Thiên 25 — Phẩm 24 – Chuyện thuở xưa

 Phẩm Thuở Xưa, thứ hai mươi bốn.

 Phật bảo tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt; cách gọi trân trọng người tu hành): "Thuở xưa, vào thời quá khứ xa xôi, số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) vô lượng không thể tính đếm, cách xa vô cùng không thể nghĩ bàn, lúc ấy có một vị Phật hiệu là Ly Cấu Quang (Ánh Sáng Lìa Dơ), là Như Lai (bậc đến từ chân như), Chí Chân (bậc chân thật tột bậc), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn), Minh Hạnh Thành (bậc đầy đủ trí sáng và đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc điều phục người bằng đạo pháp), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), hiệu là Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được thế gian tôn kính). Thế giới tên là Thiện Ly Cấu, kiếp tên là Chiếu Minh.

 Cõi ấy trong sạch, đất bằng lưu ly (một loại ngọc quý) màu xanh biếc, sạch như gương sáng, phẳng như bàn tay. Đất trong cõi ấy là đất lưu ly, mọc lên cây bảy báu (bảy loại châu báu quý như vàng, bạc, lưu ly…), cành lá, hoa quả cũng đều bằng báu. Lại tự nhiên mọc lên những hoa sen báu, to như bánh xe, màu sắc đủ loại, ai thấy cũng vui lòng; hình dáng vi diệu, thơm tho, sạch sẽ, rất đẹp. Châu báu kết thành màn che, nhà cửa, tinh xá (chỗ ở của người tu). Áo mặc và đồ ăn uống của chư thiên và dân chúng giống như ở cõi trời thứ sáu Tự Tại (cõi trời cao nhất trong các cõi trời còn ham muốn). Dân chúng sạch sẽ, đi đứng khoan thai; dâm dục, giận dữ, ngu si đều rất ít ỏi, cử chỉ, lời nói và lời dạy đều như thế.

 Cõi Phật ấy không có mặt trời, mặt trăng. Thân Phật Ly Cấu Quang phát ra ánh sáng lớn chiếu khắp các cõi Phật, ngày đêm luôn sáng, không phân biệt tờ mờ hay sáng rõ. Khi hoa sen khép lại thì biết là tối, khi hoa sen nở ra thì biết là sáng. Đức Như Lai Chí Chân Ly Cấu Quang có tám trăm ức vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh); còn Bồ-tát xuất gia và Bồ-tát tại gia thì không thể hạn lượng, không thể kể xiết, đều dựng lập đạo chân chính vô thượng. Cõi Phật ấy không nghe đến các học thuyết khác, không có cỗ xe (pháp môn tu tập, ví như cỗ xe đưa người đến giác ngộ) nào khác, chỉ tu Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hành để tự giác ngộ và cứu độ mọi người); hạnh tu đều thuần hậu, đứng vững nơi bất thoái chuyển (không còn lui sụt trên đường tu). Đức Thế Tôn nói pháp cho họ như thế nào? Chỉ diễn nói trí tuệ về tánh không, giáo pháp không và vô tướng. Phật sống lâu nửa kiếp.

 Nhà ở của mọi người làm bằng nhiều loại châu báu. Phật đi lại đều theo thời tiết, chư thiên cũng vậy. Ai ở trên mặt đất, dựng màn che, nhà cửa mà ở trong đó thì gọi là người; ai ở giữa hư không mà dựng nhà cửa, gác lầu thì gọi là trời. Việc đi đứng, ăn uống đều như nhau không khác biệt. Lại cõi Phật ấy không có vua chúa, chỉ có đức Thế Tôn Ly Cấu Quang là vua Pháp lớn vô thượng. Chư thiên và dân chúng không ai khác ai, đều đến thờ thầy, không có tên gọi riêng biệt, việc làm không khác nhau, không có ý nghĩ khác nhau, chỉ vâng theo Như Lai thưa hỏi, nhận lãnh kinh điển, suy nghĩ ý nghĩa. Cõi ấy không có nữ nhân, không có tên gọi của nơi chịu tội, không có ai phạm vào dục lạc trần tục.

 Chúng sinh cõi ấy chỉ học ba môn học: một là giới cấm (các điều răn), hai là giữ tâm, ba là học trí tuệ. Thế nào là giới? Tu tập các trí tuệ thông suốt, tâm niệm không rời, bỏ các hành tạo tác. Thế nào là giữ tâm? Trú nơi định ý (tâm định tĩnh, chuyên chú) mà đạt được thần thông. Thế nào là trí tuệ? Trú nơi trí độ vô cực (ba-la-mật về trí tuệ: hạnh trí tuệ đưa người qua bờ giải thoát) mà được tài biện luận phân biệt. Như vậy, này tộc tính tử, có sự học như thế gọi là học độ. Các Bồ-tát ấy không cần thọ giới cấm (?). Cõi ấy trong sạch, cao vời như thế. Đức Thế Tôn nói pháp trang nghiêm vi diệu đặc biệt, vượt hẳn không gì sánh được.

