Thiên 24 — Phẩm 23 – Tám tổng trì

 Phẩm Tám Tổng Trì, thứ hai mươi ba (tổng trì: năng lực nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn mọi giáo pháp đã nghe mà không bao giờ quên mất; chữ này cũng chỉ những pháp môn giúp đạt được năng lực ấy).

 Lúc ấy có một vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) tên là Sư Tử Anh, đang ngồi trong hội chúng, hỏi Bồ-tát Tổng Trì Thế Vương (?) (vị Bồ-tát làm chủ sức mạnh của các pháp tổng trì): "Thưa tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt; đây là cách gọi trân trọng dành cho người tu hành), Bồ-tát đứng vững nơi những tổng trì nào mà có thể thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) hết thảy kinh điển do chư Phật nói ra và giảng giải, vô cùng vô tận như thế? Rồi Bồ-tát dùng lời dạy khéo léo làm vui lòng chúng sinh, khiến ai nấy bỗng nhiên như người đang ở trong bóng tối được thấy ánh sáng?"

 Bồ-tát Tổng Trì Thế Vương đáp Sư Tử Anh: "Bồ-tát đứng vững nơi tám tổng trì này mà làm vui lòng chúng sinh, khiến họ được mở mang, thông suốt, trí tuệ không cùng. Tám tổng trì ấy là gì? Một là Tịnh Quang Âm (âm thanh của ánh sáng trong sạch). Hai là Vô Tận Pháp Tạng (kho giáo pháp không cùng tận). Ba là Vô Lượng Thoái Tiến (lui và tới không có hạn lượng). Bốn là Hải Ấn Ý (ý như dấu ấn của biển cả, in bóng mọi vật). Năm là Liên Hoa Nghiêm (trang nghiêm bằng hoa sen). Sáu là Nhập Vô Ngại Ấn (đi vào dấu ấn không chướng ngại). Bảy là Nhập Phân Biệt Biện (đi vào tài biện luận phân tích rành mạch). Tám là Kiến Lập Phật Trang Nghiêm (dựng lập sự trang nghiêm của Phật). Đó là tám tổng trì. Bồ-tát đứng vững nơi đây thì điều gì nói ra cũng thông suốt, làm vui lòng chúng sinh."

 Bấy giờ Sư Tử Anh lại hỏi Bồ-tát Tổng Trì Thế Vương: "Thưa nhân giả (cách gọi tôn kính người có đức), tộc tính tử, xin ngài hạ lòng thương xót hết thảy mọi người, giải thích lại ý nghĩa của tám tổng trì này và giảng rộng chỗ cốt yếu của chúng. Nếu các Bồ-tát được nghe về các tổng trì này thì ắt sẽ siêng năng học tập để đạt được tài biện luận." Tổng Trì Thế Vương nói: "Này tộc tính tử, hãy lắng nghe. Nay tôi vì nhân giả mà nói ý nghĩa của tám tổng trì và giảng rộng chỗ quy về của chúng.

 Thế nào là Tịnh Quang Âm? Giả sử Bồ-tát đứng vững nơi tổng trì này thì vào cửa nào cũng không vướng ngại, rất mực trong sạch, quy về chỗ vững chắc cốt yếu. Ý vững vàng ngay thẳng mà giảng nói kinh điển. Tiếng nói vang thấu khắp một cõi Phật, hoặc hai, ba, bốn, năm, hoặc mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi cõi Phật, hoặc trăm, hoặc nghìn cõi. Tiếng giảng dạy ấy vang đến các cõi Phật, hoặc mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, trăm, nghìn, ức cõi Phật đều nghe được; hoặc vang thấu đến vô lượng vô biên cõi Phật. Tùy theo ý muốn của mình, muốn cho tiếng dạy vang đến bao nhiêu cõi Phật, nhiều hay ít không giới hạn, đều làm được cả. Tùy ý ngồi trên một tòa sư tử (tòa ngồi giảng pháp; ví sự oai hùng không sợ hãi như sư tử) mà giảng nói kinh pháp cho hết thảy chúng sinh mười phương. Muốn cho người trong hai mươi dặm được nghe, hoặc ba mươi dặm, hoặc khắp cả một núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm một thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), hoặc đến tận cõi Phạm Thiên (cõi trời thanh tịnh ở tầng cao), đều tùy theo ý nguyện vốn có của chúng sinh mà nói cho thích hợp. Ngồi trên tòa sư tử, dựng vững chí nguyện, vì chúng sinh mà giảng nói kinh pháp, làm vui lòng họ, không ai là không hiểu ra.

 Vừa ngồi lên tòa sư tử thì chư Phật mười phương đều hiện thân, và Bồ-tát nghe được hết những pháp chư Phật nói. Vừa nghe xong liền được sức tổng trì, ghi nhớ tất cả, không bao giờ quên. Nhờ kinh pháp ấy mà hiểu thấu ý nghĩa. Những pháp mình nói ra, ai cũng nghe nhận được, không ai ngăn chặn được. Đi vào âm vang của một chữ mà diễn nói được hết thảy văn tự, đi vào khắp mọi âm vang và mọi câu nói về nhân duyên. Vì đi vào văn tự nên đi vào vô lượng cửa pháp, nói rằng các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) không có tướng đến.

