Thiên 22 — Phẩm 22: Như pháp trụ – Phẩm Thiền

 Phẩm thứ hai mươi hai: Thiền (?) của bồ-tát an trụ đúng pháp.

 Bồ-tát ma-ha-tát (bồ-tát: người tu hành cầu giác ngộ để cứu độ mọi chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn), dù tại gia hay xuất gia, đều có bốn pháp; ai tu học được thì được hạnh A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật). Đó là: nghiệp lành, phương tiện, thương xót chúng sinh (?)…

 Phương tiện của nghiệp lành là: vì thí ba-la-mật (hạnh bố thí đưa sang bờ giác ngộ) mà tu thiện hạnh, chuyên tâm hạnh, thường hạnh, tịnh hạnh. Thiện hạnh là: bồ-tát nếu có của cải đem bố thí cho người xin, thì không xét người ấy có ơn hay không có ơn với mình, không xét người ấy là phước điền (người đáng cúng dường, cúng dường thì sinh phước, như ruộng tốt gieo hạt sinh lúa) hay không phải phước điền; dù có trời, người, sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (người tu hạnh thanh tịnh, vốn là tầng lớp tu sĩ ở Ấn Độ) cũng không phá hỏng được lòng bố thí của bồ-tát; đó gọi là thiện hạnh. Chuyên tâm hạnh là: khi bồ-tát bố thí, có người đến xin, thì xả bỏ vật trong và ngoài (thân mình và của cải bên ngoài), đem cho tất cả mà lòng không tham tiếc; đó gọi là chuyên tâm bố thí. Thường hạnh là: khi bồ-tát bố thí, có người đến xin, không xét đúng lúc hay không đúng lúc, có được gì thì cho nấy; đó gọi là thường hạnh. Tịnh hạnh là: khi bồ-tát bố thí, có người đến xin, không vì danh tiếng mà bố thí, không vì niềm vui cõi trời mà bố thí, như đã nói trong phẩm Bố Thí; đó gọi là tịnh hạnh. Như bốn việc của bố thí, thì thi ba-la-mật (trì giới), sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục), tì-lê-da ba-la-mật (tinh tấn), thiền ba-la-mật (thiền định), bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ) cũng đều như vậy.

 Thế nào là phương tiện khéo của bồ-tát? Nếu có người khởi tâm muốn phá Phật pháp, thì vì để điều phục (dạy dỗ, uốn nắn) họ mà thực hành phương tiện khéo. Muốn cho người bình thường (chưa theo cũng chưa chống) vào Phật pháp, nên thực hành phương tiện khéo. Người tuy đã vào mà chưa chín muồi, vì để họ chín muồi nên thực hành phương tiện khéo. Đã vào và đã chín muồi, vì để họ được giải thoát nên thực hành phương tiện khéo. Bồ-tát vì người mà nói các phép chữa bệnh, kỹ thuật và các luận thuyết của thế gian, đó là thực hành phương tiện khéo. Vì muốn hết lòng thọ giới bồ-tát, giữ vững không phá, nên thực hành phương tiện khéo. Phương tiện phát nguyện lành; phương tiện thanh văn thừa (cỗ xe của người nghe lời Phật mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình); phương tiện bích-chi Phật thừa (cỗ xe của người tự quán nhân duyên mà giác ngộ); phương tiện Đại thừa (cỗ xe lớn, đưa mọi người đến thành Phật).

 Mười phương tiện này làm được năm việc. Bốn phương tiện đầu là hạnh làm lợi ích chúng sinh. Phương tiện về thuật đời là để phá các luận thuyết sai lầm. Bồ-tát thụ trì giới cấm của bồ-tát, trọn không phạm; nếu lỡ phạm thì liền sám hối. Phương tiện phát nguyện lành: muốn việc gì thì liền đạt được việc ấy. Phương tiện ba thừa của bồ-tát: tuỳ căn cơ mà nói pháp. Vì thế mười phương tiện như vậy của bồ-tát làm được năm việc. Nhờ năm việc mà đầy đủ, chắc chắn, đạt được hết thảy mọi việc ở thế gian, dù trong đời này hay đời khác.

 Thế nào là bồ-tát làm lợi ích cho người khác? Như đã nói trong phẩm Bốn Nhiếp (bốn cách thu phục lòng người). Thế nào là bồ-tát phát nguyện lành? Mọi nghiệp lành bồ-tát đã làm, dù trong quá khứ, vị lai hay hiện tại, đều không cầu quả nào khác, chỉ cầu quả của đạo bồ-đề vô thượng (giác ngộ cao nhất); đó gọi là phát nguyện lành. Như Lai (danh hiệu của Phật) nếu vì người xuất gia và người tại gia mà nói giới, thì đều thu nhiếp bốn việc này. Bồ-tát xuất gia hay tại gia, trong quá khứ, vị lai hay hiện tại, thụ trì giới bồ-tát thì đều được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Bồ-tát xuất gia hơn bồ-tát tại gia. Vì sao? Bồ-tát xuất gia giữ được hết thảy giới cấm của bồ-tát, bồ-tát tại gia không giữ được hết thảy giới cấm của bồ-tát. Bồ-tát xuất gia thực hành được phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục) vắng lặng thanh tịnh, bồ-tát tại gia không tu được phạm hạnh vắng lặng. Bồ-tát xuất gia thực hành được ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp giúp thành tựu giác ngộ), bồ-tát tại gia không tu được ba mươi bảy phẩm. Bồ-tát xuất gia thoát khỏi hết thảy việc đời, bồ-tát tại gia bị việc đời trói buộc.

 Kinh Bồ-tát Thiện Giới, quyển thứ tám.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video