Thiên 26 — Phẩm 25 – Gốc trí và nghiệp tuệ

 Kinh Đại Ai (kinh nói về lòng thương xót lớn lao của Phật đối với chúng sinh) — Phẩm Trí Bản Tuệ Nghiệp, thứ hai mươi lăm

 Bấy giờ Bồ-tát Trí Tích (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh; Trí Tích nghĩa là "chứa nhóm trí tuệ") đang có mặt trong pháp hội ấy. Ngài bước lên bạch Phật: "Bồ-tát làm sao đạt được Bảo Diệu? Làm sao khi đã đạt được thì không còn quên mất, làm lợi ích cho chúng sinh, và nhờ sức tổng trì (khả năng ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi giáo pháp đã nghe, không để mất) mà tự đứng vững trong việc làm của mình?"

 Phật bảo Trí Tích: "Này tộc tính tử (cách Phật gọi người con nhà dòng dõi tốt, tức người tu hành có căn lành)! Bồ-tát nào an trụ nơi trí bản (gốc của trí: phần tự mình lắng nghe, tự hiểu, tự tu, tự nắm giữ) mà làm tuệ nghiệp (việc làm của tuệ: đem hiểu biết ấy ra vận dụng, giảng dạy, làm lợi cho người), thì mới đạt được Bảo Diệu tổng trì (môn tổng trì tên là Bảo Diệu, nghĩa là "ánh sáng quý báu"), không còn quên mất và làm lợi ích cho chúng sinh."

 Bồ-tát Trí Tích lại bạch Phật: "Lành thay, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Xin Ngài giảng giải cho: thế nào là trí bản, thế nào là tuệ nghiệp?" Phật nói: "Hãy lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ, ta sẽ nói cho ông." Bồ-tát Trí Tích vâng lời lắng nghe.

 Phật bảo: "Này tộc tính tử! Lắng nghe kỹ ý nghĩa, suy xét giữ gìn trong lòng: đó là trí bản. Pháp đã nghe thế nào thì đem đầy đủ nói lại cho người khác: đó là tuệ nghiệp. Quan sát, phân biệt: đó là trí bản. Khai mở cho hội chúng, khiến họ hiểu ra: đó là tuệ nghiệp. Thuận theo mà quan sát, biết được cội nguồn: đó là trí bản. Tùy thời giáo hóa, giúp chúng sinh đứng vững: đó là tuệ nghiệp. Tu hạnh bình đẳng, không thiên vị bè phái: đó là trí bản. Giữ hạnh công bằng ngay thẳng, không vướng tà lệch ngờ vực: đó là tuệ nghiệp. Tâm không sinh khởi điều gì, hoàn toàn không dính mắc: đó là trí bản. Dù tâm không sinh khởi mà vẫn giảng giải được kinh điển: đó là tuệ nghiệp.

 Ở nơi vắng vẻ lặng lẽ suy nghĩ, tâm yên tĩnh: đó là trí bản. Thân tâm an ổn, không rối loạn: đó là tuệ nghiệp. Tâm thường vui với sự chuyên nhất, muôn việc không khởi: đó là trí bản. Biết rõ đạo nhất thừa (con đường duy nhất đưa mọi người đến quả Phật) mà không trái bỏ: đó là tuệ nghiệp. Chuyên tu sự điềm đạm lặng yên mà quan sát khắp nơi: đó là trí bản. Được sáng suốt giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và vòng sinh tử), trừ sạch mọi tối tăm: đó là tuệ nghiệp. Chuyên nhất noi theo tam thoát môn (ba cửa giải thoát: không — thấy các pháp không có tự tính riêng; vô tướng — không chấp vào hình tướng; vô nguyện — không mong cầu tạo tác): đó là trí bản. Chứng biết rõ ràng bằng tam đạt (ba sự thông suốt: biết các đời quá khứ, thấy các việc vị lai, và dứt sạch phiền não hiện tại) mọi việc quá khứ, vị lai, hiện tại: đó là tuệ nghiệp.

