Thiên 75 — Phẩm 34 – Vào pháp giới (phần 12)

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ năm mươi sáu. Phẩm Nhập Pháp Giới (Đi vào pháp giới; pháp giới là toàn thể vũ trụ, mọi sự vật hiện tượng) thứ ba mươi bốn, phần thứ mười hai.

 Bấy giờ Thiện Tài (vị đồng tử đi khắp nơi tìm thầy học đạo) nói kệ (bài thơ tán tụng trong kinh Phật) khen ngợi xong, thưa rằng: "Thưa thiên thần (vị thần cõi trời, ở đây là vị thần đêm đang giảng pháp), pháp không thể nghĩ bàn mà ngài vừa hiển hiện, pháp môn này (pháp môn: cánh cửa vào giáo pháp, tức một phương pháp tu và chứng ngộ) tên là gì? Từ khi phát đạo tâm (lòng quyết cầu giác ngộ) đến nay đã bao lâu? Bao lâu nữa ngài sẽ thành vô thượng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, không gì hơn, của Phật)?"

 Thần đáp: "Này thiện nam tử (người con trai hiền, cách gọi thân mật người tu), pháp môn này tên là 'Tùy chỗ thích hợp mà giáo hóa, làm cho chúng sinh tỉnh ngộ, nuôi lớn căn lành' (căn lành: gốc rễ của điều thiện, những việc lành đã gieo, về sau sẽ sinh quả tốt). Này thiện nam tử, ta vào pháp môn này thì tỉnh ngộ rằng mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều bình đẳng, biết tướng chân thật của mọi pháp, lìa xa thế gian, không bị nhiễm dính; hiểu mọi sắc (hình tướng vật chất) chẳng phải một cũng chẳng phải khác; rõ sắc vốn chẳng phải sắc, mà vẫn hiện ra được vô lượng hình sắc.

 Đó là: hình sắc đủ loại; hình sắc trong sạch; hình sắc trang nghiêm; hình sắc phóng ra mọi vẻ trang nghiêm; hình sắc hiện ra khắp nơi; hình sắc giống thân mọi chúng sinh; hình sắc hiện ra trước mắt mọi thế gian; hình sắc chiếu khắp; hình sắc nhìn mãi không chán; hình sắc có tướng tốt trong sạch; hình sắc lìa điều ác; hình sắc hiện vẻ dũng mãnh; hình sắc rất sâu xa; hình sắc mà cả thế gian không ai nói cho hết được; hình sắc được ngợi khen không cùng; hình sắc như đủ loại mây; hình sắc mang mọi hình tượng; hình sắc hiện ra vô lượng sức tự tại; hình sắc đáng yêu thích; hình sắc làm khởi lên mọi điều thiện; hình sắc tùy chỗ thích hợp mà hiện ra trước mắt; hình sắc tùy chỗ thích hợp mà độ chúng sinh; hình sắc chiếu khắp không bị ngăn ngại; hình sắc lìa nhơ bẩn; hình sắc của thân trong sạch không hư hoại; hình sắc là ánh sáng của phương tiện (cách thức khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) thuộc pháp không thể nghĩ bàn; hình sắc vi diệu tuyệt vời, không thể so sánh mà cũng chẳng phải không thể so sánh; hình sắc chẳng sáng chẳng tối; hình sắc diệt mọi bóng tối; hình sắc tích chứa mọi pháp trắng trong (những điều thiện thuần khiết); hình sắc sinh ra từ biển lớn công đức (những điều tốt lành do tu hành mà có); hình sắc sinh ra từ sự tu hành cung kính trong quá khứ; hình sắc như hư không, sinh từ tâm ngay thẳng trong sạch; hình sắc thù thắng rộng lớn; hình sắc không đứt đoạn, không cùng tận; hình sắc ánh sáng như biển; hình sắc không nương vào thế gian nào mà không thể phá hoại; hình sắc đầy khắp mười phương không ngăn ngại; hình sắc trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ cực ngắn); hình sắc như biển; hình sắc khiến mọi chúng sinh rất vui mừng; hình sắc bền chắc, thu nhận mọi chúng sinh; hình sắc mà trong mọi lỗ chân lông đều vang tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng làm mọi tà thuyết phải im) về công đức của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến); hình sắc làm trong sạch tâm sâu kín của mọi chúng sinh; hình sắc hiển bày nghĩa lý của mọi pháp; hình sắc có ánh sáng tròn đầy không ngăn ngại; hình sắc lìa nhơ như hư không; hình sắc không nương vào nhơ bẩn, không vướng mắc; hình sắc chiếu khắp pháp giới lìa nhơ; hình sắc không thể cân lường; hình sắc tùy mắt người nhìn mà thấy; hình sắc chiếu các phương; hình sắc tùy lúc hiện ra cho hợp với chúng sinh; hình sắc vắng lặng; hình sắc diệt mọi phiền não (những tâm trạng xấu làm khổ mình khổ người như tham, giận, si mê); hình sắc ánh sáng của ruộng phúc công đức cho mọi chúng sinh (ruộng phúc: nơi gieo việc lành thì sinh phúc, như ruộng gieo hạt sinh lúa); hình sắc mà ai thấy cũng không uổng; hình sắc ánh sáng của trí lớn; hình sắc pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) không ngăn ngại, đầy khắp mọi nơi; hình sắc hiện oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm đúng phép) không uổng; hình sắc tích tụ biển đại từ (lòng thương lớn, muốn ban niềm vui cho mọi loài); hình sắc như núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) đầy đủ công đức; hình sắc chiếu khắp mọi nẻo (các cõi tái sinh như trời, người, địa ngục…); hình sắc của trí lớn trong sạch; hình sắc chánh niệm (giữ ý nghĩ đúng đắn) về mọi thế gian; hình sắc ánh sáng của mọi thứ báu; hình sắc của kho báu trong sạch; hình sắc làm trong sạch chúng sinh không hư hoại; hình sắc hướng về tát-bà-nhã (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là nhất thiết trí: trí biết hết thảy của Phật); hình sắc đẹp mắt chúng sinh; hình sắc có ánh sáng thù thắng được trang nghiêm bằng mọi thứ báu; hình sắc không nắm giữ cũng không bỏ rơi chúng sinh nào; hình sắc không cố định, không có chỗ tận cùng; hình sắc hiện ra các sức gìn giữ tự tại; hình sắc thần túc (năng lực thần thông đi đến bất cứ đâu tùy ý) tự tại mọi bề; hình sắc thuộc dòng giống Phật; hình sắc lìa xa mọi điều ác mà đầy khắp pháp giới; hình sắc đến khắp các hội chúng của chư Phật mà soi chiếu tất cả; hình sắc tạo thành các biển; hình sắc là quả báo nương nơi hạnh lành; hình sắc tùy chỗ giáo hóa mà trao cho (?); hình sắc mà mọi thế gian nhìn không chán; hình sắc ánh sáng đủ loại chiếu khắp; hình sắc hiện ra mọi thứ trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai); hình sắc hiện ra mọi biển; hình sắc phóng ra mọi biển ánh sáng; hình sắc ánh sáng đủ loại; hình sắc có ánh sáng hương thơm vượt hơn mọi hương trong thế gian; hình sắc hiện ra mây mặt trời tròn đầy; hình sắc mang mây trăng trong sạch tròn đầy; hình sắc tỏa ra mây hoa đẹp như núi Tu-di; hình sắc tuôn ra đủ loại mây tràng hoa; hình sắc hiện ra mọi mây hoa bát-đàm-ma (hoa sen đỏ); hình sắc có mây hình tượng bằng hương đầy khắp pháp giới; hình sắc rải mọi mây hương bột; hình sắc hiện thân nguyện thanh tịnh của mọi đức Phật; hình sắc biển pháp giới mà mọi âm thanh đều vang tiếng sư tử hống; hình sắc thân thanh tịnh của Bồ-tát Phổ Hiền (vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn khắp mọi nơi).

 Trong từng niệm, ta hiện ra các hình sắc như thế, đầy khắp mười phương để giáo hóa chúng sinh; chúng sinh hoặc thấy, hoặc nhớ nghĩ mà được độ thoát (được cứu ra khỏi khổ). Hoặc hiện việc chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như quay bánh xe pháp lăn đi khắp nơi), hoặc hiện việc tùy thời ứng hợp, hoặc hiện sự gần gũi, hoặc hiện việc làm cho tỉnh ngộ, hoặc hiện sức thần thông tự tại, hoặc hiện đủ loại biến hóa, hoặc hiện sức thần thông biến hóa tự tại không thể nghĩ bàn, để độ thoát chúng sinh, diệt pháp bất thiện, lập vững pháp thiện, làm tròn đại nguyện, (phát huy) sức mạnh của nhất thiết trí và sức mạnh của pháp môn Bồ-tát, thành tựu đầy đủ đại từ đại bi (lòng thương lớn: ban vui cho mọi loài và cứu mọi loài khỏi khổ).

 Phật tử (con Phật, cách gọi người tu theo Phật), ta trụ nơi pháp môn này, hiện vô lượng thân sắc, phân biệt thấu đạt mọi biển sắc, tuôn ra vô lượng vô biên mây pháp, chiếu khắp mọi thế giới của chư Phật, hiện ra vô lượng vô biên đức Phật, hiện vô lượng vô biên sức thần thông tự tại, làm cho chúng sinh tỉnh ngộ, nuôi lớn căn lành. Trong từng niệm, ta khiến những chúng sinh nhiều không thể nghĩ bàn đạt được bất thoái chuyển (không bao giờ còn lui sụt) đối với A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ chân chính, bình đẳng, cao tột — tức quả vị Phật).

 Phật tử, như ngươi hỏi ta được pháp môn này đã bao lâu, nay ta nương thần lực của Phật mà giải nói cho ngươi. Phật tử, Bồ-tát (người tu hạnh cầu giác ngộ để tự cứu mình và cứu đời) có trí tuệ tròn đầy, lìa mọi hư vọng, bản tính trong sạch, đủ nhất thiết chủng trí (trí biết rõ hết thảy mọi loại sự vật đến từng chi tiết, tức trí của Phật), vượt ra khỏi mọi núi chướng ngại, tùy chỗ đáng giáo hóa mà đều chiếu khắp. Phật tử, ví như bản tính của mặt trời không hề có tối tăm; chỉ khi mặt trời lặn thì thiên hạ tối, mọc lên thì sáng rực. Mặt trời trí tuệ tròn đầy, sáng trong của Bồ-tát cũng như thế, lìa mọi hư vọng, chiếu khắp tất cả để giáo hóa chúng sinh.

