Phẩm (chương) Thập Nhẫn (mười thứ nhẫn), phẩm thứ hai mươi bốn, phần một. (Nhẫn: ở đây không chỉ là nhịn chịu, mà là sự hiểu thấu, chấp nhận và an trụ vững vàng trong chân lý, tâm không lay động.)
Bấy giờ, Bồ-tát Ma-ha-tát Phổ Hiền (Bồ-tát: người tu hành phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài; Ma-ha-tát: "bậc lớn", chỉ Bồ-tát ở địa vị cao; Phổ Hiền: tên một vị đại Bồ-tát, tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn) lại nói với các vị Bồ-tát rằng: "Này Phật tử (con của Phật, tiếng gọi người tu theo Phật)! Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu mười thứ nhẫn, thì được địa vị nhẫn không ngại đối với hết thảy, lại được pháp không cùng tận, không chướng ngại của hết thảy chư Phật. Những gì là mười?
Đó là: tùy thuận âm thanh nhẫn (nghe lời dạy về chân lý mà chấp nhận, tin hiểu), thuận nhẫn (tùy thuận quán xét chân lý), vô sinh pháp nhẫn (thấu suốt và an trụ trong lẽ các pháp vốn không sinh không diệt), như huyễn nhẫn (thấy mọi thứ như trò ảo thuật), như diệm nhẫn (thấy mọi thứ như ráng nắng, ảo ảnh hơi nóng), như mộng nhẫn (thấy mọi thứ như giấc mộng), như hưởng nhẫn (thấy mọi âm thanh như tiếng vang), như điện nhẫn (thấy mọi thứ như ánh chớp), như hóa nhẫn (thấy mọi thứ như vật do phép thần thông biến hóa ra), như hư không nhẫn (thấy mọi thứ như khoảng không). Này Phật tử, đó là mười thứ nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát; chư Phật quá khứ đã nói, chư Phật vị lai sẽ nói, chư Phật hiện tại nay đang nói.
Này Phật tử! Thế nào là tùy thuận âm thanh nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Nếu nghe pháp (giáo lý) chân thật thì không kinh hãi, không hoảng sợ, không e sợ; tin hiểu, nhận lấy và gìn giữ, ưa thích mà thuận theo đi vào, tu tập và an trụ trong đó. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ nhất của Bồ-tát Ma-ha-tát: tùy thuận âm thanh nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là thuận nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này tùy thuận sự vắng lặng mà quán hết thảy pháp (mọi sự vật, hiện tượng); chánh niệm (ý nghĩ chân chánh, tỉnh giác) bình đẳng, không trái các pháp; tùy thuận mà đi sâu vào hết thảy các pháp; dùng tâm ngay thẳng trong sạch phân biệt các pháp, tu phép quán bình đẳng, đi sâu vào và đầy đủ. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ hai của Bồ-tát Ma-ha-tát: thuận nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này không thấy có pháp nào sinh, không thấy có pháp nào diệt. Vì sao vậy? Nếu không sinh thì không diệt; nếu không diệt thì không cùng tận; nếu không cùng tận thì lìa nhơ; nếu lìa nhơ thì không hoại; nếu không hoại thì bất động; nếu bất động thì là địa vị tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não và sinh tử); nếu là địa vị tịch diệt thì lìa ham muốn; nếu lìa ham muốn thì không còn gì để làm; nếu không còn gì để làm thì đó là đại nguyện; nếu là đại nguyện thì trụ nơi trang nghiêm. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ ba của Bồ-tát Ma-ha-tát: vô sinh pháp nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là như huyễn nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này đi sâu vào lẽ các pháp đều như huyễn (như trò ảo thuật, có hình mà không thật), quán pháp duyên khởi (mọi thứ đều do các nhân duyên, điều kiện hợp lại mà sinh); trong một pháp hiểu được nhiều pháp, trong nhiều pháp hiểu rõ một pháp. Bồ-tát Ma-ha-tát đối với các pháp ấy, phân biệt các cõi, vào chúng sinh giới (thế giới của các loài có sự sống) và pháp giới (toàn thể mọi sự vật hiện tượng, cũng là cõi chân lý), quán bình đẳng thế gian, quán bình đẳng việc Phật ra đời và nhập diệt, vào chỗ không hai (?), sinh ra và gìn giữ.
