Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (một bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa; tên kinh có nghĩa là "kinh rộng lớn, sâu xa về Đức Phật, được trang hoàng như kết bằng muôn hoa"), quyển thứ năm mươi bảy. Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào cõi của mọi pháp", kể chuyện đồng tử Thiện Tài đi tìm học với nhiều bậc thầy), phẩm thứ ba mươi tư, phần thứ mười ba.
Bấy giờ vị thiên (vị thần sống ở cõi trời) tên Ly Ưu Diệu Đức nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) ngợi khen xong. Vì kính trọng Pháp (giáo lý của Phật), vị ấy cùng Thiện Tài lên pháp đường (giảng đường, nơi thuyết pháp). Lên pháp đường rồi, họ đi khắp nơi tìm người nữ dòng họ Thích. Liền thấy bà ngồi trên tòa sư tử (chỗ ngồi cao quý dành cho bậc thánh, ví như chỗ ngồi của sư tử là vua loài thú) đặt trong lòng hoa sen báu. Có tám vạn bốn nghìn người nữ vây quanh bà, đều là con gái vua chúa thuộc dòng quý tộc. Ở đời trước, những người này đều đã theo vị Bồ-tát ấy (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) tu tập các hạnh, có cùng mọi thiện căn (gốc rễ điều lành, tức công đức đã gieo, về sau sinh ra quả tốt) như vị Bồ-tát ấy. Họ thường dùng bố thí (đem của cải, sức lực cho người) và ái ngữ (lời nói dịu dàng, đầy thương mến) để nhiếp thủ (thu phục, dìu dắt) chúng sinh. Họ cầu tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) để làm lợi cho tất cả, khiến mọi chúng sinh cùng đạt Bồ-đề (sự giác ngộ) như Phật. Họ lấy đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ) làm đầu, nghĩ đến mọi chúng sinh như đứa con một của mình. Họ tu tập đại từ (lòng thương yêu lớn, muốn đem niềm vui cho chúng sinh) để che chở khắp tất cả. Thuở trước, họ đã từng ở chỗ các Bồ-tát tu trí tuệ thù thắng, mầu nhiệm, không thể nghĩ bàn. Đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật), họ đã đạt bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước nữa). Họ đã làm trọn đủ các ba-la-mật (những hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục…) mà tâm không vướng mắc. Lòng ngay thẳng và trí tuệ của họ đều trong sạch. Họ cầu tát-bà-nhã, lìa khỏi tấm lưới che lấp của các chướng ngại, vượt qua mọi tai nạn, được pháp thân (thân chân thật làm bằng chính pháp, tức thân giác ngộ) trong sạch. Họ thực hành hạnh Phổ Hiền (các hạnh nguyện rộng lớn của Bồ-tát Phổ Hiền, tiêu biểu cho sự thực hành trọn vẹn), nuôi lớn mọi năng lực của Bồ-tát, thành tựu mặt trời trí tuệ trong sạch, tròn đầy.
Lúc ấy Thiện Tài (đồng tử Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, người đi cầu học với nhiều bậc thầy) gieo năm vóc sát đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán đều chạm đất, là lối lạy cung kính nhất) kính lạy bà Cù Di (Gopā, vợ của thái tử Tất-đạt-đa khi ngài chưa xuất gia thành Phật Thích-ca). Lạy xong, Thiện Tài chắp tay đứng một bên, thưa rằng: "Thưa bậc Đại Thánh, con đã phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề từ trước, nhưng chưa biết Bồ-tát làm sao đi trong sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, rồi lại sinh ra mãi mãi) mà không bị nhiễm bẩn; làm sao hiểu thấu thực tướng (bản chất chân thật) của mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng); làm sao vượt khỏi bậc Thanh văn (người nghe lời Phật dạy rồi tự tu để giải thoát cho riêng mình) và Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không đi giáo hóa người khác); làm sao trụ ở Như Lai địa (địa vị của Phật) mà không bỏ những việc Bồ-tát làm; tu hạnh Bồ-tát mà không lìa địa vị Phật; vượt ra khỏi thế gian, pháp thân tròn đủ, mà vẫn tùy theo đời mà thọ sinh, hiện ra khắp các loại thân phương tiện (thân khéo léo hiện ra để tùy hoàn cảnh mà cứu độ); biết các pháp không có tự tính (không có bản chất riêng cố định) mà vẫn hiện ra thân của mọi loài chúng sinh; hiểu pháp rất sâu, dùng âm thanh mầu nhiệm để thuyết pháp; biết chúng sinh là không (không có thực thể riêng) mà vẫn không bỏ việc giáo hóa thế gian; biết mọi đức Phật chẳng sinh chẳng diệt mà vẫn cúng dường với tâm không lùi sụt; biết rằng không có nghiệp báo (quả báo do hành động gây ra, xét theo lẽ rốt ráo) mà vẫn làm nghiệp lành không ngừng nghỉ?"
Bấy giờ bà Cù Di nói: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người tu theo Phật), con đã biết hỏi về pháp mà các Bồ-tát ma-ha-tát (các vị Bồ-tát lớn) thực hành. Chỉ người tu tập các hạnh nguyện Phổ Hiền mới hỏi được như thế. Hãy lắng nghe, lắng nghe, và khéo suy nghĩ. Ta sẽ nương thần lực (sức mầu nhiệm) của Phật mà giảng giải cho con. Thiện nam tử, nếu có Bồ-tát thành tựu mười pháp thì sẽ làm trọn hạnh Bồ-tát 'Ánh sáng trí tuệ trùm khắp như lưới Nhân-đà-la' (lưới báu trong cung trời Đế Thích, mỗi mắt lưới có một hạt châu, các hạt châu phản chiếu lẫn nhau vô cùng vô tận; ví cho muôn sự vật lồng vào nhau không ngăn ngại). Mười pháp ấy là gì? Đó là: nương tựa thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt mình trên đường tu); rộng phát vô lượng thệ nguyện lớn; tu hành trong sạch, thù thắng, mầu nhiệm; mong cầu một cách ngay thẳng, chân chính; gom góp công đức của nhất thiết trí (trí biết tất cả, trí tuệ của Phật); nghe tin Phật ra đời thì vui mừng không lường; lòng luôn thích ở nơi chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai); thuận theo tất cả các vị Đại Bồ-tát; được tất cả chư Phật che chở giữ gìn; có lòng đại bi trong sạch mà xa lìa sinh tử. Đó là mười pháp. Nếu có Bồ-tát thành tựu các pháp này thì sẽ làm trọn hạnh Bồ-tát 'Ánh sáng trí tuệ trùm khắp như lưới Nhân-đà-la'.
"Này Phật tử (con của Phật, tức người theo Phật), nếu các Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn, tâm không lùi sụt, sinh ra và tu tập được pháp vô tận của Phật, ấy là nhờ gặp thiện tri thức. Phật tử, Bồ-tát có mười pháp để gặp thiện tri thức. Những gì là mười? Đó là: không tiếc thân mạng; không cầu vui sướng thế gian; biết tướng trạng các pháp mà không bỏ nguyện cầu nhất thiết trí; quán sát pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng trong vũ trụ); lìa khỏi biển tam hữu (ba cõi tồn tại trong luân hồi: cõi dục, cõi sắc và cõi vô sắc); không nương tựa, không bám trụ vào đâu; đi sâu vào tất cả các nguyện của Bồ-tát; soi khắp tất cả thế giới của chư Phật; tu trong sạch trí tuệ tròn đầy của Bồ-tát. Đó là mười pháp để gặp thiện tri thức."
Bấy giờ bà Cù Di nương thần lực của Phật quán sát mười phương, muốn nói lại ý này cho rõ, liền nói kệ rằng:
Không dối nịnh thiện tri thức, trí tuệ rộng không lường;
Một lòng cầu Bồ-đề Phật, làm lợi cho chúng sinh.
Cung kính thiện tri thức, trong lòng coi như Phật;
Có sức dũng mãnh tinh tấn, đủ hạnh "lưới Nhân-đà-la".
Tâm giải thoát thêm rộng lớn, lượng bằng cả hư không;
Thu nhiếp cả ba đời, cõi Phật cùng chúng sinh.
Lòng ngay thẳng như hư không, xa lìa nhơ phiền não (những trạng thái tâm như tham lam, giận dữ, si mê… làm tâm rối loạn, khổ sở);
Sinh ra công đức của Phật, đó là hạnh "mây thân".
Trí tuệ không thể nghĩ bàn, chứa nhóm biển công đức;
Kho phước nghiệp trong sạch, không nhiễm bẩn thế gian.
Ở nơi tất cả chư Phật, nghe pháp không biết chán;
Đèn trí tuệ soi khắp nơi, đó là hạnh "soi sáng đời".
Trong một niệm (một khoảnh khắc ngắn nhất của ý nghĩ) đều đến được, chư Phật biển cõi mười phương;
Nghe pháp, phân biệt biết rõ, đó là hạnh "tùy thuận".
Thấy biển quyến thuộc của Phật, thấu tận biển tam muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất, sâu xa);
Làm trọn các nguyện lớn, đó là hạnh "lưới Nhân-đà-la".
Tu hành suốt các kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) vị lai, được chư Phật che chở, nhớ nghĩ;
Soi khắp các thế giới, đó là hạnh "ánh sáng Pháp".
Dùng đại bi nhìn chúng sinh, mặt trời trí mọc giữa đời;
Ánh sáng Pháp trừ tối si mê, đó là hạnh "mặt trời trí".
Thấy chúng sinh các nẻo (các cõi tái sinh như trời, người, địa ngục, quỷ đói, súc sinh…), xoay vần trong sinh tử;
Vì họ chuyển bánh xe Pháp trong sạch (tức thuyết giảng giáo pháp), đó là hạnh Phổ Hiền.
Thân trí tuệ không lường, tùy chỗ thích hợp mà hiện;
Khắp ở trong mọi nẻo, cứu độ các loài sinh.
Phát khởi lòng đại từ bi, che chở khắp tất cả;
Soi khắp các loài sinh, khiến được Bồ-đề của Phật.