 Phật tử, ví như mặt trời trong sáng mọc lên ở Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở, tức thế giới của chúng ta), chiếu khắp thiên hạ, núi báu và cây cối; bóng mặt trời hiện trong mọi biển lớn, sông, ao; mọi loài chúng sinh ai cũng thấy ngay trước mặt mình, mà mặt trời cũng chẳng hề đến vào ao hay dòng nước ấy. Mặt trời trí của Bồ-tát cũng như thế: ra khỏi biển tam hữu (ba cõi tồn tại là cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc, tức vòng sinh tử), đi trong hư không của pháp chân thật của Phật, trụ nơi tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não), mà ứng hiện ở mọi chỗ sinh ra trong các nẻo, mang thân giống chúng sinh để giáo hóa, độ họ; thật ra không sinh không chết, không nhiễm dính, lìa mọi hư vọng, không có ý tưởng dài hay ngắn. Vì sao vậy? Phật tử, Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu rất cao) lìa các điên đảo (cách thấy sai, trái ngược với sự thật), rõ mọi thế gian đều như mộng như huyễn, hiểu rằng trong pháp chân thật không có chúng sinh, mà lòng đại bi tròn đầy, đều hiện ra trước mặt mọi chúng sinh để giáo hóa họ.

 Phật tử, ví như chiếc thuyền lớn, không dựa vào bờ bên này, không ham bờ bên kia, không dừng giữa dòng, ở giữa biển lớn mà chở chúng sinh qua. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như thế, dùng thuyền là sức Ba-la-mật (các hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), ở trong biển sinh tử chở chúng sinh qua, không dựa bờ này, không ham bờ kia mà độ chúng sinh; trong mọi kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) tu hạnh Bồ-tát mà không khởi ý tưởng về kiếp, cũng không thấy kiếp có tướng dài ngắn.

 Phật tử, ví như hư không vượt ra ngoài pháp giới (?); mọi thế giới đều có thành có hoại, mà hư không ấy bản tính trong sạch, không bị nhiễm ô, không thể phá hoại, lìa xa sợ hãi và mọi chướng ngại, lại có thể nâng giữ khắp các kiếp vị lai và mọi cõi Phật. Tâm của Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như thế: dùng trí tuệ tròn đầy ngang với hư không để trang nghiêm tâm mình, khởi lên các vòng gió đại nguyện (như vòng gió nâng đỡ thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), nâng giữ mọi chúng sinh, khiến họ dứt đường ác, sinh vào các nẻo lành, mà tâm không buồn không vui; đặt chúng sinh vào con đường nhất thiết trí, trừ diệt tai họa của phiền não và sinh tử.

 Phật tử, ví như người do huyễn thuật hóa ra thì không có hình thật, không có các khổ sinh, già, bệnh, chết, đói khát. Bồ-tát sinh ra pháp thân với sắc đẹp không thể phá hoại, nhờ trí tuệ như huyễn hóa, cũng như thế: trong mọi kiếp, giữa các cõi sinh tử, giáo hóa chúng sinh mà không vướng mắc, cũng không sợ hãi, không tham, không giận, trừ diệt mọi phiền não đang bốc cháy, tâm không tham đắm việc sinh vào bất cứ nẻo nào.

 Phật tử, trí tuệ của Bồ-tát tuy sâu xa khó lường như thế, ta sẽ nương thần lực của Phật giải nói cho ngươi, để các Bồ-tát đời sau làm tròn đại nguyện, thành tựu các năng lực.

 Phật tử, thuở xưa xa xưa, qua số kiếp nhiều như bụi nhỏ của biển thế giới, lại qua thêm số ấy nữa, có kiếp tên là Thiện Quang (Ánh Sáng Lành). Khi ấy có thế giới tên là Bảo Quang (Ánh Sáng Báu). Trong kiếp ấy có một vạn Như Lai ra đời. Như Lai đầu tiên hiệu là Pháp Luân Âm Thanh Hư Không Đăng. Trong cõi Diêm-phù-đề ấy có kinh đô của vua tên là Bảo Trang Nghiêm. Ở đó có khu rừng lớn tên là Thiện Quang Minh. Trong rừng có một đạo tràng (nơi tu đạo, nơi Phật thành đạo) tên là Thiện Hoa. Trên đạo tràng ấy có tòa sư tử bằng hoa sen báu (tòa ngồi của Phật). Bấy giờ Như Lai ấy ngồi trên tòa này mà thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Bấy giờ nhân dân sống thọ mười nghìn tuổi, giết hại, trộm cắp, dâm dật, nói dối, nói hai lưỡi (đâm thọc gây chia rẽ), nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến (thấy biết sai lệch), làm theo mười con đường bất thiện (mười điều ác) như thế. Bấy giờ Như Lai ấy trong một trăm năm ngồi nơi đạo tràng, thuyết pháp cho các Bồ-tát, các Thiên vương (vua của các cõi trời) và những người ở Diêm-phù-đề đã gieo trồng phúc đức từ trước; còn các chúng sinh khác thì phải đợi căn lành chín muồi.

 Bấy giờ vua nước tên là Thắng Quang. Nhân dân thời ấy làm mười điều bất thiện, tham đắm năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái), làm đủ điều ác, lìa xa pháp lành, không hiếu thảo với cha mẹ, không kính trọng sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, người lo việc tế lễ trong xã hội Ấn Độ). Có vô lượng chúng sinh phạm luật pháp của vua, bị giam trong ngục, chịu đủ thứ cực hình đau đớn.

 Bấy giờ vua ấy có một thái tử tên là Thiện Phục, đoan chính khác thường, dung sắc tuyệt đẹp, có đủ hai mươi tám tướng đại nhân (những tướng thân đặc biệt của bậc vĩ nhân), ở trong cung giữa, có các thể nữ vây quanh. Thái tử nghe tiếng kêu đau đớn của người trong ngục, nghe rồi buồn khổ, khởi lòng đại bi, bèn vào trong ngục, thấy các tội nhân trần truồng, tóc rối, bị trói buộc đánh đập, kêu khóc chảy nước mắt, đau khổ vô cùng. Thái tử thấy rồi phát lòng đại bi, an ủi họ rằng: 'Đừng sợ, đừng hãi, nay ta có thể khiến các ngươi được giải thoát.'

 Thế rồi thái tử đến chỗ vua, thưa: 'Tâu đại vương, xin ban cho tội nhân trong ngục được khỏi sợ hãi. Đại vương, xin thương xót mà tha thứ cho họ.' Bấy giờ đại vương triệu các bầy tôi cùng bàn bạc: 'Việc này nên thế nào?' Các bầy tôi đáp: 'Các tội nhân kia trộm của công, mưu giết đại vương, xâm phạm người trong cung; có tội như thế ắt phải xử tử. Nếu ai cứu chúng thì tội cũng đáng chết.'

 Bấy giờ lòng đại bi của thái tử sâu nặng, vì muốn cứu giúp họ nên nói: 'Tôi xin chịu thay các tù nhân mọi cực hình. Xin cứ trị tội tôi thật nặng. Vì cứu họ, tôi không tiếc thân mạng, muốn cho tù nhân đều được giải thoát. Vì sao vậy? Nếu tôi không cứu những chúng sinh này thì làm sao cứu được nhà ngục ba cõi (tam giới: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc — toàn bộ thế giới sinh tử)? Mọi chúng sinh ở trong nhà ngục sinh tử đều bị tham ái trói buộc, bị ngu si che lấp, chịu đủ thứ khổ, thân hình xấu kém, tâm thường buông lung, không biết con đường cốt yếu để thoát ra; không có ánh sáng trí tuệ, vướng mắc vào các pháp giới (?), không có phúc và tuệ, lìa xa trí chân thật, bị trói buộc bởi kết sử (những phiền não trói buộc con người) và nhơ bẩn, bị nhốt kín trong ngục khổ, thuận theo ác ma, chịu sinh, già, bệnh, chết, thường bị buồn lo bức bách. Tôi làm sao để khiến họ giải thoát? Nay tôi phải bỏ thân mạng mình mà cứu vớt họ.'

 Bấy giờ năm trăm đại thần đồng lên tiếng: 'Đại vương nên biết, nếu theo ý thái tử mà thả tù nhân thì phá hoại phép nước, nguy đến chúng thần. Không trị tội thái tử thì nước chẳng còn đứng được bao lâu.' Vua nghe lời ấy liền nổi giận, ra lệnh giết thái tử. Hoàng hậu nghe tin, xõa tóc bỏ phấn son, cởi bỏ y phục sang trọng, cùng một nghìn thể nữ chạy đến chỗ vua, cúi đầu lạy sát chân, xin rằng: 'Đại vương nên biết, thái tử có tội, xin rủ lòng từ tha thứ, ban cho mạng sống.' Bấy giờ vua liền cho gọi thái tử. Thái tử đến rồi lại tâu vua: 'Xin thương tha cho những người khổ trong ngục. Nếu không tha, tôi xin chịu khổ thay họ.' Vua nói: 'Tùy ý ngươi.'

 Bấy giờ thái tử liền vào trong ngục, thả các tội nhân, chịu cực hình thay mà chưa từng hối hận giữa chừng, một mực chánh niệm hướng về nhất thiết chủng trí, lấy đại bi làm đầu để làm lợi ích chúng sinh. Phu nhân tâu vua: 'Xin cho thái tử ở bên ngoài nửa tháng để bố thí (đem của cải giúp người), tu phúc, sau đó tùy vua theo phép mà trị tội nặng.' Vua liền cho phép.

