Thiên 13 — Phẩm 13 – Các loại giới của chúng sinh

 Kinh Đại Ai, phẩm thứ mười ba: Các giống loại. (Đại Ai nghĩa là lòng thương xót lớn của Phật đối với chúng sinh.)

 Đức Phật bảo thiện nam tử (nguyên văn “tộc tính tử”: người con nhà dòng dõi tốt, tiếng Phật gọi người nghe pháp): “Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) biết rõ các loài trong thế gian có bao nhiêu giống, hình dạng và thân thể không thể tính đếm. Biết thế nào? Thân họ làm những việc chất chứa tội lỗi, Như Lai đều biết. Nếu dùng thân mình chất chứa công đức, Như Lai đều biết. Nếu dùng thân mình gieo điều ô uế xấu ác, đến nỗi không được che chở, không đến được cõi cứu độ, Như Lai đều biết.

 Lại Như Lai biết rõ các giới (giới: phạm vi, yếu tố cấu thành cái biết) như: nhãn giới (yếu tố mắt), sắc giới (yếu tố hình sắc mà mắt thấy), nhãn thức giới (yếu tố cái biết do mắt và hình sắc tiếp xúc), hiểu rõ gốc ngọn, cội nguồn sinh khởi của chúng. Biết thế nào? Bên trong là không (trống rỗng, không có thực thể riêng), bên ngoài cũng không, trong ngoài đều không. Tai, mũi, miệng, thân, ý cũng như thế; ý, pháp (đối tượng của ý), ý thức và tất cả các giới, Ngài hiểu rõ gốc ngọn chỗ chúng phát ra. Biết thế nào? Trong không, ngoài không, trong ngoài đều không. Giống đất, giống nước, giống lửa, giống gió (bốn yếu tố cấu thành vật chất) cũng đều không. Biết thế nào? Hiểu rõ chúng như hư không, vì thế mà biết.

 Ngài cũng biết cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn), cõi Sắc (cõi trời đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) và cõi Vô Sắc (cõi trời chỉ còn tâm, không có thân hình). Biết thế nào? Biết rằng do tưởng niệm mà dẫn đến, rót vào hữu vi giới (cõi của những gì do nhân duyên tạo tác) và vô vi giới (cõi không do tạo tác). Biết hữu vi giới lấy không có hành làm tướng (?); biết vô vi giới không do phi hành mà tạo thành tướng (?). Biết trần lao giới (cõi phiền não) do khách trần (phiền não từ ngoài đến) mà thành tướng ham muốn; biết sân hận giới thì gốc nó vốn trong sạch tinh khiết làm tướng; biết hành giới (cõi tạo tác) lấy niệm trái nghịch và vô minh (mê muội không thấy chân lý) làm tướng; biết Nê hoàn giới (cõi Niết Bàn: dứt hết phiền não và sống chết) lấy niệm thuận hợp và sự sáng suốt làm tướng.

 Những giới mà thân người trong thế gian nương tựa là như thế. Họ trụ nơi giới nào, bị thúc ép bởi giới nào, nhân giới mà hiện ra dáng vẻ, chuyên tâm nơi giới ấy, theo giới của chí tính, nhân giới mà trụ, do giới mà sinh, Như Lai đều biết. Tùy theo điều Ngài biết mà thuyết pháp tương ứng. Đó là sự nghiệp thứ tư.” Phật bèn nói kệ:

 “Bậc Sư Tử trong loài người (tiếng tôn xưng Phật) đều hiểu rõ các giới,

 ở nơi người thế gian này, từ việc làm của thân,

 chỗ giới ấy sinh khởi, rộng khắp không thể hạn lượng.

 Đấng An Trụ (bậc an trụ nơi chân lý, chỉ Phật) có Nhất Thiết Trí (trí biết hết mọi sự), biết cội nguồn chỗ chúng phát ra,

 chỗ tội phúc sinh ra, chỗ các thân nhân đó mà có,

 do duyên mà quy về đâu, và chỗ thân sinh ra,

 do giới ấy mà được lập, nhân đó mà thoát khỏi các giống loại.

 Đều biết thân như thế, bậc Tối Thắng là Đại Thánh.

 Giống mắt cũng như vậy, giống sắc và giống ý,

 Đấng Tối Thắng đều biết là không, vốn trong sạch, không lo buồn.

 Tai, mũi cũng như thế, giống lưỡi và giới thân,

 ý, pháp và các giống ấy, nên biết đều là không.

 Các giống đất, nước, lửa, gió, những giới ấy đều bình đẳng;

 bậc Sư Tử trong loài người hiểu bình đẳng như hư không.

 Cõi Dục cũng như thế, cõi Sắc, cõi Vô Sắc cũng vậy;

 phân biệt biết các cõi ấy đều nhân tư tưởng mà thành lập.

 Phật biết nhân tướng khách (phiền não từ ngoài đến) mà khởi dục, đó là lẽ tự nhiên;

 Đấng An Trụ hiểu sân giận cũng vốn trong sạch.

 Ngài phân biệt giác ngộ điều này: các hành và không hành;

 lại xét về Nê hoàn thì không có ba tưởng (?).

 Tướng chỗ giới phát ra giống như từ chỗ không hiểu biết sáng suốt;

 tất cả những gì nhân đó phát ra, như người thợ khéo hợp lại rồi tan ra.

 Thân ở đời này vô số, hình dạng có bao nhiêu loại,

 Phật đều hiểu biết, mà không tự nghĩ rằng “ta biết”.

 Như hư không, mười phương không bờ bến,

 bậc Sư Tử trong loài người biết khắp các cảnh giới.

 Trí tuệ thánh của Đấng Tối Thắng cao tột không bờ đáy,

 mọi người không theo kịp, không thể biết bờ mé.

 Đó là nghĩa thứ tư, bậc Thánh nhân lìa cấu uế,

 khéo biết rõ các giới, nhân đó khai hóa chúng sinh,

 dùng giới luật mở ý giác ngộ, về các nghiệp tội phúc đã làm,

 không còn khởi sân giận; chí hướng mỗi người đều có khác.”

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video