Phẩm thứ năm: Như Lai Quang Minh Giác (ánh sáng của Như Lai làm cho chúng sinh tỉnh ngộ; Như Lai là một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến).
Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), từ hình bánh xe nghìn căm dưới hai lòng bàn chân, phóng ra trăm ức tia sáng, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một hệ gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, đơn vị vũ trụ do một vị Phật giáo hóa): trăm ức cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở), trăm ức cõi Phất-bà-đề (châu lục phía đông), trăm ức cõi Câu-già-ni (châu lục phía tây), trăm ức cõi Uất-đan-việt (châu lục phía bắc), trăm ức biển lớn, trăm ức núi Kim Cương Vi (dãy núi bằng kim cương bao quanh mỗi thế giới), trăm ức nơi Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) ra đời, trăm ức nơi Bồ-tát xuất gia, trăm ức nơi Phật vừa thành chánh giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn), trăm ức nơi Như Lai chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp nghiền nát phiền não), trăm ức nơi Như Lai bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn, tức lìa đời, dứt hẳn sinh tử), trăm ức núi chúa Tu-di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm mỗi thế giới), trăm ức cõi trời Tứ Thiên Vương (cõi trời của bốn vị vua trời giữ bốn phương, ở lưng chừng núi Tu-di), trăm ức cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, do trời Đế Thích cai quản), trăm ức cõi trời Thời (cõi trời Dạ-ma, nơi luôn biết thời tiết vui sướng), trăm ức cõi trời Đâu-suất-đà (cõi trời nơi các vị Bồ-tát sắp thành Phật cư trú), trăm ức cõi trời Hóa Lạc (cõi trời tự biến hóa ra cảnh vui để hưởng), trăm ức cõi trời Tha Hóa Lạc (cõi trời hưởng các cảnh vui do người khác biến hóa ra), trăm ức cõi trời Phạm (các cõi trời thuộc tầng thiền thứ nhất, đã lìa dục vọng), trăm ức cõi trời Quang Âm (cõi trời dùng ánh sáng thay lời nói), trăm ức cõi trời Biến Tịnh (cõi trời có niềm vui thanh tịnh tràn khắp), trăm ức cõi trời Quả Thật, trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh (cõi trời cao nhất trong các cõi còn có thân hình). Tất cả mọi thứ trong thế giới này đều hiện ra.
Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử (chỗ ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn thú) đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc (đoàn tùy tùng) đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ở trăm ức cõi Diêm-phù-đề, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật.
Đó là: Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ), Bồ-tát Giác Thủ, Bồ-tát Tài Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Đức Thủ, Bồ-tát Mục Thủ, Bồ-tát Tinh Tấn Thủ, Bồ-tát Pháp Thủ, Bồ-tát Trí Thủ, Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ những cõi nước sau mà đến: thế giới Kim Sắc, thế giới Lạc Sắc, thế giới Hoa Sắc, thế giới Chiêm-bặc Hoa Sắc (chiêm-bặc: một loài hoa vàng rất thơm ở Ấn Độ), thế giới Thanh Liên Hoa Sắc, thế giới Kim Sắc, thế giới Bảo Sắc, thế giới Kim Cương Sắc, thế giới Pha Lê Sắc, thế giới Như Thật Sắc. Mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ các đức Phật là: Phật Bất Động Trí, Phật Trí Tuệ Hỏa, Phật Tịnh Trí, Phật Cụ Uy Nghi Trí, Phật Minh Tinh Trí, Phật Cứu Cánh Trí, Phật Vô Thượng Trí, Phật Tự Tại Trí, Phật Phạm Thiên Trí, Phật Phục Oán Trí, đều tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, lìa dục vọng) một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi nói kệ tụng (những câu thơ để ca ngợi hoặc trình bày giáo lý) rằng:
Nếu có ai biết bậc Chánh Giác (Phật, người đã giác ngộ chân chính) đã giải thoát, lìa hết mọi lậu (phiền não, vì chúng rỉ chảy làm tâm ô nhiễm),
không vướng mắc vào mọi thế gian, thì người ấy chưa phải là con mắt của đạo thanh tịnh (?).