 Bấy giờ phía bắc kinh thành có một khu rừng lớn tên là Nhật Quang. Thái tử đến đó mở hội bố thí lớn: ai cần ăn cho ăn, cần áo cho áo, cho đến xe cộ, tràng hoa, hương xoa, hương bột, cờ phướn, lọng lụa và mọi đồ trang sức quý báu khác. Khi hết kỳ hạn, vua cùng các quan, các trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), cư sĩ (người tu tại gia), trai gái lớn nhỏ và các ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài đạo Phật) đều kéo đến đông như mây.

 Bấy giờ Như Lai Pháp Luân Âm Thanh Hư Không Đăng biết đã đến lúc giáo hóa các chúng sinh, bèn cùng đại chúng đi đến: các Thiên vương vây quanh, các Long vương (vua loài rồng) cúng dường, các vua Dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, nhanh nhẹn) canh giữ, các vua Càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời) khen ngợi, các vua A-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên) lễ lạy hầu hạ, các vua Ca-lâu-la (chim thần cánh vàng) với tâm trong sạch rải các thứ báu, các vua Khẩn-na-la (thần ca hát của cõi trời) vui mừng khen ngợi, cúng dường chư Phật quá khứ, các vua Ma-hầu-la-già (thần rắn lớn) cảm động khóc mà chăm chú quán sát; cùng vô lượng đại chúng như thế trước sau vây quanh, đến hội ấy.

 Bấy giờ thái tử và đại chúng từ xa thấy Phật đến: đoan nghiêm khác thường, các căn (các giác quan) vắng lặng định tĩnh, như vua voi lớn; tâm thần lắng trong như vực sâu; hiển hiện cảnh giới tự tại của Như Lai; công đức thù thắng, tướng tốt trang nghiêm nơi thân; ánh sáng tròn đầy chiếu khắp tất cả, làm chấn động vô lượng thế giới mười phương; mọi lỗ chân lông đều tuôn ra mây hương vi diệu của Như Lai, mưa khắp đủ loại mây trang nghiêm; hiện oai nghi của Phật, trừ diệt phiền não của mọi chúng sinh. Bấy giờ thái tử thấy Như Lai rồi vui mừng vô lượng, năm vóc gieo xuống đất (lạy sát đất: hai gối, hai tay và trán đều chạm đất), chắp tay thưa: 'Lành thay Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật) đã đến! Xin thương nhận lấy con. Cúi xin Thế Tôn ngồi trên tòa ma-ni (ngọc báu như ý).' Các Bồ-tát đều ngồi trên tòa báu vây quanh. Khi Phật ngồi rồi, trừ diệt khổ hoạn của mọi chúng sinh, khiến họ lìa các chướng ngại che lấp, đủ sức làm đồ chứa pháp thánh.

 Bấy giờ Như Lai biết các chúng sinh đáng được giáo hóa, liền vì họ giảng kinh Tu-đa-la (kinh điển) tên là 'Viên Mãn Nhân Duyên'. Đại chúng ấy nghe chánh pháp rồi, tám mươi na-do-tha (đơn vị số cực lớn, khoảng trăm nghìn ức) chúng sinh đều được pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý) lìa nhơ trong sạch, đạt địa vị vô học (bậc A-la-hán, đã học xong đạo giải thoát, không còn gì phải học); một vạn chúng sinh được đạo Đại thừa (con đường lớn, cứu độ tất cả chúng sinh), làm tròn hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, thấy chư Phật mười phương chuyển chánh pháp luân, hiện sức tự tại; chúng sinh nhiều như bụi nhỏ của trăm thế giới Phật đều đầy đủ Ma-ha-diễn (tức Đại thừa); vô lượng chúng sinh trong các thế giới mười phương dứt khổ nạn của đường ác, được sinh vào cõi trời, cõi người. Bấy giờ thái tử được pháp môn 'Tùy chỗ thích hợp mà giáo hóa, làm cho chúng sinh tỉnh ngộ, nuôi lớn căn lành'.

 Phật tử, thái tử khi ấy há phải người nào khác đâu? Chính là thân ta đây. Ta đối với mọi chúng sinh khởi tâm đại bi, làm lợi ích khắp cả, không đắm ba cõi, cũng không cầu danh tiếng hay quả báo, bỏ kiêu mạn, không khinh người khác, không làm hại họ, không tham của lợi, lìa xa ba cõi, trang nghiêm Đại thừa, mở cửa nhất thiết trí, làm khắp vô lượng hạnh của Bồ-tát. Phật tử, chính vào thời ấy ta được pháp môn này.

 Các đại thần khi ấy nay là năm trăm kẻ ác thuộc quyến thuộc của Điều Đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, em họ của Phật Thích-ca, nhiều lần tìm cách hại Phật). Những người ấy, Phật đều giáo hóa, khiến họ phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề; trải qua số kiếp nhiều như bụi nhỏ của núi Tu-di trong đời vị lai, họ sẽ thành Đẳng chánh giác (giác ngộ chân chính, bình đẳng, tức thành Phật). Thế giới họ ở đều cùng tên Bảo Quang; còn sự trang nghiêm cõi nước, cha mẹ, dòng họ, việc thụ thai, ra đời, bỏ nhà học đạo, đến đạo tràng, chuyển chánh pháp luân, giảng kinh, ngôn ngữ âm thanh, ánh sáng, quyến thuộc, thọ mạng, thời gian chánh pháp tồn tại, và danh hiệu thì đều khác nhau. Phật đầu tiên hiệu là Nhiêu Ích Nguyệt, Phật thứ hai hiệu là Đại Bi Sư Tử, Phật thứ ba hiệu là Cứu Hộ Chúng Sinh, Như Lai sau cùng hiệu là Đại Y Vương.

 Phật tử nên biết, những tội nhân xưa kia mà ta đã cứu chính là nghìn vị Phật của Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời) như Phật Câu-lâu-tôn (vị Phật đầu tiên của Hiền kiếp) v.v., cùng trăm vạn a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm) vị đại Bồ-tát; họ đã phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề nơi Phật Vô Lượng Tinh Tấn Diệu Đức Tuệ, nay đều đang ở các cõi nước mười phương làm hạnh Bồ-tát, tu tập, tăng thêm, mở rộng chính pháp môn 'Tùy chỗ thích hợp mà giáo hóa, làm cho chúng sinh tỉnh ngộ, nuôi lớn căn lành' này.

 Phật tử, vua Thắng Quang thuở ấy nay là đại luận sư Tát-già Ni-kiền Tử (một nhà luận thuyết thuộc phái ngoại đạo Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na). Những người trong cung và quyến thuộc của vua thuở ấy chính là sáu vạn đệ tử của vị Ni-kiền ấy, những người đã cùng thầy đến tranh luận với Phật, đều bị Phật hàng phục, và được thọ ký (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) về A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Những người ấy sẽ thành Chánh giác; thế giới, tên kiếp và danh hiệu đều khác nhau.

 Phật tử, ta khi ấy cứu tội nhân xong, cha mẹ cho phép ta lìa bỏ đất nước, vợ con, quyến thuộc, đến chỗ Phật Pháp Luân Âm Thanh Hư Không Đăng xuất gia học đạo, trong năm trăm năm tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, dứt dâm dục) thanh tịnh. Trong khoảng ấy, ta được một vạn tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vững vàng vào một chỗ), một vạn môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi điều đã nghe không quên mất), một vạn trí sáng, một vạn kho pháp, một vạn sự dũng mãnh tinh tấn hướng về tát-bà-nhã, một vạn môn nhẫn thanh tịnh (nhẫn: sự an nhiên chấp nhận chân lý một cách vững chắc, không dao động), một vạn thiền định tịch diệt, một vạn phương tiện Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt chân lý, đưa sang bờ giác ngộ). Ở khắp mười phương, ta tận mắt thấy một vạn Như Lai, phát sinh một vạn đại nguyện của Bồ-tát, nuôi lớn một vạn năng lực của Bồ-tát, lại được một vạn thần thông của Bồ-tát. Trong từng niệm, ta dạo khắp một vạn cõi Phật ở mười phương; trong từng niệm, nhớ đến một vạn biển Phật ở mười phương, thấy một vạn biển hóa thân của các Như Lai ấy đi khắp mười phương giáo hóa chúng sinh. Trong từng niệm, ta thấy chúng sinh trong mười thế giới Phật, ở các nẻo chết chỗ này sinh chỗ kia, hoặc đẹp hoặc xấu, hoặc đến chỗ lành hoặc vào đường ác; biết các tâm và tâm sở (các trạng thái tâm lý đi kèm theo tâm) của chúng sinh ấy, những gì tâm ý họ làm, biển các căn (căn cơ, khả năng tiếp nhận giáo pháp), hành nghiệp và căn lành của họ, đều rõ suốt cả.

 Phật tử, ta khi ấy sau khi mạng chung, liền lại sinh vào cung vua trong cõi Diêm-phù-đề ấy, làm Chuyển Luân Vương (vị vua lý tưởng cai trị thiên hạ bằng chánh pháp). Sau khi Như Lai Pháp Luân Âm Thanh Hư Không Đăng diệt độ (nhập Niết-bàn, tức qua đời và hoàn toàn dứt sinh tử), ta khi ấy giữ gìn chánh pháp. Kế đó gặp Phật Pháp Hư Không Diệu Đức Vương. Kế đó làm Thích vương (Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi), ngay tại đạo tràng ấy gặp Phật Thiên Tạng. Kế đó làm vua trời Diệm-ma (cõi trời Dạ Ma, tầng trời thứ ba của cõi Dục), ngay trong thế giới ấy gặp Phật Đại Địa Công Đức Sơn, lại gặp Phật Pháp Luân Quang Âm Thanh Vương. Kế đó làm vua trời Hóa Lạc (tầng trời thứ năm của cõi Dục, nơi chư thiên tự biến hóa ra cảnh vui), ngay trong thế giới ấy gặp Phật Hư Không Đăng Trí Vương. Kế đó làm vua A-tu-la, ngay trong thế giới ấy gặp Phật Nhất Thiết Pháp Lôi Chấn Vương. Kế đó làm vua trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục, hưởng cảnh vui do người khác biến hóa ra), ngay trong thế giới ấy gặp Phật Bất Khả Hoại Lực Tràng. Kế đó làm Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc), ngay trong thế giới ấy gặp Phật Pháp Luân Hóa Phổ Quang Âm. Phật tử, trong kiếp Thiện Quang của thế giới Bảo Quang ấy, một vạn Như Lai ra đời, ta đều được gặp cả.

