Thiên 27 — Phẩm 27: Địa rốt ráo – Phẩm Rốt ráo

 Phẩm thứ hai mươi bảy: Địa rốt ráo – sự rốt ráo

 Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn, người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi loài) tu mười hai hạnh (mười hai giai đoạn tu tập) thì có bảy địa (tầng bậc tu chứng). Sáu địa là địa riêng của Bồ-tát, còn một địa là chung cho cả Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) và Bồ-tát. Một là địa chủng tánh (giai đoạn có sẵn hạt giống, căn tính để thành Phật); hai là địa giải hành (giai đoạn tin hiểu và thực hành); ba là địa tâm trong sạch; bốn là địa giữ gìn; năm là địa quyết định; sáu là địa thực hành quyết định; bảy là địa rốt ráo. Đó gọi là bảy địa. Tánh hạnh và giải hạnh mỗi thứ là một địa. Hỷ hạnh gọi là địa tâm trong sạch. Giới hạnh, tuệ hạnh, vô tướng hạnh hợp lại là địa giữ gìn. Hạnh vô hành vô tướng gọi là địa quyết định. Hạnh trí vô ngại gọi là địa thực hành quyết định. Hạnh Như Lai (hạnh của Phật) gọi là địa rốt ráo; địa rốt ráo về sau sẽ nói rộng.

 Bồ-tát khi từ địa thấp vào địa tâm trong sạch, làm sao có thể dứt được khổ của ba đường ác (ba cõi khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh)? Bồ-tát tu tập thiền hữu lậu thế tục (các tầng thiền định của thế gian, còn xen phiền não); tu thiền hữu lậu rồi thì được thiền thế gian trong sạch; tu thiền trong sạch rồi thì được địa giải hành. Để trang nghiêm bồ-đề (giác ngộ) mà tu tập một trăm mười loại bi (lòng thương xót muốn cứu khổ cho người); vì tu bi nên đối với chúng sinh liền được tâm bi; vì được tâm bi nên ưa ở ba đường ác như ở nhà mình. Bồ-tát tự quán thấy mình ở trong ba đường ác: khi trang nghiêm bồ-đề, vì chúng sinh mà chịu khổ não lớn. "Nếu tâm trong sạch của ta có sức mạnh, nguyện cho mọi khổ não của chúng sinh đều dồn hết vào thân ta." Khéo lập đại nguyện như thế. Nhờ sức thiện nguyện và thiền thế gian trong sạch, nên xa lìa tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại) của phiền não thân tâm; vì lìa tập khí nên chuyển đổi được thân do bốn đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió tạo nên thân) hợp thành; bốn đại đã chuyển, nhờ thiền thế gian trong sạch nên không đến ba đường ác. Vì thế Bồ-tát dứt được khổ của ba đường ác. Qua địa giải hành rồi thì vào địa trong sạch. Các công đức khác như điều đã nói về mười tâm trong sạch trong phẩm Hạnh.

 Mười pháp trong sạch này có mười điều đối nghịch cần đối trị (khắc phục): không tác ý, không phát tâm, không thọ giới Bồ-tát; tâm không tin; tâm ác; không tu tập lòng bi; tâm giận; tâm buồn rầu hối tiếc; tâm không từ; tâm buông lung; lời nói thô lỗ; tham tiếc thân mạng; không thuận theo thế gian; lười nhác biếng trễ; không tàm không quý (không biết tự hổ thẹn với mình, không biết hổ thẹn với người); khổ não bức bách thân; lưới nghi ngờ, nhút nhát yếu đuối; không thể cúng dường Phật, Pháp, Tăng. Những điều đối nghịch như thế làm cho không trong sạch. Trong mười pháp trong sạch này, ba pháp đầu làm trong sạch tâm, bảy pháp sau làm trong sạch sự trang nghiêm.

 Bồ-tát ma-ha-tát tin bồ-đề và đạo bồ-đề. Vì tin đạo bồ-đề nên thấy chúng sinh khổ thì sinh lòng từ lớn. Vì sinh lòng từ nên phát nguyện: "Nguyện ta cứu giúp những nỗi khổ như thế." Vì thương xót nên bỏ thân bố thí, không chút tham tiếc. Vì lợi ích chúng sinh nên tâm không buồn rầu hối tiếc. Vì tâm không hối tiếc nên biết các phương thuật của thế gian. Vì biết phương thuật thế gian nên khéo biết thời điểm, thuận theo tâm chúng sinh; vì biết thời điểm nên gọi là biết thế gian. Nhờ sức trí tuệ, khi phiền não từ ngoài đến (phiền não như khách lạ, không phải bản chất của tâm) thì sinh lòng tàm quý sâu sắc; vì tàm quý nên khiến phiền não ấy không được tự do hoành hành; đó gọi là dũng mãnh. Vì dũng mãnh nên không buông lung. Vì không buông lung nên tu tập thiện pháp. Vì tu tập thiện pháp nên thọ giới Bồ-tát. Vì thọ giới Bồ-tát nên cúng dường Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng). Vì cúng dường Tam bảo nên tâm trong sạch. Đó gọi là địa trong sạch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video