Nếu có ai biết Như Lai, quán sát thấy không có gì cả,
biết tướng tan rã, diệt mất của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), người ấy mau thành Phật.
Ai thấy được thế giới này, ở mọi chỗ đều không bám chấp,
thấy thân Như Lai cũng như vậy, người ấy mau thành Phật.
Nếu ở trong Phật pháp, tâm thuận theo sự bình đẳng,
đi vào pháp môn bất nhị (cửa ngõ vào chân lý "không hai": không còn phân biệt các cặp đối lập), người ấy thật khó nghĩ bàn.
Nếu thấy ta và Phật đều an trụ trong tướng bình đẳng,
người ấy trụ nơi không có chỗ trụ, xa lìa mọi sự "có".
Sắc (thân thể và vật chất), thọ (cảm giác) không có con số nào, tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (sự tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt nhận thức) cũng vậy — năm thứ này hợp thành con người;
ai biết được như vậy, người ấy là bậc Đại Mâu-ni (bậc Đại Thánh vắng lặng, tức Phật).
Người thấy không có gì cả, pháp được thấy cũng không có;
hiểu rõ hết mọi pháp, người ấy có thể soi sáng thế gian.
Trong một niệm (khoảnh khắc ngắn nhất của ý nghĩ) thấy chư Phật xuất hiện ở thế gian,
mà thật ra không hề có sự khởi sinh; người ấy có danh tiếng lớn.
Không có ta, không có chúng sinh, cũng không có sự hư hoại;
nếu chuyển được tướng như vậy (?), người ấy là bậc người cao nhất.
Trong một mà hiểu được vô lượng, trong vô lượng mà hiểu được một;
chúng nối nhau sinh ra mà đều không thật; người trí không còn gì phải sợ hãi.
Như ở nơi đây Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi nói kệ, thì ở mọi nơi cũng đều như vậy. Bấy giờ ánh sáng vượt qua thế giới này, chiếu khắp mười cõi Phật ở phương Đông; phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn hướng phụ (đông nam, tây nam, tây bắc, đông bắc), phương trên và phương dưới cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi, cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Thấy chúng sinh bị khổ đau dồn ép, bị si mê che lấp, bị gai ái dục đâm,
(Phật) luôn cầu đạo vô thượng (đạo cao nhất, không gì hơn) — pháp của chư Phật là như thế.
Lìa hai cực đoan đoạn và thường (đoạn: cho rằng chết là hết; thường: cho rằng có cái tồn tại mãi không đổi), thấy pháp thật ra chẳng hề chuyển động;
điều xưa chưa từng chuyển, nay chuyển bánh xe vô thượng này.
Trải qua số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) không thể nghĩ bàn, mặc áo giáp công đức của lời thề nguyện rộng lớn,
để cứu độ chúng sinh thoát khỏi sinh tử — pháp của bậc Đại Thánh là như thế.
Bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) hàng phục các ma, dũng mãnh không ai thắng nổi;
lời nói dịu dàng thương mến khiến lìa mọi sợ hãi — đó là pháp từ bi vô thượng.
Bên trong đạt trí tuệ rất sâu, có thể diệt trừ các phiền não (những tâm trạng làm rối loạn và đau khổ như tham, giận, si mê);
trong một niệm thấy tất cả; vị ấy tự tại thị hiện (hiện thân, hiện cảnh tùy ý để giáo hóa).
Đánh vang trống chánh pháp (giáo pháp chân chính), tiếng vang dội khắp cõi nước mười phương,
khiến chúng sinh đạt đạo vô thượng — pháp của bậc tự mình giác ngộ là như thế.
Không phá hoại vô lượng cảnh giới, mà dạo đi được vô số cõi nước,
không nắm giữ bất cứ sự "có" nào; vị ấy tự tại như Phật.
Niềm vui không gì sánh, chư Phật luôn thanh tịnh;
Như Lai bình đẳng như hư không; vị ấy đầy đủ nguyện lực.