Ví như trò huyễn: không phải quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ; không phải nam, không phải nữ, không phải trai trẻ, gái trẻ; không phải cây, không phải lá, không phải hoa, không phải quả; không phải đất, nước, lửa, gió; không phải ngày, không phải đêm; không phải nửa tháng, một tháng; không phải năm tháng, không phải trăm năm; không phải tháng, không phải ngày; không phải số kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài); không phải định, không phải loạn; không phải một, không phải khác; không phải thuần, không phải tạp; không phải tốt, không phải xấu; không phải nhiều, không phải ít; không phải có lượng, không phải vô lượng; không phải thô, không phải tế. Các thứ hình tướng không phải là huyễn, huyễn không phải là các thứ hình tướng, chỉ vì là huyễn nên hiện ra các hình tượng.
Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, quán hết thảy thế gian đều như huyễn. Đó là: thế gian của nghiệp (việc làm thân, miệng, ý tạo ra quả báo), thế gian của phiền não (những tâm tham, giận, si... làm rối loạn và khổ đau), thế gian của các cõi Phật (thế giới nơi một vị Phật giáo hóa), thế gian của pháp, thế gian của tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai), thế gian trôi lăn, thế gian thành, thế gian hoại, thế gian hành động.
Khi Bồ-tát Ma-ha-tát quán sát hết thảy thế gian đều như huyễn, thì không dựng lên chúng sinh, không phá hoại chúng sinh; không dựng lên các cõi, không phá hoại các cõi; không dựng lên các pháp, không phá hoại các pháp; không nắm lấy tướng hư dối của quá khứ, không tạo tác tương lai, không xoay chuyển tương lai, không trụ ở hiện tại, cũng không chấp trước gì. Không quán sát bồ-đề (sự giác ngộ), không nắm giữ bồ-đề một cách hư dối; không nắm giữ việc Phật ra đời, cũng không có Phật nhập niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, ra khỏi sinh tử); không trụ nơi đại nguyện, không nắm lấy sự thanh tịnh, lìa sinh, bình đẳng; không ra khỏi, không chấp trước.
Sinh ra cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, quyết định biết chân pháp; sinh ra chúng sinh giới, phân biệt biết chúng sinh; quyết định biết pháp giới, trụ nơi chánh pháp mà bất động; vào bình đẳng ba đời mà cũng không trái việc phân biệt ba đời. Sinh ra ấm và nhập (ấm: năm nhóm hợp thành con người — sắc, thọ, tưởng, hành, thức; nhập: các giác quan và đối tượng của chúng), trừ diệt chỗ nương tựa, độ thoát chúng sinh; quán bình đẳng pháp giới không có sai biệt. Biết hết thảy pháp không phải văn tự, không phải lời nói, mà cũng không bỏ các biện tài (tài giảng giải) sâu mầu. Không chấp trước việc giáo hóa chúng sinh mà vẫn chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; pháp luân là "bánh xe pháp", ví lời Phật dạy lăn đi nghiền nát phiền não); vì chúng sinh mà giữ lòng đại bi, độ thoát hết thảy; nói nhân duyên quá khứ, biết các pháp đúng như thật mà không đi đến đâu. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ tư của Bồ-tát Ma-ha-tát: như huyễn nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là như diệm nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này giác ngộ hết thảy thế gian đều như ráng nắng — như ráng nắng lúc trời nóng, không có phương hướng, chỗ chốn. Bồ-tát Ma-ha-tát quyết định biết rõ hết thảy các pháp cũng không có phương hướng, chỗ chốn; không phải trong, không phải ngoài; không phải có, không phải không; không phải thường còn, không phải đứt mất. Quán hết thảy pháp đều chỉ là giả danh (tên gọi tạm đặt ra để gọi) được đặt bày mà thôi; không phải một sắc (hình sắc), không phải nhiều sắc, không phải địa vị không có sắc; chứng biết đầy đủ hết thảy các pháp. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ năm của Bồ-tát Ma-ha-tát: như diệm nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là như mộng nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này hiểu hết thảy thế gian đều như mộng. Ví như mộng: không phải thế gian, không phải lìa thế gian; không phải dục giới (cõi dục: cõi còn ham muốn ăn uống, dâm dục), không phải sắc giới (cõi sắc: cõi có thân hình vi tế, không còn dục vọng thô), không phải vô sắc giới (cõi không có hình sắc, chỉ còn tâm thức); không phải sinh, không phải chết; không phải sạch, không phải dơ; không phải trong, không phải đục; vậy mà vẫn có hiện ra.