 Khi ấy, trong các Bồ-tát ở cõi Phật kia có một vị Bồ-tát tên là Quang Thủ, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, cái gọi là tổng trì (năng lực nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn mọi giáo pháp mà không quên mất) là thế nào? Bồ-tát trú nơi đâu mà có thể giữ gìn hết những gì chư Phật nói ra, diễn giảng cho chúng sinh khiến lòng họ vui mừng?" Phật bảo Quang Thủ: "Này tộc tính tử, có một tổng trì tên là Bảo Diệu (ánh sáng của báu vật). Bồ-tát trú nơi đây thì nhận lãnh hết những gì chư Phật giảng nói, làm vui lòng chúng sinh." Quang Thủ lại thưa: "Kính mong Như Lai tuyên nói tổng trì Bảo Diệu. Chúng con được nghe ý nghĩa của nó thì sẽ vâng làm đúng như lời dạy mà đạt được tổng trì này." Phật Ly Cấu Quang liền vì Bồ-tát Quang Thủ mà nói kệ khen ngợi:

 Muốn đạt được Bảo Diệu,

 Mãi trừ mọi bụi nhơ,

 Giữa dơ mà không dơ,

 Bỏ hết mọi nhiễm ô,

 Tâm thường sạch, lìa bám:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Ai đạt tổng trì này,

 Ánh sáng không đâu không soi,

 Thân và miệng trong sạch,

 Ánh sáng, tính lìa dơ,

 Ý bình đẳng, tu lòng từ:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Đã thoát ba mươi hai (?),

 Hiểu thấu hết mọi tưởng,

 Liền lìa mọi mong cầu:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Đi vào đâu cũng mang lòng dũng mãnh,

 Đức lớn như hư không,

 Hiểu sáng như trống lặng:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Không làm dứt Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng),

 Dứt ba cấu uế (tham, giận, si) và ba đời,

 Làm cạn sạch nguồn khổ:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Diệt tham dâm, giận, si,

 Trừ bụi bặm, vẩn đục,

 Cây báu nhận ý muốn (?):

 Tổng trì Bảo Diệu tôn quý.

 Mọi âm thanh tiếng vang

 Trong thế gian trên, giữa, dưới,

 Đi vào hết mọi tiếng:

 Tổng trì Bảo Diệu lìa dơ.

 Siêng năng nơi pháp sâu kín,

 Vô số nghĩa câu mầu,

 Không bám vào ta, người:

 Tổng trì lìa cả hai.

 Đạt tài biện luận phân biệt,

 Vững trú nơi bốn đạo (?),

 Bốn thiền (bốn bậc thiền định) chấn động cõi Phạm (cõi trời thanh tịnh):

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Nghĩa kho pháp đệ nhất,

 Nhận lãnh hạnh tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả),

 Kính tu năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thần túc, thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng):

 Tổng trì Bảo Diệu tôn quý.

 Vững trú bốn ý chỉ (bốn pháp quán: thân bất tịnh, cảm thọ là khổ, tâm vô thường, pháp vô ngã),

 Thường thuận bốn ý đoạn (bốn sự siêng năng: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm lành chưa sinh, tăng lành đã sinh),

 Vâng theo bốn thần túc (bốn pháp định giúp đạt thần thông: dục, tinh tấn, tâm, tư duy):

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Đã thọ trì năm căn (năm gốc lành: tín, tấn, niệm, định, tuệ),

 Lại đứng vững năm lực (năm sức mạnh do năm căn phát triển),

 Bảy giác ý (bảy yếu tố giác ngộ) không ai sánh (?):

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Vâng theo tám nẻo đường (tám con đường chân chính: thấy, nghĩ, nói, làm, sống, siêng năng, nhớ nghĩ, định tâm đều chân chính),

 Giáo hóa bằng sự quán vắng lặng,

 Đến trí sáng giải thoát:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Dạo chơi nơi đất đã trú,

 Gần thuận con đường giải thoát,

 Dứt trừ mọi phiền não:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Soi sáng khắp mọi cõi,

 Đạo tràng (nơi tu đạo, nơi thành Phật) ánh sáng vắng lặng,

 Mắt trong sạch, soi rộng:

 Đó là tổng trì Bảo Diệu.