Vì từng chúng sinh một, ở trong địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, khổ đau không lúc nào gián đoạn),
bị thiêu nấu suốt vô lượng kiếp mà tâm vẫn trong sạch như bậc Tối Thắng (bậc cao quý nhất, tức Phật).
Không tiếc thân mạng, luôn giữ gìn Phật pháp,
thực hành trọn vẹn nhẫn nhục; vị ấy đạt được pháp của Như Lai.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua mười thế giới, chiếu khắp trăm thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Như Lai giác ngộ các pháp đều như huyễn ảo, như hư không;
tâm trong sạch không chướng ngại, điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) các loài chúng sinh.
Hoặc thấy lúc Ngài mới sinh, thân sắc đẹp đẽ như núi vàng;
ở nơi thân sau cùng này (thân cuối cùng, sau đó không còn tái sinh nữa), chiếu sáng như trăng tròn.
Hoặc thấy lúc Ngài kinh hành (đi bộ chậm rãi, qua lại để tu tập), thu nhiếp vô lượng công đức;
chánh niệm và trí tuệ khéo đầy đủ, trí sáng và đức hạnh trọn vẹn, là sư tử trong loài người.
Hoặc thấy đôi mắt sáng trong của Ngài quán sát, soi chiếu mười phương;
hoặc có lúc thấy Ngài vui cười, vì chúng sinh ưa thích như vậy.
Hoặc thấy Ngài cất tiếng rống sư tử (lời thuyết pháp oai hùng, không chút sợ hãi), thân trong sạch không gì sánh,
thị hiện lần sinh sau cùng, lời nói ra không điều gì là không thật.
Hoặc thấy lúc Ngài xuất gia, giải thoát mọi sự trói buộc,
tu tập hạnh của chư Phật, luôn vui quán sát tịch diệt (sự lặng lẽ dứt sạch phiền não, tức Niết-bàn).
Hoặc thấy Ngài ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi thành đạo), khéo giác ngộ mọi pháp,
vượt qua đến bờ công đức, tối tăm si mê và phiền não đều diệt sạch.
Hoặc thấy bậc tôn quý của trời và người, đầy đủ tâm đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ);
hoặc thấy Ngài chuyển pháp luân, cứu độ giải thoát các chúng sinh.
Hoặc thấy Ngài rống tiếng không sợ hãi, dáng vẻ rất mực vi diệu,
điều phục khắp thế gian, thần lực không chướng ngại.
Hoặc thấy tâm Ngài vắng lặng, ngọn đèn của thế gian tắt hẳn (tức nhập Niết-bàn);
hoặc thấy bậc Thập Lực (Phật, đấng đủ mười trí lực đặc biệt) hiển hiện pháp tự tại.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua trăm thế giới, chiếu khắp nghìn thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Pháp của bậc Thiện Thệ (danh hiệu của Phật: bậc đã khéo đi qua, tức đã đến Niết-bàn) rất sâu, không có tướng, cũng không có gì;
vì chúng sinh điên đảo nên lần lượt hiện ra tất cả.
Không có ta và cái của ta, cảnh giới ấy trống không, vắng lặng;
thân bậc Thiện Thệ thanh tịnh, tự mình giác ngộ, lìa mọi trần cấu (bụi bặm ô nhiễm của phiền não).
Đẳng giác (sự giác ngộ bình đẳng, trọn vẹn), trí sáng và giải thoát của Ngài vô lượng, không thể đếm;
trong vô biên thế giới, do nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện) hòa hợp mà khởi lên.
Không có các ấm, giới, nhập (các nhóm yếu tố hợp thành thân tâm và sự nhận biết của con người), lìa hẳn khổ sinh tử,
không nằm trong số của thế gian, nên được gọi là Sư Tử trong loài người.
Trong và ngoài đều giải thoát, xưa nay vốn tự là không;
tất cả đều lìa hư dối — pháp của chư Phật là như thế.
Lìa ái (lòng tham muốn, dính mắc) và các phiền não, dòng sinh tử dài vĩnh viễn không xoay vần nữa;
bậc Chánh Giác hiểu các pháp, cứu độ vô lượng chúng sinh.