 Các pháp không có nơi chốn, vì không có chỗ trú. Các pháp vốn tự nhiên như thế, vì không có sự lật đi lật lại. Các pháp tưởng như đến mà không đến đâu cả, vì vốn trong sạch. Các pháp không có gốc rễ, vì không có nơi chốn sinh ra, sinh mà thật không sinh. Các pháp không có bờ mé, vì không có gì được thành tựu. Các pháp không cùng tận, vì không có chỗ trú. Các pháp không sinh, vì không có chỗ đi. Các pháp không khởi lên, vì không có gì làm ra chúng. Các pháp không thật có, vì không có nhân duyên (tự tính). Các pháp không rối loạn, vì không có gì ngang hàng để chế ngự (?). Các pháp không diệt, vì không có sinh. Các pháp không tạo tác, vì không mong cầu gì. Các pháp không có hí luận (lời bàn suông, phân biệt vô ích), vì không có ý nghĩ cho là nên hay không nên. Các pháp không có lời nói, vì mãi đi vào chỗ không tạo tác. Các pháp không có lời dạy, vì hễ có nói ra là có sai sót. Các pháp không giận, vì không oán hận. Các pháp không có tưởng (không ôm giữ hình ảnh, khái niệm), vì không dính mắc. Các pháp không có ý niệm, vì không có hư dối. Các pháp không nương tựa, vì không trông mong gì. Các pháp không có sự dạy bảo, vì ngang bằng với hư không. Các pháp không có lời lẽ, vì không suy nghĩ. Các pháp không có chỗ cùng tột (?), vì không có thầy hay chủ. Các pháp không sinh, vì không có lời dạy (?). Các pháp đều trong sạch, vì không từ đâu đến. Các pháp không có cái "tôi", vì cái "tôi" vốn tự nhiên (rỗng không). Các pháp không có "người", vì rất trong sạch. Các pháp không có thọ mạng, vì không có gì tồn tại lâu dài. Các pháp không có sinh mạng, vì đi vào nghĩa lý. Các pháp thật là không, vì bên trong vắng lặng. Các pháp vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), vì cái gọi là bản tế (chỗ khởi đầu gốc gác) của chúng vốn không có giới hạn. Các pháp vô nguyện (không mong cầu), vì không nhận lấy gì. Các pháp không tạo tác, vì là vô vi (không do nhân duyên tạo thành). Các pháp vô vi, vì vượt khỏi mọi hành tướng của câu chữ khởi ra. Các pháp không bền chắc, vì không nương vào đâu. Các pháp không dính mắc, vì không có gì quen bám. Các pháp tự nhiên như thế, vì không có thân. Các pháp không tạo tác, vì việc làm vốn trong sạch. Các pháp không có nghiệp (hành động tạo ra quả báo), vì không đi vào đâu. Các pháp không có quả báo, vì không hợp với gì. Các pháp không hợp, vì không có gì bị hoại. Các pháp không bỏ, vì không có gì để lấy. Các pháp không chớp động (?), vì không thể nắm bắt. Các pháp không đạt được gì, vì không có gì để chỉ ra. Các pháp không xúc chạm, vì không có gì tạo ra. Các pháp vô lậu (không rỉ chảy phiền não), vì không có chỗ chảy ra. Các pháp không có chí hướng, vì không có gì thành tựu (?). Các pháp trong sạch, vì không có phe nhóm (?). Các pháp không lệ thuộc, vì không có nhiều thứ sai khác.

 Các pháp không có sắc (hình chất vật chất), vì tứ đại (bốn yếu tố tạo nên vật chất: đất, nước, lửa, gió) là vô thường. Các pháp không có thống (cảm thọ: cảm giác khổ, vui, không khổ không vui), vì không gặp phải gì. Các pháp không có tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), vì vượt khỏi mọi ý niệm. Các pháp không có hành (các tác ý, động lực của tâm), vì lìa mọi ham muốn. Các pháp không có thức (sự phân biệt, nhận biết), vì không ái mộ gì. Các pháp không có giới hạn, vì ngang bằng hư không. Các pháp không có chỗ ở, vì vượt khỏi mọi cõi. Các pháp không có cảnh giới, vì không từ đâu mà ra. Các pháp không tham, vì không nghĩ tưởng gì. Các pháp không có hình ảnh, vì không có nơi chốn. Các pháp không có hình dáng, vì không có chỗ hạ xuống (?). Các pháp không vẩn đục, vì đã trừ mọi rối loạn. Các pháp không nhớ nghĩ, vì không chấp giữ. Các pháp không có tưởng, vì không có hai. Các pháp không có bờ, vì đã vượt qua dấu vết các cõi. Các pháp không có chỗ dựa, vì lìa mọi chỗ ở. Các pháp vô thường, vì duyên không tranh cãi (?). Các pháp không có tên, vì không có gì lạ lùng (?). Các pháp không xen tạp, vì mỗi pháp theo hành riêng của nó. Các pháp không trú, vì không có gì còn giữ lại. Các pháp không mục nát, vì không có gì bị đốt cháy. Các pháp không ác, vì lìa mọi điều ác. Các pháp như nước, vì rửa sạch mọi dơ bẩn. Các pháp không có tai họa, vì rất trong sạch. Các pháp rất trong sạch, vì không đếm được. Các pháp không tính toán, vì không dính mắc. Các pháp không mong cầu, vì không lay động. Các pháp không lay, vì không thể chấn động. Các pháp vô vi, vì ngang bằng hư không. Các pháp trống rỗng, vì không làm gì. Các pháp không có gốc, vì không có chỗ đi. Các pháp không hiện bày, vì không có gì soi sáng. Các pháp không chiếu soi, vì bỏ mọi ánh sáng. Các pháp không gì sánh được, vì không có tà vạy. Các pháp không thiên lệch, vì đều mờ mịt chẳng thật (?). Các pháp không tối tăm, vì không có gì để nhìn. Các pháp không chói lòa, vì không có phe nhóm. Các pháp không có tội, vì lìa mọi lỗi lầm. Các pháp đáng ca tụng, vì làm nghiệp lành. Các pháp đi vào chỗ hư dối, vì bị xâm lấn lừa gạt (?). Các pháp không tiến, vì không có gì dựng lập. Các pháp không thấy, vì không có chủng loại. Các pháp không nếm, vì không có vị. Các pháp không mềm, vì không có sự trơn mịn. Các pháp không được ý nhận biết, vì không có các pháp (đối tượng của ý). Các pháp không có duyên, vì lìa tâm, ý và thức. Các pháp không suy tính, vì đạo là bình đẳng. Các pháp vốn trong sạch, vì đã diệt các nhập (các cửa giác quan cùng đối tượng của chúng), không còn sinh lại.

 Như vậy, này tộc tính tử, Bồ-tát đã đạt tổng trì Tịnh Quang Âm thì đối với các câu chữ văn tự nói về nhân duyên, ngợi khen ý nghĩa của chúng. Dù trải một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) rồi lại hơn một kiếp mà tuyên giảng kinh điển, Bồ-tát cũng không rời các câu chữ văn tự về duyên, tùy lúc thích hợp mà nói, không cho là khó. Nói tóm lại, hết thảy các văn, từng chữ một, Bồ-tát dùng mỗi văn mà nói pháp cho mọi người, và trong văn tự ấy không bao giờ cùng tận. Bồ-tát khéo đứng vững nơi pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý), giảng nói lời lẽ và ý nghĩa rõ ràng, lời nói rực rỡ đẹp đẽ.