Cũng vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát giác ngộ hết thảy thế gian đều như mộng: không phá hoại mộng, không chấp trước mộng; tính của mộng là tịch diệt, mộng không có tự tính (bản chất riêng tự có). Nhận giữ hết thảy pháp đều như mộng: không phá hoại mộng, không nắm giữ mộng một cách hư dối; giác ngộ hết thảy thế gian đều như mộng. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ sáu của Bồ-tát Ma-ha-tát: như mộng nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là như hưởng nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này sinh ra các pháp, khéo học thành tựu, rốt ráo nơi pháp của bậc thánh, đến được bỉ ngạn (bờ bên kia, tức chỗ hoàn thành trọn vẹn, ra khỏi sinh tử). Biết hết thảy pháp đều như tiếng vang; phân biệt mọi âm thanh như tiếng gọi vọng lại, mà không đi tới đâu.
Bồ-tát Ma-ha-tát hiểu tiếng nói của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) không phát ra từ bên trong, không phát ra từ bên ngoài, không phát ra từ cả trong lẫn ngoài; người nghe tiếng ấy cũng không ở trong, không ở ngoài, cũng không ở cả trong lẫn ngoài. Vậy mà sinh ra được trí phương tiện (cách khéo léo để dẫn dắt) khéo léo, biết rõ âm thanh như tiếng vang đều từ duyên khởi, cũng không phá hoại pháp thí (bố thí pháp, đem giáo pháp ban cho người); đi sâu vào âm thanh, xa lìa điên đảo (thấy sai lệch, ngược với sự thật), khéo học hết thảy.
Như vợ của Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), trong một tiếng mà phát ra nghìn tiếng mầu nhiệm, mà cũng không nắm giữ những âm thanh hư dối. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, vào pháp giới lìa hư dối, sinh ra âm thanh phương tiện khéo léo mầu nhiệm; ở vô lượng vô biên thế giới, vì chúng sinh mà chuyển pháp luân thanh tịnh rộng khắp, độ thoát hết thảy. Giữ tướng lưỡi rộng dài của Như Lai (một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật, biểu hiện lời nói chân thật), sinh ra vô lượng âm thanh không chướng ngại, đầy khắp hết thảy thế giới mười phương, khiến khắp chúng sinh đều được mở hiểu, phát khởi thiện căn (gốc lành: những việc lành làm gốc sinh ra quả tốt). Mà âm thanh không chuyển dời (?), không thể nói bằng lời; biết âm thanh không phải lời nói mà vẫn tùy thuận lời nói, cũng không nhiễm đắm các thứ âm thanh, giác ngộ biết rõ hết thảy âm thanh. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ bảy của Bồ-tát Ma-ha-tát: như hưởng nhẫn.
Này Phật tử! Thế nào là như điện nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này không sinh trong thế gian, không chết trong thế gian; không ở trong thế gian, không ở ngoài thế gian; không đi trong thế gian, không phải không đi trong thế gian; không hoại thế gian, không phải không hoại thế gian; không khởi lên các đường thú (các cảnh giới chúng sinh tái sinh vào) của thế gian, không lìa các đường thú của thế gian; không bằng thế gian, không phải không bằng thế gian; không phải thế gian, không phải lìa thế gian. Không làm hạnh Bồ-tát mà không bỏ đại nguyện; không phải thật, không phải hư, mà việc làm là chân thật. Rốt ráo hết thảy chánh pháp của Như Lai, làm được hết thảy việc của thế gian, mà cũng không tùy thuận dòng trôi lăn của thế gian, cũng không giữ lấy dòng trôi lăn của chánh pháp.
Ví như ánh chớp, hoặc mặt trời, hoặc mặt trăng, đều có thể chiếu được núi, cây, nam, nữ, nhà cửa, tường vách, đất lớn, nước chảy...; vì khiến chúng sáng sạch, nên ví như nước, dầu, thân, ngọc báu, gương sáng — hết thảy những vật sắc trong sạch như thế đều chiếu sáng được hết thảy cảnh trong sạch (?). Ánh chớp không lìa sự sáng sạch, sự sáng sạch không lìa ánh chớp; ánh chớp chiếu được xa mà ánh chớp không phải xa hay gần. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, chiếu được hết thảy cảnh giới của người và của mình, mà trí tuệ không phân biệt, chiếu hiện hết thảy cảnh giới của người và của mình.