Trong một niệm, tướng không hai; vui quán pháp tịch diệt;
tâm không bám vào đâu; sự tự tại của Phật là vô lượng.
Khéo biết pháp nhân duyên, nghiệp báo (hành động và quả báo của hành động) cùng chúng sinh;
trí tuệ không ngăn ngại, thù thắng nhất, rất sâu, khó nghĩ bàn.
Thấy khắp cõi mười phương, trang nghiêm thanh tịnh các cõi Phật;
Như Lai lìa hư dối, cứu độ giải thoát vô lượng chúng sinh.
Trí Phật như vàng đã tôi luyện; đối với mọi thứ có và chẳng có,
tùy theo chỗ đáng được giáo hóa mà nói pháp thanh tịnh.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua nghìn thế giới, chiếu khắp vạn thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Lìa mọi niềm vui của cõi người, cõi trời, luôn thực hành tâm đại từ (lòng thương lớn, muốn đem niềm vui đến cho chúng sinh),
cứu giúp che chở các chúng sinh — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Một lòng tin Như Lai, tâm không thối chuyển (không lùi bước),
không thôi nhớ nghĩ chư Phật — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Lìa hẳn biển sinh tử, không lùi khỏi dòng Phật pháp,
khéo an trụ nơi trí tuệ mát mẻ — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Trong bốn oai nghi của thân (đi, đứng, ngồi, nằm), quán xét công đức sâu xa của Phật,
ngày đêm không gián đoạn — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Biết ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) là vô lượng mà không sinh tâm lười biếng,
luôn cầu công đức của Phật — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Quán thân đúng như thật tướng (bộ mặt chân thật), thấy tất cả đều tịch diệt,
lìa sự chấp "ta" và "không phải ta" — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Quán sát tâm chúng sinh, xa lìa vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư dối),
thành tựu cảnh giới chân thật — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Có thể cân lường vô lượng cõi nước, uống cạn hết mọi biển cả,
thành tựu trí tuệ thần thông — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Đếm các cõi Phật, dù có hình sắc hay không hình sắc,
tất cả không sót một — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Bụi của vô lượng cõi Phật, mỗi hạt bụi là một vị Phật,
đều có thể biết được số ấy — đó là việc làm thanh tịnh mầu nhiệm của vị ấy.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua vạn thế giới, chiếu khắp mười vạn thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Nếu dựa vào hình sắc và thần lực lớn mà mong thấy bậc Điều Ngự Sĩ (danh hiệu của Phật: bậc khéo điều phục mọi người),
đó là cái thấy điên đảo của con mắt bị màng che; người ấy không biết pháp tối thắng.
Thân sắc, hình tướng và chỗ ở của Như Lai, mọi thế gian không ai thấy được;
dẫu suy lường suốt ức na-do-tha kiếp (ức và na-do-tha là những đơn vị số cực lớn), sắc thân mầu nhiệm và oai thần của Ngài cũng không thể cùng tận.
Không phải lấy tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp đặc biệt trên thân Phật) mà cho là Như Lai; Như Lai là pháp vô tướng, lìa tướng, tịch diệt;
đầy đủ mọi cảnh giới mầu nhiệm, tùy chỗ thích hợp mà đều có thể hiện ra.
Chánh pháp của chư Phật không thể đo lường, không ai có thể phân biệt nói ra tướng của nó;
chánh pháp của chư Phật không hợp, không tan, tính của nó xưa nay thường tịch diệt.
Không lấy số ấm (các nhóm yếu tố hợp thành thân tâm) mà cho là Như Lai; xa lìa sự nắm bắt hình tướng mới là cách quán chân thật;
đạt sức tự tại thì thấy một cách chắc chắn: đường ngôn ngữ dứt bặt, chỗ tâm suy nghĩ cũng diệt.
Quán thân và tâm bình đẳng, không có tướng khác nhau; tất cả trong ngoài đều giải thoát;
vô lượng ức kiếp không có niệm thứ hai; bậc Thiện Thệ sâu xa, không bám vào đâu.
Phóng khắp ánh sáng mầu nhiệm, chiếu khắp cảnh giới thế gian;
mắt trong sạch, nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả), nghĩa tự tại sâu rộng.