 Bấy giờ Bồ-tát đứng vững nơi tổng trì, thông suốt trọn vẹn, oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép tắc của người tu) trong sạch, hợp thời, tài biện luận sáng rõ, tâm rạng rỡ. Bồ-tát tu tập lòng từ. Sự bố thí cũng trong sạch: bố thí pháp, áo mặc, đồ ăn đều không keo kiệt. Giới (giới luật, những điều răn người tu phải giữ) trong sạch, giữ gìn không sứt mẻ. Nhẫn nhục trong sạch, lòng không ôm ý hại ai. Tinh tấn (siêng năng không lười biếng) trong sạch, làm những việc đem lại an ổn. Nhất tâm (tâm chuyên chú, định tĩnh) trong sạch, vắng lặng không mê tối. Trí tuệ trong sạch, bỏ hết u tối, soi sáng rộng khắp, việc làm trong sạch, không sai sót. Mắt trong sạch, ba con mắt (?) không cấu nhiễm. Tai trong sạch, được thiên nhĩ (tai trời, nghe được mọi âm thanh xa gần), nghe được những gì chư Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) giảng nói. Mũi trong sạch, ngửi được hương giới pháp của Như Lai. Lưỡi trong sạch, không ham vị ngon vừa miệng mà chỉ ưa vị của đạo pháp. Thân trong sạch, sinh ra ở đâu cũng không bị dơ bẩn của bào thai làm nhiễm. Tâm trong sạch, dùng phương tiện khéo léo tùy lúc đi vào khắp các pháp. Dung mạo trong sạch, các tướng tốt trang nghiêm. Điều nghe được trong sạch, âm thanh êm tai không có tiếng hỗn tạp. Hương trong sạch: hương của giới, của sự nghe pháp, của bố thí xông ướp đến những ai được thấy. Vị trong sạch, vị nào cũng thành vị thượng hạng (?), thành tướng của bậc đại nhân. Xúc chạm trong sạch, tay chân mềm mại như trẻ nhỏ. Pháp trong sạch, đạt được ánh sáng của pháp. Ý trong sạch, kinh pháp đã nghe thì ghi nhớ không quên. Chí trong sạch, vượt qua đường lối của ma. Bước đi trong sạch, đi vào khắp các kinh điển sâu mầu vô cùng.

 Bồ-tát đã đứng vững nơi tổng trì này thì tùy ý theo chí nguyện mà khuyên răn dạy bảo; ánh sáng soi đến bao nhiêu cõi Phật thì số người được dạy cũng nhiều như vậy. Lại nữa, ánh sáng ấy diễn ra hết thảy giáo pháp mà chư Phật mười phương đã giảng; nhờ đó mà đạt được tổng trì này, vì được sự đặc biệt vượt ngoài lời lẽ. Này tộc tính tử, đó là tổng trì Tịnh Quang Âm. Những gì diễn ra, những gì đi vào, những gì nói ra đều không thể hạn lượng. Tổng trì Tịnh Âm này phân biệt chỗ hướng đến không thể nghĩ bàn; lời lẽ vô cùng, sự quyết đoán vô hạn, lay động các phương rộng lớn không bờ, đi vào chỗ không vướng ngại.

 Phật nói: "Này tộc tính tử, thế nào là tổng trì Vô Tận Pháp Tạng? Nghĩa là sắc (hình chất vật chất, phần thứ nhất trong năm phần cấu thành con người) không cùng tận. Vì sắc là vô thường (không thường còn) nên gọi là vô tận, tức là nói sắc vô thường. Vì sắc là khổ nên cũng nói là khổ não. Vì sắc vô ngã (không có cái "tôi" thật) nên cũng nói là vô ngã. Vì sắc vắng lặng nên cũng nói là vắng lặng. Vì sắc mờ mịt không thật nên cũng nói là mờ mịt không thật. Vì sắc như bọt nước nên cũng nói là đám bọt. Vì sắc như ảo thuật nên cũng nói là ảo thuật. Vì sắc như sóng nắng (ảo ảnh lung linh giữa trời nắng, trông như bầy ngựa hoang chạy) nên cũng nói là sóng nắng. Vì sắc như trăng dưới nước nên cũng nói là trăng dưới nước. Vì sắc như giấc mộng nên cũng nói là giấc mộng. Vì sắc như tiếng vang nên cũng nói là tiếng vang. Vì sắc như bóng của hình nên cũng nói là bóng của hình. Vì sắc như bóng mặt trong gương nên cũng nói là bóng mặt trong gương. Vì sắc không thật có nên cũng nói là không thật có. Vì sắc không có gì để học nên cũng nói là không có gì để học. Vì sắc không có chỗ cùng tột nên cũng nói là không có chỗ cùng tột. Vì sắc là không nên cũng nói là không. Vì sắc vô tướng nên cũng nói là vô tướng. Vì sắc vô nguyện nên cũng nói là vô nguyện. Vì sắc không tạo tác nên cũng nói là không tạo tác. Vì sắc không sinh nên cũng nói là không sinh. Vì sắc không khởi nên cũng nói là không khởi. Vì sắc vốn tự nhiên như thế nên cũng nói là vốn tự nhiên. Vì sắc vốn là bản vô (vốn không, tức tính chân thật như như của mọi sự) nên cũng nói là bản vô. Vì sắc trong quá khứ vốn tự nhiên như thế nên cũng nói là quá khứ tự nhiên. Vì sắc trong vị lai vốn tự nhiên như thế nên cũng nói là vị lai tự nhiên. Vì sắc ở khoảng giữa (hiện tại) vốn tự nhiên như thế nên cũng nói là khoảng giữa tự nhiên. Vì sắc điềm tĩnh lặng lẽ nên cũng nói là điềm tĩnh lặng lẽ. Vì sắc im lặng nên cũng nói là im lặng. Vì sắc không rong ruổi nên cũng nói là không rong ruổi. Vì sắc không có hí luận nên cũng nói là không có hí luận (lời bàn suông, phân biệt vô ích). Vì sắc không thể nghĩ bàn nên cũng nói là không thể nghĩ bàn. Vì sắc không có dung mạo nên cũng nói là không có dung mạo. Vì sắc không có thể chất nên cũng nói là không có thể chất. Vì sắc không có "người" nên cũng nói là không có "người". Vì sắc không có thọ mạng nên cũng nói là không có thọ mạng. Vì sắc không có sinh mạng nên cũng nói là không có sinh mạng. Vì sắc không có kẻ nuôi dưỡng nên cũng nói là không có kẻ nuôi dưỡng. Vì sắc ngây dại vô tri nên cũng nói là ngây dại vô tri. Vì sắc tê dại không cảm giác nên cũng nói là tê dại không cảm giác. Vì sắc không có thần thức nên cũng nói là không có thần thức. Vì sắc như bó củi nên cũng nói là bó củi. Vì sắc như loài cỏ cây, tường vách, ngói đá nên cũng nói là loài cỏ cây, tường vách, ngói đá. Vì sắc như tướng lừa dối nên cũng nói là tướng lừa dối. Vì sắc là tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió) nên cũng nói là tứ đại. Vì sắc không có tiếng nên cũng nói là không có tiếng. Vì sắc không có lời dạy nên cũng nói là không có lời dạy. Vì sắc không thể nắm bắt được nên cũng nói là không thể nắm bắt được. Vì sắc có ý niệm trong sạch nên cũng nói là ý niệm trong sạch. Vì sắc do duyên khởi (nương vào các điều kiện mà sinh ra) nên cũng nói là duyên khởi. Vì sắc không đoạn diệt nên cũng nói là không đoạn diệt. Vì sắc không thường còn nên cũng nói là không thường còn. Vì sắc như căn nhà nên cũng nói là như căn nhà (?). Vì sắc không có cảm thọ nên cũng nói là không có cảm thọ. Vì sắc từ tội và phúc mà sinh ra nên cũng nói là tội phúc. Vì sắc là pháp giới (toàn thể mọi pháp, xét theo bản tính chân thật của chúng) (?) nên cũng nói là pháp giới. Vì sắc trú trong pháp giới nên cũng nói là trú trong pháp giới. Vì sắc ở nơi bản tế (chỗ gốc gác ban đầu), trong pháp giới mà không lay động nên cũng nói là bản tế. Vì sắc vô ngã nên cũng nói là vô ngã. Vì sắc không có sự nhận lấy nên cũng nói là không nhận lấy. Vì sắc không chuyên chở gì (?) nên cũng nói là không chuyên chở. Vì sắc không có ý niệm nên cũng nói là không có ý niệm. Vì sắc không sợ hãi nên cũng nói là không sợ hãi. Vì sắc vô lượng nên cũng nói là vô lượng. Vì sắc vô biên nên cũng nói là vô biên. Vì sắc đối với đạo (sự giác ngộ) vốn trong sạch nên cũng nói là đạo trong sạch. Vì sắc ngang bằng hư không nên cũng nói là ngang bằng hư không. Vì sắc đối với Nê-hoàn (Niết-bàn: trạng thái diệt sạch phiền não, giải thoát hoàn toàn) vốn trong sạch nên cũng nói là Nê-hoàn trong sạch.