 Thiên nhãn (mắt trời, thấy được mọi vật xa gần) sạch như thế,

 Tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy tánh không) soi chỗ tối,

 Mắt sạch thành pháp nhãn (mắt pháp, thấy rõ các pháp để độ người),

 Đó là Phật nhãn (mắt Phật, thấy biết trọn vẹn) trong sạch.

 Sạch ma trần lao (ma là phiền não),

 Diệt ma năm ấm (ma là thân tâm do năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức hợp thành),

 Cũng sạch cả ma chết,

 Quy y sức hàng ma (?) (hàng phục thiên ma).

 Trú nơi tổng trì này,

 Đến ức na-thuật (con số cực lớn) cõi,

 Thấy chư Phật vô số,

 Được nghe kinh tối thượng.

 Nhờ nghe pháp rộng mầu,

 Sức ý giữ tổng trì,

 Phân biệt ý nghĩa ấy,

 Giảng cho trời và người.

 Tâm sáng, phát ý biết,

 Hiểu rõ lẽ báo ứng,

 Pháp ấy đi vào tuệ,

 Trú tổng trì, đạt được.

 Biện tài không vướng ngại,

 Ba đạt (ba trí thông suốt: biết đời trước, thấy đời sau, dứt sạch phiền não), ba mắt sạch,

 Đạt ba cửa giải thoát (không, vô tướng, vô nguyện) (?),

 Tinh tấn đạt tổng trì.

 Vô số các tổng trì,

 Vô hạn, nói vô lượng,

 Đạt tổng trì thù thắng này,

 Liền được hết thảy mọi điều.

 Thiền định và cửa giải thoát,

 Chánh thọ (sự an trú trong định), tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh sâu) tột bậc,

 Thần thông tự vui đùa:

 Sẽ vào tổng trì này.

 Như biển là vua các dòng nước,

 Muôn sông, suối đều đổ về,

 Tổng trì thù thắng cũng thế,

 Các cửa pháp vô lượng.

 Đi vào ý vô tận,

 Hiểu hết trí vô cùng,

 Phúc ấy không bờ đáy:

 Hành tổng trì, đạt được.

 Sắc tướng cùng các tướng tốt,

 Dòng dõi, trí tuệ trong sạch,

 Ngọc báu lìa dơ trong tay:

 Đạt tổng trì như thế.

 Đi vào kho sâu kín,

 Mang vô sinh pháp nhẫn (sự chứng hiểu vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt),

 Ở bậc bất thoái chuyển (không còn lui sụt trên đường tu):

 Người nói tổng trì này.

 Vô số các Bồ-tát

 Cầu đạo quả vô thượng,

 Đã đạt tổng trì này,

 Thành Phật chẳng còn khó.

 Mười phương bậc tối thắng (chư Phật)

 Nói pháp thương chúng sinh,

 Ai đạt tổng trì này,

 Biện tài không dứt đoạn.

 Làm vui ức cai (con số cực lớn) chúng sinh,

 Biết căn tính, lòng tin họ,

 Miệng chưa nói điều gì,

 Người đạt tổng trì này,

 Liền chuyển bánh xe pháp (giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não),

 Độ trăm nghìn chúng sinh,

 Đặt họ vào cỗ xe tôn quý:

 Dũng mãnh trú tổng trì này.

 Vô số na-thuật kiếp,

 Ngợi khen công đức ấy,

 Người đạt tổng trì này,

 Cũng không thể nói hết.

 Như vậy, này tộc tính tử, đức Như Lai Chí Chân Ly Cấu Quang nói xong tổng trì này, trong đại chúng có ba vạn hai nghìn Bồ-tát đạt được tổng trì này; Bồ-tát Quang Thủ cũng đạt được tổng trì Bảo Diệu ấy. Này tộc tính tử, ý ông nghĩ sao? Bồ-tát Quang Thủ lúc ấy há phải là người nào khác chăng? Chớ nghĩ như thế. Vì sao vậy? Chính là thân ông đó. Vì thế, này Tổng Trì Thế Vương (?), nay ông có thể vượt qua mọi điều dơ xấu, lại ở đây thưa hỏi Như Lai, câu chữ thông suốt, không có lòng do dự, quyết trừ lưới nghi. Do vậy mà đời này ông dũng mãnh nêu đủ những câu hỏi trước, không làm khó Như Lai, mà còn giúp quyết rõ tổng trì, soi sáng thế gian, khiến lòng người rạng tỏ. Nhân giả vì tu pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý) mà quán sát thông suốt, nên nay gặp lại và lại được tổng trì này, trong ý mang lòng dũng mãnh, tâm tự tuyên giảng."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video