 Tin chắc vào lời bàn về đạo mà không nghi ngờ: đó là trí bản. Vượt qua hết mọi điều vướng ngại: đó là tuệ nghiệp. Tâm không nhút nhát, chí mạnh mẽ sáng suốt: đó là trí bản. Thân tâm nghỉ ngơi, lìa sự vội vã bôn ba: đó là tuệ nghiệp. Ý an hòa thong thả, không hấp tấp nóng nảy: đó là trí bản. Suy nghĩ rộng xa mà nhớ biết đầy đủ: đó là tuệ nghiệp. Nếu có điều gì sai phạm thì liền nhận biết mà ngăn lại: đó là trí bản. Tâm thường ở trong chánh định (tâm định đúng đắn, tập trung vững vàng) mà được chỗ thích đáng: đó là tuệ nghiệp.

 Noi theo tu ý chỉ (tức tứ niệm xứ: bốn chỗ đặt sự chú tâm — quán thân, quán cảm thọ, quán tâm và quán các pháp), làm thông suốt các pháp của ý: đó là trí bản. Ý không lưu giữ gì, cũng không nhớ nghĩ gì: đó là tuệ nghiệp. Giữ tứ ý đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh được tăng trưởng) để buông bỏ cội gốc của điều ác: đó là trí bản. Đã làm sạch cội gốc, trừ hết mọi vết nhơ, hiểu rõ các pháp: đó là tuệ nghiệp. Tu học thần túc (năng lực thần thông như ý, đi lại biến hóa tự tại), bỗng nhiên nhẹ bổng bay lên: đó là trí bản. Đã không còn chỗ phải làm, xa lìa cả thần túc: đó là tuệ nghiệp.

 Tập luyện ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, sự tinh tấn, chánh niệm, thiền định, trí tuệ), cội nguồn thường vắng lặng: đó là trí bản. Phân biệt chỗ quy hướng của các căn: đó là tuệ nghiệp. An trụ nơi ngũ lực (năm căn ấy khi mạnh lên trở thành năm sức mạnh), thế không gì lay động được: đó là trí bản. Hàng phục ma (những thế lực phá hoại việc tu hành) và trần lao (phiền não làm nhọc nhằn thân tâm), khiến lòng ham muốn không khởi lên: đó là tuệ nghiệp. Hiểu rõ thất giác (bảy yếu tố giác ngộ: chọn lựa pháp, tinh tấn, vui mừng, nhẹ nhàng an ổn, chánh niệm, thiền định, buông xả), đạt nhu thuận nhẫn (sức nhẫn mềm thuận: tâm thuận theo chân lý, chấp nhận được lẽ thật dù chưa chứng hoàn toàn): đó là trí bản. Phân biệt các nghiệp đều là tự nhiên: đó là tuệ nghiệp.

 Gom đủ các nẻo đường của đạo, mạnh mẽ thông suốt không ngưng trệ: đó là trí bản. Nếu hiểu rõ ví dụ chiếc bè (Phật dạy giáo pháp như chiếc bè để qua sông, qua sông rồi thì bỏ bè, không nên ôm giữ mãi), thì đặt điều phi pháp vào trong pháp (?): đó là tuệ nghiệp. Biết rõ khổ và tập (khổ đế: sự thật về khổ; tập đế: sự thật về nguyên nhân gây ra khổ) mà tu đạo nghiệp: đó là trí bản. Chứng rõ tận đế (sự thật về sự dứt sạch khổ, tức niết-bàn), trí bản không cùng tận (?): đó là tuệ nghiệp.