Một có thể thành vô lượng, vô lượng có thể thành một;
biết tính của các chúng sinh, tùy thuận khắp mọi nơi.
Thân không từ đâu đến, đi cũng không đến nơi nào;
là hư dối, không chân thật, mà hiện ra đủ mọi loại thân.
Mọi thế gian đều do vọng tưởng sinh ra;
các pháp vọng tưởng ấy, tính của chúng chưa từng có.
Tướng chân thật như vậy, chỉ có Phật mới thấu suốt tận cùng;
nếu biết được như vậy, thì thấy được bậc Đạo Sư.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua mười vạn thế giới, chiếu khắp trăm vạn thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Bậc Tối Thắng tự giác ngộ, vượt khỏi thế gian, không nương tựa vào đâu, đặc biệt không ai hơn được;
bậc Đại Tiên (bậc Thánh lớn, chỉ Phật) giáo hóa cứu độ mọi loài còn trong vòng sinh tử, đầy đủ các công đức thanh tịnh mầu nhiệm.
Tâm Ngài không nhiễm, không có chỗ ở, thường trụ trong vô tưởng (không còn ý niệm phân biệt), cũng không nương tựa;
mãi ở nơi tốt lành, không gì hủy hoại được; bậc Đại Đạo Sư oai đức tôn quý.
Từ gốc vốn trong sáng, diệt trừ mọi tối tăm, lìa hẳn các ô nhiễm, không còn bụi nhơ;
lặng yên bất động, lìa ý tưởng về hai cực đoan — đó gọi là khéo vào trí tuệ Như Lai.
Muốn vào biển pháp sâu thẳm của bậc Thiện Thệ, phải xa lìa vọng tưởng về thân và tâm,
hiểu rõ tính chân thật của các pháp, mãi mãi không chiều theo tâm nghi ngờ.
Ở mọi thế giới, cảnh giới của Như Lai, đều có thể chuyển bánh xe chánh pháp;
nhưng đối với tự tính của pháp thì không có gì để chuyển — đó là bậc Đạo Sư vô thượng nói bằng phương tiện (cách khéo léo, thích hợp để giáo hóa).
Hiểu rõ các pháp không còn nghi ngờ, vọng tưởng về "có" và "không" đã lìa hẳn;
không sinh các ý niệm sai khác, ý chân chính suy ngẫm về Bồ-đề (sự giác ngộ) của Phật.
Khi xét kỹ, phân biệt các pháp, thấy chúng không có tự tính, chỉ nói bằng tên gọi tạm đặt;
thuận theo lời dạy chân thật của chư Phật: pháp không phải một tướng, cũng không phải nhiều.
Trong nhiều pháp không có một tướng, trong một pháp cũng không có nhiều;
nếu hiểu được các pháp như vậy, đó là biết công đức vô lượng của chư Phật.
Quán sát các pháp cùng chúng sinh, cõi nước và thế gian đều tịch diệt;
tâm không nương tựa, không vọng tưởng — đó gọi là chánh niệm (nhớ nghĩ đúng đắn) về Bồ-đề của Phật.
Chúng sinh, các pháp và cõi nước, phân biệt rõ ràng mà biết không có sai khác;
khéo quán sát đúng như tự tính — đó là hiểu được nghĩa của Phật pháp.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua trăm vạn thế giới, chiếu khắp một ức thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Trí lớn không thể đo lường, pháp mầu không gì sánh bằng,
rốt ráo có thể đưa người vượt qua biển lớn sinh tử đến bờ bên kia.
Thọ mạng không có cùng tận, đã lìa hẳn lửa phiền não hừng hực;
vị ấy thành tựu công đức lớn — đó là sức phương tiện.
Đối với pháp sâu của chư Phật, theo đó mà giác ngộ đúng như tự tính;
luôn quán xét pháp của ba đời, không sinh ý nghĩ "đủ rồi" mà dừng lại.
Thấu suốt cảnh được duyên (đối tượng mà tâm hướng tới), chưa từng khởi vọng tưởng;
vị ấy vui với điều không thể nghĩ bàn — đó là sức phương tiện.