"Thiện nam tử, ta đã thành tựu pháp môn (cửa vào giáo pháp, tức một phương pháp tu chứng) 'Phân biệt, quán sát biển tam muội của tất cả Bồ-tát'." Thiện Tài thưa: "Thưa Đại Thánh, cảnh giới của pháp môn này thế nào?" Bà đáp: "Thiện nam tử, ta vào pháp môn này, biết chúng sinh ở thế giới Sa-bà (cõi đời của chúng ta, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ), trong số kiếp nhiều như vi trần (hạt bụi cực nhỏ, chỉ số lượng nhiều không đếm xuể) của cõi Phật, chết ở đây sinh ở kia, tạo nghiệp lành nghiệp dữ mà chịu các quả báo. Ta biết kẻ còn ở trên đường sinh tử và kẻ đã ra khỏi sinh tử; biết nhóm chính định (chắc chắn đi tới giác ngộ), nhóm tà định (chắc chắn sa đọa vì thấy sai và làm ác nặng) và nhóm bất định (chưa định hướng, tùy hoàn cảnh mà thành tốt hay xấu); thiện căn còn kèm phiền não ngầm (sử: những phiền não ẩn sâu sai khiến con người) và thiện căn không kèm phiền não ngầm; thiện căn đầy đủ và thiện căn không đầy đủ; gốc chẳng lành và gốc lành (?); gốc lành thu nhiếp gốc chẳng lành, gốc chẳng lành thu nhiếp gốc lành; những gì do gốc lành khởi lên, những gì do gốc chẳng lành khởi lên. Tất cả điều lành điều dữ ta đều biết rõ.
"Trong các kiếp ấy có Phật ra đời, ta đều biết rõ. Ta biết các đức Phật ấy lúc mới phát tâm cầu đạo, làm hạnh Bồ-tát, sinh ra mọi biển nguyện lớn; biết các Ngài cúng dường tất cả chư Phật, đầy đủ hạnh Bồ-tát, thành Đẳng Chính Giác (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, tức thành Phật), chuyển bánh xe chính pháp, hiện sức tự tại độ hóa chúng sinh. Ta biết những điều mà Thanh văn, Duyên giác trong quyến thuộc của các Ngài tu hành: thuở trước tu tập mọi thiện căn, được trí sáng sạch, thành tựu pháp môn tịch diệt (lặng yên, dứt hết phiền não) tự tại, hiện đủ thứ thần lực tự tại, giáo hóa chúng sinh rồi nhập Bát Niết-bàn (ra đi trọn vẹn, vĩnh viễn thoát khỏi sinh tử). Ta biết chúng Bồ-tát trong quyến thuộc ấy: lúc mới phát tâm cầu đạo tu tập thiện căn, sinh ra đủ loại hạnh nguyện lớn, thành tựu trọn các ba-la-mật; đủ cách trang nghiêm con đường Bồ-tát; sức tự tại của các địa Bồ-tát (các bậc tu chứng của Bồ-tát, thường chia làm mười bậc); chỗ an trụ của các địa; sự phân biệt tu tập các địa Bồ-tát; làm trong sạch các địa Bồ-tát; tu các địa Bồ-tát; tướng trạng của các địa; trí tuệ của các địa; các trí nhiếp hóa chúng sinh của Bồ-tát; phương tiện khéo léo để giáo hóa chúng sinh của Bồ-tát; các trụ (các giai đoạn an trụ trên đường tu) của Bồ-tát; hạnh trong sạch tròn đầy của Bồ-tát; hạnh tự tại của Bồ-tát; biển tam muội của Bồ-tát; phương tiện của Bồ-tát. Trong từng niệm, ta đều biết các biển tam muội của Bồ-tát, đám mây pháp sáng như ánh chớp của nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của tất cả các pháp, tức trí của Phật); biết các ngài được các pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trú vững vàng trong chân lý), thấu đến tận đáy của nhất thiết trí. Ta biết các biển cõi Phật của các Bồ-tát ấy, biển pháp rốt ráo; biết biển chúng sinh; biết các ngài tu tập mọi pháp môn Bồ-tát, làm trọn nguyện lớn, hiện đủ thứ thần lực tự tại. Những việc như thế ta đều biết rõ.
"Như với thế giới Sa-bà này, ta biết các thế giới mười phương, cùng tính chất của thế giới, biển thế giới, vòng thế giới, sự tròn đầy của thế giới, sự phân biệt các thế giới, sự xoay vần của thế giới, sự chuyển biến của thế giới, hoa sen thế giới, núi Tu-di (ngọn núi ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm Phật giáo) của thế giới, những việc trong tướng trạng thế giới, cũng đều như vậy. Nhờ sức bản nguyện (lời nguyện gốc lập từ thuở trước) của Phật Lô-xá-na (Đức Phật có ánh sáng trí tuệ chiếu khắp, là giáo chủ của kinh Hoa Nghiêm), ta đều đi sâu vào, phân biệt, ghi nhớ và biết rõ. Vì sao? Vì pháp môn này biết hết biển tâm của mọi chúng sinh; biết thiện căn mà mọi chúng sinh đã gom góp; biết chỗ nhơ chỗ sạch của mọi chúng sinh; biết bản tính của mọi chúng sinh; biết pháp môn tam muội tự tại của mọi Thanh văn; biết pháp môn tam muội tự tại của mọi Duyên giác, Bồ-tát và chư Phật. Những việc như thế đều phân biệt mà biết."
Thiện Tài thưa: "Thưa Đại Thánh, từ khi Ngài phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đến nay đã bao lâu?" Bà đáp: "Phật tử, thuở xưa xa lắm, cách đây số kiếp nhiều như vi trần của thế giới, có kiếp tên là Thắng Quang Minh. Khi ấy có thế giới tên là Ly Khủng Bố. Trong thế giới ấy có tứ thiên hạ (một thế giới nhỏ gồm bốn châu lớn ở bốn phía quanh núi Tu-di). Trong châu Diêm-phù-đề (châu ở phía nam, nơi loài người sinh sống) có một kinh đô tên là Diệu Đức Thụ Tu-di Sơn, trong tám mươi kinh đô là nơi thù thắng nhất. Ở đó có vị vua tên là Nhất Thiết Bảo Chủ, có sáu vạn cung nữ, năm trăm đại thần, năm trăm vương tử, ai nấy đoan chính, mạnh mẽ, dẹp tan được kẻ thù. Thái tử của vua tên là Tăng Thượng Công Đức Chủ, dung mạo tuyệt đẹp, thân được trang nghiêm bằng các tướng tốt (những đặc điểm đẹp đẽ khác thường trên thân bậc đại nhân). Thái tử cùng một vạn cung nữ cầm cờ phướn, lọng đẹp, rải các hoa báu, tấu các thứ nhạc, ngồi xe báu đẹp, đi đến núi Hương Nha để dạo chơi vườn rừng. Bấy giờ đường sá bằng phẳng ngay ngắn, trang hoàng đủ kiểu, rải đầy hoa đẹp, cây báu đứng thành hàng, các màn báu đẹp che phía trên. Bên đường chất đống các thứ báu, các loại áo báu, các đồ trang sức, thức ăn thức uống; những thứ như thế ai cần gì đều đem cho.
"Khi ấy có một bà mẹ tên là Thiện Hiện, dẫn theo một cô gái tên là Ly Cấu Diệu Đức. Cô đoan trang xinh đẹp, cao thấp vừa vặn, dung nhan không ai sánh; mắt và tóc màu xanh biếc ánh tím; môi đỏ răng trắng; miệng nói ra tiếng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh như tiếng của trời Phạm thiên); tài năng khéo léo, lời lẽ thông minh lưu loát; tu tập lòng từ nên ai thấy cũng không chán; ít tham, ít giận, ít si mê, luôn biết hổ thẹn, lòng không dối nịnh cong queo. Cô ngồi xe báu đẹp, có cung nữ vây quanh, theo mẹ đi dạo xem, đến vườn Hương Nha trước Thái tử. Thái tử thấy cô liền sinh lòng yêu đắm, nói với bà mẹ: 'Ta muốn cưới cô gái hiền này làm vợ.' Người mẹ nói với con gái: 'Thái tử nay muốn cầu con làm phi, ý con thế nào?' Cô gái thưa mẹ: 'Nếu muốn con làm phi của người ấy thì con xin tự tìm cái chết.' Mẹ bảo con: 'Đừng nói thế. Vì sao? Thái tử này đã đủ tướng của Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu tự quay dẫn đường), ắt sẽ làm thánh chủ, sẽ có ngọc nữ báu (người vợ hoàn hảo, một trong bảy báu vật của Chuyển luân vương). Đến lúc ấy e con không đủ tư cách hầu hạ (?). Chỗ này tôn quý thù thắng, con đừng sinh lòng làm khó.'
"Bấy giờ ngoài vườn có một đạo tràng (nơi Phật thành đạo và thuyết pháp) tên là Pháp Vân Quang. Có đức Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đến từ chân lý), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường), Đẳng Chính Giác tên là Thắng Nhật Quang ra đời, thành đạo vô thượng tại đạo tràng ấy. Khi ấy cô gái nằm mộng thấy thân của đức Như Lai ấy. Tỉnh mộng rồi, trên không trung có vị trời bảo cô: 'Người cô thấy trong mộng là Phật Thắng Nhật Quang. Ngài thành đạo đến nay mới được bảy ngày, hiện đang ở đạo tràng, có vô lượng đại chúng Bồ-tát vây quanh. Trong hội chúng của đức Phật ấy, tất cả trời rồng tám bộ (tám loài thần hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già), quỷ thần, cho đến vô lượng chư thiên Tịnh Cư (các tầng trời cao, nơi ở của những bậc thánh không còn trở lại cõi dục), thần đất, thần gió, thần biển, thần lửa, thần núi, thần cây, các thần rừng rậm, cỏ thuốc, thành quách, đều kéo đến như mây, ra mắt Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) để nghe nhận chính pháp.' Cô gái nghe lời ấy rồi, đến chỗ Thái tử chắp tay đứng, nói kệ thưa rằng:
Sắc đẹp em nhất thế gian, trí tuệ không ai sánh;
Tài giỏi, khéo bàn luận, người nhìn không biết chán.
Thái tử nên biết rằng, lòng em lành, trinh bạch;
Chí hướng, lòng ngay thẳng, trong sạch không nhiễm bẩn.
Xa lìa lòng giận dữ, tham dục và ngu si;
Dùng lòng ngay, chân thật, trong sạch, làm lợi các loài sinh.
Em thấy thân Thái tử, tướng tốt tự trang nghiêm;
Thấy rồi vui không lường, các căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều thuần phục.