 Kế đó lại có kiếp tên là Nhật Quang, có sáu mươi ức Phật ra đời. Khi ấy ta làm vua tên là Đại Trí Tuệ, gặp vị Phật đầu tiên là Tướng Hảo Công Đức Sơn, lại gặp Phật Diệu Âm Thanh. Kế đó làm đại thần, gặp Phật Ly Cấu Đồng Tử. Kế đó làm vua A-tu-la, gặp Phật Dũng Mãnh Tinh Tấn, lại gặp Phật Cứu Cánh Tướng Hảo. Kế đó làm nhà buôn, gặp Phật Ly Cấu Tý. Kế đó làm thần giữ thành, gặp Phật Sư Tử Hành. Kế đó làm vua trời Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương giữ phương bắc), gặp Phật Thiên Chu La. Kế đó làm vua Càn-thát-bà, gặp Phật Pháp Thượng Danh Xưng. Kế đó làm vua Cưu-bàn-trà (một loài quỷ thần), gặp Phật Quang Minh Thiên Quan, cung kính cúng dường.

 Phật tử, ta thọ thân trong các nẻo, cúng dường sáu mươi ức Phật như thế. Ở nơi mỗi một đức Phật, ta giáo hóa vô lượng vô biên chúng sinh; ở nơi mỗi một đức Phật, ta được đủ loại môn tam-muội, đủ loại môn đà-la-ni, đầy đủ các biện tài (tài ăn nói, giảng giải không ngăn ngại), đủ loại trí tuệ, đủ loại ánh sáng pháp, chiếu các biển cõi Phật trong biển mười phương, thấy các biển Phật. Như trong một kiếp ta gặp chư Phật, cung kính cúng dường, thì trong số kiếp nhiều như bụi nhỏ thế giới, ở mọi thế giới, hễ chư Phật ra đời ta đều gặp, cung kính cúng dường, nghe pháp, thọ trì, giữ gìn chánh pháp, cũng đều như thế; ở nơi chư Phật mà tu pháp môn này."

 Bấy giờ thần đêm Nguyện Dũng Quang Minh Thủ Hộ Chúng Sinh muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:

 Ngươi đem tâm vui mừng cung kính, biết hỏi pháp rất sâu xa,

 Ta sẽ nương sức Phật, vì ngươi phân tích giảng nói.

 Vượt qua số kiếp không thể nghĩ bàn, nhiều như bụi của biển thế giới,

 Khi ấy có một kiếp, gọi tên là Thiện Quang.

 Thời ấy có thế giới, gọi tên là Bảo Quang,

 Trong thế giới ấy, mười nghìn đức Phật ra đời.

 Ta gặp các đức Phật ấy, đều cung kính cúng dường,

 Ở nơi các Như Lai ấy, tu tập pháp môn này.

 Khi ấy có một kinh đô, tên gọi là Khả Ái Lạc,

 Rộng lớn, khắp nơi bằng phẳng, đủ thứ trang hoàng đẹp đẽ.

 Chúng sinh làm các việc lẫn lộn, nên thế giới có sạch có nhơ;

 Bấy giờ các chúng sinh ấy, phần nhiều làm điều bất thiện.

 Khi ấy có đại vương, hiệu gọi là Thắng Quang,

 Dùng chánh pháp trị thiên hạ, lòng bình đẳng với tất cả.

 Vua ấy có thái tử, tên gọi là Thiện Phục,

 Đoan nghiêm, rất xinh đẹp, tướng tốt trang nghiêm thân.

 Bấy giờ trong nhân dân, có kẻ phạm luật vua,

 Bị giam trong lao ngục, thái tử cứu hết thảy.

 Khi ấy các bầy tôi, cùng tâu với đại vương:

 "Thái tử muốn hại vua, nên trị tội thật nặng."

 Vua nghe lời bầy tôi, theo phép trị thái tử;

 Các bầy tôi đưa thái tử, đến nơi hành hình.

 Hoàng hậu nghe việc ấy, đến tâu với đại vương:

 "Xin cho mười lăm ngày, bố thí tu công đức."

 Vua liền bằng lòng, cho tu nghiệp phúc;

 Thức ăn ngon, xe cộ…, muốn gì đều cấp cho.

 Ngày hẹn đã hết rồi, sắp đưa đến chỗ hành hình;

 Lúc ấy hết thảy mọi người, thương cảm đều khóc than.

 Bấy giờ Như Lai Pháp Luân Âm Thanh Hư Không Đăng

 Biết căn cơ chúng sinh đã chín, đi đến chỗ đại chúng,

 Hiện sức tự tại, giảng kinh Viên Mãn.

 Vô lượng các chúng sinh, đều được thọ ký sẽ thành Bồ-đề.

 Bấy giờ thái tử con vua, liền phát tâm Bồ-đề:

 "Nguyện con độ thoát hết thảy muôn loài."

 Cúng dường Như Lai ấy, liền theo Phật xuất gia,

 Với sức dũng mãnh tinh tấn, chuyên cầu đạo vô thượng.

 Đầy đủ pháp môn này, đại bi thương chúng sinh,

 Biết tướng chân thật của pháp, suốt biển kiếp tu Bồ-đề.

 Hết thảy các Đạo sư (bậc dẫn đường, chỉ chư Phật), lần lượt ra đời,

 Ta đều cung kính, cúng dường, giữ gìn pháp.

 Trong mọi kiếp nhiều như bụi nhỏ của biển cõi,

 Như Lai ra đời, ta đều cung kính cúng dường.

 Thiện Phục chính là ta, tu tập tâm đại bi,

 Không tiếc thân mạng, cứu giúp người khổ kia.

 Được pháp môn này rồi, suốt biển kiếp thường tu tập,

 Trong từng niệm đều tăng trưởng vô lượng công đức.

 Các bậc Tối Thắng (bậc cao quý nhất, chỉ chư Phật) ta gặp, dùng phương tiện giảng cho ta;

 Nghe rồi liền tu tập pháp môn tịch diệt này.

 Vô lượng kiếp tu pháp môn không thể nghĩ bàn này;

 Phật mưa biển cam lộ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp), ta đều đã uống cả.

 Nương pháp môn này, dạo khắp mười phương,

 Trong một niệm phân biệt rõ cõi Phật ba đời.

 Nhờ pháp môn này, thấy biển Phật ba đời,

 Ở chỗ các bậc Tối Thắng, hiện thân như ánh chớp.

 Nhờ pháp môn này, đến khắp chư Phật mười phương,

 Mỗi nơi hiện sức thần lớn, phép oai nghi thù diệu.

 Nhờ pháp môn này, có thể nêu biển câu hỏi vặn,

 Lời chư Phật không thể nghĩ bàn, đều nghe và thọ trì.

 Nhờ pháp môn này, ở các thế giới mười phương,

 Giữa đại chúng của chư Phật, tự tại hiện thần biến.

 Nhờ pháp môn này, hiện đủ loại sắc thân,

 Có thể trong một thân, hiện ra thân của chư Phật.

 Nhờ pháp môn này, trong mỗi lỗ chân lông,

 Phóng biển ánh sáng lớn, trừ phiền não chúng sinh.

 Nhờ pháp môn này, trong mỗi lỗ chân lông,

 Hóa ra vô lượng thân, mưa pháp cứu chúng sinh.

 Pháp này khó nghĩ bàn, là chỗ Bồ-tát tu học;

 Nương ở pháp môn này, tu hành suốt các kiếp vị lai,

 Trừ diệt các tà kiến, tùy chỗ thích hợp hóa độ chúng sinh,

 Khiến đều được an trụ nơi địa vị nhất thiết chủng trí.

 Trong các nẻo không thể nghĩ bàn, hiện ra đủ loại thân,

 Tùy chỗ đáng giáo hóa, mà vì họ nói pháp.

 "Phật tử, ta chỉ thành tựu được pháp môn này. Các đại Bồ-tát vượt khỏi thế gian, chiếu khắp các nẻo, đều có thể thấu tột mọi cảnh giới, phá núi chướng ngại, thấu đạt tướng của pháp, khéo dùng phương tiện, phân biệt các pháp, hiểu pháp vô ngã (không có cái 'ta' thật sự), thu nhận, giáo hóa, độ thoát chúng sinh, đều biết rõ pháp giới ba đời, khéo biết biển các đường lối ngôn ngữ. Ta làm sao vào được biển đại trí tuệ, cảnh giới đại trí, tam-muội giải thoát, pháp môn tự tại như thế? Này thiện nam tử, ở Diêm-phù-đề này có một vườn rừng tên là Lưu-di-ni (tức vườn Lâm-tỳ-ni, nơi Phật Thích-ca đản sinh), ở đó có vị thần tên là Diệu Đức Viên Mãn. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát làm hạnh Bồ-tát thế nào để sinh vào nhà Như Lai, làm ngọn đèn cho thế gian, tu hạnh Bồ-tát suốt các kiếp vị lai mà tâm không mỏi mệt?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài cúi đầu kính lạy chân vị thần đêm ấy, đi vòng quanh (để tỏ lòng tôn kính) xong, từ biệt lui ra.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài chánh niệm suy nghĩ lời dạy của vị thần đêm ấy, tu tập, tăng trưởng pháp môn 'Tùy chỗ thích hợp mà giáo hóa, làm cho chúng sinh tỉnh ngộ, nuôi lớn căn lành', đi lần đến khu rừng kia, tìm khắp nơi vị thần rừng Diệu Đức Viên Mãn, thấy vị ấy ngồi trên lầu gác bằng các thứ báu, có hai vạn na-do-tha chư thiên vây quanh, đang giảng kinh 'Biển thọ sinh của Bồ-tát', về việc sinh vào nhà Như Lai, nuôi lớn công đức của Bồ-tát. Bấy giờ Thiện Tài cúi đầu lạy chân, thưa: "Thưa thiên thần, tôi đã phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, nhưng Bồ-tát làm hạnh Bồ-tát thế nào để sinh vào nhà Như Lai, làm ngọn đèn cho thế gian?"