Luôn vui quán xét chúng sinh mà không có ý tưởng về chúng sinh;
thị hiện có thân đi vào các cõi mà lìa hẳn ý tưởng về các cõi.
Bên trong thường vui với thiền tịch (thiền định vắng lặng) mà không có ý tưởng trói buộc tâm;
tâm vị ấy không bám vào đâu — đó là sức phương tiện.
Dùng phương tiện khéo quán sát, thấy rõ tướng của các pháp;
chuyên chú suy ngẫm chân chính, luôn đi trong tính Niết-bàn (trạng thái tắt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử).
Vui với con đường giải thoát, đầy đủ trí tuệ bình đẳng;
vị ấy an trụ trong pháp tịch diệt — đó là sức phương tiện.
Thuận theo Bồ-đề tối thắng của Phật, bậc Điều Ngự Sĩ,
thu giữ nhất thiết trí rộng lớn như pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp).
Khéo đi vào chân lý chân thật, giáo hóa các chúng sinh;
vị ấy thành tựu ý chí tối thắng — đó là sức phương tiện.
Nghĩa lý sâu xa của pháp Phật nói, đều có thể thuận theo mà biết;
đi vào trí tuệ sâu rộng, diệt trừ các chướng ngại.
Con đường dẫn đến mọi nơi, những nơi ấy đều có thể đến;
thực hành con đường tự giác ngộ này — đó là sức phương tiện.
Tâm như cõi hư không, cũng như pháp biến hóa;
tính của mọi chỗ nương tựa, tướng ấy tức là không phải tướng.
Đi trong tính Niết-bàn, giống như tướng của hư không;
có thể đến cảnh giới sâu xa mầu nhiệm — đó là sức phương tiện.
Luôn ghi nhớ ngày và đêm, số ngày cuối tháng, đầu tháng, mặt trời, mặt trăng;
năm, tuổi, mùa, các phần của kiếp, cũng tùy đó quán sát mà biết.
Tướng hình thành và tan hoại, từ đầu đến cuối, của mọi thế giới,
đều có thể biết rõ tường tận — đó là sức phương tiện.
Mọi loài chúng sinh, theo nghiệp (hành động thiện ác đã tạo) mà chịu sinh tử;
có loài có hình sắc và không hình sắc, có loài có tư tưởng và loài chẳng phải có tư tưởng.
Họ tên danh hiệu của từng loài và nơi chúng sẽ đi tới, đều biết rõ tường tận;
đạt được điều không thể nghĩ bàn này — đó là sức phương tiện.
Mọi pháp của đời quá khứ, đời vị lai và đời hiện tại,
thuận theo lời Phật dạy, khéo ghi nhớ và quán sát kỹ càng;
giác ngộ ba đời là bình đẳng, đúng như tướng chân thật của nó —
những con đường sâu xa mầu nhiệm ấy là sức phương tiện không gì sánh bằng.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua một ức thế giới, chiếu khắp mười ức thế giới ở phương Đông, cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) pháp khó thực hành, bền vững không thối chuyển,
ngày đêm luôn tinh tấn (siêng năng không ngừng), chưa từng mỏi mệt chán nản.
Đã vượt qua biển khó vượt, cất tiếng lớn rống tiếng sư tử:
"Mọi loài chúng sinh, nay ta sẽ cứu độ hết thảy."
(Chúng sinh) trôi giạt trong dòng sinh tử, chìm đắm trong biển ái dục,
bị lưới kết sử (phiền não trói buộc) của si mê bủa dày, tối tăm và vô cùng sợ hãi.
Bậc sĩ phu bền vững, lìa kiêu mạn, có thể trừ dứt tất cả những điều ấy;
dũng mãnh vượt bậc, thành bậc anh hùng của thế gian — đó là cảnh giới của Phật.
Người đời buông lung, mãi mê say năm dục (năm thứ ham muốn với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, cảm xúc chạm);
chẳng phải thật mà khởi vọng tưởng, mãi mãi thành chướng ngại của khổ lớn.