Thân đẹp như vàng ròng, tóc đẹp màu xanh biếc;
Trán rộng, mắt sáng trong, ắt làm vua tự tại.
Thân Ngài hơn núi vàng, tướng tốt tự tô điểm;
Nay em trước Thái tử, chắp tay cung kính đứng.
Mắt Ngài trong, dài rộng, ngực vuông như sư tử;
Người nhìn không biết chán, giọng mầu nhiệm, xin nhận em.
Tướng lưỡi rộng dài đẹp, giống như màu đồng đỏ;
Nói ra tiếng Phạm âm, người nghe vui hớn hở.
Miệng vuông, chân răng chắc, răng trắng đều và khít;
Nếu ai được trông thấy, tất cả đều vui mừng.
Thân trong sạch lìa nhơ, đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân bậc đại nhân như Phật hay Chuyển luân vương);
Thành tựu tướng đẹp này, ắt làm Chuyển luân vương.
Bấy giờ Thái tử nói với cô gái: "Nàng là con gái nhà ai? Ai đang che chở nàng? Nếu nàng đã thuộc về người khác thì ta không nên khởi lòng yêu đắm." Rồi Thái tử nói kệ hỏi rằng:
Thân công đức trong sạch, người thấy không biết chán;
Ai là cha mẹ nàng? Nàng do ai che chở?
Nếu đã có nơi thuộc về, ta chẳng khởi ý ham muốn;
Trái phận mà sinh lòng dâm, chết rồi rơi đường ác.
Chẳng nên vì sang giàu, vì đủ thứ giàu vui,
Mà khởi lên những thứ, lòng buông thả, tham, loạn.
Sinh đủ thứ tà kiến (cách nhìn sai lệch), dối trá cùng nịnh hót;
Gây ra các điều ác thế, trôi lăn trong thế gian.
Với cha mẹ, thầy bạn, nên khởi lòng cung kính;
Từ bi rộng che chở, tất cả mọi loài sinh.
Nếu ở bất cứ nơi đâu, có người cho mình nghe pháp,
Vì sinh được điều lành, nên khởi lòng cung kính.
Tất cả các bậc Đạo sư (bậc dẫn đường, tức chư Phật), chính pháp, chúng Bồ-tát,
Thánh Tăng biển công đức, đều nên cung kính cả.
Tu tập các công đức, xa lìa mọi điều ác;
An trụ trong chính pháp, rộng làm đạo Bồ-tát.
Ai không chỗ nương tựa, nên khởi lòng đại từ;
Ai ở ba đường ác (ba cõi khổ nhất: địa ngục, quỷ đói, súc sinh), nên khởi ý đại bi.
Tất cả các pháp giới, có thành ắt có hoại;
Lòng xả (buông bỏ, không thiên lệch) nhìn bình đẳng, chớ theo ma phiền não.
Nên phát tâm Bồ-đề, giác ngộ các loài sinh;
Tu hành vô lượng kiếp, chẳng khởi ý mỏi mệt.
Bấy giờ mẹ cô gái nói kệ thưa rằng:
Cúi xin Thái tử nghe: cô gái này từ lúc sinh,
Cho đến nay khôn lớn, mọi nhân duyên như sau.
Ngày Thái tử ra đời, cô gái sinh từ hoa sen;
Mắt trong sáng dài rộng, tay chân đều đầy đủ.
Xưa tôi vào tháng xuân, dạo xem vườn Sa-la (một loại cây lớn ở Ấn Độ);
Thấy các loài cây cỏ, đủ thứ hoa tươi tốt.
Cùng dạo có tám trăm cô, dáng vẻ đều đoan trang;
Đều đã biết đầy đủ, các nghề khéo, tài năng.
Vườn ấy có ao tắm, tên là Chúng Trang Nghiêm;
Tôi ngồi trên bờ ao, cung nữ đứng vây quanh.
Khi ấy trong ao tắm, mọc hoa sen nghìn cánh;
Cánh báu, cọng lưu ly (ngọc quý màu xanh biếc), đài bằng vàng Diêm-phù-đàn (loại vàng quý nhất, màu đỏ tía);
Nhụy thơm bằng các báu, tỏa khắp ánh sáng trong;
Soi khắp cõi Diêm-phù-đề, như mặt trời mới mọc.
Bấy giờ thấy ngọc nữ này, sinh ra từ hoa sen ấy;
Ai thấy cũng nghĩ rằng: đây là quả báo nghiệp lành.
Mắt, tóc màu xanh biếc, thân như vàng tía;
Các báu dùng trang sức, người nhìn lòng không chán.
Lìa nhơ, sạch không bẩn, tay chân đều đầy đủ;
Như pho tượng vàng ròng, ngồi yên trên sen báu.
Lỗ chân lông thơm chiên-đàn (loại gỗ thơm quý), tỏa ngát khắp mọi nơi;
Miệng tỏa hương hoa sen, nói tiếng Phạm âm mầu nhiệm.
Đây là ngọc nữ báu, thế gian ít khi có;
Thân tướng đều đầy đủ, đủ thứ trang nghiêm đẹp.
Tất cả các kỹ thuật, phép ngôn luận thế gian,
Thảy đều rành rẽ thấu đáo, xin thương xót nhận cho.
Đây là ngọc nữ báu, mọi phần thân tròn đủ;
Công đức đầy trang nghiêm, do hạnh đời trước mà có.
Biết rõ bệnh chúng sinh, nguyên do bệnh phát ra;
Lại biết cách chữa trị, trừ hết các nghi ngờ.
Ở khắp cõi Diêm-phù-đề, tiếng nói của chúng sinh,
Cùng đủ thứ âm nhạc, không gì không thông thạo.
Cô này tu công đức, xa lìa thói nữ nhân;
Xoay chuyển được lòng chúng sinh, cúi xin thương xót nhận.
Bỏ lòng ghen ghét, không say đắm năm dục (năm thứ ham muốn do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân sinh ra: sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm);
Không khởi lòng giận dữ, tu nhẫn nhục, trí tuệ;
Tinh tấn giữ giới sạch, lo liệu được mọi việc;
Chuyên cầu các công đức, xin Thái tử nhận cho.
Nếu thấy kẻ nghèo khó, già bệnh, bị khổ bức bách,
Không nơi nương tựa, thì đại bi thương nghĩ khắp.
Luôn muốn lợi chúng sinh, chẳng cầu yên vui riêng;
Công đức trang nghiêm thân, làm lợi cho tất cả.
Trong mọi uy nghi (dáng vẻ, cử chỉ khi đi, đứng, nằm, ngồi), luôn tu không buông lung;
Tu tập các pháp lành, người thấy ai cũng vui.
Công đức trang nghiêm khắp, xa lìa lòng nhiễm bẩn;
Luôn cầu thiện tri thức, cung kính, vui cúng dường.
Tu tập pháp đại từ, bỏ lòng oán hận kết chặt;
Trí tuệ không ai bằng, cúi xin thương xót nhận.
Bấy giờ Thái tử đáp: "Này thiện nữ, ta đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề từ trước, muốn trong vô lượng kiếp thực hành hạnh Bồ-tát, gom góp mọi công đức và trí tuệ, tu trong sạch mọi ba-la-mật, cung kính cúng dường tất cả chư Phật, giữ gìn chính pháp, làm trang nghiêm trong sạch mọi thế giới của chư Phật, khiến dòng giống Như Lai nối tiếp không dứt, giáo hóa chúng sinh, diệt khổ sinh tử, cho họ ở trong niềm vui rốt ráo; muốn khiến chúng sinh có mắt trí tuệ trong sạch, trụ trên đạo Bồ-tát, tu hạnh Bồ-tát, đầy đủ tất cả các địa của Bồ-tát, khiến mọi chúng sinh lòng rất vui mừng. Ta sẽ suốt các kiếp vị lai thực hành đàn ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn), xả bỏ tất cả nước nhà, thành trì, vợ con, tay chân thân thể, đầu mắt tủy não; hoặc ở nhà mà bố thí, hoặc xuất gia tu đạo. Khi ấy nàng chớ gây trở ngại làm hỏng tâm cầu đạo của ta." Bấy giờ Thái tử lại vì cô gái nói kệ rằng:
Vì thương xót chúng sinh, ta phát tâm Bồ-đề;
Vô lượng vô số kiếp, gom góp trí, công đức.
Trong biển kiếp không lường, tu tập các nguyện lớn;
Rộng tu hạnh Bồ-tát, đầy đủ tất cả địa.
Ở nơi Phật ba đời, học sáu ba-la-mật (bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ);
Nghe pháp liền tu hành, chuyên cầu đạo Bồ-tát.
Các cõi nhơ đục mười phương, ta đều làm trang nghiêm trong sạch;
Trừ diệt cho các loài sinh, khổ nạn ba đường ác.
Dùng sức các phương tiện, rộng độ hết mọi loài;
Trừ tối tăm ngu si, trụ trên đạo nhất thiết trí.
Cúng dường biển chư Phật, tu trong sạch mọi địa;
Phát khởi đại từ bi, trong ngoài đều xả hết (cả thân mình lẫn của cải bên ngoài).
Nếu ta đem bố thí, cho người đến xin, vợ con cùng quyến thuộc,
Dù khi ở nhà hay xuất gia, nàng chớ gây trở ngại.
Nếu làm được như vậy, thì ta sẽ nhận nàng.
Cô gái đáp: "Xin kính vâng lời dạy, cho đến việc Ngài xuất gia cũng không dám ngăn trở." Rồi nói kệ rằng:
Trong khắp mọi biển kiếp, lửa địa ngục đốt thân,
Nếu được Ngài thương nhận, cam lòng chịu khổ này.
Tất cả thân sinh tử, nghiền nát như bụi nhỏ,
Nếu được Ngài thương nhận, cam lòng chịu khổ này.
Vô lượng kiếp đội đầu, tất cả núi kim cương,
Nếu được Ngài thương nhận, cam lòng chịu khổ này.
Trong khắp biển sinh tử, đem em bố thí, em không hối;
Nếu Ngài được ngôi Pháp vương (vua của chính pháp, tức Phật), nguyện cho em cũng được thế.
Vô lượng vô số kiếp, tu hành đạo Bồ-tát;
Có ai đến xin em, vui vẻ nguyện cho họ.
Thái tử thấy các khổ, phát khởi tâm Bồ-đề;
Đại từ bi không lường, nhiếp chúng sinh và em.