 Đọc tụng kinh điển, biết rõ câu chữ và ý nghĩa: đó là trí bản. Đã thông suốt kinh điển mà làm theo được: đó là tuệ nghiệp. Mọi điều nghe được đều nắm giữ được: đó là trí bản. Lấy đạo mà dẫn dắt các nghĩa, không trái lẽ: đó là tuệ nghiệp. Nghe âm thanh mà không dính mắc: đó là trí bản. Thuận theo kinh điển mà biết ý chỉ đúng đắn: đó là tuệ nghiệp. Quán muôn vật tất cả đều vô thường (không bền lâu, luôn biến đổi): đó là trí bản. Mà hiểu rõ tất cả các pháp đều không có chỗ hành tác: đó là tuệ nghiệp. Quán muôn vật tất cả đều là khổ: đó là trí bản. Tất cả các pháp xét về gốc đều rỗng không: đó là tuệ nghiệp. Xét mọi pháp đều vô ngã (không có một cái "ta" riêng biệt, thường còn): đó là trí bản. Quán chúng sinh vốn đều trong sạch: đó là tuệ nghiệp.

 Nghe pháp chân đế (chân lý tột cùng) mà không sợ hãi: đó là trí bản. Phân biệt chỗ quy hướng của các pháp: đó là tuệ nghiệp. Quán sát nê-hoàn (tức niết-bàn: cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) vắng lặng điềm tĩnh: đó là trí bản. Tất cả các pháp vốn trong sạch, vắng lặng, diệt hết: đó là tuệ nghiệp. Nghe nghĩa kinh mà không vướng nỗi khó vì do dự, sợ hãi: đó là trí bản. Hiểu rõ nghĩa lý, biết chỗ quy về đúng đắn: đó là tuệ nghiệp. Nghe pháp đúng như thật, không nghi ngờ, thấm sâu: đó là trí bản. Dùng biện tài (tài ăn nói, giảng giải lưu loát) mà phân tích pháp, mổ xẻ đến tận gốc: đó là tuệ nghiệp. Nghe mọi âm thanh đều không sợ hãi: đó là trí bản. Tùy thời giảng rộng, khiến ai nấy được chỗ thích hợp: đó là tuệ nghiệp. Nghe biện tài của Phật mà không yếu nhát: đó là trí bản. Biết rõ biện tài ấy mà tuyên giảng khắp nơi: đó là tuệ nghiệp.

 Vì chúng sinh mà đem lòng từ thực hành theo pháp: đó là trí bản. Không bỏ lòng từ thương, đem lòng từ ban cho mọi người: đó là tuệ nghiệp. Vì chính mình và cũng vì người khác mà khởi lòng thương xót: đó là trí bản. Đối với cả hai việc ấy đều không dính mắc, phát lòng thương xót không gì che lấp: đó là tuệ nghiệp. Yêu thích đạo pháp, lòng vui vẻ: đó là trí bản. Không bổng lên cũng không trầm xuống, không có gì sai sót: đó là tuệ nghiệp. Lìa những việc trói buộc và nguy hại mà quán sát: đó là trí bản. Hiểu rõ từng cử động, từng bước đi đứng của thân mình: đó là tuệ nghiệp.

 Thường niệm Phật, tâm không nghĩ điều khác: đó là trí bản. Biết rõ pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý, chứ không phải thân xác) mà không nương tựa vào đâu: đó là tuệ nghiệp. Thường nhớ kinh điển, biết rõ nghĩa lý: đó là trí bản. Mà phân biệt được, lìa khỏi pháp tham dục: đó là tuệ nghiệp. Thường nhớ thánh chúng (đoàn thể các bậc thánh tu hành), cúng dường những người theo đạo: đó là trí bản. Đạt đến vô vi (cảnh giới không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt), quán sát không còn bụi nhơ: đó là tuệ nghiệp. Thường nhớ việc bố thí, cứu giúp kẻ nghèo khốn: đó là trí bản. Bỏ hết mọi bụi trần, thuận theo ý đạo: đó là tuệ nghiệp. Thường nhớ giới cấm (những điều răn cấm người tu phải giữ) mà tự cẩn thận: đó là trí bản. Mà đã tập hành giới cấm theo cách không còn chấp vào sự nhận biết phân biệt (?): đó là tuệ nghiệp.