 Nói tóm lại, ngũ ấm (năm nhóm cấu thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), lục suy (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm, pháp — gọi là "suy" vì làm hao mòn thiện tâm), các pháp, các tên gọi, thân hình, dấu vết câu chữ, các nẻo đường, các chương riêng (?) và các thân thức, tất cả đều đi vào sự rạng ngời của một âm thanh, nói về trí tuệ không cùng tận. Kể ra đây là cái rương chứa bốn kho báu lớn (?), trí tuệ được khai mở từ đó cũng không thể cùng tận. Cái rương kho báu ấy là kinh điển của pháp bậc thánh, cũng đi vào trí tuệ không cùng tận, là trí tuệ được tuyên giảng. Đó là tổng trì Vô Tận Pháp Tạng. Hết thảy những điều được giảng nói, truyền bá, dù trải một kiếp rồi lại hơn một kiếp mà ngợi khen công đức của kho pháp vô tận này thì vẫn không thể nói hết."

 Phật bảo tộc tính tử: "Thế nào là tổng trì Vô Lượng Thoái Tiến? Ở nơi vòng xoay vần ấy, dứt bỏ cái chấp thường (cho rằng mọi thứ thường còn) mà đi ngược dòng. Mười hai duyên khởi (mười hai mắt xích nương nhau mà sinh ra vòng sống chết): từ duyên vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý) mà dẫn đến hành (những tạo tác do mê muội); từ hành dẫn đến thức (thần thức đi vào đời sống mới); từ thức dẫn đến danh sắc (thân và tâm mới hình thành); từ danh sắc dẫn đến lục nhập (sáu cửa giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); từ lục nhập dẫn đến cánh (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng); từ cánh dẫn đến ái (sự ham muốn); từ ái dẫn đến thống (cảm thọ); từ thống dẫn đến thủ (sự nắm giữ, bám chặt); từ thủ dẫn đến hữu (sự tạo nghiệp dẫn đến đời sống sau); từ hữu dẫn đến sinh; từ sinh dẫn đến già, bệnh, chết; từ chết dẫn đến than khóc, buồn rầu, những điều không vừa ý; từ đó dẫn đến hoạn nạn khổ não lớn của năm ấm. Khi đã trừ được vô minh thì hành, thức, danh sắc, lục nhập, cánh, ái, thống, thủ, hữu, sinh, già, bệnh, chết, than khóc, buồn rầu, cái hoạn nạn lớn không vừa ý của năm ấm đều vĩnh viễn được trừ. Từ chỗ vô lượng ấy mà tuyên giảng các cửa vô hạn, đi vào chỗ không đáy. Vì vậy gọi là tổng trì Vô Lượng Thoái Tiến.

 Có nhận có bỏ, nên gọi là xoay vần; không nhận không bỏ, đó là điều muốn nói đến. Có khởi có diệt, đó là xoay vần; không khởi không diệt, đó là điều muốn nói đến. Hợp với trần lao (phiền não làm nhọc tâm) mà dẫn đến tranh cãi, đó là xoay vần; trở về gốc trong sạch, không dính mắc, không buông lung, đó là điều muốn nói đến. Đối với hết thảy các pháp mà có chỗ làm, nhận cái nên và cái không nên, nghĩ tưởng và không nghĩ tưởng, đó là quay trở lại; không tưởng, không niệm, không nên cũng không không nên, đó là điều muốn nói đến. Các kiến chấp về nhân duyên, đó là quay trở lại; dứt các kiến chấp về nhân duyên, đó là điều muốn nói đến. Danh và sắc, đó là quay trở lại; không danh không sắc, đó là điều muốn nói đến. Hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành) và vô vi (những gì không do nhân duyên tạo thành), đó là quay trở lại; trong sạch ở cả ba nơi (?), đó là điều muốn nói đến. Có trong có ngoài, đó là quay trở lại; không trú nơi thức, đó là điều muốn nói đến. Tội phúc báo ứng, đó là quay trở lại; không có tội phúc báo ứng, đó là điều muốn nói đến. Thiện và bất thiện, đó là quay trở lại; mãi mãi không còn tạo tác, không ở nơi thiện ác, đó là điều muốn nói đến. Hữu lậu (còn rỉ chảy phiền não) và vô lậu (không còn phiền não), đó là quay trở lại; không có hai việc ấy, đó là điều muốn nói đến. Bị tai ương lỗi lầm che lấp, bị bóng tối trần lao bao phủ, đó là quay trở lại; vốn trong sạch tự nhiên, đó là điều muốn nói đến. Chấp có ngã và không ngã, đó là quay trở lại; bờ mé của chúng vốn trong sạch, đó là điều muốn nói đến. Sinh tử và Nê-hoàn (Niết-bàn), đó là quay trở lại; các pháp vốn là Nê-hoàn, nguồn gốc vắng lặng, đó là điều muốn nói đến.