Em chẳng cầu giàu sang, chẳng tham vui năm dục;
Chỉ nguyện cùng hành pháp, mà làm vợ Thái tử.
Mắt Ngài sáng, trong, dài rộng, thương xót nhìn chúng sinh;
Chẳng khởi lòng nhiễm bẩn, ắt thành đạo Bồ-đề.
Khi Thái tử đi dạo, đất mọc lên hoa báu;
Điềm này không còn ngờ, ắt làm Chuyển luân vương.
Xưa em trong giấc mộng, thấy Chính Giác Thắng Nhật Quang,
Ngồi dưới cây Bồ-đề (cây mà dưới gốc Phật ngồi thành đạo), đại chúng đều vây quanh.
Trong mộng thấy Phật ấy, lấy tay xoa đầu em;
Tỉnh dậy rất vui mừng, hớn hở không kể xiết.
Trên không lúc ấy có vị trời, tên là Thanh Tịnh Thân;
Vị trời ấy bảo em: nơi đạo tràng có Phật ra đời.
Em liền nghĩ thế này: nếu gặp được Thái tử,
Sẽ vì Ngài nói rõ: Phật Thắng Nhật Quang ra đời.
Chí nguyện xưa của em, nay đều đã thành tựu;
Xin cùng nhau đi đến, cúng dường Như Lai ấy.
Bấy giờ Thái tử nghe đức Như Lai ấy ra đời, lòng rất vui mừng, hớn hở vô cùng, muốn được gặp Phật, bèn đem năm trăm món báu rải lên cô gái, lại trao cho cô viên ngọc chu-la (viên ngọc quý cài trên búi tóc) trong sạch tên Diệu Đức Quang Tạng cùng y phục đẹp. Khi ấy mẹ cô gái liền vì Thái tử nói kệ rằng:
Nay ngọc nữ báu này, công đức trang nghiêm thân;
Điều xưa tôi mong ước, nguyện ấy nay thành tựu.
Giữ giới, không buông lung, trí tuệ cùng công đức,
Khắp trong mọi thế gian, hơn hết không ai sánh.
Cô này sinh từ sen, dòng giống không chê trách;
Xa lìa điều chẳng lành, cùng chí nguyện Thái tử.
Thân cô này mềm mại, như lụa bông cõi trời;
Ai được tay cô xoa, mọi bệnh đều tiêu trừ.
Hương tỏa từ lỗ chân lông, thơm ngát không gì sánh;
Chúng sinh ai ngửi được, đều trụ trong giới sạch.
Thân cô sạch không nhơ, ví như tượng vàng ròng;
Nếu có ai trông thấy, lìa lòng hại, đủ lòng từ.
Miệng nói tiếng vi diệu, không ai không thích nghe;
Nếu ai nghe tiếng ấy, xa lìa các nghiệp ác.
Lòng sạch không vết nhơ, chất phác không dối nịnh;
Tùy pháp đã được nghe, đúng như lời mà tu.
Cung kính thiện tri thức, cùng những bậc đáng trọng;
Xa lìa lòng tham dục, chuyên cầu nơi chính pháp.
Lòng cô chẳng cậy vào, sắc đẹp sinh từ sen,
Cùng vinh hoa thế gian, chỉ cầu đạo vô thượng.
Khi ấy Thái tử cùng cô gái này và một vạn cung nữ ra khỏi vườn Hương Nha, mỗi người ngồi xe báu, đi đến đạo tràng. Đến nơi, xuống xe đi bộ vào, từ xa thấy đức Như Lai thân trang nghiêm bằng các tướng tốt, tâm Ngài lắng trong như mặt gương, như vực nước đứng yên, các căn thuần phục như voi chúa. Thái tử lòng rất vui mừng, hớn hở vô cùng, cùng chúng cung nữ đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Ngài, cung kính cúng dường, đi vòng quanh Ngài vô số vòng (lối tỏ lòng tôn kính). Mỗi người cầm năm trăm đóa hoa báu đẹp rải cúng dường Phật, lại vì đức Như Lai dựng năm trăm lầu gác thơm trang hoàng bằng đủ thứ báu. Bấy giờ đức Như Lai vì họ nói kinh Phổ Môn Đăng Minh (tu-đa-la: kinh điển ghi lời Phật dạy). Nghe kinh xong, Thái tử đối với tất cả pháp được biển tam muội, tức là: tam muội Biển Nguyện Của Chư Phật; tam muội Kho Ánh Sáng Soi Khắp Ba Đời; tam muội Đối Diện Thấy Tất Cả Chư Phật; tam muội Soi Khắp Mọi Chúng Sinh; tam muội Ánh Sáng Đèn Trí Trong Sạch Soi Khắp Biển Thế Giới; tam muội Ánh Sáng Trí Soi Khắp Biển Căn Cơ Chúng Sinh; tam muội Mây Ánh Sáng Cứu Hộ Chúng Sinh; tam muội Đèn Trí Hiện Tiền Giáo Hóa Chúng Sinh; tam muội Nghe Và Giữ Bánh Xe Pháp Của Chư Phật; tam muội Mây Trong Sạch Đầy Đủ Hạnh Phổ Hiền. Đối với tất cả pháp, Thái tử được các biển tam muội như thế. Khi ấy ngọc nữ đối với các pháp được pháp môn Tịch Tĩnh Không Thể Phá Hoại, đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được bất thoái chuyển.
Bấy giờ Thái tử cùng quyến thuộc lạy đức Như Lai, đi quanh vô số vòng, rồi từ biệt trở về cung, đến chỗ vua cha cúi đầu kính lạy, tâu: "Tâu Đại vương, tại đạo tràng kia, Phật Thắng Nhật Quang vừa thành Chính Giác." Vua hỏi Thái tử: "Con nghe từ ai?" Thái tử đáp: "Con nghe từ cô gái Ly Cấu Diệu Đức." Vua nghe xong vui mừng vô cùng, như người nghèo được kho báu lớn, nghĩ rằng: "Phật là báu vô thượng, khó gặp khó được, diệt được cảnh khổ nghèo nàn nơi đường ác của chúng sinh; là thầy thuốc vô thượng, khéo dùng phép chữa trị, trừ các bệnh phiền não của chúng sinh; là bậc dẫn đường giỏi, đưa chúng sinh vượt biển sinh tử, đặt vào chốn Niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não, giải thoát hoàn toàn khỏi sinh tử)." Nghĩ xong, vua triệu các tiểu vương và quần thần, cùng các Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ ở Ấn Độ), Sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), cư sĩ (người giàu có, có thế lực, sống tại gia) đến nhóm họp đông đủ, rồi bảo: "Ta nghe Thái tử báo tin lành vô thượng rằng Phật Thắng Nhật Quang đã ra đời. Ta nghe xong vui mừng không lường, không biết lấy gì đền đáp, nay ta bỏ ngôi vua trao cho Thái tử." Vua nhường ngôi rồi, cùng quyến thuộc đến đạo tràng, chỗ Phật Thắng Nhật Quang, cúi đầu lạy sát chân Phật, lui ngồi một bên.
Bấy giờ đức Như Lai quán sát nhà vua cùng quyến thuộc, từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoáy tròn giữa hai chân mày của Phật, thường phóng ra ánh sáng) phóng ánh sáng lớn tên là Đèn Tâm Của Mọi Chúng Sinh, soi khắp mọi vị vua trong vô lượng thế giới mười phương, hiện rõ thần lực tự tại không thể nghĩ bàn của Như Lai, khiến những ai đáng được giáo hóa đều có lòng trong sạch, đầy đủ công đức không thể nghĩ bàn, vượt khỏi thế gian. Thân Phật trong sạch, dùng tiếng vi diệu vì đại chúng nói pháp môn đà-la-ni (pháp thâu giữ, ghi nhớ không quên, nắm giữ mọi điều lành) tên là "Đèn Chân Thật Của Pháp Lìa Mây Mù Si Mê", với số đà-la-ni nhiều như vi trần cõi Phật làm quyến thuộc (đi kèm theo). Vua nghe xong liền được ánh sáng trí tuệ rộng lớn. Số Bồ-tát nhiều như vi trần cõi Diêm-phù-đề được đà-la-ni này; sáu mươi na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) người dứt sạch các lậu (lậu: phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm tâm; dứt sạch lậu là hết phiền não, chứng quả A-la-hán); một vạn chúng sinh được pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý) trong sạch, lìa nhơ; vô lượng chúng sinh đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Phật lại dùng thần lực tự tại không thể nghĩ bàn, ở các cõi mười phương dùng pháp ba thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát) độ hóa chúng sinh.
Bấy giờ nhà vua nghĩ: "Các công đức này, nếu không xuất gia thì không làm nổi. Nay ta nên ở chỗ Như Lai xuất gia tu đạo." Vua đến trước Phật thưa: "Nay con xin theo Thế Tôn xuất gia học đạo." Phật đáp vua: "Nên biết là đúng lúc." Vua liền cùng một vạn quyến thuộc xuất gia tu đạo, đều được pháp môn đà-la-ni "Đèn Chân Thật Của Pháp Lìa Mây Mù Si Mê" cùng số đà-la-ni nhiều như vi trần thế giới; lại được mười minh (mười thứ hiểu biết sáng suốt) của Bồ-tát và tài biện thuyết không lường. Với thân trong sạch không ngăn ngại, họ đến chỗ chư Phật, đều nghe và giữ gìn bánh xe chính pháp của Phật, làm đại pháp sư (bậc thầy lớn giảng dạy giáo pháp), dùng sức thần thông đi khắp các thế giới, tùy chỗ đáng giáo hóa mà hiện thân cho họ, ngợi khen Phật pháp, cùng những hạnh Bồ-tát mà các Bồ-tát quá khứ đã làm và các chuyện tiền thân của Bồ-tát; lại ngợi khen thần lực tự tại vô lượng vô biên của Phật, giữ gìn chính pháp.