Siêng tu không buông lung, vâng làm theo pháp của chư Phật;
dùng thệ nguyện lớn có thể cứu độ họ — đó là cảnh giới của Phật.
Người trí diệt tận cội nguồn ban đầu (?) qua vô lượng kiếp khó thấy;
chúng sinh nương vào cái "ta", xoay vần trong sinh tử không cùng.
Khiến họ vào pháp tịch diệt, vâng làm theo giáo pháp tối thắng;
nguyện tuyên dương pháp mầu này — đó là cảnh giới của Phật.
Thấy những chúng sinh khổ sở ấy, cô độc không ai cứu giúp,
mãi chìm trong các ác thú (các cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), ba độc (tham lam, giận dữ, si mê) luôn cháy hừng hực;
(ở địa ngục) Vô Gián (địa ngục khổ không lúc nào ngừng) không có chỗ cứu, ngày đêm luôn bị lửa thiêu;
nguyện cứu độ những khổ ấy — đó là cảnh giới của Phật.
Mê lầm mất đường chính, quen đi theo các lối tà;
thấy các loài chúng sinh ấy mãi ở trong tối tăm lớn,
vì họ mà hiện ngọn đèn trí tuệ, khiến họ thấy được pháp của chư Phật;
nguyện có thể soi sáng cho họ — đó là cảnh giới của Phật.
Biển của ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ nơi chúng sinh luân hồi) sâu rộng không bờ, không đáy;
thấy các loài chúng sinh chìm nổi trong đó mà không ai cứu vớt,
vì họ mà siêng năng dùng phương tiện, đóng con thuyền chánh pháp,
cứu vớt khắp những ai đáng được độ — đó là cảnh giới của Phật.
Không có cái thấy về gốc chân thật, luôn nương vào vô minh (sự mê muội không thấy rõ chân lý) mà sống;
chìm trong vực sâu sinh tử, ngu si nên tâm mê loạn.
Người trí thấy nỗi khổ ấy, vì họ mà bắc cây cầu pháp;
dùng lòng đại bi diễn nói giáo pháp — đó là cảnh giới của Phật.
Thấy ngục tù sinh tử ấy, đau đớn độc hại khó lường;
trong đêm dài của già, bệnh, chết, ba thứ khổ (khổ vì đau đớn, khổ vì cái vui tan hoại, khổ vì mọi thứ đổi dời) đua nhau bức bách.
Tự giác ngộ pháp sâu mầu, chuyên tu trí tuệ phương tiện;
nguyện cứu độ những khổ ấy — đó là cảnh giới của Phật.
Nghe pháp rất sâu của Phật, lòng tin không chút nghi ngờ;
đi khắp các cõi mười phương, hành đạo khắp các pháp giới (mọi cảnh giới, mọi sự vật hiện tượng).
Quán sát pháp không, vắng lặng mà tâm không sợ hãi;
hiện thân giống với mọi loài — đó là bậc Thầy của trời và người.
Bấy giờ ánh sáng vượt qua mười ức thế giới, chiếu khắp phương Đông: trăm ức thế giới, nghìn ức thế giới, trăm nghìn ức thế giới, ức na-do-tha thế giới, trăm ức na-do-tha thế giới, nghìn ức na-do-tha, trăm nghìn ức na-do-tha, cho đến tất cả thế giới không thể lường, không thể đếm, không thể nghĩ bàn, không thể cân nhắc, không gì sánh bằng, không bờ bến, không giới hạn, không thể nói hết, bằng cả hư không pháp giới; cho đến phương trên cũng đều như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức cõi trời Sắc Cứu Cánh, tất cả mọi thứ trong thế giới đều hiện ra. Như ở nơi đây, mọi người thấy Phật ngồi trên tòa sư tử đặt trên hoa sen lớn, có các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới Phật vây quanh; trong mỗi thế giới ấy, trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng đều như vậy. Nhờ thần lực của Phật, ai nấy đều thấy ở mười phương, mỗi phương có một vị Đại Bồ-tát, mỗi vị cùng với các Bồ-tát quyến thuộc đông như số bụi của mười thế giới, đến chỗ Phật; đó là Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các vị Bồ-tát ấy từ các cõi nước, từ thế giới Kim Sắc cho đến thế giới Như Thật Sắc, mà đến; mỗi vị ở cõi nước của mình, nơi chỗ Phật Bất Động Trí cho đến Phật Phục Oán Trí, tu phạm hạnh một cách thanh tịnh. Bấy giờ Bồ-tát Văn Thù Sư Lợi ở khắp mọi nơi nói kệ rằng:
Vô lượng vô số kiếp, trong một niệm đều quán sát hết;
không đến cũng không đi, hiện tại cũng không dừng lại.
