Thiên 25 — Phẩm 25: Như pháp trụ – Phẩm Sinh ở địa rốt ráo

 Phẩm thứ hai mươi lăm: An trú đúng pháp ở địa rốt ráo – sự thọ sinh

 Sự thọ sinh của Bồ-tát có năm loại, bao gồm tất cả: tất cả hạnh, tất cả Bồ-tát đều trong sạch (?), vì muốn chúng sinh được an ổn vui vẻ. Một là thọ sinh để giúp lìa khổ. Hai là thọ sinh theo tâm (của chúng sinh). Ba là thọ sinh thù thắng. Bốn là thọ sinh tự tại. Năm là thọ sinh thân sau cùng của Bồ-tát.

 Thọ sinh để giúp lìa khổ là: Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi loài) nếu thấy chúng sinh khổ sở vì đói khát, gặp nạn mất mùa, lúa gạo đắt đỏ, thì lúc ấy Bồ-tát nhờ sức nguyện mà thọ thân con cá lớn dài vô lượng do-tuần (đơn vị đo đường dài thời cổ Ấn Độ, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số) để bố thí cho chúng sinh; chúng sinh ăn rồi thì hết đói khát; nhờ sức nguyện mà thân càng lớn thêm. Nếu ở đời ác mà mọi chúng sinh đều bị bốn trăm lẻ bốn bệnh (theo quan niệm xưa, mỗi yếu tố trong bốn đại đất, nước, lửa, gió đều sinh ra một trăm lẻ một bệnh) cùng phát ra một lúc, thì Bồ-tát lúc ấy nhờ sức nguyện lớn mà làm vị đại y vương (thầy thuốc giỏi bậc nhất), có thể khiến chúng sinh thoát khỏi bệnh khổ. Nếu ở đời ác mà binh đao nổi dậy khắp nơi, chúng sinh sợ hãi, các chúa đất tranh giành nước không biết chán, thì Bồ-tát lúc ấy làm vị đại pháp vương có thế lực lớn, dùng phương tiện khéo léo hòa giải hai bên thù địch, dùng lời dịu dàng phá tâm ác của họ; không đánh, không phạt, không giam, không trói, không giết hại, không cướp đoạt của cải; nhìn chúng sinh bình đẳng như con một, thương xót chúng sinh. Nếu có người tà kiến, vì cúng tế thần trời mà làm việc tà ác, thì Bồ-tát vì phá tà kiến ấy mà thị hiện thọ thân quỷ, hiện ra trong giấc mộng dạy rằng: "Nay ngươi không nên giết dê để cúng tế." Vì thế Bồ-tát vì phá các khổ não của chúng sinh mà thị hiện thọ sinh trong các cõi. Đó gọi là thọ sinh để giúp lìa khổ.

 Thọ sinh theo tâm là: Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) nhờ sức nguyện mà thị hiện thọ đủ loại thân súc sinh, để phá các nghiệp ác của súc sinh; làm thân quỷ dữ, làm thân người ác, lại làm thân Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế trong xã hội Ấn Độ cổ) theo tà kiến, hoặc thị hiện làm thân người tham đắm năm dục (năm thứ ham muốn từ sắc, thanh, hương, vị, xúc). Trước hết thuận theo tâm họ mà thị hiện thọ sinh vào các cõi, để khiến chúng sinh lìa nghiệp ác. Tuy thọ thân trong các cõi nhưng không làm nghiệp ác; khi họ làm (việc ác) thì mình rốt cuộc không làm; chúng sinh thấy vậy cũng bắt chước không làm. Dùng phương tiện khéo léo phá hoại mọi nghiệp ác của chúng sinh. Đó gọi là thọ sinh theo tâm.

 Thọ sinh thù thắng là: Bồ-tát khi sinh ra thì hơn mọi chúng sinh, hoặc về dòng họ, hoặc về sắc diện, hoặc về tuổi thọ, hoặc về quả báo; về quả báo thì như đã nói trong phẩm Tự lợi lợi tha (lợi mình lợi người). Đó gọi là thọ sinh thù thắng.

 Thọ sinh tự tại là: từ khi tu hỷ hạnh đầu tiên cho đến hạnh thứ mười hai, những thân mà Bồ-tát thị hiện thọ nhận lúc ấy gọi là tự tại. Tự tại tức là sức nguyện. Từ địa chủng tánh cho đến hạnh thứ mười hai, thọ thân Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị thế giới bằng chánh pháp), thân trời Tự tại, cho đến thân trời A-ca-ni-tra (tầng trời cao nhất của cõi sắc), và mọi cõi vượt trên trời A-ca-ni-tra; trong các cõi đều được thân cao quý nhất, nhờ sức nguyện và sức nghiệp. Đó gọi là thọ sinh tự tại.

 Thọ sinh thân sau cùng của Bồ-tát là: thân sau cùng của Bồ-tát gọi là thân Bồ-tát (sau cùng). Thành tựu đầy đủ sự trang nghiêm bồ-đề (giác ngộ), hoặc sinh vào dòng Bà-la-môn, hoặc sinh vào dòng Sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ sĩ), đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn, tức quả vị Phật), làm mọi Phật sự (việc của Phật: giáo hóa, cứu độ chúng sinh). Đó gọi là thọ sinh thân sau cùng của Bồ-tát.

 Các Bồ-tát ma-ha-tát quá khứ cũng thọ năm loại sinh như thế; các Bồ-tát hiện tại và vị lai cũng như vậy. Nhờ năm loại thọ sinh này mà đạt quả A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nếu có Bồ-tát tu hành, thị hiện thọ năm loại sinh này, thì sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Kinh Bồ-tát Thiện Giới, quyển thứ chín.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video