt, lúc này lại bị nàng chặn họng, chỉ biết nhìn Hồng Lượng. Hồng Lượng cười nói: "Cô em này tuổi tuy còn trẻ mà miệng lưỡi lại lanh lợi ghê, chẳng trách làm ra chuyện động trời như thế. Cô muốn hỏi vụ án bắt cô vì việc gì thì chúng tôi đâu phải quan huyện Xương Bình, chỉ biết có trát thì bắt người. Cô muốn hỏi thì lên công đường mà hỏi, đem mấy lời này ra dọa ai?" Lập tức anh đưa mắt ra hiệu, mọi người hiểu ý, ùa lên túm lấy nàng, chẳng cho nàng cãi lại, xô đẩy lôi ra khỏi cửa.
Mẹ Tất Thuận thấy con dâu bị người ta lôi đi, tuy muốn đuổi theo, nhưng khốn nỗi chỉ có một thân một mình, sao chống nổi đám lính dữ như lang như hổ ngăn cản, đành khóc gào thấu trời, lăn lộn dưới đất một hồi. Mọi người cũng chẳng rảnh mà để ý. Đến trên trấn, những nhà ở và cửa hàng hai bên thấy nhà họ Tất xảy ra chuyện, không biết vì cớ gì, đều xúm lại xem. Hồng Lượng sợ người ngoài ồn ào lộn xộn, cất cao giọng nói: "Chúng tôi là người do quan huyện Xương Bình họ Địch sai đến, phải lập tức đưa lên công đường tra hỏi. Các người là hàng xóm láng giềng quanh đây, giờ đứng chặn đường, lát nữa quan gọi hàng xóm lên thì đừng có trốn. Vụ án này không phải vụ án thường đâu." Những người kia sợ dính líu đến mình, liền lần lượt bỏ đi, Hồng Lượng nhân đó dẫn người một mạch đi về.
Vào khoảng đúng giữa trưa, họ về tới nha môn (công sở của quan huyện), Hồng Lượng lập tức vào bẩm với Địch công (tức quan huyện Xương Bình họ Địch). Địch công truyền lệnh dọn công đường chờ sẵn. Ông mặc quan phục, thắt đai, cửa noãn các (gian phòng nhỏ có che chắn ở giữa công đường, nơi quan ngồi xử án) mở ra, ông ngồi lên án thư xử kiện. Đã thấy các thư lại (viên chức lo giấy tờ trong nha môn) các ban đứng hàng hai bên, ông liền ra lệnh dẫn phạm nhân lên. Lính hai bên đồng thanh hô một tiếng thị uy, đã đem vợ Tất Thuận đến quỳ dưới thềm.
Địch công chưa mở miệng, đã thấy nàng hỏi trước: "Tiện phụ Chu thị xin dập đầu ra mắt quan lớn. Không biết quan lớn có điều gì dạy bảo mà đặc biệt sai lính đến trấn bắt về tra hỏi, xin quan lớn mau phân xử cho rõ. Tôi là người đàn bà góa còn trẻ, không thể quỳ lâu nơi công đường."
Địch công nghe những lời ấy, đã không khỏi nổi giận, cười lạt nói: "Hay cho hai chữ 'đàn bà góa' của ngươi! Ngươi chỉ lừa được bà già hồ đồ kia thôi, bản huyện há để ngươi lừa gạt! Ngươi hãy ngẩng đầu lên, xem bản huyện là ai?"
Chu thị nghe vậy, liền nhìn lên trên — giật mình không nhỏ, trong bụng nghĩ: "Đây rõ ràng là ông lang bán thuốc hôm trước, sao lại thành quan huyện Xương Bình này? Chẳng trách mấy hôm nay ta cứ bồn chồn rối ruột, hóa ra xảy ra chuyện này. Nếu bị ông ta tra ra thì biết làm sao?" Trong lòng tuy vô cùng sợ hãi, nhưng ngoài mặt không dám để lộ ra, trái lại còn lớn tiếng đáp: "Hôm trước tiện phụ không biết là quan lớn đến, nên mới buông lời xúc phạm. Tuy là lỗi của tiện phụ, nhưng không biết thì không có tội, quan lớn là bậc quan thanh liêm, lẽ nào vì việc ấy mà giận lây?"