 Thần đáp: "Phật tử, Bồ-tát có mười pháp thọ sinh (cách thức sinh ra, ở đây là sinh vào nhà Phật). Nếu Bồ-tát nào làm theo các pháp này thì sinh vào nhà Như Lai; trong từng niệm nuôi lớn căn lành, không lui, không sợ, không phiền muộn, không rối loạn, không lười, không hối, đến được nhất thiết trí; thuận theo mà biết pháp giới, tu đạo giải thoát; trong một niệm nuôi lớn mọi Ba-la-mật, lìa bỏ thế gian, đầy đủ Phật địa (địa vị của Phật), trí tuệ mạnh mẽ, Phật pháp hiện ra trước mắt, thuận theo nghĩa chân thật, làm tròn tát-bà-nhã. Mười pháp ấy là gì? Đó là: pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho nguyện như hư không, phương tiện cúng dường hết thảy Phật'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho làm đầy đủ các nhánh tâm Bồ-đề'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho hư không, dùng phương tiện ngay trước mắt mà quán sát sự tịch diệt'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho dùng tâm ngay thẳng trong sạch chiếu khắp ba đời'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho chiếu khắp tất cả'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho sinh vào nhà Như Lai'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho sức ánh sáng của Phật'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho phân biệt đầy đủ các cửa tát-bà-nhã'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho trang nghiêm bằng sự hóa hiện khắp pháp giới'; pháp thọ sinh của Bồ-tát gọi là 'Kho dũng mãnh tinh tấn đến địa vị Phật'.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho nguyện như hư không, phương tiện cúng dường hết thảy Phật'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này phát nguyện như vầy: 'Ta sẽ cung kính cúng dường hết thảy chư Phật', với vô lượng tâm vui mừng, thấy Phật không chán, đủ lòng tin không hư hoại, tích tụ công đức, cúng dường chư Phật tâm không biết đủ. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ nhất, vì nó nuôi lớn căn lành ở cửa đầu tiên của tát-bà-nhã.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho làm đầy đủ các nhánh tâm Bồ-đề'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề; khởi tâm đại bi, vì cứu giúp mọi chúng sinh; có tâm gặp Phật, vì thường thấy Phật; có tâm cầu chánh pháp, vì không tiếc gì cả; có tâm trang nghiêm lớn, vì hướng về tát-bà-nhã; phát tâm đại từ, vì che chở thu nhận khắp mọi chúng sinh; có tâm không bỏ chúng sinh nào, vì sự trang nghiêm của tát-bà-nhã không thể hư hoại; có tâm lìa dua nịnh quanh co, vì được trí chân thật; có tâm làm đúng như lời mình nói, vì được đạo Bồ-tát; có tâm không lừa dối chư Phật, vì làm tròn thệ nguyện lớn của chư Phật; có tâm phát đại nguyện vì tát-bà-nhã, vì giáo hóa mọi chúng sinh đời vị lai. Các nhánh tâm Bồ-đề như thế, nhiều như bụi nhỏ cõi Phật, đều được đầy đủ thì sinh vào nhà Như Lai. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ hai.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho hư không, dùng phương tiện ngay trước mắt mà quán sát sự tịch diệt'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này có tâm quán sát biển mọi pháp đều tịch diệt; có tâm không mỏi mệt, rốt ráo làm tròn con đường nhất thiết trí; có tâm chánh niệm về biển nghiệp của các pháp lành; có tâm thanh tịnh trong biển các tam-muội của mọi Bồ-tát; có tâm đầy đủ các công đức của mọi Bồ-tát; có tâm phát sinh con đường trang nghiêm của mọi Bồ-tát; có tâm dũng mãnh tinh tấn không nghỉ suốt vô lượng kiếp; có tâm phát sinh hạnh Phổ Hiền để giáo hóa mọi chúng sinh; có tâm khéo học oai nghi, trụ nơi đức hạnh Bồ-tát, thấy mọi cõi hữu (các cõi tồn tại) đều chẳng phải có. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ ba.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho dùng tâm ngay thẳng trong sạch chiếu khắp ba đời'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này dùng cõi tâm ngay thẳng trong sạch soi chiếu Bồ-đề của Phật, vào sâu biển pháp phương tiện của Bồ-tát; tâm sâu không hư hoại, như kim cương; quay lưng với mọi cõi hữu và các nẻo sinh tử, hướng về hết thảy chư Phật, đầy đủ sức tự tại; tiến đến các con đường thù thắng, tăng thêm căn lực của Bồ-tát; tâm trong sạch lìa nhơ, không thể lay chuyển; nuôi lớn đại nguyện; thường được chư Phật hộ niệm (che chở và nhớ nghĩ đến); phá tan mọi núi chướng ngại; làm chỗ quy y (nương tựa) cho mọi chúng sinh. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ tư.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho chiếu khắp tất cả'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này đầy đủ phương tiện giáo hóa chúng sinh mà không tham của lợi; với tâm trong sạch xả bỏ hết thảy; giữ vô lượng giới thanh tịnh, trụ nơi cảnh giới Phật; đầy đủ pháp nhẫn, được pháp ánh sáng nhẫn của mọi đức Phật; dũng mãnh tinh tấn, thấu tột cảnh giới nhất thiết trí; tu tập các thiền, đầy đủ trí tuệ của tam-muội Phổ Môn (cửa mở khắp mọi nơi) thanh tịnh tròn đầy; dùng mặt trời tuệ sáng trong chiếu khắp pháp giới; được con mắt không ngăn ngại, thấy mọi biển Phật; vào sâu đến tận nguồn gốc đáy của mọi pháp; được người trí khen ngợi; khiến chúng sinh vui mừng; tu tập chánh pháp, thấy tướng chân thật. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ năm.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho sinh vào nhà Như Lai'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này sinh vào nhà Như Lai, theo lời dạy của chư Phật, đầy đủ mọi pháp môn rất sâu; cùng chung đại nguyện của mọi đức Phật ba đời, cùng chung căn lành của mọi đức Phật ba đời, cùng chung pháp thân của mọi đức Phật ba đời; lìa xa thế gian, hướng về nẻo lìa thế gian; nuôi lớn pháp trắng trong; trụ nơi pháp môn công đức lớn; được định do Phật gìn giữ, thấy các Như Lai; tùy chỗ đáng giáo hóa mà làm trong sạch chúng sinh; không bỏ đại nguyện, nghe pháp và thọ trì. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ sáu.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho sức ánh sáng của Phật'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này vào sâu sức Phật, dạo khắp mười phương, cúng dường chư Phật tâm không mỏi mệt; biết mọi pháp như huyễn như mộng, sắc như ánh chớp; thành tựu trí sáng thần thông tự tại như huyễn hóa; biết mọi cõi hữu, mọi nẻo sinh như bóng; biết pháp luân mà mọi đức Phật chuyển đều như tiếng vang; đều thấu tột mà nói về mọi pháp giới. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ bảy.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho phân biệt đầy đủ các cửa tát-bà-nhã'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này với thân đồng tử (thân trong sạch như trẻ thơ, chưa nhiễm dục) trụ nơi bậc an trụ của Bồ-tát, quán tát-bà-nhã; trong vô lượng kiếp quán sát từng cửa trí tuệ một; kiếp còn có thể hết, mà các cửa trí tuệ thì không thể cùng tận; thấu tột các cửa tam-muội thuộc cảnh giới tự tại của Bồ-tát; từng niệm đều đến chỗ chư Phật mười phương; vào cảnh giới tam-muội không thể hoại, pháp không thể hoại, trí không thể hoại, cảnh giới vô biên; đạt được cái chẳng phải cảnh giới; trong cảnh giới nhỏ mà đầy đủ tất cả; được địa vị không thể nói; trong cái vô lượng mà được pháp có hạn lượng; biết các thế gian chỉ là tên gọi đặt tạm; phân biệt mọi pháp ngôn ngữ. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ tám.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho trang nghiêm bằng sự hóa hiện khắp pháp giới'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này dùng đủ cách trang nghiêm vô lượng cõi Phật; thấu tột chúng sinh (?); các thân biến hóa, thân ứng hóa của Phật đều không chỗ nương tựa; sự hóa hiện của pháp thì thanh tịnh; đi khắp mọi pháp giới không ngăn ngại; với người đáng được hóa độ thì hiện thân cho họ, chỉ dạy đủ loại hạnh Bồ-tát; khéo sinh ra kho trí tuệ trong sạch, là cửa nhất thiết trí lìa mọi chướng ngại; giáo hóa chúng sinh chưa từng lỡ thời. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ chín.

 Phật tử, thế nào là pháp thọ sinh 'Kho dũng mãnh tinh tấn đến địa vị Phật'? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này ở nơi mọi Như Lai ba đời đều nhận pháp quán đảnh (nghi lễ rưới nước lên đỉnh đầu như khi lập thái tử nối ngôi; ở đây ví việc được chư Phật trao cho địa vị kế thừa Phật); đối với cảnh giới của mọi thế giới đều không bị ngăn ngại. Bồ-tát biết hết chúng sinh ba đời chết chỗ này sinh chỗ kia, mà tu hạnh Bồ-tát; biết tâm chúng sinh lần lượt khởi lên; biết Phật ba đời lần lượt thành Chánh giác; khéo dùng phương tiện mà biết thứ tự các pháp; biết mọi kiếp lần lượt thành và hoại; tùy chúng sinh mà hiện ra sự trang nghiêm, thành Đẳng chánh giác, hiện ra theo thứ tự việc chuyển chánh pháp luân, giáo hóa vô lượng vô biên chúng sinh. Phật tử, đó là pháp thọ sinh thứ mười.