Bấy giờ, vào ngày rằm, lúc vua cha đắc đạo, Thái tử ở chính điện có cung nữ vây quanh, thì bảy báu (bảy báu vật tự xuất hiện khi một người trở thành Chuyển luân vương) tự đến: một là bánh xe vàng báu, tên Thắng Tự Tại; hai là voi báu, tên Thanh Sơn; ba là ngựa báu màu xanh biếc, tên Dũng Tật Phong; bốn là ngọc thần báu, tên Quang Tạng Vân; năm là vị quan giữ kho báu, tên Đại Tài; sáu là ngọc nữ báu, tên Tịnh Diệu Đức; bảy là vị quan cầm quân báu, tên Ly Cấu Nhãn. Được bảy báu ấy, Thái tử làm Chuyển luân vương ở cõi Diêm-phù-đề. Khi ấy vua có một nghìn người con, đoan chính dũng mãnh, chế phục được kẻ thù. Bấy giờ dân chúng đông đúc, sung túc, an vui, tự tại. Trong tám vạn thành của vua, mỗi thành dựng năm trăm lầu gác và đại tăng-già-lam (chùa, tu viện nơi tăng chúng cư trú) trang hoàng bằng các thứ báu; mỗi tăng-già-lam dựng một ngôi tháp lớn, lấy mọi thứ báu trang nghiêm, dùng hương, hoa, lọng lụa để cúng dường. Mỗi thành của vua lần lượt thỉnh Phật, dùng những đồ cúng mầu nhiệm không thể nghĩ bàn cúng dường Như Lai. Khi Phật vào thành, vô lượng chúng sinh đều rất vui mừng, nuôi lớn thiện căn, phát tâm Bồ-đề, dùng lòng bi rộng lớn làm lợi cho chúng sinh, cầu Phật pháp một cách chân chính, biết nghĩa chân thật, quán sát bình đẳng các pháp ba đời; trí tuệ sáng trong soi khắp ba đời, biết thứ lớp chư Phật ba đời ra đời; thu nhiếp chúng sinh hướng về đạo Bồ-tát, thực hành hạnh Bồ-tát, an trụ trong chính pháp bình đẳng của Bồ-tát; được ánh sáng trí tuệ của bánh xe pháp Như Lai, đi sâu vào biển pháp, ngay trong thân mình thấy được tất cả các cõi, biết rõ các căn cơ và biển thệ nguyện, được nhất thiết trí. Bấy giờ đức Như Lai, khi lần lượt nhận lời thỉnh của các vua, đã làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh như thế.
"Này Phật tử, Thái tử Tăng Thượng Công Đức Chủ thuở ấy há phải là ai khác? Chính là Phật Thích-ca Mâu-ni (Đức Phật của thời đại chúng ta) ngày nay. Vua Bảo Chủ thuở ấy nay là Phật Bảo Hoa. Đức Như Lai Bảo Hoa nay ở phương đông, đi qua số biển thế giới nhiều như vi trần của biển thế giới, có một biển thế giới tên là Pháp Giới Hư Không Quang Vân; trong đó có thế giới tên là Phật Viên Mãn Quang Diệu Đức Đăng; ở đó có đạo tràng tên là Nhất Thiết Thiên Vương Quang Tràng. Đức Phật ấy vừa thành Chính Giác, có đại chúng Bồ-tát nhiều như vi trần của số cõi Phật không thể nói hết vây quanh, Ngài thuyết pháp cho họ. Khi Phật Bảo Hoa còn làm Bồ-tát, Ngài đã làm trong sạch biển cõi ấy; các đức Phật ba đời ra đời trong biển cõi ấy đều do Phật Bảo Hoa, khi còn làm Bồ-tát, giáo hóa khiến phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bà Thiện Hiện, mẹ của cô gái thuở ấy, nay chính là mẹ ta, bà Thiện Mục. Quyến thuộc của vua thuở ấy nay là đại chúng nơi đức Như Lai ấy. Họ đều đầy đủ các hạnh Phổ Hiền, thành tựu nguyện lớn, pháp thân trong sạch soi khắp thế gian, lòng không hư hoại, được các cửa tam muội của Bồ-tát, dùng mắt trong sạch đối diện thấy tất cả chư Phật, tất cả Như Lai. Các Ngài dùng những đám mây âm thanh mầu nhiệm rộng như hư không mà chuyển bánh xe chính pháp, họ đều nghe và giữ gìn; đối với các pháp được sức tự tại; trong khoảng một hơi thở ra vào, đi khắp tất cả thế giới của chư Phật, dùng tiếng vi diệu thuyết pháp cho chúng sinh mà chưa từng rời nơi chư Phật; suốt các kiếp vị lai tu hạnh Bồ-tát, tùy chỗ đáng giáo hóa đều hiện thân.
"Thuở ấy, cô gái báu Ly Cấu Diệu Đức cùng Chuyển luân vương Tăng Thượng Công Đức Chủ dùng bốn thứ (đồ ăn uống, y phục, đồ nằm, thuốc men) cúng dường Phật Thắng Nhật Quang, cô gái ấy chính là thân ta. Sau khi đức Phật ấy diệt độ (nhập Niết-bàn), trong thế giới ấy có sáu mươi trăm nghìn ức na-do-tha đức Phật ra đời. Đức Phật đầu tiên hiệu là Minh Tịnh Thân; kế đến là Tịnh Minh Nguyệt Phổ Chiếu Trí; kế là Trí Quán Tràng; kế là Quảng Trí Quang Minh Vương; kế là Tinh Tấn Kim Cương Na-la-diên; kế là Bất Hoại Trí; kế là Trí Phổ Duyên; kế là Tịnh Đức Trí Vân; kế là Sư Tử Trí Quang; kế là Chu-la Quang Minh; kế là Công Đức Quang Tràng; kế là Trí Nhật Tràng; kế là Khai Bảo Liên Hoa Thân; kế là Công Đức Quang; kế là Trí Quang Vân; kế là Phổ Minh Tịnh Nguyệt; kế là Trang Nghiêm Cái Diệu Âm; kế là Sư Tử Dũng Mãnh Trí Chiếu; kế là Pháp Giới Tuệ Nguyệt; kế là Giác Chúng Sinh Tâm Hư Không Điện Quang; kế là Thiện Tỵ Diệu Hương; kế là Tịch Diệt Hưởng; kế là Cam Lộ Sơn; kế là Pháp Hải Lôi Âm; kế là Vô Hoại Trí Âm; kế là Giác Không Điện Quang Chu-la; kế là Nguyệt Quang Bạch Hào Tướng Vân; kế là Viên Diện Tịnh Tuệ; kế là Thiện Giác Trí Hoa Quang; kế là Bảo Diệm Sơn Diệu Đức Vương; kế là Quảng Đức Dạ Quang; kế là Diệu Bảo Nguyệt Tràng; kế là Cụ Tam Muội Thân; kế là Thắng Bảo Quang Vương; kế là Hiện Phổ Trí Quang; kế là Diệm Hải Môn Đăng; kế là Ly Cấu Diệu Âm Vương; kế là Vô Đẳng Công Đức; kế là Thắng Tràng; kế là Tu Tý; kế là Bản Nguyện Tịnh Nguyệt; kế là Chân Thật Trí Đăng; kế là Pháp Thượng Diệu Âm; kế là Minh Tịnh Diệu Đức Tạng Vương; kế là Thừa Tràng; kế là Pháp Hải Liên Hoa.
"Phật tử, trong một kiếp ấy, lần lượt có sáu mươi trăm nghìn ức na-do-tha đức Phật như thế ra đời, ta đều gần gũi, cung kính cúng dường. Đức Phật sau cùng tên là Quảng Giải Thoát Quang; ở chỗ đức Phật ấy ta được mắt trí trong sạch. Phật tử, bấy giờ đức Phật ấy vừa thành Chính Giác, vào thành giáo hóa. Khi ấy ta là phu nhân của vua, cùng đại vương cung kính cúng dường, nghe đức Phật ấy nói kinh Như Lai Tính Khởi Đăng. Nghe xong, ta được mắt trí trong sạch, lại được pháp môn quán sát biển tam muội của Bồ-tát. Phật tử, ta được pháp môn này rồi, trong số kiếp nhiều như vi trần thế giới thọ trì và tu tập. Trong các kiếp ấy, ta gặp vô lượng đức Phật ra đời, đều cung kính cúng dường. Phật tử, có khi trong một kiếp ta gặp một đức Như Lai ra đời, cung kính cúng dường; có khi hai, ba, có khi số không thể nói hết; có khi trong một kiếp gặp số đức Phật nhiều như vi trần thế giới ra đời, ta đều cung kính cúng dường. Thế mà ta vẫn chưa biết được thân lượng, hình dáng của các vị Đại Bồ-tát, cùng việc làm của thân, hạnh của tâm, trí tuệ và cảnh giới tam muội của các ngài.
"Phật tử, nếu ta thấy ai tu hạnh Bồ-tát thì vui mừng không lường, cung kính cúng dường, dùng các phương tiện mà thu nhiếp họ, khiến họ đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được bất thoái chuyển. Phật tử, trong số kiếp nhiều như vi trần thế giới, ta gặp chư Phật, cung kính cúng dường, chư Phật thuyết pháp ta đều nghe và giữ gìn. Khi ấy các đức Phật đều dùng đủ loại kinh để nói pháp môn này cho ta. Nghe rồi, ta ở chỗ các đức Như Lai và quyến thuộc của các Ngài trong biển cõi Phật ba đời đều tu pháp môn này; lại trong hạnh Bồ-tát, biển nguyện lớn của Bồ-tát và đủ loại pháp môn mà tu pháp môn này, nhưng vẫn chưa biết được pháp môn mà Bồ-tát Phổ Hiền thực hành. Vì sao? Phật tử, pháp môn Phổ Hiền giống như hư không, vô lượng vô biên; lại như chúng sinh, như biển ba đời, biển cõi mười phương và các pháp giới, vô lượng vô biên. Phật tử, pháp môn của Bồ-tát Phổ Hiền ngang bằng với cảnh giới thân của chư Phật. Ta trong số kiếp nhiều như vi trần thế giới quán sát thân của Bồ-tát mà lòng không biết chán. Vì sao? Vì trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, từng niệm từng niệm ta đều thấy vô lượng vô biên thế giới trang nghiêm, có Phật ngồi nơi đạo tràng thành Đẳng Chính Giác, ở giữa đại chúng dùng tiếng vi diệu chuyển bánh xe chính pháp, nói đủ loại kinh, đủ loại thừa (con đường tu), đủ loại thanh tịnh.