 Này tộc tính tử, đó là nói về tổng trì vô lượng, lui tới không đáy. Nếu có Bồ-tát đứng vững nơi tổng trì Vô Lượng Tiến Thoái này thì tâm chí không có gì sinh ra, thấu suốt các pháp vốn không khởi. Trong vô số trăm nghìn kiếp giảng nói kinh điển cũng không thể nói hết. Trí tuệ của tổng trì này có ý nghĩa vi diệu. Tổng trì Vô Lượng Thoái Tiến này, nếu đi vào trí tuệ ở trong đó mà tuyên giảng thì có thể giác ngộ cửa đạo trong sạch, soi sáng chỗ tối tăm, không đâu không rạng tỏ."

 Phật bảo tộc tính tử: "Thế nào là tổng trì Hải Ấn Ý? Này tộc tính tử, ví như trong các thế giới bốn phương, mọi vật có hình sắc, những hình dáng của núi non, hang hốc, cây cối, các loài cỏ mọc lên và các loài thuốc; ánh sáng mặt trời, mặt trăng, ngọc sáng, ánh nước, lửa ngọn, chớp điện, mọi hình dáng; châu thành, nước lớn, quận, nước, huyện, ấp, nhà cửa, phòng ốc, mọi hình dáng; vườn tược, lầu quán, ao tắm, sông ngòi, suối nguồn, những dòng chảy, sắc thái, nghề nghiệp sinh sống; chúng sinh tự thấy hình tượng mình xấu đẹp, tốt dở, dáng vẻ hạng trên, giữa, dưới, hết thảy các sắc tướng cùng những gì chúng quy về, đều in vào biển cả mà không khác biệt. Đó gọi là biển cả.

 Nếu Bồ-tát đứng vững nơi tổng trì Hải Ấn Ý này thì in đồng đều thân của hết thảy chúng sinh, cũng diễn nói đồng đều giáo pháp bằng văn tự, dùng dấu ấn của tâm bình đẳng mà in vào chúng sinh. Giáo pháp vô cùng lớn lao do miệng chư Phật đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) tuyên nói, kinh điển ấy đều từ miệng Bồ-tát nói ra. Đó là ấn Phật, ấn thấy. Người nghe pháp được nói ra vui mừng không hạn. Giảng ấn các pháp mà trí tuệ không có gì để in (?). Những gì được giảng nói đều là ấn của Như Lai, phân biệt các chân lý.

 Ấn chữ "vô" (không): mãi không còn tâm tạo tác, tự nhiên vắng lặng. Ấn chữ "ly" (lìa): được pháp lìa dục, hạnh trong sạch. Ấn chữ "độ" (vượt qua): những gì diễn nói đều cùng tột, không đâu không thông suốt. Ấn chữ "hiệu" (tên gọi): tuyên nói tên gọi của mọi vật, từng thứ đều rõ ràng. Ấn chữ "lạc" (vui): trừ bỏ tham dục, buông lung và ân ái. Ấn chữ "thập" (mười): đầy đủ mười lực. Ấn chữ "bị khủng" (?): làm sạch các ý. Ấn chữ "thiêu-trá" (?): bỏ sự nóng bức thiêu đốt. Ấn chữ "lục" (sáu): thành tựu sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thần túc, thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, lậu tận). Ấn chữ "tả-phi" (?): bỏ đường tà. Ấn chữ "thẩm" (xét kỹ): nói chân lý. Ấn chữ "như": việc làm đúng như thật. Ấn chữ "đa": trừ bỏ hết thảy mọi gốc rễ. Ấn chữ "ca": lìa các nghiệp đã làm. Ấn chữ "sa": tuyên nói lòng chí thành, vì hiện ra sức mạnh (?). Ấn chữ "sinh": vì vượt qua sinh, già, chết. Ấn chữ "chí": vì ý trong sạch. Ấn chữ "giới" (cõi): vì không phá hoại pháp giới. Ấn chữ "tịch" (vắng lặng): vì đầy đủ sự điềm tĩnh. Ấn chữ "hư" (trống): vì trống lặng, không rỗng, không gì là không cùng tận (?). Ấn chữ "tận" (hết): vì tiêu trừ hết tưởng, trí tuệ không khởi. Ấn chữ "lập" (đứng): vì giác ý (sự tỉnh giác) đứng vững chắc chắn. Ấn chữ "tri" (biết): vì biết rõ từng loài chúng sinh. Ấn chữ "phổ" (khắp): tuyên nói hết mọi sự thịnh suy. Ấn chữ "hữu" (có): giác ngộ phân biệt cái có và cái không có. Ấn chữ "tham": trừ bỏ những tai hại của tham dâm, giận dữ, ngu si. Ấn chữ "kỷ" (mình): thân mình đã thông suốt mà thành chánh giác (giác ngộ chân chính). Ấn chữ "tự" (tự thân): vì tự thân đã hiểu rõ. Ấn chữ "đán" (sớm mai): sớm tự giải thoát, bỏ mọi tướng nương tựa. Ấn chữ "số": diệt bỏ cội nguồn. Ấn chữ "xứ" (nơi chốn): ở mọi nơi đều biết rõ như thật. Ấn chữ "vô": không có nhiều thứ sai khác. Ấn chữ "quả": đạt được quả chứng. Ấn chữ "ấm": trừ các ấm cái (năm thứ che lấp tâm). Ấn chữ "tật" (bệnh): vì lìa bệnh tà. Ấn chữ "thí" (bố thí): vì thành tựu hương bố thí và trì giới xông ướp. Ấn chữ "kiên" (cứng): vì đã dứt được tính cứng cỏi ương ngạnh. Ấn chữ "cứu" (cùng tột): thông suốt văn tự, bày tỏ cội nguồn của chúng. Như vậy, này tộc tính tử, Bồ-tát nói pháp, diễn bày nhiều văn, đều biết hết lời nói về ấn của mọi văn tự. Đó là cửa đi vào tổng trì Hải Ấn."