 Bồ-tát Ma-ha-tát trụ trong các pháp này rồi, dùng đủ thứ trang nghiêm mọi cõi Phật; trải vô lượng ức kiếp, vô lượng biển pháp, vô lượng cảnh giới mà giáo hóa chúng sinh, làm tỉnh ngộ vô lượng dòng pháp giới; hiển hiện cảnh giới pháp sâu xa không thể nghĩ bàn, ngang như hư không, của chư Phật; dùng vô lượng hạnh thu nhận chúng sinh, hiện việc chuyển pháp luân; ở mọi thế giới giữ gìn Phật pháp; ở mọi cảnh giới dùng âm thanh vi diệu nói mây chánh pháp của Phật nhiều không thể nói hết; trụ nơi các pháp môn, tiến lên con đường không ngăn ngại; dùng mọi pháp trang nghiêm đạo tràng; tùy chỗ đáng độ mà thành Phật ra đời, giáo hóa, làm thành thục vô biên chúng sinh." Bấy giờ vị thần rừng ấy muốn nói lại nghĩa này, bèn dùng kệ tụng rằng:

 Với tâm ngay thẳng trong sạch, trước hết phát nguyện như vầy:

 Thấy khắp hết thảy chư Phật, cúng dường không biết đủ;

 Đều làm trong sạch, trang nghiêm cõi Phật của chư Phật ba đời;

 Lấy nguyện trang nghiêm tâm, độ thoát muôn loài.

 Tu tập pháp tịch diệt, tâm không hề chán đủ;

 Suốt ba đời không ngăn ngại, thân tâm như hư không.

 Vào sâu biển đại bi, tâm thẳng như núi Tu-di,

 Thấu tận biển đại trí, đó là bậc anh hùng trong loài người.

 Đại từ che chở tất cả, tăng rộng biển các độ (các Ba-la-mật),

 Giáo hóa muôn loài, đó là bậc người vô thượng.

 Biết tướng chân thật của pháp, sinh vào nhà Phật ba đời,

 Thấu tột biển các pháp, đó là người trí tuệ.

 Pháp thân đẹp đẽ trong sạch, tâm không ngăn ngại,

 Thân mình đầy khắp mười phương, đầy đủ sức của Như Lai.

 Trong trí tuệ rất sâu, đạt được sức tự tại,

 Chuyên cầu nhất thiết trí, thấu tột biển tam-muội.

 Làm trong sạch trang nghiêm các cõi Phật, giáo hóa mọi chúng sinh,

 Hiện ra sức tự tại, đó mới xứng gọi là trang nghiêm.

 Vào sâu sức tối thắng, nuôi lớn tát-bà-nhã,

 Với pháp giới không ngăn ngại, đó là Phật tử chân thật.

 "Phật tử, Bồ-tát Ma-ha-tát đủ mười pháp này thì sinh vào nhà Như Lai, làm ngọn đèn cho thế gian. Phật tử, ta thành tựu pháp môn tự tại có cảnh giới vô lượng này." Bấy giờ Thiện Tài thưa: "Thưa thiên thần, cảnh giới của pháp môn này thế nào?"

 Thần đáp: "Phật tử, ta đã đầy đủ đại nguyện thọ sinh của mọi Bồ-tát; vì thế ta đến sinh trong khu rừng này. Do sức bản nguyện (lời nguyện phát ra từ ban đầu), ta chánh niệm về pháp thọ sinh của Bồ-tát. Một trăm năm sau, Bồ-tát từ cõi trời Đâu-suất-đà (cõi trời nơi vị Bồ-tát sắp thành Phật ở kiếp cuối trước khi xuống trần) giáng thần xuống sinh. Khi ấy trong rừng này có mười điềm lành. Mười điềm gì? Một là khu rừng này bỗng rộng lớn, đất bằng như bàn tay. Hai là đất đá, rác bẩn biến thành kim cương, đủ thứ trang nghiêm đẹp đẽ. Ba là cây sa-la báu xếp hàng bao quanh. Bốn là trong rừng có hương trầm thủy (gỗ trầm hương) và hương bột, hơn cả mọi thứ trang nghiêm của chư thiên. Năm là các tràng hoa đẹp và đồ trang sức quý báu đều đầy khắp. Sáu là trong các cây báu tự nhiên tuôn ra đủ loại báu đẹp. Bảy là trong các ao nước mọc hoa phù dung (hoa sen). Tám là bấy giờ trong rừng này, chư thiên cõi Dục và cõi Sắc của thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), cùng rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già đều cung kính lễ lạy, chắp tay mà đứng. Chín là các thiên nữ cho đến các nữ Ma-hầu-la-già mang đồ cúng dường, chắp tay cung kính đứng một bên. Mười là từ rốn của hết thảy chư Phật mười phương phóng ra ánh sáng tên là 'Đèn tự tại thọ sinh của Bồ-tát', chiếu khắp khu rừng này; trong mỗi tia sáng ấy hiện ra sự tự tại khi thọ sinh, sự tự tại khi xuất gia của mọi đức Phật, sự tự tại về công đức của mọi Bồ-tát, lại phát ra âm thanh vi diệu của Như Lai. Phật tử, đó là mười điềm lành trong rừng. Khi điềm này hiện ra, các Thiên vương biết chắc sẽ có Bồ-tát giáng sinh. Ta thấy điềm lành này, vui mừng vô lượng.

 Phật tử, khi phu nhân Ma-da (mẹ của Phật Thích-ca) ra khỏi thành Ca-tỳ-la (kinh thành của dòng họ Thích-ca, quê hương của Phật), vào vườn rừng này sinh thái tử, tự nhiên có mười loại ánh sáng; nhờ ánh sáng ấy mà mọi chúng sinh được ánh sáng của pháp. Mười loại gì? Đó là: ánh sáng kho mầm báu; ánh sáng của mọi hương thơm; ánh sáng hoa bát-đàm-ma; ánh sáng phát ra tiếng vi diệu khen ngợi sự sinh ra tốt lành; ánh sáng của sự phát tâm ban đầu của các Bồ-tát mười phương; ánh sáng của pháp tự tại khi mọi Bồ-tát được vào các địa (các bậc tu chứng của Bồ-tát); ánh sáng đại trí tuệ của các Ba-la-mật của mọi Bồ-tát; ánh sáng của nguyện đại trí vô lượng mà Bồ-tát phát sinh; ánh sáng của trí dùng phương tiện giáo hóa độ chúng sinh; ánh sáng chiếu khắp pháp giới cho thấy chư Phật thụ thai, ra đời, bỏ nhà học đạo, thành Chánh giác. Phật tử, đó là mười loại ánh sáng. Ánh sáng này chiếu khắp tâm của vô lượng vô biên chúng sinh.

 Phật tử, phu nhân Ma-da ở trong rừng này, ngồi dưới cây Tất-lợi-xoa (một loại cây đa tán rộng), khi ấy hiện ra mười sự tự tại khi thọ sinh của Bồ-tát. Mười điều gì? Bấy giờ hết thảy các Thiên vương, thiên tử, thiên nữ cõi Dục, chư thiên cõi Sắc, cùng rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già và quyến thuộc của họ đều kéo đến như mây, vì muốn cúng dường vị Bồ-tát ấy. Bấy giờ phu nhân Ma-da phóng ra ánh sáng màu sắc đẹp đẽ của công đức lớn, chiếu khắp tất cả; các ánh sáng khác đều bị che lấp không hiện, giống như đống mực đen; trừ diệt mọi phiền não và mọi khổ đường ác của chúng sinh. Lại từ mọi lỗ chân lông phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương, không bị ngăn ngại. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ nhất của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong bụng phu nhân Ma-da có thể chứa trọn tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới nhỏ hợp thành, đơn vị vũ trụ rất lớn), lại có thể hiện ra trăm ức tứ thiên hạ (bốn châu lục quanh núi Tu-di, tức một thế giới nhỏ). Trong trăm ức Diêm-phù-đề ấy, kinh đô, thành ấp, vườn rừng nơi ở, tên gọi đều khác nhau; phu nhân Ma-da ngồi ở khắp các nơi ấy, có chư thiên vây quanh, đều hiện ra sự tự tại của trí tuệ không thể nghĩ bàn. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ hai của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của phu nhân Ma-da hiện ra cảnh Như Lai thuở quá khứ khi còn làm Bồ-tát, cung kính tôn trọng cúng dường chư Phật; chánh pháp mà các Như Lai ấy giảng nói, trong lỗ chân lông đều nghe được hết. Ví như trong gương sáng, trong ao nước trong, thấy được bóng mặt trời mặt trăng; trong các lỗ chân lông của phu nhân Ma-da hiện ra cảnh Như Lai thuở quá khứ khi còn làm Bồ-tát cung kính tôn trọng cúng dường chư Phật, và chánh pháp các Như Lai ấy nói đều nghe được hết, cũng như thế. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ ba của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của phu nhân Ma-da hiện ra cảnh Như Lai thuở quá khứ, trong các thế giới, ở thành ấp, làng xóm, núi rừng, sông ao, ở mọi nơi làm hạnh Bồ-tát; tùy theo các kiếp ấy mà căn lành thanh tịnh đối với các đức Phật đã gặp, thọ mạng, danh hiệu và các thiện tri thức (người thầy, người bạn hiền dẫn dắt trên đường tu), những việc như thế đều hiện ra. Khi Bồ-tát thọ sinh ở các nơi ấy, phu nhân Ma-da luôn làm mẹ của ngài. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ tư của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của phu nhân Ma-da hiện ra thân, sắc tướng, hành nghiệp, oai nghi và những khổ vui mà Như Lai thuở quá khứ khi còn làm Bồ-tát đã trải qua. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ năm của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của phu nhân Ma-da hiện ra những gì Như Lai thuở quá khứ khi còn làm Bồ-tát đã bố thí: thân thể, tay chân, mắt, tai, mũi, lưỡi, xương, răng, tủy, não, tim, máu, da, thịt, vợ con, quyến thuộc, thành ấp, làng xóm, cung điện, của báu, hết thảy những thứ trong thân và ngoài thân, cùng những người nhận đều hiện ra; lại nghe được tiếng nói của những người đến xin. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ sáu của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong thân phu nhân Ma-da tuôn ra khắp cảnh tượng của chư Phật quá khứ khi còn làm Bồ-tát ở lần sinh cuối cùng: cõi Phật được trang nghiêm, chúng sinh, cây rừng, tràng hoa, các thứ hương, hương xoa, hương bột, vua ngọc ma-ni, tiếng nhạc vui và lời khen ngợi; những việc như thế đầy khắp khu rừng này, ai cũng nghe thấy. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ bảy của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong thân phu nhân Ma-da lại tuôn ra cung điện của chư thiên, của rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già và loài người, trang nghiêm bằng các thứ báu, hương đẹp xông khắp, không gì phá hoại được, hơn cả cung điện chư thiên; vì muốn cúng dường vị Bồ-tát ấy mà đầy khắp khu rừng này. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ tám của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, trong thân phu nhân Ma-da lại tuôn ra các Bồ-tát nhiều như bụi nhỏ của mười bất khả thuyết (số lớn đến không thể nói hết) ức na-do-tha thế giới; thân, sắc tướng, tướng tốt trang nghiêm, ánh sáng tự tại và quyến thuộc của các vị ấy đều giống hệt Phật Lô-xá-na (danh hiệu của Phật trong kinh Hoa Nghiêm, chỉ thân Phật Thích-ca ở bình diện cao tột). Các vị đại sĩ (bậc đại nhân, chỉ Bồ-tát) ấy từ thân phu nhân ra rồi đều khen ngợi Bồ-tát. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ chín của Bồ-tát.