Như trong hạt giống không có rễ, mầm, thân, đốt, cành, lá, mà làm nhân cho chúng được. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, trong pháp không hai mà phân biệt hai tướng, tu đến chỗ không ngại. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ tám của Bồ-tát Ma-ha-tát: như điện nhẫn.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu nhẫn này, thì tuy không đi đến chỗ chư Như Lai mà hiện ra khắp hết thảy cõi Phật; không rời thế giới này, không đến hết thảy thế giới, mà Bồ-tát hiện thân khắp hết thảy thế giới, như ánh chớp hiện ra, đi lại không ngại, đến khắp mười phương; các núi kim cương (chất cứng chắc nhất) và mọi vật bền chắc đều không ngăn được. Thành tựu đầy đủ thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ) thanh tịnh của nhà Phật, được vô lượng sắc thân (thân có hình sắc) thanh tịnh đủ mọi loại.
Này Phật tử! Thế nào là nhẫn thứ chín, như hóa nhẫn, của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này biết hết thảy thế gian đều như hóa (như vật do phép thần thông biến hóa ra, có hình mà không thật). Đó là: nghiệp của hết thảy chúng sinh là hóa; hành động của hết thảy chúng sinh là hóa; hết thảy sự hư dối là hóa; hết thảy khổ vui điên đảo là hóa; hết thảy sự nắm giữ sai lầm là hóa; hết thảy pháp không thật của thế gian là hóa; hết thảy đường lối ngôn ngữ là hóa; hết thảy phiền não là hóa, vì do các tưởng (ý niệm, hình dung trong tâm) mà khởi lên;
việc điều phục (thuần hóa, khiến bỏ ác theo thiện) chúng sinh là hóa, vì lìa nhơ mà thanh tịnh; sự không thoái chuyển trong ba đời là hóa, vì vô sinh bình đẳng; nguyện của Bồ-tát là hóa, vì nuôi lớn hạnh Bồ-tát; lòng đại bi của Như Lai là hóa, vì trừ diệt hết thảy khổ của chúng sinh; trí phương tiện chuyển pháp luân là hóa, vì sinh ra vô lượng trí và biện tài không sợ hãi.
Này Phật tử, như vậy Bồ-tát Ma-ha-tát hiểu biết thế gian và sự hóa lìa thế gian; quyết định biết sự rộng lớn, biết vô lượng vô bờ bình đẳng, biết như như (chân như: bản tính chân thật, vẫn như vậy không đổi khác của mọi pháp); thành tựu đầy đủ vô lượng tự tại, ở trong chân thật mà không nghiêng động; thấy hết thảy đều không chân thật mà không phá hoại việc làm của mình.
Ví như vật hóa: không từ tâm khởi, không trụ trong tâm mà sinh; không do nghiệp khởi, cũng không chịu quả báo; không phải sinh trong thế gian, không phải diệt trong thế gian; không thuộc về pháp, không bị pháp chạm tới; không phải trụ lâu, không phải trụ chốc lát; không phải đi trong thế gian, không phải lìa thế gian; không phải đi khắp các phương, không thuộc về các phương; không phải có lượng, không phải vô lượng; không phải chán, không phải không chán; không phải ngừng nghỉ, không phải không ngừng nghỉ; không phải phàm, không phải thánh; không phải sạch, không phải dơ; không phải sinh, không phải chết; không phải ngu, không phải trí; không phải thấy, không phải mất; không nương thế gian, không thuộc về pháp giới; không phải lanh lợi, không phải ngu tối; không phải bừng cháy, không phải tịch diệt; không phải sinh tử, không phải niết-bàn; không phải có, không phải không.