 Phật bảo tộc tính tử: "Thế nào là tổng trì Liên Hoa Nghiêm? Bậc Bồ-tát đại sĩ (bậc tu hành có tâm lớn) nếu vào hội chúng, ở nơi nào cũng giảng kinh cho mọi người. Hễ có tuyên giảng thì ngay lúc ấy, tại nơi ấy liền mọc lên hoa sen màu sắc đẹp lạ. Bồ-tát vừa ngồi lên hoa sen thì giữa hư không mưa xuống hoa sen. Các hoa sen ấy mỗi hoa phát ra nhiều loại âm thanh, giảng nói kinh pháp, chỉ nói nghĩa sâu xa, không có lời dạy xen tạp trau chuốt; dẫn kinh điển và ví dụ, nêu điều cốt yếu cao nhất trong kinh điển chân chính, phân biệt chỗ quy về của ý nghĩa, tức mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển): một là kinh Văn (nghe), hai là kinh Đắc (được), ba là kinh Thính (lắng nghe), bốn là kinh Phân Biệt, năm là kinh Hiện (hiện bày), sáu là kinh Ứng Thời (hợp thời), bảy là kinh Sinh (kể chuyện tiền thân), tám là kinh Phương Đẳng (kinh Đại thừa rộng lớn, bình đẳng), chín là kinh Vị Tằng Hữu (kể việc kỳ lạ chưa từng có), mười là kinh Thí Dụ, mười một là kinh Trụ Giải (?), mười hai là kinh Hành. Pháp được diễn nói, ai nghe thì dứt hết mọi khổ. Bồ-tát tinh tấn tự nhiên như vậy, không rời thiền định thường hằng. Khi ấy kinh điển do hoa sen diễn nói, vừa dứt mọi khổ liền làm Phật sự (việc hóa độ chúng sinh của Phật). Lại nữa, mọi lỗ chân lông của Bồ-tát ấy đều phát ra ánh sáng hóa thành hoa sen, trên mỗi hoa sen đều hóa ra một vị Bồ-tát, đi đến vô số cõi Phật mười phương không bờ không đáy, kính cẩn ra mắt chư Phật. Này tộc tính tử, đó gọi là cửa đi vào tổng trì Liên Hoa Nghiêm."

 Phật lại bảo tộc tính tử: "Thế nào là cửa đi vào tổng trì Vô Ngại? Giả sử không bỏ một lời nói nào, cho đến hai, ba, bốn, thậm chí nghìn lời, sinh ra ở đâu cũng thường không quên; hoặc ức trăm nghìn loại lời nói đều ghi nhớ được, tuyên giảng cho mọi người, đời đời không sao lãng. Các căn (giác quan) hòa vui, sắc mặt đẹp lạ, vượt hẳn mọi người, làm vui lòng chúng nhân, không có oán hận hay rối loạn. Có khi lời nói được nghe đến vô lượng cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, hoặc có khi vang thấu đến các cõi Phật nhiều như số bụi của một cõi Phật. Bấy giờ, các cửa pháp được diễn nói đều tùy lúc dùng phương tiện thích hợp. Lại các cửa pháp ấy cùng một lúc vang khắp các cõi Phật, khắp các thế giới nhiều như số bụi; hoặc hai, ba, bốn, hoặc năm cho đến mười, trăm, nghìn, vô lượng. Lời nói ứng theo tiếng mà không dính mắc, không trú vào đâu. Âm thanh dịu dàng hợp lòng mọi người, lời hay đúng lúc, ý nghĩa thanh nhã vi diệu, không sai chừng mực, ai cũng vui vẻ đi vào cửa không chướng ngại."

 Phật lại bảo tộc tính tử: "Thế nào là đi vào tổng trì Phân Biệt? Hiểu rõ ý nghĩa, trí tuệ về điều được tuyên giảng không thể cùng tận. Phân biệt các pháp, trí tuệ chân chính được tuyên giảng cũng không thể nghĩ lường. Tùy lúc mà phân biệt, trí tuệ sáng suốt được nói ra cũng không thể cùng tận. Phân biệt biện luận, trí chân chính được tuyên giảng cũng không bờ đáy. Bồ-tát đã được trí tuệ như vậy thì dù hết thảy chúng sinh ở phương Đông họp lại một chỗ, mỗi người theo ý mình, lời nói khác nhau, âm thanh nhiều kiểu, tùy theo chỗ thích hợp và hiểu biết nhiều ít của mình mà đến vặn hỏi, Bồ-tát đều giải đáp được, bày tỏ ý nghĩa. Phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng như vậy: chúng sinh đến vặn hỏi Bồ-tát, mỗi người hỏi một ý, Bồ-tát cùng một lúc giải đáp cho từng người. Tùy theo âm thanh trong hay đục, nhiều loại ngôn ngữ, ai cũng được hiểu ra, mỗi người theo tâm vốn có của mình mà vào được đạo. Mỗi người nghe lời của mình mà âm thanh không lẫn lộn. Thế là dùng một âm đi vào vô số âm, dùng vô số âm đi vào một âm. Đó gọi là tổng trì Phân Biệt Trang Nghiêm."