"Lại nữa, Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, từng niệm từng niệm ta đều thấy các biển chúng sinh, mỗi loài có chỗ ở riêng, cảnh giới và các căn không giống nhau; thấy họ trong ba đời phát tâm Bồ-đề, làm hạnh Bồ-tát, đủ biển nguyện lớn; thấy họ làm trong sạch biển ba-la-mật vô lượng vô biên của các Bồ-tát, cùng biển chuyện tiền thân của các Bồ-tát, biển đại từ bi vô lượng vô biên, thu nhiếp chúng sinh khiến ai nấy đều vui mừng; cho đến thấy tất cả Bồ-tát hiện ở trong cung có cung nữ vây quanh. Phật tử, trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, ta đều thấy những việc như thế.
"Phật tử, ta chỉ biết pháp môn này. Các vị Đại Bồ-tát đều thấu tận các biển phương tiện, hiện thân ngang bằng với mọi chúng sinh, thuận theo thế gian; nơi mọi lỗ chân lông phóng khắp ánh sáng của biển tướng tốt; hiểu rõ pháp không có tự tính, các loài chúng sinh đều như hư không; ở mọi nơi đến đều là như như (chân như: bản thể chân thật, vốn như thế, không hề đổi khác); hiện thần biến, được sức tự tại trong các pháp giới, dạo chơi nơi phổ môn (cánh cửa mở ra khắp mọi phương diện), trong biển pháp môn của tất cả các địa. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?"
Bấy giờ bà Cù Di nói với Thiện Tài: "Thiện nam tử, ở thành Ca-tỳ-la (Kapilavastu, kinh đô của dòng họ Thích, quê hương của Phật Thích-ca) này có phu nhân Ma-da (mẹ ruột đã sinh ra Phật Thích-ca), con hãy đến hỏi bà: Bồ-tát làm sao tu tập các hạnh mà không nhiễm pháp thế gian; cúng dường chư Phật; đối với hạnh Bồ-tát được bất thoái chuyển; trừ diệt chướng ngại; không nhờ người khác mà tự ngộ nhập các pháp môn; luôn hiện thân ứng đến chỗ tất cả chư Phật; thu nhiếp chúng sinh; suốt các kiếp vị lai tu hạnh Bồ-tát mà không lùi bước; làm trọn rốt ráo các nguyện của Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh); nuôi lớn thiện căn của mọi chúng sinh." Bấy giờ bà Cù Di nương thần lực của Phật, muốn nói lại ý này cho rõ, liền nói kệ rằng:
Ta thấy người ưa tu hành, các hạnh của Bồ-tát,
Lòng vui mừng không lường, đều thu nhận tất cả.
Ngày xưa đời xa lắm, qua trăm kiếp bụi cõi (số kiếp nhiều như vi trần của trăm cõi),
Có kiếp tên Thanh Tịnh, thế giới tên Quang Minh.
Trong kiếp ấy bấy giờ, sáu mươi trăm nghìn ức
Na-do-tha chư Phật, ra đời ở thế gian.
Đấng Đẳng Chính Giác sau cùng, hiệu là Pháp Tràng Đăng;
Sau khi Phật ấy diệt độ, có vua tên Trí Sơn,
Dùng sức đại tự tại, cai trị cõi Diêm-phù-đề;
Đều rộng khắp hàng phục, tất cả kẻ thù oán.
Vương tử có năm trăm, đoan chính, thân xinh đẹp;
Thân thể sạch, tròn đầy, người thấy không biết chán.
Tin sâu nơi Phật pháp, cung kính mà cúng dường;
Giữ gìn kho chính pháp, thọ trì, vui tu tập.
Vua ấy có thái tử, tên là Thiện Quang Minh,
Ba mươi tướng tốt trang nghiêm thân, làm lợi các loài sinh.
Cùng năm trăm ức người, xuất gia đi học đạo;
Sức dũng mãnh tinh tấn, giữ gìn Phật pháp ấy.
Kinh đô tên Trí Thụ, một ức thành vây quanh;
Có rừng tên Tĩnh Đức, cây báu trang nghiêm khắp.
Thiện Quang ở rừng này, rộng nói chính pháp Phật;
Tài biện thuyết không cùng, khiến chúng đều trong sạch.
Có khi vì khất thực (đi xin ăn, nếp sống của người tu), vào trong thành kinh đô;
Khoan thai có uy nghi, người thấy ai cũng vui.
Bước đi như sư tử, tâm ý luôn an định;
Các căn đều thuần phục, chánh niệm, trí tuệ luôn hiện tiền.
Bấy giờ có trưởng giả (người giàu có, có đức độ), tên là Hoan Hỷ Tràng;
Ta là con gái trưởng giả, tên là Tùy Thuận Quang.
Khi ấy ta trong thành, gặp thấy Thiện Quang Minh,
Tướng tốt trang nghiêm thân, lòng vui mừng không lường.
Ngài lần lượt xin đến cửa ta, ta với lòng yêu đắm mà dâng,
Đồ trang sức ngọc ma-ni (ngọc báu quý giá), bỏ vào bát Thiện Quang.
Tuy với lòng yêu đắm, cúng dường vị Phật tử ấy,
Hai trăm năm mươi kiếp, không rơi ba đường ác;
Thường ở giữa trời người, sinh vào nhà vua tôn quý;
Luôn thấy Thiện Quang Minh, tướng đẹp trang nghiêm thân.
Trong các kiếp về sau, hai trăm năm mươi kiếp,
Sinh vào nhà bà Thiện Hiện, tên là Ly Cấu Diệu Đức.
Ta thấy bậc Thắng Tự Tại, phát khởi lòng cúng dường;
Không tiếc thân, tuổi thọ, tùy ý mà dâng cho.
Khi ấy cùng Thái tử, ra mắt Phật Thắng Nhật Quang;
Lòng vui mừng không lường, phát khởi tâm Bồ-đề.
Đức Phật cuối kiếp ấy, tên Quảng Giải Thoát Quang,
Ra đời nơi thế gian, ta gặp, đều cúng dường.
Từ đức Phật sau cùng ấy, được mắt trí tuệ trong sạch;
Hiểu rõ tướng các pháp, trừ hết điên đảo hư vọng (cách thấy sai lầm, lộn ngược sự thật).
Được pháp môn quán sát, biển tam muội Bồ-tát;
Trong một niệm thấy hết, các cõi không thể nghĩ bàn.
Thấy các cõi Phật ấy, hoặc sạch hoặc nhơ bẩn;
Với cõi sạch không ham thích, với cõi bẩn không ghét bỏ.
Thấy khắp các thế giới, Như Lai ngồi đạo tràng;
Một niệm thấy chư Phật, biển ánh sáng không thể nghĩ bàn.
Cũng thấy quyến thuộc Phật, mọi tam-ma-đề (tức tam muội);
Tất cả các pháp môn, thảy đều không ngăn ngại.
Lại biết nghiệp hạnh họ, tùy địa vị họ đang trụ,
Cùng các biển nguyện lớn, một niệm đều biết rõ.
Ta ở trong thân Bồ-tát, thấy các vị Bồ-tát,
Tu hành vô lượng kiếp, không ai lường được cả.
Trong mỗi lỗ chân lông thấy, các cõi trải a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm) kiếp (?);
Vòng gió, vòng nước, vòng lửa (các tầng gió, nước, lửa làm nền đỡ thế giới theo quan niệm Phật giáo), cùng mọi tầng đất lớn;
Đủ thứ chỗ nương trụ, hình dạng các thế giới,
Các đồ trang nghiêm đẹp, thân chúng sinh khác nhau.
Lại thấy biển thế giới, tất cả các thế giới,
Chư Phật ra đời, thuyết pháp độ chúng sinh.
Ta trong vô lượng kiếp, tu tập hạnh Bồ-tát,
Vẫn chưa biết Bồ-tát: việc làm của thân, tâm và trí tuệ.
Khi ấy đồng tử Thiện Tài cúi đầu kính lạy chân bà Cù Di, đi quanh xong rồi từ biệt lui ra.
Bấy giờ đồng tử Thiện Tài nghĩ thế này: "Ta làm sao được gặp thiện tri thức? Thiện tri thức là người xa lìa thế gian, trụ nơi không chỗ trụ, không vướng mắc các nhập (sáu chỗ tiếp xúc: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý cùng các đối tượng của chúng), vượt khỏi chướng ngại, hướng đến con đường không ngăn ngại; đầy đủ pháp thân trong sạch và hóa thân (thân biến hiện ra để giáo hóa) do nghiệp lành; dùng trí sáng trong quán sát các thế gian; nguyện lớn thành tựu trọn vẹn; giữ thân pháp của Phật, thân pháp như ý; thân chẳng sinh chẳng diệt; thân chẳng đến chẳng đi; thân chẳng hư chẳng thật; thân chẳng tụ chẳng tan; thân mà mọi tướng tức là một tướng; thân lìa biên kiến (cách nhìn cực đoan, chấp vào một bên như 'có' hay 'không', 'còn mãi' hay 'mất hẳn'); thân không vướng mắc; thân không cùng tận; thân diệt mọi hư vọng như ánh chớp; thân như huyễn, như mộng; thân như bóng trong gương; thân như mặt trời trong sáng; hóa thân đầy khắp mọi phương; pháp thân không hoại trong ba đời; thân của cái chẳng phải thân. Những thân như thế, mọi thế gian đều không thể thấy, chỉ Bồ-tát Phổ Hiền mới thấy được. Các thiện tri thức ấy làm hạnh không ngăn ngại, ta làm sao được thấy, được gần gũi, biết tướng mạo của các ngài, nghe pháp mà giữ gìn?"