 Thường nhớ đến chư thiên (các vị trời), khiến ý được khai mở: đó là trí bản. Pháp ấy trong sạch, lìa bụi nhơ: đó là tuệ nghiệp. Nghe được điều gì thì xem xét, phân tích kỹ lời bàn ấy: đó là trí bản. Với thế tục không có gì phải so đo (?): đó là tuệ nghiệp. Việc làm vững chắc chu đáo, không sai sót: đó là trí bản. Mà hiểu rõ không có tạo tác, không có quả báo: đó là tuệ nghiệp. Không kiêu căng, không tự cao: đó là trí bản. Đạt trí tuệ không cùng tận mà thành trí lớn: đó là tuệ nghiệp. Việc làm vì mình thì tự xét lại thân mình: đó là trí bản. Vì mình và cũng vì người, cả hai việc cùng làm: đó là tuệ nghiệp.

 Nếu giữ được tám vạn bốn nghìn kho kinh pháp: đó là trí bản. Phân biệt được tám vạn bốn nghìn hạnh của chúng sinh: đó là tuệ nghiệp. Biết rõ tùy thời mà giảng kinh: đó là trí bản. Giảng kinh đúng với căn cơ người nghe, không sai sót: đó là tuệ nghiệp. Giáo hóa chúng sinh, giúp họ đứng vững trong đạo: đó là trí bản. Dùng trí độ vô cực (tức bát-nhã ba-la-mật: trí tuệ đưa người sang bờ giác ngộ, không có giới hạn) và thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt người tùy theo căn cơ), dạy bảo chúng sinh đứng vững ở bậc bất thoái chuyển (bậc không còn thối lui trên đường tu): đó là tuệ nghiệp. Chưa từng sợ hãi việc phải sinh vào ngũ thú (năm nẻo luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời): đó là trí bản. Sinh ra ở đâu cũng che chở giúp đỡ được nhiều người: đó là tuệ nghiệp.

 Siêng năng tự tu, đạt âm hưởng nhẫn (bậc nhẫn đầu tiên: nghe âm thanh lời dạy về chân lý mà hiểu, chấp nhận, không sợ hãi): đó là trí bản. Thường tu hành mà không ôm giữ ý niệm có sinh: đó là tuệ nghiệp. Tự giữ tiết hạnh, được nhu thuận nhẫn: đó là trí bản. Nếu đạt được bất khởi pháp nhẫn (tức vô sinh pháp nhẫn: chứng biết chắc chắn rằng các pháp vốn không sinh không diệt, và an trụ vững vàng nơi chân lý ấy): đó là tuệ nghiệp. Phát ý siêng tu đến bậc bất thoái chuyển: đó là trí bản. Vượt lên tiến tới bậc A-duy-nhan (bậc cao nhất của Bồ-tát, chỉ còn một đời nữa là thành Phật): đó là tuệ nghiệp. Đã tu hành viên mãn, ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật ngồi thành đạo): đó là trí bản. Những điều cần hiểu rõ, dứt trừ nghi ngại, hiểu được sự bình đẳng — tất cả chỉ trong khoảnh khắc một lần phát tâm, tùy thời thuận theo nghĩa, thành tựu đạo vô thượng chánh chân (sự giác ngộ cao nhất, chân chính tuyệt đối), làm bậc tối chánh giác (bậc giác ngộ chân chính cao nhất, tức Phật): đó là tuệ nghiệp."