 Phật bảo tộc tính tử: "Thế nào là tổng trì Kiến Lập Phật Tướng? Nếu có Bồ-tát được tổng trì này, ngồi tòa pháp lớn giữa đại chúng, thì thường trên hư không, ngay trên đỉnh đầu, hiện ra màn che kết bằng ngọc báu (?), có hóa Phật (thân Phật do thần lực hóa hiện) ngồi trên đó, thân màu vàng tử kim (vàng ròng ánh tía, thứ vàng quý nhất), ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật) cùng các vẻ đẹp trang nghiêm thân. Nhờ uy đức ấy, đỉnh đầu Bồ-tát gần chỗ tay phải của Như Lai; hóa Phật giơ tay đặt lên đầu, ngay lúc ấy thân Bồ-tát liền biến thành hình Phật với các tướng tốt trang nghiêm; miệng được dựng lập, lời nói như Phật; ý được gia hộ, cũng như ý Phật. Vừa thành tựu, dựng lập được pháp như vậy thì đi vào tâm niệm của hết thảy hội chúng, theo việc tu hành vốn có của họ mà nói pháp. Một ngày, hai ngày cho đến năm ngày, nửa tháng, một tháng, nửa năm, một năm, năm trăm, nghìn năm, tùy ý cho đến vô cùng, số năm không thể đếm, không cần ăn uống, vì chúng sinh mà giảng kinh, kinh điển tuyên giảng không cùng tận, thân không mỏi, tâm không lười. Tất cả đều là do Như Lai dựng lập, do sự cảm ứng của bậc thánh tiếp sức. Người ấy liền thành tựu bốn trí tuệ lớn. Bốn trí tuệ ấy là gì? Một là trí tuệ hiểu rõ chí hướng tâm tính của hết thảy chúng sinh. Hai là phân biệt câu chữ, không gì không thông suốt. Ba là dùng trí bậc thánh tuyên nói không cùng tận. Bốn là theo căn tính vốn có của người nghe và cỗ xe (pháp môn tu tập, ví như cỗ xe đưa người đến giác ngộ) mà họ học, hiểu rõ chỗ quy về trong ý họ mà giảng nói pháp. Này tộc tính tử, đó là cửa đi vào tổng trì Như Lai Tướng Kiến Lập, những gì được tuyên nói. Lại ý nghĩa tổng trì này diễn ra không thể kể xiết, không có bờ mé, thông suốt cảnh giới của Phật." Bấy giờ Bồ-tát Tổng Trì Thế Vương thấy Như Lai nói ý nghĩa như vậy, liền nói kệ khen ngợi:

 Đã an trú mà tuyên nói

 Hạnh tám tổng trì nhiệm mầu,

 Cỗ xe này giảng, ai được

 Đều phân biệt, hiểu thông suốt.

 Nói ức muôn đời kinh điển,

 Lời lẽ chẳng có bến bờ;

 Ý nghĩa được phân biệt rõ,

 Người nói chẳng chút hao mòn.

 Tiếng Phật vô cùng dịu dàng,

 Âm thanh vi diệu sướng vui,

 Vang khắp như cát sông Hằng,

 Vô lượng nghìn cõi Phật xa.

 Chúng sinh được nghe tiếng ấy

 Đều thành tựu, được diệt độ (giải thoát, vượt qua sinh tử).

 Tổng trì này vốn trong sạch,

 Âm thanh vang chẳng bến bờ.

 Giảng nói vô số kiếp dài,

 Giáo pháp không hề cùng tận.

 Lời lẽ chỉ trong một câu,

 Tuyên bày không sao nói xiết.

 Hết thảy văn chương chữ nghĩa,

 Người trí tùy lúc nắm được.

 Đó là rương báu kho pháp,

 Giác ý (sự tỉnh giác) chẳng có bờ đáy.

 Đều bỏ những điều chẳng nhận,

 Hạnh tu vô cùng trong sạch;

 Cũng chẳng dính vào khoảng giữa,

 Không theo cõi người thối lui.

 Bậc dũng ấy nghĩ khắp pháp,

 Chuyên tâm mà vâng làm theo.

 Người ấy đạt được tổng trì,

 Trừ sạch mọi gốc rễ khổ.

 Ở trong cõi bốn phương ấy,

 Mọi loài có hình có sắc,

 Hết thảy đều in đồng đều

 Như biển chẳng hề suy tính.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì Hải Ấn nhiệm mầu,

 Người tu cửa ấn như thế

 Lời nói chẳng thể nghĩ bàn.

 Nếu ở giữa chốn hội chúng,

 Bậc đại nhân giảng nói pháp,

 Liền ngay giữa khoảng hư không

 Mưa khắp vô vàn hoa sen.

 Lại các hoa sen như thế

 Diễn ức nghìn lời giáo pháp.

 Tổng trì Liên Hoa Nghiêm ấy

 Đức trong sạch là như vậy.

 Câu diễn ra bằng một âm,

 Hai, ba cho đến năm, sáu,

 Mọi tiếng, mỗi người đều nghe,

 Âm thanh không hề lẫn lộn.

 Nghìn ức trăm na-thuật (con số cực lớn) lời,

 Lời lẽ chẳng thể nói hết.

 Ai đạt được tổng trì ấy

 Giác ngộ không chút vướng ngại.

 Tài biện luận được tuyên ra,

 Nghĩa pháp nói đúng thời cơ.

 Chúng sinh mười phương kéo đến,

 Mỗi người cùng nhau vặn hỏi,

 Đều giải đáp cho tất cả,

 Quyết rõ mọi điều nghi ngờ.

 Người đạt được tổng trì ấy,

 Ý giác ngộ là như thế.

 Bậc đại nhân, bậc chánh sĩ (người tu hành chân chính),

 Nếu ngồi trên tòa cao lớn,

 Chư Phật đưa bàn tay phải

 Xoa vào trên đỉnh đầu người,

 Người ấy được tài biện luận

 Như Phật, chẳng chút khác biệt,

 Vì đạt được sự giáo hóa

 Của Phật, tổng trì tối thượng.

 Giả sử Bồ-tát như thế

 Thành tựu được tổng trì này,

 Công đức trong lòng người ấy

 Vô biên, chẳng thể nghĩ lường.

 Giảng nói ức nghìn kiếp dài,

 Nhiều như cát sông Hằng vậy,

 Ngợi khen công đức người ấy,

 Cảnh giới chẳng thể nói hết.

 Như hoa sen tự nhiên mọc,

 Vươn lên ở khắp ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai),

 Vững như núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới),

 Chỗ cai quản không ai lay.

 Giả sử có người đạt được

 Tổng trì vô thượng như thế,

 Trí tuệ liền tuôn chảy khắp

 Trùm khắp cả ba đời ấy.

 Nếu ở giữa chốn hội chúng,

 Dũng mãnh như loài sư tử,

 Điều phục những người ngoại học (người theo học thuyết ngoài Phật giáo),

 Hàng phục, khiến họ thành tựu.

 Giả sử có người đạt được

 Tổng trì cao tột như thế,

 Ở bất cứ nơi nào đến,

 Đều trút bỏ mọi sợ hãi.

 Ánh sáng người càng rực rỡ,

 Soi chiếu tùy theo thời cơ.

 Hạnh người ấy như dòng nước

 Rửa sạch mọi điều dơ bẩn.

 Hạnh người ấy cũng như lửa,

 Không tướng, không có ý niệm.