 Lại nữa, Phật tử, khi Bồ-tát ra đời, từ vòng kim cương (tầng nền cứng chắc nâng đỡ mặt đất) dưới đất trước mặt phu nhân Ma-da mọc lên một hoa sen lớn, cuống bằng kim cương, có lá báu nhiều như bụi nhỏ của mười thế giới, lấy vua ngọc ma-ni làm đài hoa, có tràng hương bằng các thứ báu, lưới báu nhiều a-tăng-kỳ phủ lên trên; hết thảy Thiên vương cùng nâng giữ; hết thảy vua Càn-thát-bà mưa khắp mây hương, khen ngợi công đức của chư Phật quá khứ; hết thảy vua Dạ-xoa vây quanh canh giữ, tự nhiên sinh ra các hoa báu đẹp và tiếng nhạc vui; hết thảy vua A-tu-la đều quy phục, cúi đầu kính lạy; hết thảy vua Ca-lâu-la dùng cờ phướn lụa báu trang nghiêm hư không; hết thảy vua Khẩn-na-la vui mừng chăm chú nhìn, tâm không chán, khen ngợi ca tụng công đức Bồ-tát; hết thảy vua Ma-hầu-la-già vui mừng hớn hở, mưa khắp đủ loại mây trang nghiêm. Đó là sự tự tại khi thọ sinh thứ mười của Bồ-tát.

 Phật tử, khi phu nhân Ma-da sinh Bồ-tát, giống như mặt trời sáng trong hiện ra giữa hư không, như ánh chớp, như mây nổi lên từ núi, như ngọn đèn trong bóng tối. Bồ-tát khi ấy tuy hiện ra đời, nhưng đã hiểu thấu mọi pháp đều như ánh chớp, như mộng, như huyễn, không đến không đi, không sinh không diệt. Phật tử, trong một niệm ta biết hết sự tự tại khi thọ sinh, tự tại khi ra đời của Bồ-tát ở cõi Diêm-phù-đề này; cũng biết sự tự tại khi thọ sinh, tự tại khi ra đời ở trăm ức Diêm-phù-đề; cũng biết ở các cõi Phật nhiều như bụi nhỏ của tam thiên đại thiên thế giới, các cõi Phật nhiều như bụi nhỏ của mười thế giới Phật, cho đến biết hết ở các cõi Phật nhiều như bụi nhỏ của mọi thế giới, sự tự tại khi thọ sinh, tự tại khi ra đời của Bồ-tát, cũng đều như thế."

 Bấy giờ Thiện Tài thưa với thần rừng Viên Mãn Diệu Đức: "Thưa thiên thần, ngài được pháp môn tự tại thọ sinh của Bồ-tát này đã bao lâu?" Thần đáp: "Phật tử, thuở xưa xa xưa, qua số kiếp nhiều như bụi nhỏ của một ức cõi Phật, có kiếp tên là Khả Duyệt Lạc, có thế giới tên là Nhất Thiết Bảo. Trong kiếp và thế giới ấy có tám mươi na-do-tha đức Phật ra đời. Phật đầu tiên hiệu là Bất Khả Hoại Tự Tại Tràng Vương. Trong thế giới ấy, ở một cõi Diêm-phù-đề có một kinh đô tên là Trang Nghiêm Tràng; vua tên là Bảo Diệm Nhãn Quang, đệ nhất phu nhân tên là Thiện Hỷ Quang. Như ở thế giới này phu nhân Ma-da là mẹ của Phật Lô-xá-na, thì ở thế giới ấy phu nhân Thiện Hỷ Quang là mẹ của vị Như Lai đầu tiên, cũng như thế. Khi phu nhân Thiện Hỷ Quang sinh Bồ-tát, bà cùng hai trăm vạn na-do-tha thể nữ đến vườn rừng màu vàng, vịn cành cây báu mà sinh ra vị Như Lai ấy. Khi ấy có nhũ mẫu (vú nuôi) tên là Ly Cấu Quang. Các Thiên vương dùng nước thơm pha nhiều thứ hương tắm cho thái tử, rồi bế trao cho nhũ mẫu. Nhũ mẫu cung kính đón nhận, vui mừng vô lượng, liền được tam-muội cảnh giới Phổ Nhãn (con mắt thấy khắp) của Bồ-tát. Được tam-muội rồi, bà thấy chư Phật mười phương không bị ngăn ngại, lại được pháp môn tự tại thọ sinh của Bồ-tát. Phật tử, ví như thức (tâm thức đi vào bào thai) khi mới thụ thai thì nhanh chóng không ngăn ngại; được pháp môn này rồi mà biết sự tự tại thọ sinh của mọi đức Phật, cũng như thế. Phật tử, ý ngươi thế nào? Nhũ mẫu ấy há phải người nào khác? Chính là thân ta đây. Từ đó đến nay, trong từng niệm ta thường thấy biển pháp tự tại thọ sinh của Bồ-tát, và sức thần thông tự tại giáo hóa chúng sinh của Phật Lô-xá-na. Phật tử, trong từng niệm ta đều được những con mắt trí tuệ trong sạch nhiều như bụi nhỏ của tam thiên đại thiên thế giới, thường thấy các cõi nhiều như bụi nhỏ của mọi thế giới cùng chư Phật ở đó, biết các Như Lai ấy tự tại thọ sinh; lại biết rõ lúc Phật Lô-xá-na mới phát đại nguyện, cho đến biết hết lúc chư Phật mười phương mới phát đại nguyện, cũng như thế; ta cũng cung kính cúng dường các Như Lai ấy; các đức Phật ấy nói pháp, ta đều được nghe, thọ trì và tu hành." Bấy giờ vị thần rừng ấy nương thần lực của Phật quán sát mười phương, muốn nói lại nghĩa của pháp môn tự tại thọ sinh của Bồ-tát trong mọi cảnh giới này, bèn dùng kệ tụng rằng:

 Phật tử, điều ngươi hỏi, là cảnh giới tịch diệt tối thắng;

 Hãy một lòng lắng nghe kỹ, nay ta nói nhân duyên.

 Qua số kiếp như bụi của một ức cõi, có kiếp tên Khả Duyệt Lạc;

 Tám mươi na-do-tha đức Như Lai ra đời.

 Như Lai đầu tiên tên là Vô Hoại Tự Tại Tràng;

 Ta khi ấy thấy đức Phật ấy sinh ra trong rừng màu vàng.

 Nhũ mẫu Ly Cấu Quang, nay chính là thân ta;

 Thái tử thân sắc vàng, Thiên vương bế trao cho ta.

 Kính nhận bậc vô thượng, nhìn mà không thấy được đỉnh đầu (một tướng đặc biệt của Phật: không ai nhìn thấy được đỉnh đầu),

 Thân tròn đầy khó nghĩ bàn, nhìn mãi không chán.

 Thân trong sạch lìa nhơ, tướng tốt tự trang nghiêm;

 Ta thấy hình tướng báu đẹp đẽ, tâm vui mừng vô lượng.

 Suy nghĩ điều khó nghĩ bàn, nuôi lớn biển công đức;

 Thấy sức tự tại ấy, ta phát tâm Bồ-đề,

 Chuyên cầu công đức Phật, đầy đủ biển các nguyện,

 Làm trong sạch trang nghiêm các thế giới, lìa xa ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Ở trong các thế giới, cúng dường hết thảy chư Phật,

 Chuyên cầu biển đại nguyện, trừ diệt khổ của chúng sinh.

 Nghe pháp của đức Phật đầu tiên ấy, thành tựu pháp môn này;

 Ta trong hết thảy các kiếp nhiều như bụi của ức cõi,

 Tu tập hạnh Bồ-tát, làm trong sạch pháp môn này.

 Chư Phật trong các kiếp ấy, ta đều đã cúng dường,

 Giữ gìn chánh pháp của các ngài, tu biển pháp môn trong sạch.

 Trong số kiếp như bụi của ức cõi, chư Phật ra đời,

 Ta giữ gìn pháp luân chân chánh ấy, tu pháp môn khó nghĩ bàn.

 Trong một niệm biết rõ hết bụi nhỏ của mọi cõi;

 Trong mỗi hạt bụi, thấy vô lượng biển cõi.

 Khi các đức Phật ấy mới sinh, hiện ra sức tự tại,

 Ta trong một niệm đều phân biệt thấy rõ.

 Ở những cõi không thể nghĩ bàn, thấy các vị Bồ-tát ấy

 Có vị ở cõi trời Đâu-suất, chuyên cầu Bồ-đề của Phật;

 Trong vô lượng biển cõi, thấy các ngài sinh ra tự tại,

 Vô lượng chúng vây quanh, mà vì họ nói pháp.

 Trong một niệm thấy hết vô lượng các biển cõi,

 Hết thảy các Bồ-tát xuất gia đến đạo tràng,

 Ở những cõi không thể nghĩ bàn, thành Tối Chánh Giác (sự giác ngộ chân chính cao nhất),

 Hiện ra các phương tiện, trừ diệt khổ của chúng sinh.