Địch công quát: "Con dâm phụ này, ngươi không nhận ra bản huyện à! Chồng ngươi đang tuổi trẻ, lẽ ra vợ chồng phải đồng lòng, ăn ở với nhau trọn trăm năm, cớ sao ngươi lại để bụng xấu xa, thông dâm với kẻ khác, rồi giết hại chính chồng mình! Ngươi hãy khai thật ra, may ra bản huyện còn mở lòng khoan hồng ngoài phép nước, giảm bậc mà định tội. Nếu cứ nói lời quanh co chối cãi, thì ở chốn công đường phép nước này, sẽ cho ngươi chịu khổ ngay tức khắc! Ngươi tưởng hôm qua bản huyện cải trang là vì việc gì? Chỉ vì chồng ngươi chết không rõ ràng, hồn thiêng chưa tan, mấy hôm trước đã đến nha môn này dâng âm trạng (đơn kiện của hồn người chết gửi lên, nói theo quan niệm có ma báo oan), nên bản huyện mới đến dò xét. Ai ngờ ngươi coi thường phép nước, lại còn bôi nhọ cha mẹ chồng, chỉ riêng hai chữ 'ngỗ nghịch' (tội bất hiếu, chống đối cha mẹ, cha mẹ chồng) đã là tội không thể tha. Ngươi hãy khai thật ra, hôm đó giết chồng thế nào, gian phu là ai?"
Chu thị nghe nói mình mưu giết chồng, thật như bị một gậy giáng xuống đầu, đánh thẳng vào óc, hồn vía đã bay mất từ lâu. Nàng vội đáp: "Quan lớn là cha mẹ của dân, hôm trước tiện phụ thật là vô tình xúc phạm, sao lại vì việc nhỏ ấy mà nghĩ ra tội danh này để vu hại? Đây là việc liên quan đến mạng người, xin quan lớn mở lòng thương, không thể tùy ý đổ oan cho người ta được."
Địch công quát: "Bản huyện biết con dâm phụ ngươi là đứa miệng lưỡi, không đưa chứng cớ ra cho ngươi xem thì chắc ngươi cũng không chịu khai. Trong âm trạng chồng ngươi ghi rõ tội của ngươi: hắn nói sau khi hắn chết, ngươi sợ con gái lớn lên, về sau lộ ra chuyện kín, làm hỏng việc của ngươi, cho nên cùng gian phu bày mưu, dùng thuốc làm con gái bị câm. Hôm qua chính mắt bản huyện đã thấy, ngươi còn chối gì được nữa? Nếu không khai thật, bản huyện sẽ dùng hình tra khảo."
Lúc này Chu thị nào chịu khai, chỉ một mực kêu oan kêu ức, nói: "Tiện phụ biết nói từ đâu, chuyện có bóng không hình, tự dưng nổi lên sóng gió này. Dưới roi vọt tra tấn thì muốn người ta khai gì mà chẳng được! Dù có bị tra tấn đến chết, tôi cũng không thể nhận bừa."
Địch công nghe vậy, nổi giận nói: "Con dâm phụ này dám cãi lại ngay giữa công đường! Bản huyện liều bỏ chiếc mũ ô sa (mũ của quan, tức chức quan) này, chịu mang tiếng tàn ác, xem ngươi có chịu nổi hình phạt mà chối cãi được không! Người đâu, trước hãy lôi nó xuống đánh bốn mươi roi vào lưng!" Một tiếng truyền ra, lập tức nhiều sai dịch xông lên, lôi Chu thị xuống thềm son trước công đường, xé áo trên người nàng, quát tháo ầm ĩ, nhằm thẳng lưng mà đánh xuống. Chưa biết Chu thị rốt cuộc có chịu khai hay không, xem hồi sau sẽ rõ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video