 Hạnh người ấy cũng như gió,

 Không dính mắc mọi cảnh giới.

 Hạnh người ấy cũng như thầy thuốc

 Chữa trị mọi bệnh tật, tai ách,

 Tùy lúc trao cho thuốc pháp,

 Như cứu người khỏi nước sôi lửa bỏng.

 Ai đạt được tổng trì ấy,

 Tổng trì tối thượng nhiệm mầu,

 Trí tuệ không chút giận hờn,

 Tùy căn cơ mà giảng nói.

 Hạnh như ánh trăng sáng tỏ,

 Trừ được bóng tối ban đêm.

 Tâm đều như ánh sáng ngay,

 Tỏa ra hào quang rực rỡ.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì tột cùng vô giác (?),

 Chúng sinh đến mà chiêm ngưỡng,

 Nhìn mãi không hề chán đủ.

 Hạnh người ví như ánh nắng

 Soi chiếu nơi chốn tối tăm,

 Mở lòng chúng sinh ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi),

 Khiến cho họ được tỏ ngộ.

 Nếu đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Làm khô cạn cho muôn người

 Nguồn ái dục và trần lao (phiền não làm nhọc tâm).

 Hạnh người ấy cũng như vua

 Cai quản đất nước của mình,

 Như lời dạy của vua Tức Ý (?),

 Dùng pháp ban cho người nghe.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Hết thảy chẳng nhận lấy gì,

 Không dính vào các cõi hữu (các cõi tồn tại trong luân hồi).

 Hạnh người ấy như loài rồng,

 Ý mạnh mẽ, có thần biến,

 Nổi mây làm mưa cho chúng sinh,

 Lại còn phóng ra chớp lửa.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy tuôn mưa giáo pháp

 Dập tắt mọi nỗi khổ nóng.

 Hạnh người như vua cõi trời,

 Chẳng bị các dung sắc đẹp

 Làm cho thấy mà mê muội,

 Lòng rộng mà suy nghĩ pháp.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Những người đến trong hội chúng

 Đều ngưỡng trông dung nhan người.

 Lòng từ người ấy thực hành

 Đồng đều như vị Phạm Thiên (vị trời ở cõi trời thanh tịnh),

 Hết thảy không ai sánh bằng,

 Người sinh đến cõi đời này.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy sinh lên Phạm Thiên,

 Ở đâu cũng thường trong sạch,

 Thành tựu năm thần thông lớn (năm năng lực siêu phàm: thần túc, thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng),

 Thường vượt hẳn hơn mọi người,

 Đi khắp trăm nghìn cõi Phật,

 Khó đếm, không thể nghĩ bàn.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy cúng dường mười phương

 Vô số vô lượng chư Phật.

 Chư Phật cùng nhau ngợi khen,

 Tùy theo phương người ấy ở,

 Đều cùng thương xót người ấy,

 Nghĩ đến như đứa con một.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Tính ra như vậy không lâu

 Sẽ được công đức của Phật.

 Tài biện luận rất rộng xa,

 Những gì diễn ra không cùng,

 Nói đủ loại lời vi diệu,

 Vô số các loại kinh điển.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Hạnh trang nghiêm như tràng hoa,

 Tài biện luận như suối chảy,

 Giữa đại chúng ý vững mạnh,

 Điều giác ngộ đều thông suốt.

 Trí tuệ người không bờ đáy,

 Việc làm như khoảng hư không.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy không hề kiêu mạn,

 Lìa nịnh hót và tự cao.

 Trí tuệ cùng phương tiện khéo,

 Đi đến đâu cũng tự tại.

 Có thể tinh tấn vâng làm,

 Sẽ tu lòng từ, thương xót.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Hết thảy đều trừ sạch được

 Những vết nhơ của hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác).

 Biết lời lẽ của chúng sinh,

 Điều tốt điều xấu họ nói,

 Hiểu rõ điều mọi người thích,

 Hết thảy căn tính, hạnh làm.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Những gì vốn được giảng giải,

 Ý nghĩa không thể nói hết.

 Tinh cần, thần túc, định ý,

 Các căn cùng với năm lực,

 Giác ý và con đường chánh (các pháp tu dẫn đến giác ngộ),

 Sự vắng lặng là tối thượng.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy quán sát các pháp,

 Điều chứng được rất trong sạch.

 Đối với các độ vô cực (ba-la-mật: các hạnh tu đưa người qua bờ giải thoát),

 Đã đến được bờ bên kia.

 Ý mạnh mẽ mà sáng suốt,

 Trí tuệ hiểu rõ bốn điều suy xét (?).

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy tự nhiên hiểu rõ,

 An trú trong mọi việc làm,

 Vắng lặng, thành ra điềm tĩnh,

 Nhân hòa, không hề buông lung,

 Oai nghi, lễ tiết, hạnh tu,

 Phân biệt, trú yên chắc chắn.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Người ấy thật hiếm có thay,

 Không dự vào các trần lao,

 Thành tựu như ảo thuật đúng pháp,

 Chí tính lìa mọi vết nhơ,

 Ở nơi bào thai sinh ra

 Không bị dơ bẩn làm nhiễm.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Thì được ngồi trên hoa sen,

 Đứng trước mặt chư Phật.

 Thân, miệng, ý của người ấy

 Oai thần không chút sứt mẻ,

 Khơi dậy khắp mọi trí tuệ,

 Lan tỏa đến với chúng sinh.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Được chư Phật dựng lập, giáo hóa,

 Nói pháp mà tự đứng vững.

 Đã thành tựu trí tuệ lớn,

 Vì chúng sinh mà hành đạo.

 Trong vô số kiếp lâu dài,

 Khen đức người không thể hết.

 Ai đạt được tổng trì này,

 Tổng trì cao tột hơn hết,

 Nếu có người muốn ngợi khen,

 Không ai tìm được nguồn cội.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) khen ngợi Bồ-tát Tổng Trì Thế Vương: "Lành thay, lành thay! Ông đã khéo nói lời ngợi khen về hạnh đi vào tổng trì này. Vì sao vậy? Vì pháp này tự nhiên, không nương tựa vào đâu, không trông cậy vào người khác. Ông đã từng đến chỗ chư Phật quá khứ, đã hỏi về cửa tổng trì sâu mầu ấy. Vì thế, này tộc tính tử, nên quán sát như vậy: bình đẳng không khác."

 Kinh Đại Ai, quyển thứ bảy.

 Kinh Đại Ai, quyển thứ tám.

 Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video