 Phật muốn giảng lại cho rõ ràng nghĩa này, bấy giờ nói kệ (bài thơ tụng) rằng:

 Nếu nghe và nhận lãnh pháp ấy, thưa hỏi không buông lung,
 những người trong sạch ấy, hỏi han và giữ gìn trí bản.
 Nghe rồi thì diễn giảng được, đem lòng từ ban khắp muôn dân,
 Bồ-tát ấy thật thù thắng, vì người mà tạo nghiệp của tuệ.
 Khéo dùng tâm ý mà suy nghĩ, đó là trí bản sáng suốt;
 phân biệt nói ra điều mình làm, đó là nghiệp của tuệ.
 Làm đúng như điều thuận theo mà nhớ nghĩ, đó chính là trí bản;
 đem hạnh ấy nói cho người, đó là nghiệp của tuệ.
 Đạt được tâm không sinh khởi, đó là gốc của trí;
 tâm hành không có chỗ hướng tới, đó là nghiệp của tuệ.
 Tu hạnh chánh chân trong sạch, đó chính là trí bản;
 tuyên giảng, chuyển trao, tạo nên hạnh, đó là nghiệp của tuệ.
 Chuyên nhất trong hạnh đạo vắng lặng, đó chính là trí bản;
 thân tâm không chấp có ta, đó là nghiệp của tuệ.
 Sợ nỗi khổ nạn của thói quen sinh tử, đó chính là trí bản;
 yêu thích đạo nhất thừa, đó là nghiệp của tuệ.
 Ưa thích phép quán vắng lặng, đó chính là trí bản;
 suy nghĩ về việc sáng suốt giải thoát, đó là nghiệp của tuệ.
 Siêng tu ba cửa giải thoát, đó chính là trí bản;
 chứng rõ trí tam đạt, đó là nghiệp của tuệ.
 Siêng tu bốn ý chỉ, đó chính là trí bản;
 nhớ rằng không có ý, không có ta, đó là nghiệp của tuệ.
 Bỏ ác, tu hạnh lành, đó chính là trí bản;
 gốc vốn trong sạch, trừ cả pháp ấy, đó là nghiệp của tuệ.
 Siêng đạt bốn thần túc, đó chính là trí bản;
 không tham luyến tập thần túc, đó là nghiệp của tuệ.
 Tin chắc sự giải thoát trong sạch, đó chính là trí bản;
 vượt qua mọi vướng ngại, đó là nghiệp của tuệ.
 Tinh tấn không nương vào nghỉ ngơi, đó chính là trí bản;
 thân và ý đã được nghỉ yên, đó là nghiệp của tuệ.
 Chí ý sáng rõ, an hòa thong thả, đó chính là trí bản;
 không trụ vào bất cứ nơi nào, đó là nghiệp của tuệ.
 Tự nhận biết tâm định, đó chính là trí bản;
 thực hành chánh thọ (trạng thái tâm định sâu, nhận lãnh đúng đắn) từ gốc trong sạch, đó là nghiệp của tuệ.
 Khéo dựng lập năm căn, đó chính là trí bản;
 biết các căn của chúng sinh, đó là nghiệp của tuệ.
 Thực hành năm lực, đó chính là trí bản;
 ân cần được tuệ của bậc thánh, đó là nghiệp của tuệ.
 Các giác chi và nhu thuận nhẫn, đó chính là trí bản;
 hiểu rõ tất cả các pháp, đó là nghiệp của tuệ.
 Siêng tu đạo, tinh tấn, đó chính là trí bản;
 buông bỏ cả pháp lẫn phi pháp, đó là nghiệp của tuệ.
 Phương tiện, khổ là tự nhiên (?), đó chính là trí bản;
 đối với sự chứng đắc mà không diệt tận (?), đó là nghiệp của tuệ.
 Tu giữ kinh điển theo đúng nghĩa, đó chính là trí bản;
 dẫn dắt theo nghĩa lý, đó là nghiệp của tuệ.
 Không chán mỏi việc nghe học, đó chính là trí bản;
 bước theo hạnh cốt yếu, đó là nghiệp của tuệ.
 Tìm cầu nghĩa đúng như lẽ, đó chính là trí bản;