Cũng vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong thế gian, làm hạnh Bồ-tát, giữ gìn phương tiện, quán sát thế gian đều như hóa: không chấp trước thế gian, cũng không chấp trước hóa; không nắm giữ thế gian một cách hư dối, cũng không nắm giữ hóa; không trụ thế gian, không diệt thế gian; không trụ chánh pháp, không theo phi pháp; mà không bỏ việc giáo hóa chúng sinh, một bề chánh niệm, đầy đủ các nguyện. Không trang nghiêm các pháp, cũng không phá hoại các pháp trang nghiêm; đối với hết thảy pháp đều không có gì, mà đầy đủ được hết thảy Phật pháp. Ví như vật hóa không phải có, không phải không; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, an trụ trong như hóa nhẫn, đầy đủ được bồ-đề của chư Phật, làm lợi ích chúng sinh. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ chín của Bồ-tát Ma-ha-tát: như hóa nhẫn.
Này Phật tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu nhẫn này, thì đối với hết thảy cõi Phật không nương tựa chấp trước, ví như vật hóa đối với hết thảy thế giới không nương tựa chấp trước. Đối với hết thảy Phật pháp không làm một cách hư dối, ví như vật hóa làm mà không có gì để làm. Lìa các điên đảo, ví như vật hóa không phải thân mà thị hiện hết thảy thân. Ví như vật hóa không nương vào sắc mà thị hiện hết thảy sắc. Ví như vật hóa không chấp trước thật tế (bờ chân thật, tức chân lý rốt ráo), bình đẳng đầy đủ, tự tính là không có tính. Ví như vật hóa không phải pháp giải thoát mà thị hiện được hết thảy chỗ của pháp. Ví như vật hóa không có tính chỗ chốn, cũng không phải điều phục, cũng không phải thanh tịnh. Ví như vật hóa lìa hết thảy thần lực mà đi đến chỗ hết thảy chư Như Lai (?). Ví như vật hóa không thể thoái chuyển, không sinh không diệt, lìa hết mọi vướng mắc ngăn ngại; hết thảy các sức mạnh và các núi kim cương đều không ngăn được.
Này Phật tử! Thế nào là nhẫn thứ mười, như hư không nhẫn, của Bồ-tát Ma-ha-tát? Này Phật tử, vị Bồ-tát này hiểu hết thảy pháp giới giống như hư không, vì không có tự tính. Ví như hư không, hết thảy thế giới cũng như vậy, vì hiểu hết thảy cõi Phật không có chỗ khởi lên. Ví như hư không, hết thảy các pháp cũng như vậy, vì hiểu pháp không hai. Ví như hư không, hết thảy hạnh của chúng sinh cũng như vậy, vì hiểu làm mà không có gì để làm. Ví như hư không, hết thảy Phật pháp cũng như vậy, vì hiểu không phân biệt. Ví như hư không, hết thảy sức của Phật cũng như vậy, vì hiểu không khác biệt. Ví như hư không, hết thảy các thiền (các tầng thiền định) cũng như vậy, vì hiểu ba đời. Ví như hư không, hết thảy sự thuyết pháp cũng như vậy, vì hiểu là không thể nói. Ví như hư không, hết thảy thân Phật cũng như vậy, vì hiểu là không ngại. Ví như hư không trùm khắp mọi nơi, vì hiểu hết thảy pháp như hư không.
Này Phật tử! Như vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát hiểu hết thảy pháp đều như hư không, được trí nhẫn ngang với hư không, được thân ngang với hư không, được thân nghiệp ngang với hư không, được miệng ngang với hư không, được khẩu nghiệp ngang với hư không, được tâm ngang với hư không, được ý nghiệp ngang với hư không.
Ví như hư không không sinh không chết; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, hết thảy pháp thân (thân chân lý, không hình tướng, không sinh diệt) không sinh không chết. Ví như hư không không thể phá hoại; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, trí tuệ và các sức không thể phá hoại. Ví như hư không là chỗ nương tựa của hết thảy thế gian mà tự nó không nương vào đâu; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, là chỗ nương tựa của hết thảy các pháp mà tự mình không nương vào đâu. Ví như hư không không sinh không diệt mà là chỗ nương của hết thảy sự sinh diệt; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải hướng tới, không phải thành tựu (?), mà khiến hết thảy chúng sinh đều được thanh tịnh.