 Trong mỗi hạt bụi, chuyển pháp luân vô tận,

 Biển âm thanh vi diệu vô tận, mưa khắp pháp cam lộ.

 Trong từng niệm thấy hết, trong mỗi hạt bụi,

 Chư Phật nhiều như bụi của ức cõi, thị hiện bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn, tức qua đời và hoàn toàn dứt sinh tử).

 Thấy trong vô lượng biển cõi, Như Lai mới thọ sinh;

 Ở nơi mỗi một đức Phật, dùng vô lượng thân cúng dường.

 Trong biển cõi không thể nghĩ bàn, vô lượng muôn loài,

 Ta dùng các phương tiện, vì họ nói pháp cam lộ.

 Phật tử, ta biết pháp môn không thể nghĩ bàn này,

 Trải vô lượng số kiếp, khen ngợi cũng không thể hết.

 "Phật tử, ta chỉ biết pháp môn tự tại thọ sinh của Bồ-tát này. Các đại Bồ-tát có thể thu các kiếp vào làm kho chứa trong một niệm, hiện ra mọi phương tiện khéo léo, cúng dường chư Phật, làm tròn đại nguyện, giác ngộ chánh pháp của mọi đức Phật, thị hiện thọ sinh trong mọi nẻo, sinh ra ở chỗ chư Phật, giáo hóa chúng sinh chưa từng lỡ thời, vì chúng sinh mà hiện sự tự tại thọ sinh, ở các cõi Phật hiện ra mây tự tại, thường sinh vào nhà của mọi Như Lai. Ta làm sao biết được, nói được các công đức ấy? Phật tử, ở thành Ca-tỳ-la có người con gái dòng họ Thích-ca tên là Cù-di (vợ của thái tử Tất-đạt-đa trước khi ngài xuất gia thành Phật Thích-ca). Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát làm sao đi trong sinh tử mà giáo hóa chúng sinh?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài cúi đầu kính lạy chân vị thần rừng, đi vòng quanh xong, từ biệt lui ra.

 Thiện Tài hướng về thành ấy, chánh niệm suy nghĩ, làm tăng thêm, mở rộng, làm sáng trong (?) pháp môn tự tại thọ sinh của Bồ-tát, đi lần đến chỗ vị thần Ly Ưu Diệu Đức ở giảng đường Bồ-tát Hội Trang Nghiêm. Bấy giờ vị thần ấy cùng một vạn chư thiên quyến thuộc ra đón Thiện Tài, nói: "Lành thay, bậc đại trí tuệ đã đến! Ngài tu pháp môn Bồ-tát không thể nghĩ bàn, dùng tâm ngay thẳng trong sạch làm tròn đại nguyện, mở rộng hạnh Bồ-tát, hướng về thành chánh pháp, thấu tột vô lượng phương tiện của Bồ-tát. Tôi thấy nhân giả (ngài, tiếng gọi tôn trọng) dũng mãnh tinh tấn, tu đạo Bồ-tát tâm không lười mỏi, oai nghi khoan thai đúng mực, các căn được điều phục, chẳng bao lâu chắc chắn sẽ đạt được thân, miệng, ý thanh tịnh trang nghiêm vô thượng của Phật, tướng tốt trang nghiêm thân, trí tuệ của mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) trang nghiêm tâm, đi khắp mười phương giáo hóa chúng sinh. Tôi thấy nhân giả nhờ sức tu hành dũng mãnh tinh tấn, chắc chắn sẽ được thấy chư Phật ba đời, nhận mọi mây pháp của các Như Lai, tu tập pháp môn thiền định của Bồ-tát và pháp tịch diệt, vào pháp môn rất sâu của Như Lai. Vì sao vậy? Vì ngài đến với thiện tri thức, gần gũi cúng dường, chánh niệm suy nghĩ lời dạy của thiện tri thức, không có tâm lui sụt mỏi mệt, trừ diệt chướng ngại, hàng phục các ma, không ai phá hoại được, để khiến mọi chúng sinh được vui mừng."

 Thiện Tài đáp: "Đúng như thiên thần nói, tôi nguyện được như vậy: muốn khiến mọi chúng sinh vui mừng, trừ diệt phiền não và các pháp bất thiện, đầy đủ pháp lành, được niềm vui an ổn. Mọi chúng sinh do các nghiệp ác và kết sử phiền não mà rơi vào ba đường ác, chịu vô lượng khổ; Bồ-tát thấy vậy khởi lòng buồn thương. Ví như có người chỉ có một đứa con, thương yêu tha thiết, bỗng có kẻ đến cắt xẻ thân thể, tay chân đứa con; người cha hiền thấy vậy đau xót thương cảm. Bồ-tát nếu thấy chúng sinh vì duyên nghiệp ác, vì kết sử phiền não mà vào ba đường ác chịu vô lượng khổ, thấy như thế rồi đau lòng thương xót, cũng như vậy. Bồ-tát nếu thấy chúng sinh nhờ đủ các nghiệp lành của thân, miệng, ý mà sinh vào cõi trời, cõi người, hưởng vui nơi thân tâm, thấy như thế rồi vui mừng vô lượng. Vì sao vậy? Bồ-tát Ma-ha-tát không vì riêng mình mà cầu tát-bà-nhã; không tham vui thú năm dục trong sinh tử; không theo các vọng tưởng của tâm, các kiến chấp điên đảo, sự trói buộc của kết sử, tham ái, tà kiến; không đắm các ý tưởng vui sướng của chúng sinh; không đắm vị thiền (cái thú vị êm ái của thiền định); không vì kết sử ngăn ngại mà trôi lăn trong sinh tử. Bồ-tát chỉ thấy trong biển các cõi hữu, mọi chúng sinh chịu vô lượng khổ, nên phát đại bi, đại nguyện mà thu nhận họ. Bồ-tát thường do sức đại bi, đại nguyện mà làm hạnh Bồ-tát, cúng dường chư Phật, cầu tát-bà-nhã, muốn cho chúng sinh xa lìa phiền não, làm trong sạch thế giới Phật, điều phục mọi chúng sinh có tâm ác, khiến ai cũng đầy đủ thân tâm thanh tịnh, làm hạnh Bồ-tát mà không mỏi mệt.

 Nếu có Bồ-tát làm hạnh như thế thì có thể trang nghiêm mọi chúng sinh, vì làm phát sinh và nuôi lớn niềm vui của trời và người; làm cha mẹ cho họ, vì khiến tất cả an lập tâm Bồ-đề; làm người nuôi dưỡng, vì khiến tất cả đi đến cùng đạo Bồ-tát; làm người che chở, vì khiến tất cả xa lìa ba đường ác; làm người lái thuyền lớn, vì khiến tất cả vượt qua biển sinh tử; làm chỗ nương tựa, vì khiến họ thoát nỗi sợ ma và phiền não; làm đạo sư, vì khiến tất cả đạt đến chốn mát mẻ (ví Niết-bàn, nơi dứt hết sức nóng thiêu đốt của phiền não); làm người thông thạo bến đò (?), vì khiến tất cả vượt qua biển cõi Phật; làm vị quan giữ kho, vì khiến tất cả vào được hòn đảo châu báu của pháp; làm hoa đẹp trong sạch, vì khiến nở ra hoa công đức của mọi đức Phật; làm ánh sáng lớn, vì phóng khắp ánh sáng công đức và trí tuệ; làm niềm vui, vì khiến tất cả đoan nghiêm, thù thắng, đẹp đẽ; làm bậc được tôn kính, vì xa lìa mọi nghiệp ác; làm Phổ Hiền (bậc hiền thiện khắp cả), vì đầy đủ mọi công đức; làm đèn sáng, vì thường phóng ánh sáng trong đẹp của trí tuệ; làm mây lành, vì thường mưa mọi pháp cam lộ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp). Thưa thiên thần, Bồ-tát Ma-ha-tát làm hạnh như thế thì mọi chúng sinh đều yêu mến, vì họ ưa thích chánh pháp."

 Bấy giờ Thiện Tài sắp bước lên pháp đường (giảng đường thuyết pháp), vị thần Ly Ưu Diệu Đức cùng trăm vạn quyến thuộc, mỗi vị cầm hương đẹp, tràng hoa và các thứ báu, rải lên Thiện Tài, rồi nói kệ rằng:

 Trải vô lượng vô số kiếp, ngọn đèn của đời may mới xuất hiện,

 Vì khắp mọi chúng sinh, chân chính cầu Bồ-đề của Phật.

 Trong vô lượng ức kiếp, thật khó thấy, khó gặp gỡ;

 Nay mặt trời công đức đã mọc, chiếu tan bóng tối thế gian.

 Thấy các loài chúng sinh bị mê muội ngu si che lấp,

 Rộng phát tâm đại bi, chuyên cầu đạo không thầy (đạo tự mình giác ngộ, không do ai dạy, tức quả Phật).

 Với tâm ngay thẳng trong sạch, không tiếc thân mạng,

 Gần gũi thiện tri thức, chuyên cầu Bồ-đề của Phật.

 Không nương tựa vào điều gì, không đắm vào thế gian,

 Tâm trong sạch lìa nhơ, không ngăn ngại như hư không.

 Làm các hạnh Bồ-tát, đầy đủ công đức đẹp đẽ,

 Phóng ánh sáng trí tuệ lớn, chiếu khắp mọi thế gian.

 Không lìa bỏ thế gian, cũng không đắm vào thế gian,

 Đi giữa đời không ngăn ngại, như gió dạo giữa hư không.

 Ví như khi tai họa lửa lớn (nạn lửa thiêu cháy thế giới lúc cuối kiếp) nổi lên, không gì dập tắt được,

 Lửa dũng mãnh tinh tấn trong việc cầu đạo cũng như thế.

 Dũng mãnh, đại tinh tấn, không gì phá hoại được,

 Như sư tử có trí tuệ kim cương, đi lại không chút sợ hãi.

 Trong mọi biển pháp, trong mọi biển chư Phật,

 Hãy gần gũi thiện tri thức, sẽ mau thấy được các đức Phật ấy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video