Mọi pháp sinh diệt, đều biết rõ tướng chân thật của chúng;
vượt qua bờ phương tiện, đầy đủ mười trí lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật).
Danh tiếng lớn không ai bằng, vang khắp các cõi mười phương;
lìa hẳn tai nạn sinh tử, thấu suốt rốt ráo mọi pháp.
Đều có thể đi đến khắp mọi thế giới,
có đầy đủ khả năng diễn giảng pháp thanh tịnh vi diệu.
Vì khắp các loài chúng sinh, đem tâm chân chính phụng sự chư Phật;
vì thế được tâm ngay thẳng, cùng quả báo về nơi nương tựa (môi trường sống) thanh tịnh chân thật (?).
Thuận theo mà phân biệt và biết, thấu suốt tướng như như (bản thể chân thật, không bao giờ thay đổi của mọi sự vật);
được sức tự tại của Phật, mười phương không nơi nào không hiện thân.
Từ lúc đầu đã cúng dường Phật, vui thực hành pháp nhẫn nhục;
có thể vào thiền định sâu, quán sát nghĩa chân thật.
Khiến tất cả mọi người đều hoan hỷ hướng về Như Lai;
Bồ-tát thực hành pháp này thì mau đạt đạo vô thượng.
Có thể thưa hỏi chư Phật mười phương, tâm luôn lắng trong;
tin Phật không thối chuyển, oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép tắc) đều đầy đủ.
Mọi pháp có và không, thấu suốt rằng chúng chẳng phải có, chẳng phải không;
quán sát chân chính như vậy thì thấy được Phật chân thật.
Vô lượng tâm vui trong sạch, cảnh giới tràn đầy mười phương;
trong mọi cõi nước, đều có thể nói nghĩa chân thật.
Diệt trừ các tai nạn nhơ bẩn, an trụ trong pháp bình đẳng;
nếu có thể giáo hóa như vậy, người ấy ngang bằng Như Lai.
Nghe tiếng nói mầu nhiệm của Phật, đạt được pháp vô thượng;
luôn chuyển bánh xe pháp thanh tịnh, rất sâu xa, khó biết, khó thấy.
Pháp do bậc Tối Thắng nói ra, đầy đủ nghĩa của bảy giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: nhớ nghĩ đúng, chọn lựa pháp, siêng năng, hoan hỷ, thân tâm nhẹ nhàng, định tâm, buông xả);
quán vô thượng như vậy thì luôn thấy thân của chư Phật.
Không thấy được Như Lai, vì Ngài là không, tịch diệt như huyễn hóa (?);
tuy thấy mà không có gì để thấy, như người mù đứng trước năm màu sắc.
Kẻ chấp lấy hình tướng một cách hư dối, người ấy không thấy được Phật;
không bám vào bất cứ điều gì, mới thấy được Như Lai chân thật.
Các nghiệp khác nhau của chúng sinh, thật khó phân biệt mà biết được;
thân trong và ngoài khắp mười phương, có vô lượng màu sắc khác nhau.
Thân Phật cũng như vậy, tất cả tràn đầy mười phương;
ai biết được điều khó biết ấy, người ấy là bậc Đại Đạo Sư.
Ví như vô lượng cõi nước nương vào hư không mà tồn tại,
không từ mười phương đến, đi cũng không đến nơi nào;
thế giới dù hình thành hay tan hoại, xưa nay vốn không có chỗ nương;
thân Phật cũng như vậy, tràn đầy khắp cõi hư không.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video