Thiện Tài nghĩ như thế rồi, khi ấy có vị thần giữ thành tên là Bảo Nhãn, cùng quyến thuộc vây quanh ở trên không trung, hiện thân trang nghiêm đẹp đẽ cho Thiện Tài thấy, dùng mũ báu cõi trời và đồ trang sức báu cúng dường Thiện Tài, rồi nói: "Thiện nam tử, con nên giữ gìn thành tâm (ví tâm như một tòa thành), vì để lìa sinh tử. Nên trang nghiêm thành tâm, vì để được thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật). Nên làm sạch thành tâm, vì để xa lìa keo kiệt, ghen ghét và mọi dối nịnh cong queo. Nên dập tắt ngọn lửa dữ đang bừng cháy trong thành tâm, vì để các pháp môn thiền (sự lắng yên, tập trung tâm ý) và tam muội nối tiếp được tự tại. Nên soi sáng thành tâm, vì luôn dùng ánh sáng Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt chân lý, đưa người sang bờ giác) soi đến biển Như Lai và quyến thuộc. Nên nuôi lớn thành tâm, vì để thu nhiếp con đường phương tiện của chư Phật. Nên làm vững chắc thành tâm, vì để sinh ra các hạnh nguyện Phổ Hiền. Nên tu sửa thành tâm, vì để các ma (những thế lực ngăn trở người tu), dân chúng của ma và các kẻ thù khác không thể phá hoại. Nên làm sáng thành tâm, vì để được ánh sáng trí tuệ của các đức Như Lai. Nên tu cho thành tâm không hư hoại, vì để nhận được mây chính pháp của Như Lai. Nên làm đầy đủ thành tâm, vì để tâm mình nhận trọn biển công đức của tất cả Như Lai. Nên mở rộng thành tâm, vì để lòng đại từ che khắp mọi chúng sinh. Nên che phủ thành tâm, vì để dùng pháp che khắp, ngăn điều chẳng lành. Nên tiến bước thành tâm, vì để lòng đại bi không lường cứu tất cả chúng sinh. Nên mở cửa thành tâm, vì để chánh niệm tất cả chư Phật ba đời. Nên thông suốt thành tâm, vì để biết hết nhân duyên phát khởi của các pháp môn kinh mà chư Phật chuyển bánh xe chính pháp. Nên biết đường đi của thành tâm, vì để mở bày, hiện rõ con đường nhất thiết trí. Nên giữ vững thành tâm, vì để đầy đủ các biển nguyện của chư Phật ba đời. Nên biết sức mạnh của thành tâm, vì để nuôi lớn sức công đức của pháp giới. Nên phóng ánh sáng soi khắp từ thành tâm, vì để biết căn tính, ham muốn, bản tính, kết (phiền não trói buộc), nghiệp, tập khí (thói quen nhiễm sâu từ đời trước), chỗ nhơ chỗ sạch của mọi chúng sinh. Nên biết sức tự tại của thành tâm, vì để thu nhiếp tất cả pháp giới. Nên làm thành tâm sáng bóng, vì để an trụ trong niệm Phật. Nên biết thực tướng của thành tâm, vì để hiểu thấu các pháp không có tự tính chân thật. Nên biết thành tâm như huyễn, vì để vào thành chính pháp của nhất thiết trí. Bồ-tát ma-ha-tát nếu biết các thành tâm như thế thì gom góp được mọi thiện căn. Vì sao? Vì trừ bỏ được vô lượng chướng ngại, tức là: chướng ngại thấy Phật, chướng ngại nghe pháp, chướng ngại cúng dường Phật, chướng ngại thu nhiếp chúng sinh, chướng ngại làm sạch cõi Phật. Phật tử, Bồ-tát ma-ha-tát nếu có tâm không chướng ngại như thế thì chỉ với chút ít phương tiện cũng gặp được tất cả thiện tri thức, rốt ráo thành tựu nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của tất cả các pháp, tức trí của Phật)."
Bấy giờ có vị trời tên là Pháp Diệu Đức, ở trên không trung dùng tiếng hay ngợi khen phu nhân Ma-da, lại phóng lưới ánh sáng nhiều màu, soi rộng khắp vô lượng thế giới của chư Phật. Bấy giờ Thiện Tài thấy lưới ánh sáng ấy soi lên thân chư Phật, đi quanh một vòng rồi trở lại đi vào đỉnh đầu Thiện Tài, tràn đầy thân thể. Thiện Tài liền được mắt ánh sáng trong sạch lìa nhơ, trừ hết mọi chướng ngại tối tăm ngu si; được mắt lìa màng che, biết rõ bản tính chân thật của mọi chúng sinh; được mắt lìa nhơ, quán sát bản tính của mọi pháp; được mắt tuệ trong sạch, quán sát bản tính của mọi cõi; được mắt ánh sáng trong sạch, thấy pháp thân của Phật; được mắt sáng khắp, quán sát sắc thân (thân có hình tướng) không thể nghĩ bàn của Như Lai; được mắt ánh sáng không ngăn ngại, quán sát sự thành và hoại của mọi thế giới; được mắt sáng trùm khắp, thấy tất cả chư Phật chuyển bánh xe chính pháp, nói ra các kinh; được mắt cảnh giới trùm khắp, quán sát thần lực vô lượng của chư Phật giáo hóa chúng sinh; được mắt thấy khắp, quán sát mọi thế giới theo nhân duyên mà khởi lên và chư Phật ra đời.
Khi ấy có vị vua quỷ La-sát (một loài quỷ dữ, ở đây làm thần hộ pháp) giữ pháp đường của Bồ-tát, tên là Thiện Nhãn, cùng vợ con và một vạn quyến thuộc La-sát vây quanh, ở trên không trung rải các hoa đẹp, nói với Thiện Tài: "Thiện nam tử, nếu có Bồ-tát thành tựu mười pháp thì gần gũi được các thiện tri thức. Mười pháp là gì? Đó là: lòng ngay thẳng trong sạch, xa lìa dối nịnh cong queo; lòng đại bi không hư hoại, thu nhiếp chúng sinh; quán sát chúng sinh không có bản tính chân thật; đối với tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) tâm không lùi sụt; đối với chư Phật và đại chúng có sức tin vững chắc; dùng mắt tuệ trong sạch quán sát bản tính các pháp; lòng đại bi không hư hoại che khắp chúng sinh; ánh sáng tuệ sáng trong hiểu rõ các pháp giới; khéo dùng pháp chữa trị như mây tuôn mưa cam lộ (nước ngọt của cõi trời giúp bất tử, ví cho giáo pháp dứt khổ); trừ khổ sinh tử, thuận theo thiện tri thức; dùng mắt sáng trong quán sát bản tính các pháp nối tiếp không dứt. Bồ-tát thành tựu mười pháp này thì gần gũi được các thiện tri thức.
"Lại nữa, Phật tử, Bồ-tát thành tựu mười cửa tam muội thì thấy được các thiện tri thức. Mười cửa ấy là gì? Đó là: tam muội Pháp Trong Sạch Tròn Đầy Như Hư Không; tam muội Quán Sát Biển Mọi Phương; tam muội Phân Biệt Mọi Cảnh Giới; tam muội Đối Diện Thấy Chư Phật Mười Phương; tam muội Nuôi Lớn Biển Kho Công Đức; tam muội Từng Niệm Không Rời Thiện Tri Thức; tam muội Hiện Tiền Thấy Thiện Tri Thức Có Công Đức Của Mọi Như Lai; tam muội Đến Chỗ Thiện Tri Thức; tam muội Luôn Không Rời Mọi Thiện Tri Thức; tam muội Cung Kính Cúng Dường Thiện Tri Thức Không Lỗi Lầm. Thiện nam tử, Bồ-tát thành tựu mười cửa tam muội này thì thấy được các thiện tri thức, lại được pháp môn tam muội 'Tiếng vi diệu của các thiện tri thức chuyển bánh xe chính pháp'. Nếu có Bồ-tát trụ trong pháp môn này thì biết hết sự bình đẳng của tất cả chư Phật, luôn thấy được các thiện tri thức."
Bấy giờ Thiện Tài đáp vị La-sát: "Lành thay, lành thay! Vì thương xót mà ngài dùng phương tiện chỉ dạy tôi cách gặp thiện tri thức. Xin nói cho tôi biết làm sao đến được chỗ thiện tri thức, phải tìm thiện tri thức ở phương nào, thành ấp, làng xóm nào?" Vị ấy đáp: "Thiện nam tử, hãy kính lạy mười phương mà tìm thiện tri thức; hãy chánh niệm suy nghĩ mọi cảnh giới mà tìm thiện tri thức; hãy dũng mãnh, tự tại đi khắp mười phương mà tìm thiện tri thức; hãy biết thân và hạnh như mộng, như ánh chớp mà đến chỗ thiện tri thức."
Bấy giờ Thiện Tài làm theo lời dạy, liền thấy một hoa sen báu lớn từ đất vọt lên: kim cương làm cọng, ngọc ma-ni làm lá, báu trong sạch làm đài, nhụy bằng các thứ hương đẹp, phía trên phủ lưới ngọc ma-ni nhiều đến a-tăng-kỳ. Trên đài hoa sen có một lầu gác tên là Nhiếp Thủ Pháp Giới Phương Tạng, lấy kim cương làm nền. Lầu có nghìn cột, đều do mọi thứ ngọc ma-ni và các báu hợp thành, trang hoàng đủ kiểu, treo a-tăng-kỳ chuỗi ngọc báu đẹp, lấy a-tăng-kỳ thứ báu làm lan can. Thiện Tài thấy trong lầu gác có tòa sư tử bằng ngọc ma-ni, trang sức bằng các báu, có lan can bằng đủ thứ báu, trải các tấm vải đẹp, lưới báu phủ trên, dựng cờ phướn và lọng báu. Trong các chuông vàng phát ra tiếng hay, mưa xuống hương và hoa đẹp. Trong các chuông báu phát ra tiếng nói về hạnh nguyện của các Bồ-tát. Trong cờ báu hình trăng hiện ra hóa thân của Phật. Trong ngọc ma-ni trong sạch hiện ra cảnh các đức Như Lai lần lượt thọ sinh. Trong ngọc ma-ni mặt trời phóng ra vô lượng ánh sáng soi các cõi mười phương. Trong cờ ánh sáng của vua ngọc ma-ni phóng ra ánh sáng tròn đầy của mọi đức Phật. Trong ngọc báu sáng trong hiện ra các đồ cúng dường và mây chính pháp của Phật là ngọn đèn cho mọi chúng sinh. Trong ngọc như ý, từng niệm sinh ra sự tự tại của Phổ Hiền đầy khắp pháp giới. Trong cờ Tu-di phát ra tiếng trời hay ngợi khen Như Lai.