Ví như hư không không phải phương hướng, cũng không phải không phải phương hướng, mà thị hiện được bờ cõi của các biển; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải nghiệp, không phải quả báo của nghiệp, mà giảng nói được bờ cõi của hết thảy biển lớn sinh tử. Ví như hư không không phải đi, không phải đứng, mà thị hiện được đủ thứ oai nghi (dáng điệu cử chỉ đi, đứng, nằm, ngồi); Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải đi, không phải đứng, mà phân biệt được hết thảy các hạnh. Ví như hư không không phải sắc, không phải không sắc, mà thị hiện được trăm nghìn sắc; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải sắc của thế gian, không phải sắc lìa thế gian, mà thị hiện được hết thảy các sắc.
Ví như hư không không phải trụ lâu, không phải trụ chốc lát; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải hướng tới lâu dài, không phải hướng tới chốc lát, mà giảng nói rộng được những chỗ trụ và hạnh của hết thảy Bồ-tát. Ví như hư không không phải sạch, không phải dơ; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không phải bị thế gian che chướng, cũng không phải thanh tịnh. Ví như hư không, hết thảy thế gian đều cho là hiện ra trước mắt, mà thật không phải hiện ra trước mắt; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, hết thảy các pháp hiện ra trước Bồ-tát, mà đối với Bồ-tát thì không có gì hiện ra trước. Ví như hư không trụ ở mọi nơi mà hư không không có giới hạn; Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, trụ trong hết thảy pháp mà tâm Bồ-tát không có giới hạn.
Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát suy nghĩ thiện căn của chính mình giống như hư không: thiện căn thanh tịnh, thiện căn đầy đủ, thiện căn bình đẳng, thiện căn một phần, thiện căn tịch diệt, thiện căn một vị, thiện căn một lượng, thiện căn thanh tịnh; thiện căn như sắc của hư không. Đi đến hết thảy các đường, không quên hết thảy pháp, được hết thảy pháp không hoại, đi khắp hết thảy các cõi, đầy đủ hết thảy thân mà đối với các thân đều không chấp trước. Ở khắp mười phương, vĩnh viễn lìa ngu si mê hoặc; thành tựu đầy đủ sức không thể phá hoại, làm đầy hết thảy cảnh giới công đức; được hết thảy các loại pháp, được pháp vui sâu xa, được thiện căn kim cương ngang với hư không; sinh ra hết thảy âm thanh mầu nhiệm, ở hết thảy thế gian thường chuyển pháp luân, chưa từng lỡ thời. Này Phật tử, đó là nhẫn thứ mười của Bồ-tát Ma-ha-tát: như hư không nhẫn.
Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu nhẫn này, thì được thân không đến, vì không đi; được thân không sinh, vì không diệt; được thân không tụ họp, vì không tan hoại; đầy đủ thân không thật, vì không có gì chân thật; được thân một tướng, vì không có tướng; được thân vô lượng, vì sức Phật vô lượng; được thân bình đẳng, vì là tướng như như; được thân không hoại, vì quán bình đẳng ba đời; được thân đến khắp mọi nơi, vì mắt trong sạch soi khắp không chướng ngại; được thân ở bờ lìa ham muốn, vì hết thảy pháp không có hợp tan;
được kho công đức ở bờ hư không, vì không cùng tận; được biện tài về pháp bình đẳng không cùng tận, vì tính của hết thảy pháp như hư không, chỉ một tính; được âm thanh vi diệu vô lượng không ngại, vì không ngại như hư không; được phương tiện khéo léo đầy đủ thanh tịnh hết thảy hạnh Bồ-tát, vì hết thảy pháp không ngại, thanh tịnh như hư không; được biển của hết thảy Phật pháp, vì không thể cắt đứt như hư không; được sự gìn giữ hết thảy cõi Phật, vì vô lượng như hư không, lìa tham muốn;
được sự tự tại thị hiện hết thảy pháp chưa từng ngừng nghỉ, vì bền chắc như hư không; được pháp thân bền chắc không thể phá hoại, vì như hư không gánh giữ được hết thảy thế gian; thành tựu đầy đủ các căn kim cương không thể làm hư hại, vì thị hiện sự thành và hoại của hết thảy thế gian; được sức đầy đủ gánh giữ được hết thảy thế gian, vì giữ gìn trí tuệ như hư không. Này Phật tử, đó là mười thứ nhẫn của Bồ-tát Ma-ha-tát."
Bấy giờ Bồ-tát Phổ Hiền muốn nói lại nghĩa này, vì các vị Bồ-tát mà nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video