 thực hành sự thông đạt của bậc thánh, đó là nghiệp của tuệ.
 Không bám víu vào tuổi thọ, đó chính là trí bản;
 điều nhớ nghĩ đúng như lời pháp dạy, đó là nghiệp của tuệ.
 Tìm quán muôn vật là vô thường, đó chính là trí bản;
 nhờ đó biết lẽ vô sinh (không thật có sinh), đó là nghiệp của tuệ.
 Tin vào sự thoát khỏi nỗi khổ của muôn vật, đó chính là trí bản;
 các pháp đều là vô vi, đó là nghiệp của tuệ.
 Hiểu các pháp là vô ngã, đó chính là trí bản;
 tính của chúng vốn trong sạch, đó là nghiệp của tuệ.
 Tin vào giải thoát, niết-bàn vắng lặng, đó chính là trí bản;
 chúng sinh mãi mãi được diệt độ (vào niết-bàn), đó là nghiệp của tuệ.
 Quán xét nghĩa lý ấy, đó chính là trí bản;
 hiểu nghĩa mà phân biệt, đó là nghiệp của tuệ.
 Nếu tin chắc vào kinh điển, đó chính là trí bản;
 thông suốt kinh pháp, đó là nghiệp của tuệ.
 Không sợ mọi âm thanh, đó chính là trí bản;
 hiểu rõ mọi chỗ quy hướng, đó là nghiệp của tuệ.
 Không lìa biện tài của Phật, đó chính là trí bản;
 hiểu rõ mà nói năng tự tại, đó là nghiệp của tuệ.
 Dựng lập lòng từ đối với chúng sinh, đó chính là trí bản;
 được lòng thương không cần duyên (lòng thương bao trùm tất cả, không phân biệt đối tượng hay điều kiện), đó là nghiệp của tuệ.
 Thương xót mình và người khác, đó chính là trí bản;
 không tưởng chấp vào ta và người, đó là nghiệp của tuệ.
 Thường được niềm vui mừng, đó chính là trí bản;
 không vui mà cũng không khởi gì, đó là nghiệp của tuệ.
 Không tạo ra ân ái, đó chính là trí bản;
 tâm không rơi vào hai bên (?), đó là nghiệp của tuệ.
 Ý thường niệm Phật, đó chính là trí bản;
 nếu theo lời dạy về pháp thân, đó là nghiệp của tuệ.
 Thường suy nghĩ về kinh điển, đó chính là trí bản;
 biết rõ sự báo ứng của pháp, đó là nghiệp của tuệ.
 Nhớ công đức của thánh chúng, đó chính là trí bản;
 nếu hiểu rõ vô vi, đó là nghiệp của tuệ.
 Nếu tâm ưa bố thí, đó chính là trí bản;
 nếu buông bỏ mọi bụi trần, đó là nghiệp của tuệ.
 Nghĩ đến giới đầy đủ trong sạch, đó chính là trí bản;
 trụ nơi giới vô lậu (giới đã không còn bị phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm), đó là nghiệp của tuệ.
 Nhớ đến các vị trời có thần lực lớn, đó chính là trí bản;
 nếu nhớ nghĩ trong sạch lại càng trong sạch, đó là nghiệp của tuệ.
 Điều nghe được thì xét kỹ, đó chính là trí bản;
 không cùng đời chung bụi bặm, đó là nghiệp của tuệ.
 Khéo tu việc làm cẩn trọng, đó chính là trí bản;
 trong việc làm mà không có chỗ làm, đó là nghiệp của tuệ.
 Khiêm tốn không tự cao, đó chính là trí bản;
 không cho rằng ta có trí tuệ, đó là nghiệp của tuệ.
 Thân mình thường siêng năng, đó chính là trí bản;
 vì chúng sinh mà tạo hạnh, đó là nghiệp của tuệ.
 Nếu giữ được các kho pháp, đó chính là trí bản;
 hiểu rõ hạnh của chúng sinh, đó là nghiệp của tuệ.