Bấy giờ Thiện Tài thấy tòa cao trang nghiêm không thể nghĩ bàn ấy, quyến thuộc vây quanh không thể nghĩ bàn, thấy phu nhân Ma-da ngồi trên tòa, đoan chính xinh đẹp, đủ sắc thân trong sạch: sắc thân vượt ra khỏi ba loại thế gian (?) (thế gian vật chất, thế gian chúng sinh và thế gian của bậc giác ngộ); sắc thân hiện ra trước mọi thế gian; sắc thân xa lìa mọi nẻo luân hồi; sắc thân tùy chỗ thích hợp mà giáo hóa; sắc thân không bị mọi chúng sinh làm nhiễm bẩn; sắc thân phát khởi rộng lớn; sắc thân ngang bằng với mọi chúng sinh; sắc thân mà mọi chúng sinh không ai bằng; sắc thân mà mọi chúng sinh thấy đều không uổng; đủ loại sắc thân; sắc thân tùy chỗ đáng giáo hóa mà hiện ra; sắc thân có vô lượng hình tướng; sắc thân có hình tướng trùm khắp mọi mặt; sắc thân hiện ra trước mọi chúng sinh; sắc thân trang nghiêm bằng cửa tự tại rộng lớn; sắc thân giáo hóa mọi chúng sinh; sắc thân hiện ra trước mặt, thuận hình theo mọi chúng sinh; sắc thân mọi lúc hiện đủ loại không hư hoại; sắc thân duy trì cho mọi chúng sinh dù đã rốt ráo hay chưa rốt ráo.
Đó là sắc thân không đi, vì trong mọi nẻo không có gì diệt; sắc thân không đến, vì trong mọi nẻo không có gì sinh; sắc thân không khởi, vì không khởi cũng không hiện; sắc thân không diệt, vì lìa con đường ngôn ngữ của mọi thế gian; sắc thân không hư dối, vì tùy chỗ đã đạt được; sắc thân không lừa dối, vì tùy ứng với thế gian; sắc thân không có chỗ đến, vì không sinh không chết; sắc thân không hoại, vì bản tính của pháp không hư hoại; sắc thân không có tướng, vì ngôn ngữ của ba đời đã dứt; sắc thân một tướng, vì khéo nói về tướng của cái không tướng; sắc thân như ánh chớp, vì tùy ứng tâm của mọi chúng sinh; sắc thân như huyễn, vì trí huyễn đã tròn đầy; sắc thân như ánh nắng dợn (ảo ảnh như sóng nước giữa trời nắng), vì giữ lấy tưởng của chúng sinh; sắc thân như bóng, vì bản nguyện của mọi chúng sinh nối tiếp không dứt; sắc thân như mộng, vì tùy ứng chúng sinh mà không thể hoại; sắc thân rốt ráo như pháp giới, vì trong sạch như hư không; sắc thân hiện đại bi, vì thành tựu cho mọi chúng sinh; sắc thân hiện cửa không ngăn ngại, vì trong từng niệm đầy khắp pháp giới; sắc thân vô lượng vô biên, vì làm sạch mọi cửa thế gian, lìa con đường ngôn ngữ; sắc thân không chỗ nương tựa, vì giáo hóa chúng sinh với nguyện rốt ráo; sắc thân duy trì, vì lo liệu được mọi việc của chúng sinh; sắc thân không sinh, vì nguyện huyễn đã tròn đầy; sắc thân không gì sánh, vì vượt khỏi thế gian; sắc thân tùy ứng, vì tùy ứng mà độ; sắc thân không pha tạp, vì tùy nghiệp mà nối tiếp; sắc thân như ngọc như ý, vì làm thỏa nguyện mọi chúng sinh; sắc thân lìa hư vọng, vì mọi chúng sinh đều khởi từ hư vọng; sắc thân lìa giác quán (sự suy xét thô và tế của tâm), vì mọi chúng sinh không thể suy xét được; sắc thân không rốt ráo, vì để trừ diệt sinh tử; sắc thân trong sạch, vì lìa cả giác quán của Như Lai.
Như thế, sắc (phần hình chất, nhóm đầu trong năm nhóm hợp thành con người) mà chẳng phải sắc, vì sắc như ánh chớp; thọ (sự cảm nhận vui, khổ) mà chẳng phải thọ, vì trừ diệt cảm nhận khổ của thế gian; lìa mọi tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), vì phân biệt tưởng của mọi chúng sinh; sinh ra hành (sự tạo tác của tâm) mà chẳng phải hành, vì các nghiệp đều như huyễn; lìa cảnh giới của thức (sự nhận biết phân biệt), vì làm tròn nguyện trí tuệ của Bồ-tát; rỗng không, không có gì, vì ngôn ngữ của mọi chúng sinh đã dứt; sắc thân thành tựu, vì sắc đẹp không diệt.
Bấy giờ Thiện Tài thấy phu nhân Ma-da tùy ứng chúng sinh mà hiện ra vô lượng sắc thân như thế. Chúng sinh có kẻ thấy bà mang thân nữ đẹp hơn con gái vua trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi dục), cho đến đẹp hơn con gái của Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương); có kẻ thấy bà đẹp hơn con gái vua rồng, cho đến đẹp hơn con gái vua loài người. Bấy giờ Thiện Tài thấy những sắc thân như thế: nuôi lớn thiện căn của mọi chúng sinh; thực hành đàn ba-la-mật không thể phá hoại; lòng đại bi nghĩ khắp đến mọi chúng sinh; sinh ra vô lượng công đức của Như Lai; dũng mãnh tinh tấn cầu tát-bà-nhã; biết mọi pháp đều mang tướng tịch diệt; vào biển nhẫn sâu xa; đầy đủ mọi thiền định không hư hoại; tu tập mọi cảnh giới tam muội; đạt được thiền định tròn đầy của Như Lai; diệt biển phiền não của mọi chúng sinh; làm trang nghiêm trong sạch mọi pháp giới; phân biệt biết rõ bánh xe pháp của chư Phật; dùng trí sáng trong quán sát mọi biển pháp; thấy mọi đức Phật lòng không chán; lần lượt quán sát các Như Lai ba đời; mở cửa của mọi đức Phật; thấy chư Phật ba đời lần lượt ra đời; giữ giới trong sạch của đạo Phật, như như, như hư không (?); thu nhiếp mọi chúng sinh mà giáo hóa; được pháp thân trong sạch; làm trong sạch các thệ nguyện lớn về mọi cõi Phật; rốt ráo độ hóa mọi chúng sinh; trong một niệm đầy khắp các cảnh giới của chư Phật; sinh ra thần lực tự tại của Bồ-tát; hiện ra vô lượng sắc thân trong sạch; hàng phục mọi sức ma; tăng trưởng sức công đức; sinh sức pháp lành; được sức của mọi đức Phật; đủ sức Bồ-tát; sinh sức nhất thiết trí; trí tuệ Như Lai soi khắp tất cả; biết hết vô lượng biển tâm chúng sinh; hiểu rõ căn cơ, ham muốn, bản tính của chúng sinh; một thân đầy khắp vô lượng vô biên cõi Phật mười phương; phân biệt biết rõ sự thành hoại của các cõi Phật; mở mắt trí trong sạch, thấy biển pháp của chư Phật trong biển ba đời; sinh ra mọi công đức của Như Lai; biết công đức mà mọi Bồ-tát đã tu, từ lúc mới phát tâm cho đến lúc rốt ráo; nuôi lớn thiện căn của mọi chúng sinh; ở khắp mọi thế gian ngợi khen công đức của chư Phật; làm tròn nguyện làm mẹ của mọi Bồ-tát.
Bấy giờ Thiện Tài thấy phu nhân Ma-da có những việc chưa từng có nhiều như vi trần cõi Diêm-phù-đề như thế, liền biến thân mình cho bằng thân phu nhân Ma-da, chắp tay kính lạy, gieo năm vóc sát đất, liền được vô lượng vô biên cửa tam muội. Thiện Tài chánh niệm tu tập, phân biệt quán sát, thuận theo, sinh khởi và ấn chứng (xác nhận chắc chắn). Chứng rồi, Thiện Tài từ tam muội đứng dậy, kính cẩn đi quanh phu nhân Ma-da và các quyến thuộc, cung kính chắp tay đứng một bên, thưa rằng: "Thưa bậc Đại Thánh, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ, người đầu tiên khuyên Thiện Tài đi cầu học) trước kia đã dạy con phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, tìm thiện tri thức để gần gũi cúng dường. Con đã lần lượt tìm đến chỗ bậc Đại Thánh, xin Ngài giảng nói: Bồ-tát làm sao học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?"
Bà đáp: "Phật tử, ta đã thành tựu pháp môn Trí Huyễn Của Nguyện Lớn. Vì được pháp môn này nên ta làm mẹ của Như Lai Lô-xá-na. Tại cung vua Tịnh Phạn (vua cha của Phật Thích-ca) ở thành Ca-tỳ-la, cõi Diêm-phù-đề này, ta sinh Thái tử Tất-đạt (tên của Phật Thích-ca khi còn là thái tử) từ hông bên phải, hiện ra thần lực tự tại không thể nghĩ bàn. Thiện nam tử, khi Bồ-tát mạng chung ở cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi Bồ-tát ở trong kiếp cuối cùng trước khi xuống trần thành Phật), từ mỗi lỗ chân lông phóng ra ánh sáng lớn tên là Công Đức Tròn Đầy Khi Mọi Như Lai Thọ Sinh, hiện ra cảnh trang nghiêm lúc thọ sinh của số Bồ-tát nhiều như vi trần của số cõi Phật không thể nói, không thể nói (một con số lớn đến mức không thể diễn tả), soi khắp mọi thế giới. Soi rồi, ánh sáng đến chạm đỉnh đầu ta, đi vào khắp mọi lỗ chân lông trên thân ta. Vào rồi, ta thấy khắp cảnh trang nghiêm tự tại khi Bồ-tát thọ sinh; lại thấy Bồ-tát xuất gia, đến đạo tràng thành Đẳng Chính Giác, có Bồ-tát, trời, người và đại chúng vây quanh cung kính cúng dường, chuyển bánh xe chính pháp. Các đức Như Lai ấy ở đời quá khứ làm hạnh Bồ-tát, ở chỗ chư Phật cung kính cúng dường, phát tâm Bồ-đề, làm trong sạch các cõi Phật, dùng vô lượng hóa thân đầy khắp pháp giới để giáo hóa chúng sinh, cho đến khi thị hiện nhập Đại Bát Niết-bàn; những việc như thế ta đều thấy cả. Lại nữa, thiện nam tử, khi ánh sáng mầu nhiệm ấy đi vào thân ta, thân ta lúc ấy vượt ra khỏi thế gian, rộng bằng hư không, mà cũng không lớn hơn thân người, vậy mà đều chứa được các cung điện trang nghiêm của các Bồ-tát mười phương.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video