 Vượt qua mọi điều ác, đó chính là trí bản;
 đưa chúng sinh về ba nơi nương tựa (Phật, Pháp, Tăng) (?), đó là nghiệp của tuệ.
 Bố thí vì lòng nhân ái, bình đẳng làm lợi ích chúng sinh,
 giáo hóa khiến họ lìa nhơ uế, đó là nghiệp của tuệ.
 Đều bình đẳng làm lợi cho họ, xem họ như công đức của Phật,
 bậc chánh sĩ (người chân chính, chỉ Bồ-tát) làm như thế, đó là nghiệp của tuệ.
 Sợ hãi mọi thứ đang bừng cháy (lửa phiền não, sinh tử), đó chính là trí bản;
 suy nghĩ về việc sinh vào nơi kia (để cứu độ), đó là nghiệp của tuệ.
 Không giận dữ, được trí biết mình đã dứt sạch phiền não, đó chính là trí bản;
 khởi trí tuệ thấy lẽ không sinh, đó là nghiệp của tuệ.
 Nếu được âm hưởng nhẫn, đó chính là trí bản;
 hạnh làm đúng như điều đã nghĩ, đó là nghiệp của tuệ.
 Đạt nhu thuận pháp nhẫn, đó chính là trí bản;
 được vô sở tùng sinh nhẫn (tức vô sinh pháp nhẫn), đó là nghiệp của tuệ.
 Trụ ở bậc bất thoái chuyển, đó chính là trí bản;
 được bậc A-duy-nhan, đó là nghiệp của tuệ.
 Ngồi dưới cây Phật, đó chính là trí bản;
 đã đạt trí tuệ thông suốt tất cả (trí biết hết mọi sự của Phật), đó là nghiệp của tuệ.
 Xét về gốc của trí ấy, thì gọi là đạo tâm (tâm hướng về giác ngộ, tâm cầu thành Phật).
 Nương tựa vào tâm này, việc làm ra chính là tuệ nghiệp.
 Thường vững vàng trụ nơi đạo tâm, thì không bị lay chuyển.
 Nghiệp ấy là việc của tuệ, việc làm luôn hợp thời.
 Nếu tu hành Phật đạo, tâm này là gốc của đạo.
 Thần lực của Phật như thế, cũng phân biệt cả biện tài.
 Nếu trong vô số kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) khen ngợi công đức này,
 đức của Phật và ánh sáng của Ngài cũng không thể tìm được bờ bến.
 Chư Phật trong quá khứ, hiện tại cũng như vậy,
 và các Ngài sẽ an trụ trong tương lai, ở khắp mười phương, không thể đếm xiết.
 Ai muốn cúng dường các đấng tối thắng vô lượng này,
 hãy thuận theo đạo tâm, thì sẽ thành người không buông lung.

 Khi Phật nói về trí bản tuệ nghiệp này, vô lượng cõi Phật ở mười phương chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, là điềm lành khi Phật thuyết pháp quan trọng); tòa cao trang nghiêm bằng châu báu cũng như vậy. Bấy giờ Bồ-tát Trí Tích bước lên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay vì cớ gì mà vô số cõi Phật trong mười phương thế giới, không thể đếm xiết, đều chấn động sáu cách, và tòa cao dựng giữa hư không cũng như vậy?" Phật nói: "Này tộc tính tử! Phẩm kinh cốt yếu về trí bản tuệ nghiệp này là điều các Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) trong quá khứ đã khen ngợi và giảng nói. Vào thời xa xưa, Bồ-tát Trí Tích ở giữa hư không, che chở gìn giữ rất nhiều, thưa hỏi Như Lai, Phật vì đó mà giải đáp. Vì thế mà mặt đất chấn động lớn, ánh sáng chiếu khắp nơi."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video